Tập làm văn - Đoạn văn - Văn nghị luận về một đoạn thơ bài thơ Nhận biết phương thức biểu đạt của đoạn văn Viết đoạn vặn nghị luận xã hội Viết bài Tập làm văn nghị luận về một đoạn th
Trang 1TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐA LỘC
BỘ ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
A CẤU TRÚC ĐỀ
PHẦN I ĐỌC HIỂU (4,0điểm)
-Lấyngữliệungoàichươngtrình
PHẦN II LÀM VĂN (6,0điểm)
1.ViếtđoạnNghịluậnxãhội (2,0 điểm)
-Lưu ý: Cầnbámsátngữliệu ở phầnĐọc – hiểu
2 Nghịluậnvănhọc (4,0điểm)
-Phầnvănhọctrungđại
-PhầnvănhọchiệnđạiHọckỳ 1
-PhầnvănhọchiệnđạiHọckỳ 2
B PHÂN CÔNG CÁC TRƯỜNG RA ĐỀ CHO PHẦN II.2 NHƯ SAU
1 Phầnvănhọctrungđại PhùỦng, BãiSậy, QuangVinh, TânPhúc,
BắcSơn, ĐàoDương, Vân Du
PhạmHuyThông, CẩmNinh, VănNhuệ, HoàngHoaThám
HồngQuang, ĐaLộc, TiềnPhong, HạLễ
C YÊU CẦU
-Mỗitrườngra 3 đềhoànchỉnh (Baogồm Ma trận chi tiết; đề; đápán, biểuđiểm, hướngdẫnchấm)
-Ma trận
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐAÒ TẠO HUYỆN ÂN THI
Năm học 2019-2020
Bộ môn: Ngữ văn Khối: 9 Giáo viên : Nguyễn Thị Hương
A Ma trận đề
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao
Tổng
I Văn bản
( Ngữ liệu ngoài
chương trình)
Nhận biết nội dung của đoạn văn
Hiểu nội dung , ý nghĩa của đoạn văn”
Số câu
Sốđiểm.
Tỉ lệ %
Số câu:1
Số điểm:0,5
Tỉ lệ: 5%
Số câu:2
Số điểm:1.5
Tỉ lệ: 15%
Số câu:3
Số điểm: 2.0
Tỉ lệ: 20%
2 Tiếng Việt
- Câu phân loại theo
mục đích nói
- Các thành phần
biệt lập
- Xác định được
kiểu câu
- Xác định được các biện pháp tu
từ và nêu hiệu
Tạo câu văn
có sử dụng thành phần biệt lập tình thái, phép nối
Trang 2- Các biện pháp tu
từ;
- Liên kết câu và liên
kết đoạn văn
quả sử dụng
Số câu
Sốđiểm.
Tỉ lệ %
Số câu:2
Số điểm: 1.5
Tỉ lệ: 15%
Số câu:0.25
Số điểm:0.25
Tỉ lệ: 2.5%
Số câu:2.25
Số điểm: 1.75
Tỉ lệ:17.5%
3 Tập làm văn
- Đoạn văn
- Văn nghị luận về
một đoạn thơ ( bài
thơ)
Nhận biết phương thức biểu đạt của đoạn văn
Viết đoạn vặn nghị luận xã hội
Viết bài Tập làm văn nghị luận về một đoạn thơ
Số câu Sốđiểm.
Tỉ lệ %
Số câu:1
Số điểm:0,5
Tỉ lệ: 5%
Số câu:0.75
Số điểm: 1.75
Tỉ lệ: 17.5%
Số câu:1
Số điểm:4
Tỉ lệ: 40%
Số câu: 2,75
Số điểm:6.25
Tỉ lệ: 62.5%
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
Số câu: 2.
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 4
Số điểm: 3.0
Tỉ lệ: 30%
Số câu:1
Số điểm: 2.0
Tỉ lệ: 20%
Số câu:1
Số điểm:4.0
Tỉ lệ:: 40%
Số câu: 8
Số điểm:10
Tỉ lệ:100%
B.Đề bài
I Đọc - hiểu (4.0 điểm)
Đọc trích đoạn sau và thực hiện các yêu cầu nêu bên dưới:
Bất cứ ai cũng đã từng thất bại, đã từng vấp ngã ít nhất một lần trong đời như một quy luật bất biến của tự nhiên Có nhiều người có khả năng vực dậy, đứng lên rồi nhẹ nhàng bước tiếp như thể chẳng có chuyện gì xảy ra, nhưng cũng có nhiều người chỉ có thể ngồi một chỗ và vẫn luôn tự hỏi lí do vì sao bản thân lại có thể dễ dàng “mắc bẫy” đến như thế…
Bất kì vấp ngã nào trong cuộc sống cũng đều mang lại cho ta một bài học đáng giá:
về một bài toán đã áp dụng cách giải sai, về lòng tốt đã gửi nhầm chủ nhân hay vẽ một tình yêu lâu dài bỗng phát hiện đã trao nhầm đối tượng,…
Đừng để khỉ tia nắng ngoài kia đã lên, mà con tim vẫn còn băng lạnh Đừng để khi cơn mưa kia đã tạnh, mà những giọt lệ trên mi mắt vẫn còn tuôn rơi Thời gian làm tuổi trẻ đi qua nhanh lắm, không gì là mãi mãi, nên hãy sống hết mình để không nuối tiếc
những gì chỉ còn lại trong quá khứ mà thôi…
(Trích Hãy học cách đứng lên sau vấp ngã, theo http://www.vietgiaitri.com, 4/6/2015)
Câu 1 Hãy chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích (0,5 điểm)
Câu 2: Viết lại 2 từ láy có trong đoạn trích trên (0.5đ)
Câu 3 : Xét về mục đích nói , câu văn “Bất cứ ai cũng đã từng thất bại, đã từng vấp ngã
ít nhất một lần trong đời như một quy luật bất biến của tự nhiên” thuộc kiểu câu nào?
(0.5đ)
Câu 4 Đoạn văn trên để cập đến nội dung gì? (0,5 điểm)
Câu 5 Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng “Bất kì vấp ngã nào trong cuộc sống
cũng đểu mang lại cho ta một bài học đáng giá” (1 điểm)
Câu 6 Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong hai câu văn sau: “Đừng để khi tia
nắng ngoài kia đã lên, mà con tim vẫn còn băng lạnh Đừng để khi cơn mưa kia đã tạnh,
mà những giọt lệ trên mi mắt vẫn còn tuôn rơi”? Hãy phân tích hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ đó (1 điểm)
II Tập làm văn (6 điểm)
Trang 3Câu 1 (2 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất” Hãy lấy đó làn câu chủ đề, viết một đoạn văn theo cánh diễn dịch (khoảng 8-> 10 câu) trình bày suy nghĩ của mình vể ý kiến trên Trong đoạn văn sử dụng thành phần biệt lập tình thái và phép nối ( Gạch chân và chỉ rõ)
Câu 2: (4.0 điểm) Cảm nhận của em về hai đoạn thơ sau:
“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu…”
Hết
-PHÒNG GIÁO DỤC & ĐAÒ TẠO HUYỆN ÂN THI
TRƯỜNG THCS ĐA LỘC HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA SỐ 1
Năm học 2019-2020
Bộ môn: Ngữ văn Khối: 9 Giáo viên : Nguyễn Thị Hương
A Hướng dẫn chung
- Đánh giá điểm tối đa khi đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng
- Khuyến khích những bài viết tỏ ra có năng lực sáng tạo
- Điểm toàn bài là tông điểm thành phần của từng câu cho điểm lẻ đến 0,25
B Hướng dẫn cụ thể
I Phần đọc hiểu (4.0 điểm)
Câ
u
m
1 - Phương thức biểu đạt chính trong trích đoạn trên là nghị luận 0.5
2
- Viết lại được 2 từ láy : dễ dàng, mãi mãi hoặc nhẹ nhàng
0.5
3 - Xét về mục đích nói , câu văn “Bất cứ ai cũng đã từng thất bại, đã từng
vấp ngã ít nhất một lần trong đời như một quy luật bất biến của tự nhiên”
thuộc kiểu câu trần thuật
0.5
4
Nội dung đoạn trích :
- Hãy đứng lên sau vấp ngã vì mỗi lẩn vấp ngã là một lần ta rút ra được
những bài học cho bản thân
- Hãy biết yêu thương, sẻ chia, đồng cảm để không phải nuối tiếc khi nhìn
lại quá khứ
0,25 0,25
Trang 4- Bài học vể kinh nghiệm sống
- Bài học về ý chí, nghị lực vươn lên
- Bài học về giá trị đáng quý của cuộc sống
6
- Đoạn văn sử dụng ba biện pháp tu từ (Học sinh chỉ cần nêu được 2 trong
3 biện pháp tu từ): (1 điểm)
+ Điệp ngữ (Đừng để khi)
+ Điệp cấu trúc ngữ pháp (lặp cấu trúc ngữ pháp)
+ Đối lập (tia nắng… đã lên >< giọt lệ… rơi)
- Tác dụng:
+ Biện pháp điệp ngữ; điệp cấu trúc ngữ pháp: Tạo âm hưởng nhịp nhàng,
cân đối; nhấn mạnh, khuyến khích mọi người hãy từ bỏ những ưu phiền để
sống vui vẻ, hòa nhịp với thế giới xung quanh…
Biện pháp đối lập: Làm nổi bật sự trái ngược giữa ngoại cảnh với tâm
trạng con người, nhằm khích lệ con người từ bỏ những ưu phiền, hướng
đến cuộc sống vui tươi, ý nghĩa
0.5
0.5
II Phần Tập làm văn
Câu 1 ( 2.0 điểm)
m
* Về hình thức:
- Viết đúng đoạn văn diễn dịch, độ dài 8 đến 10 câu
- Có sử dụng trong đoạn văn có sử dụng thình phần tình thái và phép nối để liên kết
câu
- Diên đạt rõ ràng, chữ việt sạch sẽ, không mặc lôi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
1.0
* Về nội dung : Bài làm có thể có nhiều hướng triển khai, miễn là hợp lí, đúng đắn
Các câu triển khai làm sáng tỏ sức mạnh của lời nói
Bài viết có thể trình bày theo nhiểu cách khác nhau nhưng cần làm rõ những yêu
cẩu cơ bản sau:
- Giải thích: Thế nào là chiến thắng và chiến thắng bản thân mình?
- Sống là đấu tranh, con người phải đấu tranh và phải chiến thắng
- Đấu tranh với bản thân, với chính mình là cuộc chiến vô cùng khó khăn:
- Nêu bài học: Đấu tranh với chính mình là điều cần thiết Đó cũng là cách để con
người hoàn thiện nhân cách
1.0
Câu 2 ( 4.0 điểm)
1.Yêu cầu về kĩ năng
- Người viết có thể vận dụng kiến thức, kĩ năng về kiểu bài nghị luận về một đoạn thơ
- Văn viết có bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, không mắc lỗi về dùng từ, chính tả, diễn đạt, kiến thức và ngữ pháp
- Văn viết có cảm xúc
2 Yêu cầu về kiến thức và cách cho điểm:
- Có thể có nhiều cách trình bày nhưng bài viết cần đảm bảo những ý cơ bản trong Hướng dẫn chấm
- Những bài làm có sự sáng tạo nhưng phù hợp, thuyết phục vẫn chấp nhận
m
Trang 5a Đảm bảo cấu trúc bài văn
- Bài viết phải có bố cục 3 phần rõ ràng
- Ngôn ngữ giàu sức biểu cảm, diễn đạt trong sáng mạch lạc
0.5
b Xác định đối tượng : Cảm nhận về hai đoạn thơ đầu của bài thơ “ Sang Thu
c Lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu của đối tượng : HS có thể có những rung
cảm khác nhau nhưng đảm bảo mạch kiến thức sau :
a Mở bài : Giới thiệu tác giả, tác phẩm và cảm nhận chung về đoạn thơ
- Hữu Thỉnh sinh năm 1942, thuộc lớp nhà thơ trởng thành trong kháng chiến
chống Mĩ Ông là ngời viết nhiều, viết hay về quê hơng và cuộc sống con ngời,
đặc biệt là về mùa thu
- Với tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, Hữu Thỉnh đã phát hiện ra những biến chuyển
rất nhẹ nhàng của đất trời khi sang thu Với bài Sang thu, Hữu Thỉnh đã góp vào
nền thơ hiện đại Việt Nam một bức tranh thu với những nét mới mẻ, sáng tạo
b Cảm nhận về nội dung, nghệ thuật đoạn thơ
* Những tín hiệu báo mùa thu về (khổ 1) , Hữu Thỉnh cảm nhận tinh tế qua
nhiều giác quan, bắt đầu từ khứu giác rồi xúc giác qua hương ổi chín quện trong
gió thu se lạnh
+ Từ "bỗng" đó diễn tả cảm xúc sự ngỡ ngàng, ngạc nhiên của tg
+ Động từ “phả” có nghĩa là toả vào, trộn lẫn
-> Hai tín hiệu “hương ổi”, “ gió se” đủ để ta cảm nhận sự giao hũa của thời
tiết Hựa hạ dường như đó kết tinh trong trái chín, gọi thu về trong cơn gió heo
may
+ H/a nhân hoá gợi hình, gợi cảm "Sương chùng chình qua ngõ" được cảm nhận
qua thị giác Dùng từ láy tượng hình “chùng chình” ( cố ý chậm lại ) để diễn tả
làn sơng đang chuyển động ,thong thả, chầm chậm, nhẹ nhàng sang thu Thật là
một hỡnh ảnh mới mẻ và sáng tạo
+ Từ “hình như” là tình thái chỉ lối nói giả định, không chắc chắn, là sự phỏng
đoán nửa tin, nửa ngờ, là cái ngỡ ngàng, ngạc nhiên trong cái cảm xúc bâng
khuâng, xao xuyến của thi sĩ trước thoáng đi bất chợt của mùa thu
=> Qua những tín hiệu báo mùa thu về rất riêng trong thơ Hữu Thỉnh, nhà thơ đã
chứng tỏ một hồn thơ tinh tế, nhạy cảm khi cảm nhận tiết giao mùa nơi làng quê
thanh bình Qua đó ta cũng phần nào hiểu được tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên
nhiên, yêu hương thu với tình yêu tha thiết của nhà thơ
*Quang cảnh đất trời ngả dần sang thu được nhà thơ phát hiện bằng những hình
ảnh quen thuộc làm nên một bức tranh mùa thu chân thực, sống động và độc đáo,
ấn tượng
- Hình ảnh "dòng sông"đi liền với từ láy "dềnh dàng" đã tả thực con sông mùa thu
tĩnh lặng, trong trẻo với dòng chảy êm đềm , nó không còn cuộn chảy dữ dội như
những ngày hè mưa lũ Hình ảnh dòng sông cũng được nhân hoá khiến ta liên
tưởng đến dáng vẻ khoan thai, thong thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó đang
được lúc nghỉ ngơi thoải mái sau một mùa hạ vất vả với bão dông ;
- Đối lập với hình ảnh dòng sông " được lúc dềnh dàng" là hình ảnh "chim bắt đầu
vội vã" Sự đối lập trong cách đón nhận mùa thu của dòng sông và cánh chim qua
hai từ láy “dềnh dàng” và “ vội vã” làm nổi bật hai động thái trái ngược của thiên
nhiên lúc giao mùa Hai hình ảnh ấy cũng gợi cho ta liên tưởng đến hai tâm trạng
0.25
1.0
0.25
0,75
Trang 6trái ngược nhau của con người khi bước từ chiến tranh sang hoà bình : Con người
đã đi qua thời chiến tranh lửa đạn giờ cũng đang "được lúc" nghỉ ngơi và dường
như cũng " bắt đầu" vội vã, tất bật trong mối lo toan thường nhật của đời sống
- Độc đáo, ấn tượng nhất trong những tín hiệu báo thu về phải kể đến đó là
hình ảnh đám mây thuộc về cả hai mùa
Hình ảnh " đán mây " được nhân hoá khiến cho hình ảnh này trở nên vừa thực,
vừa hư, gần gũi , sinh động hơn đồng thời tái hiện được nhịp điệu của thời gian
Đó là à nhịp đặc biệt nối liền những ngày cuối hạ và những ngày đầu thu Hình
ảnh đám mây đặt trong hệ thống liên tưởng với những hình ảnh trước đó dường
như còn mang ý nghĩa thế sự : gợi sự giao thời của đời sống , khi đất nước đang
chuyển giao từ chiến tranh sang hoà bình
=> Như vậy với những câu thơ giàu giá trị tạo hình, khoảnh khắc giao mùa
được tái hiện thật là tinh tế, sống động, độc đáo, ấn tượng và ẩn sau đó còn là
hình ảnh của đời sồng trong thời khắc chuyển giao từ chiến tranh sang hoà bình
c Kết bài : Cảm nhận chung về đoạn thơ Giá trị của bài thơ
0.25
d Sáng tạo
- HS biết viết bài có cảm xúc, có sự liên tưởng giữa những tín hiệu báo thu
về với đất nước, con người Việt Nam sau chiến tranh
- Các ý trong thân bài được sắp xếp hợp lí
- Sử dụng có hiệu quả các biện pháp tu từ, các thành phần biệt lập,
0,5
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Bài viết đúng chính tả, chữ viết rõ ràng, diễn đạt lưu loát, lời văn trong
sáng Biết cách dùng từ, đặt câu
0,25
Chú ý:
- Khi chấm giáo viên có thể linh hoạt cho điểm Cần khuyến khích với nững bài viết sáng tạo có cảm xúc.
- Bài viết chỉ cho điểm tối đa khi đạt các yêu cầu về nội dung, kĩ năng.
_
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐAÒ TẠO HUYỆN ÂN THI
Năm học 2019-2020
Bộ môn: Ngữ văn Khối: 9
(Thời gian làm bài 120 phút)
Giáo viên ra đề: Nguyễn Thị Hương
A Ma trận đề
Mức
độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao
Tổng
I Văn bản
( Ngữ liệu ngoài
chương trình)
Hiểu nội dung , ý nghĩa của đoạn văn
Trang 7Tỉ lệ %
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
2 Tiếng Việt
- Từ láy
- Kiểu câu
- Các thành phần
biệt lập của câu
- Các biện pháp tu
từ;
- Khởi ngữ
- Liên kết câu và liên
kết đoạn văn
- Xác định được
từ láy
- Xác định kiểu câu
- Xác định được phép liên kết câu
- Xác định được các biện pháp tu
từ và nêu hiệu quả sử dụng
Tạo câu văn
có sử dụng khởi ngữ, thành phần phụ chú
Số câu
Sốđiểm.
Tỉ lệ %
Số câu: 4
Số điểm: 2.5
Tỉ lệ: 20%
Số câu:0.25
Số điểm:0.25
Tỉ lệ: 2.5%
Số câu:4.25
Số điểm: 2.75
Tỉ lệ:27.5%
3 Tập làm văn
- Đoạn văn
- Văn nghị luận về
một tác phẩm truyện
( hoặc đoạn trích)
Nhận biết phương thức biểu đạt của đoạn văn
Viết đoạn vặn nghị luận xã hội
Viết bài Tập làm văn nghị luận về một nhân vật trong tác phẩm truyện
Số câu Sốđiểm.
Tỉ lệ %
Số câu:1
Số điểm:0,5
Tỉ lệ: 5%
Số câu:0.75
Số điểm: 1.75
Tỉ lệ: 17.5%
Số câu:1
Số điểm:4
Tỉ lệ: 40%
Số câu: 2,75
Số điểm:6.25
Tỉ lệ: 47.5%
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
Số câu: 1.
Số điểm: 0.5
Tỉ lệ: 5%
Số câu: 5
Số điểm: 3.5
Tỉ lệ: 35%
Số câu:1
Số điểm: 2.0
Tỉ lệ: 20%
Số câu:1
Số điểm:4.0
Tỉ lệ:: 40%
Số câu: 8
Số điểm:10
Tỉ lệ:100%
B.Đề bài
I Đọc - hiểu (4 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
(1) Một lần tình cờ tôi đọc được bài viết “Hạnh phúc là gì?” trên blog của một
người bạn (2) Bạn ấy viết rằng: “Hạnh phúc là được nằm trong chăn ấm xem ti-vi cùng với gia đình (3) Hạnh phúc là được trùm chăn kín và được mẹ pha cho cốc sữa nóng (4) Hạnh phúc là được cùng đứa bạn thân nhong nhong trên khắp phố (5) Hạnh phúc là ngồi co ro hàng giờ trong quán cà phê, nhấm nháp li ca-cao nóng và bàn chuyện chiến sự… thế giới cùng anh em chiến hữu…”.(6) Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao? (7) Ừ nhỉ! (8) Dường như lâu nay chúng ta chỉ quen với việc than phiền mình bất hạnh chứ ít khi biết được rằng mình đang hạnh phúc (9) Hãy một lần thử nghĩ xem: Khi chúng ta than phiền vì bố mẹ quá quan tầm đến chuyện của mình thì ngoài kia biết bao nhiêu người thèm hơi ấm của mẹ, thèm tiếng cười của bố, thèm được về nhà để được
mắng; khi chúng ta cảm thấy thiệt thòi khỉ không được ngồi xe hơi chỉ vì phải chạy xe máy giữa trời nắng thì ngoài kia biết bao nhiêu bạn của chúng ta mồ hôi nhễ nhại, gò mình đạp xe lên những con dốc vắng; khi chúng ta bất mãn với chuyện học hành quá
căng thẳng thì ngoài kia biết bao người đang khao khát một lần được đến trường, một lần được cầm cây bút để viết lên những ước mơ; khi chúng ta…
Câu 1: Xác định Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích ? (0.5đ)
Câu 2: Viết lại 2 từ láy có trong đoạn trích trên (0.5đ)
Trang 8Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu văn sau: “Một lần tình cờ tôi đọc được bài
viết “Hạnh phúc là gì?” trên blog của một người bạn.” Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu
văn vừa phân tích thuộc kiểu câu nào? (0.5đ)
Câu 4 Câu văn số (4) được liên kết với câu văn số (3) bằng phép liên kết nào? Chỉ ra từ
ngữ làm phương tiện cho phép liên kết ấy (0,5 đ)
Câu 5 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu (9) (1.0đ)
Câu 6 Tại sao tác giả lại “Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao?” Từ đó hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn trích trên? (1.0đ)
II Tập làm văn (6điểm)
Câu 1(2.0 điểm) Qua đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn quy nạp
(khoảng 8-> 10 câu) bày tỏ suy nghĩ của mình về : Hạnh phúc của giới trẻ trong thời đại ngày nay Trong đoạn văn sử dụng thành phần biệt lập phụ chú và khởi ngữ
Câu 2: (4,0 điểm) Suy nghĩ của em về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người
qua đoạn thơ sau :
Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời
(Ngữ văn 9 – Tập 2, NXB GD, 2019)
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐAÒ TẠO HUYỆN ÂN THI
TRƯỜNG THCS ĐA LỘC HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA SỐ 2
Năm học 2019-2020
Bộ môn: Ngữ văn Khối: 9 Giáo viên : Nguyễn Thị Hương
A Hướng dẫn chung
- Đánh giá điểm tối đa khi đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng
- Khuyến khích những bài viết tỏ ra có năng lực sáng tạo
- Điểm toàn bài là tông điểm thành phần của từng câu cho điểm lẻ đến 0,25
B Hướng dẫn cụ thể
I Phần đọc hiểu (4.0 điểm)
Câ
u
2 - Hai từ láy có trong đoạn trích trên : nhong nhong, co ro, thiệt thòi,nhễ
nhại.
0,5
3 - Một lần tình cờ tôi / đọc được bài viết “Hạnh phúc là gì?” trên blog của một người
bạn.” CN VN
0,5
Trang 9- Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu văn vừa phân tích thuộc kiểu câu đơn
-4 Câu văn số (4) được liên kết với câu văn số (3) bằng phép lặp ( Hạnh phúc
là)
0,5
5 Những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu (9):
+ liệt kê, những dẫn chứng việc chúng ta chỉ quen với việc than phiền mình bất
hạnh chứ ít khi biết được rằng mình đang hạnh phúc.
+ điệp ngữ : điệp cấu trúc câu
+ tương phản - đối lập hai mặt của một vấn đề
- Tác dụng:
+ Tạo giọng điệu thiết tha, hùng hồn, mạnh mẽ để tăng tính thuyết phục
+ Nhấn mạnh sự tương phản về hoàn cảnh của chúng ta và biết bao nhiêu
người để từ đó gợi ra quan niệm về một hạnh phúc giản đơn
0,5
0,5
6 Tác giả “Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao?” bởi vì:
- Khi nghĩ đến hạnh phúc thì con người thường nghĩ đến những gì cao xa,
to lớn nhưng thực ra hạnh phúc là những gì rất giản dị, gần gũi quanh ta
- Con người thường không nhận ra giá trị của những gì mình đang có, vì
vậy thường “than phiền mình bất hạnh chứ ít khi biết được rằng mình đang
hạnh phúc”
=> Thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn trích: Chúng ta cần biết trân
trọng những hạnh phúc bình dị, giản đơn nhưng thiết thực trong cuộc sống
mà mình đang có
0,5
0,5
II Phần Tập làm văn
Câu 1 ( 2.0 điểm)
m
* Về hình thức:
- Viết đúng đoạn văn có độ dài 8 đến 10 câu
- Có cách diễn đạt độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề
- Có sử dụng trong đoạn văn có sử sụng thành phần biệt lập phụ chú và khởi ngữ
- Chữ viết sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
1.0
* Về nội dung :
- Xác định đúng vấn đề nghị luận
- Đoạn văn cần làm rõ được các ý sau:
* Giải thích : Hạnh phúc là một trạng thái tâm lí của con người khi ta cảm thấy vui
vẻ, thoả mãn
* Bàn luận
– Quan niệm của giới trẻ về hạnh phúc:
+ Hạnh phúc là hưởng thụ
+ Hạnh phúc là trải nghiệm
+ Hạnh phúc là sống vì người khác
+ Hạnh phúc là hài hoà giữa lợi ích của cá nhân và cộng đổng…
– Vì sao giới trẻ hiện nay lại có những quan niệm khác nhau vể hạnh phúc?
+ Trong thời đại kinh tế xã hội ngày càng phát triển, con người dễ coi trọng lối sống
vật chất, dễ nảy sinh quan niệm hạnh phúc là hưởng thụ
+ Thời đại ngày nay cũng đặt ra nhiều thách thức, cơ hội, vì vậy giới trẻ cũng năng
1.0
Trang 10động hơn, dám sống dám trải nghiệm, dám hi sinh vì người khác…
* Bài học nhận thức và hành động
+ Cần có những quan niệm đúng đắn về hạnh phúc
+ Luôn hoàn thiện mình để hướng tới một hạnh phúc chân chính
Câu 2 ( 4.0 điểm)
1.Yêu cầu về kĩ năng
- Người viết có thể vận dụng kiến thức, kĩ năng về kiểu bài nghị luận về một bài thơ( đoạn thơ)
- Văn viết có bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, không mắc lỗi về dùng từ, chính tả, diễn đạt, kiến thức và ngữ pháp
- Văn viết có cảm xúc chân thực
2 Yêu cầu về kiến thức và cách cho điểm:
- Có thể có nhiều cách trình bày nhưng bài viết cần đảm bảo những ý cơ bản trong Hướng dẫn chấm
- Những bài làm có sự sáng tạo nhưng phù hợp, thuyết phục vẫn chấp nhận
m
a Đảm bảo cấu trúc bài văn
- Bài viết phải có bố cục 3 phần rõ ràng
- Luận điểm, luận cứ rõ ràng , thuyết phục
- Ngôn ngữ giàu sức biểu cảm, diễn đạt trong sáng mạch lạc
0.25
b Xác định đối tượng : Cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người trong phần 1 bài
thơ “ Nói với con” của Y Phương
0.25
c Lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu của đối tượng
(1) Mở bài :
- Giới thiệu tác giả Y Phương và bài thơ “ Nói với con” :
- Khái quát về đoạn thơ : Người cha muốn nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
của mỗi con người là gia đình, quê hương
(2) Thân bài :
1 Cội nguồn sinh thành và nuôi dưỡng con
- Cội nguồn sinh thành và nuôi dưỡng con trước tiên là gia đình (4 câu thơ
đầu) :
+ Y Phương có cách diễn đạt thật độc đáo, sáng tạo mà cũng rất khác lạ, tưởng
chừng như vô lí nhưng lại rất phù hợp với tư duy trong sáng, sinh động hồn nhiên
của người miền núi Bốn câu thơ được tạo bởi hệ thống từ ngữ giàu giá trị tạo
hình : "chân phải, chân trái, một bước, hai bước " khiên ta dễ dàng hình dung
được những bước chân trẻ thơ chập chững, non nớt đang bước những bước đầu
tiên trong đời Đón đợi những bước chân ấy là tiếng nói, tiếng cười của cha mẹ
+ Nhịp thơ 2/ 3, cấu trúc đối xứng và một loạt hình ảnh được liệt kê " một
bước, hai bước, tới cha, tới mẹ " rồi "tiếng nói, tiếng cười" đã tạo ra một âm điệu
tươi vui, quấn quýt, Y Phương đã tái hiện được khung cảnh một gia đình tràn đầy
niềm vui, hạnh phúc : đứa con đang tập nói, tập đi trong mắt dõi theo, trong vòng
tay đón đợi của gia đình Cả ngôi nhà như rung lên trong “tiếng nói, tiếng cười”
của cha, của mẹ
=> Lời thơ giản dị như một lời tâm tình, cách nói cụ thể mà có sức khái quát
lớn, Y Phương đã nói với con, gia đình chính là cội nguồn sinh thành và nuôi
0.25
0.25 0.25
0.25
0.25