1. Tình huống 1 Hà Nội hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch COVID19 và thiên tai 2. Tình huống 2 Duy trì và phát triển thị trường lao động trong bối cảnh mới Tác động của COVID19 đến thị trường lao động
Trang 11 Tình huống 1
Hà Nội hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và thiên tai
Ngày 20/1, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cho biết, trong dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, các cấp Công đoàn trên cơ sở tiếp tục chi hỗ trợ đoàn viên, người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và thiên tai năm 2020
Mức hỗ trợ là 1 triệu đồng/người Trường hợp đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch COVID-19 và thiên tai, mức hỗ trợ tối đa không quá 2 triệu đồng/người (không quá 20% tổng số đoàn viên, người lao động được hỗ trợ) Đoàn viên Công đoàn, người lao động được hỗ trợ có thời gian làm việc đủ 12 tháng trở lên (tính đến 31/12/2020) trong các đơn vị, doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn cơ sở hoặc doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn nhưng thực hiện đầy đủ trích nộp kinh phí Công đoàn
Tuy nhiên, đối tượng được hỗ trợ phải có một trong 5 điều kiện như: Bản thân hoặc có vợ, chồng, con, bố, mẹ (con đẻ, con nuôi, bố mẹ đẻ vợ hoặc chồng đang ở cùng và trực tiếp nuôi dưỡng) bị bệnh hiểm nghèo; bản thân vợ hoặc chồng là người khuyết tật, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp mất sức lao động từ 31% trở lên; người lao động làm việc trong các doanh nghiệp gặp khó khăn do dịch COVID-19 phải ngừng hoạt động, không có việc làm, nghỉ luân phiên, có thu nhập không ổn định với mức bình quân chung năm 2020 không quá 3 triệu đồng/tháng; người lao động làm việc trong các cơ sở giáo dục phải nghỉ việc từ 1,5 tháng liên tục trở lên tính từ 1/2/2020 đến hết 30/6/2020, do ảnh hưởng dịch bệnh không có thu nhập hoặc thu nhập giảm sút ảnh hưởng nhiều đến đời sống; lao động nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ dưới 24 tháng tuổi có hoàn cảnh khó khăn, thu nhập trung bình năm 2020 thấp hơn 4.420.000 đồng/tháng (riêng Mỹ Đức, Ba Vì, Ứng Hòa thấp hơn 3.920.000 đồng/tháng)
Người lao động đã được Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội hỗ trợ do ảnh hưởng dịch COVID-19 và đã được hỗ trợ khó khăn Tết Nguyên đán Tân Sửu không thuộc đối tượng xét hỗ trợ theo Quyết định 1921/QĐ-TLĐ
Cũng theo Liên đoàn Lao động Hà Nội, trong đợt 1 năm 2021, Liên đoàn Lao động thành phố quyết định hỗ trợ kinh phí xây dựng, sửa chữa 32 "Mái ấm Công đoàn" cho 32 đoàn viên Công đoàn có hoàn cảnh khó khăn, chưa ổn định về nhà ở; trong đó, hỗ trợ xây mới 24 "Mái ấm Công đoàn" với mức 40 triệu đồng/nhà và hỗ trợ sửa chữa 8 "Mái ấm Công đoàn" với mức 30 triệu đồng/nhà Tổng kinh phí hỗ trợ xây dựng, sửa chữa "Mái ấm Công đoàn" đợt 1 này là 1,2 tỷ đồng được trích từ Quỹ Xã hội của Liên đoàn Lao động thành phố
Ngoài ra, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đề nghị các Công đoàn cấp trên trực tiếp
cơ sở trích từ nguồn Quỹ Xã hội của đơn vị để hỗ trợ thêm cho đoàn viên Công đoàn, động viên các đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó, vươn lên trong cuộc sống
Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Lê Đình Hùng cho biết, năm 2020, trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, các cấp Công đoàn triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, đảm bảo môi trường làm việc an toàn, bảo vệ sức khỏe cho người lao động Đồng thời, các cấp Công đoàn chú trọng phối hợp với chính quyền thực hiện tốt quy chế dân chủ
ở cơ sở, tăng cường đối thoại nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động; tăng cường thương lượng, ký kết và nâng cao chất lượng thỏa ước lao động tập thể, đưa vào thỏa ước lao
Trang 2động tập thể nhiều điều khoản cốt lõi, có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật
Đặc biệt, Công đoàn thường xuyên nắm chắc tình hình quan hệ lao động, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật đối với người lao động bị ngừng việc do ảnh hưởng của dịch bệnh; phối hợp với chính quyền, chuyên môn xây dựng phương án chi trả tiền lương ngừng việc và các khoản phúc lợi khác cho công nhân lao động trong thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19
Các cấp Công đoàn đã tổ chức thăm hỏi, động viên và hỗ trợ cho 61.971 trường hợp công nhân viên chức lao động bị ảnh hưởng do dịch bệnh Trong đó, Liên đoàn Lao động thành phố
Hà Nội trích từ nguồn ngân sách Công đoàn thành phố và Quỹ Xã hội Công đoàn hỗ trợ 3.226 trường hợp đoàn viên thuộc các Công đoàn cơ sở khối doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, cơ sở giáo dục ngoài công lập bị ảnh hưởng trực tiếp dịch bệnh, có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt, mắc bệnh hiểm nghèo, mất việc làm do dịch COVID-19
(Nguồn: TTXVN)
Câu hỏi: Phân tích nguyên tắc và chức năng ASXH thể hiện trong tình huống trên?
2 Tình huống 2
Duy trì và phát triển thị trường lao động trong bối cảnh mới
Tác động của COVID-19 đến thị trường lao động
Đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nặng nề đến thị trường lao động Việt Nam với số lao động có việc làm có mức giảm mạnh nhất trong 10 năm qua; tỷ lệ thất nghiệp cao, tỷ lệ thiếu việc làm của lực lượng lao động tăng cao nhất trong 5 năm trở lại đây do nhu cầu thị trường lao động sụt giảm
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến tháng 9/2020, mặc dù Việt Nam đã khống chế được dịch Covid-19, không còn ca lây nhiễm trong cộng đồng nhưng tính chung cả nước vẫn có tới 31,8 triệu người từ 15 tuổi trở lên bị ảnh hưởng tiêu cực bởi dịch Covid-19 bao gồm người bị mất việc làm, phải nghỉ giãn việc/nghỉ luân phiên, giảm giờ làm, giảm thu nhập
Trong đó, lao động bị giảm thu nhập là 68,9%; lao động phải giảm giờ làm/nghỉ giãn việc/nghỉ luân phiên là gần 40% và lao động buộc phải tạm nghỉ hoặc tạm ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh khoảng 14%
Đến nay, khi dịch bệnh đã cơ bản được đẩy lùi, mặc dù tình hình kinh tế cũng như lao động - việc làm gặp khó khăn nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ trong phòng, chống dịch Covid-19; thực hiện mục tiêu kép về phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an toàn cho nhân dân trước đại dịch, tình hình kinh tế - xã hội nói chung dần ổn định trở lại, sản xuất - kinh doanh được khôi phục thị trường lao động Việt Nam phục hồi nhanh chóng, nhiều lĩnh vực cho thấy tín hiệu tốt, các ngành nghề, lĩnh vực bị đứt chuỗi, bị ngừng việc đã trở lại thị trường
Các địa phương rà soát, nắm chắc tình hình lao động, việc làm của các doanh nghiệp, hợp tác xã, tập đoàn trong nước cũng như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để có giải pháp hỗ trợ, cung ứng lao động, góp phần ổn định sản xuất, kinh doanh; hướng dẫn các doanh nghiệp phương
án hỗ trợ, thực hiện các chính sách đối với người lao động bị ảnh hưởng khi doanh nghiệp bị đình trệ sản xuất, kinh doanh
Trang 3Các hoạt động giới thiệu việc làm, tổ chức sàn giao dịch việc làm được duy trì dưới hình thức trực tuyến; đã có hàng chục nghìn doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng lao động, tập trung nhiều ở các lĩnh vực, ngành, nghề bị tác động sâu bởi đại dịch Covid-19
Giải pháp duy trì và phát triển thị trường lao động trong bối cảnh mới
Theo dự báo, đại dịch COVID-19 mặc dù đã được khống chế ở Việt Nam nhưng vẫn còn diễn biến rất phức tạp trên toàn cầu và sẽ tiếp tục có những ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường lao động của Việt Nam
Chính vì vậy, để duy trì thị trường lao động trước tác động của đại dịch COVID-19, Việt Nam cần tiếp tục thực hiện đồng bộ, hiệu quả các cơ chế, chính sách phù hợp, nhất là về tài chính, tiền tệ, an sinh xã hội để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, người lao động, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua khó khăn của đại dịch, nhanh chóng khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội Thực hiện chính sách miễn, giảm một số nghĩa vụ thuế đối với một số lĩnh vực, đối tượng chịu thiệt hại nặng nề do đại dịch COVID-19 trong năm 2020; tập trung phát triển mạnh thị trường trong nước, thực hiện có hiệu quả các giải pháp kích thích tiêu dùng nội địa Trong đó, cần tập trung vào từng nghề mũi nhọn và tập trung tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, như cung cấp các gói tín dụng hỗ trợ của Chính phủ, thực hiện các chế độ giảm, miễn, lùi đóng thuế, phí, tập trung cải cách hành chính, giảm bớt thủ tục hành chính…
Đối với thị trường lao động, cần tập trung các biện pháp hạn chế tình trạng mất việc làm trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa hoặc giảm quy mô sản xuất, kinh doanh Có chính sách hỗ trợ tiền lương để khuyến khích doanh nghiệp duy trì và tuyển dụng lao động thuộc các nhóm dễ bị tổn thương như lao động nghèo, tay nghề thấp hoặc lao động phi chính thức, lao động di cư, phụ nữ, người khuyết tật,…
Đặc biệt, cần tiếp tục các biện pháp hỗ trợ thu nhập, tập trung kết nối việc làm và thúc đẩy tạo việc làm sau đại dịch đối với các lĩnh vực có tiềm năng phục hồi việc làm thông qua việc
hỗ trợ tìm việc làm, cung cấp thông tin về thị trường lao động và trợ cấp tìm kiếm việc làm Tổ chức đào tạo, phát triển các kỹ năng theo yêu cầu của lao động bị thất nghiệp thuộc các nhóm dễ
bị tổn thương, nhất là hỗ trợ về đào tạo nghề cho người lao động chuyển nghề do thay đổi hoặc mất việc làm do ảnh hưởng của dịch Covid-19; điều chỉnh hoạt động đào tạo theo nhu cầu thị trường lao động cho các ngành có tiềm năng tăng trưởng khi nền kinh tế phục hồi hoặc tập trung vào các kỹ năng số, kỹ thuật tiên tiến và khởi nghiệp kinh doanh
Ngoài ra, cần hỗ trợ doanh nghiệp để kích cầu việc làm trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng nhiều do COVID-19, như du lịch, thương mại, giao thông vận tải,… Hỗ trợ tính thanh khoản cho các doanh nghiệp, đảm bảo các doanh nghiệp vừa và nhỏ có cơ hội duy trì hoạt động
Về dài hạn, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũng vưa lấy ý kiến các cơ quan liên quan về dự thảo Đề án hỗ trợ phát triển thị trường lao động Việt Nam đến năm 2030 Mục tiêu tổng quát của dự thảo đề án là thực hiện các giải pháp hỗ trợ phát triển thị trường lao động để tạo tiền đề vững chắc cho việc xây dựng và vận hành đồng bộ, thông suốt thị trường lao động; góp phần huy động và phân bổ, sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế
xã hội, chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng hiện đại, có sự kết nối các thị trường với nhau, thị trường lao động trong nước với thị trường lao động của các nước trong khu vực và trên thế giới
Trang 4Câu hỏi: Phân tích thể chế ASXH trong tình huống?