Tài liệu Giáo trình Điều trị Suy thận mạn docx

Điều trị Suy thận mạn * Điều trị Suy thận mạn, về nguyên tắc chung: 1.. MUỐI * nguyên tắc sử dụng muối: tiết chế vì thận suy không giữ muối nước tốt * các trường hợp: + phù, THA, thiểu

Điều trị Suy thận mạn

* Điều trị Suy thận mạn, về nguyên tắc chung:

1 chăm sóc - theo dõi: quan tâm đến vấn đề ăn uống của BN (có ăn uống được?), cung cấp năng lượng

2 Thuốc

-

A- DINH DƯỠNG

1 MUỐI

* nguyên tắc sử dụng muối: tiết chế (vì thận suy không giữ muối nước tốt)

* các trường hợp:

+ phù, THA, thiểu niệu: hạn chế tuyệt đối (trong thức ăn bình thường đã có chứa muối - gần 2g cho nên không lo thiếu, nếu thiếu: ion đồ -> truyền NaCl ưu trương)

+ ko phù, HA ổn định, tiểu bình thường: dùng muối gần như bình thường ( khoảng 5g/ ngày - tương đương muỗng cà phê nhỏ)

* không ăn:

+ nước tương: thay vào đó sử dụng nước mắm có nồng độ đạm cao

+ bột ngọt: có chứa monosodium - tương tự Na

2 NƯỚC

* Suy thận mạn: thận không còn khả năng cô đặc và pha loãng: nếu truyền dịch nhiều -> ngộ độc nước -> phù phổi cấp -> tử vong

* Tính lượng nước xuất nhập để bù (thường 1500ml là đủ)

3 THỨC ĂN

1 protid

* người Việt nam: nhập vào 0,3 - 0,4 g/ kg/ ngày là vừa

* thức ăn có năng lượng cao: thịt, cá, trứng; trung bình 100g thịt (lợn nạc)

có 20g protid nguyên chất

* protid cho người suy thận: có các loại

(1) Nephrosteril chai 250ml

(2) Neo Amiyn chai 200ml (được sử dụng ở BV)

(3) Ketosteril: viên (dùng khi BN xuất viện)

- (1), (2): truyền từ từ, truyền chậm - TTM XX giọt/ phút, mỗi ngày 1 chai đến khi đạm máu bình thường thì ngưng

- (3): đúng liều chỉ định áp dụng cứ 5g/ 1 viên; tuy nhiên thực tế do giá thành cao nên có thể chỉ định:

+ giai đoạn đầu: 2 viên x 3 lần/ ngày -> giúp ổn định đạm máu, ure máu + đến khi ổn định: 2 viên x 2 lần/ ngày

- Nếu áp dụng tốt có thể tránh suy kiệt cũng như duy trì chức năng nephron không bị kém đi

2 albumin

* nếu đưa vào nhiều -> hôn mê

* ngày nay có các acid amin (tiền thân protein) được đưa vào dưới dạng thuốc Tuy nhiên cần đưa vào từ từ, nếu truyền nhanh gây toan hóa máu

-

B-THUỐC: lợi tiểu, hạ áp, bảo đảm về hồng cầu

1 LỢI TIỂU

1 Sulphamid: phân tử lớn -> lâu dài lắng đọng ở thận -> bệnh nặng hơn

2 Tiết kiệm kali: STM không nên giữ kali nhiều vì gây tăng kali/ máu -> loạn nhịp tim -> rung nhĩ -> tử vong

3 Quai: Furosemide

* Trofurit 40mg (ống 20mg), Lasix: được chọn vì 1 suy thận giai đoạn cuối vẫn dùng được, 2 liều độc cao (không ngại gây độc)

-> cách dùng: BN tiểu khoảng 500ml, phù, THA: khởi đầu liêu 1 ống (1 viên) sau tăng dần nếu không đáp ứng

-> lưu ý: 1 dùng lâu làm tăng acid uric máu, 2 liều thấp hay cao cũng dùng

2 lần/ ngày, 3 không dùng quá lâu 1 đợt ( tg sử dụng < 3 tuần, đến 3 tuần thì ngừng lại 2 - 3 ngày nếu tiểu được thì ngưng, không tiểu được thì sử dụng tiếp)

2 HẠ ÁP

* điều trị suy thận mạn không khống chế THA là điều trị không thành công (do huyết áp tăng làm tổn thương nephron)

* khống chế <= 130/80 mmHg: mức này ít gây biến chứng

* Creatinine máu không cao (< 2mg%) thì sử dụng tốt: do giảm áp lực tại cầu thận -> giảm đạm niệu, đồng thời hạ áp

* nếu không dùng UCMC thì có thể dùng các nhóm khác, thông dụng là ức chế canxi: Amlodipine, Nifedipine, Adalate ; dùng phối hợp với ức chế TKTW: Dopegyt 0,25g 1 viên x 3 lần (u)

* nguyên tắc điều trị THA cũng giống như điều trị Lao phổi: có thể phối hợp 4 loại thuốc

3 BẢO ĐẢM VỀ HỒNG CẦU: khi Hb < 8g/dL

* mục tiêu: duy trì HC 2,5 - 3,5 triệu là đạt

* Đời sống hồng cầu bình thường khoảng 100 ngày, STM không kích thích tủy xương tạo HC đồng thời có nhiều chất độc ứ đọng trong máu nên đời sống HC

ở BN STM giảm còn < 30 ngày

* Có 2 cách để điều trị:

1) truyền máu: không truyền trực tiếp huyết tương, chỉ truyền hồng cầu lắng (vì BN chỉ thiếu HC), 1 tháng truyền 1 lần

2) EPREX, EPOKIME (1000 UI, 2000 UI): TDD mặt ngoài đùi

+ để ở môi trường đặc biệt: tủ lạnh ( 5 - 8oC)

+ trước khi tiêm: cần xem xét: 1 Fe huyết thanh đủ?, 2 protein máu ổn định? (để có nguyên liệu tạo HC), 3 ure máu cao?

+ liều tấn công (1 tháng): 1000 UI tuần tiêm 2 mũi -> 4 tuần 8 mũi