Luận văn thạc sỹ: QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Hoạt động kiểm tra giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh, quá cảnh là nhiệm vụ số một của cơ quan hải quan; hàng năm cùng với sự tăng trưởng kinh tế đối ngoại tang nhanh, số lượng tờ khai hải quan cũng tang lên tương ứng (trên 20%). Doanh nhân, doanh nghiệp, phương tiện vận tải, hàng hóa các loại xuất nhập qua cửa khẩu ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra giám sát toàn bộ hàng hóa, phương tiện, hành lý cũng gây ra những ách tắc tại cửa khẩu và không có đủ nguồn lực để thực hiện, thông quan tại cửa khẩu, mục tiêu tạo điều kiên tốt nhất cho kim nghạch thương mại, đầu tư, kinh doanh, du lich phát triển.Hàng hóa cũng không ngừng tăng nhanh về mặt số lượng và chủng loại khi các hình thức kinh doanh ngày càng đa dạng hóa, nhiệm vụ chống gian lận thương mại của lực lượng hải quan ngày càng nặng nề, cùng với đó là sự tinh vi, ma mãnh của các đối tượng buôn lậu, lợi dụng các sơ hở của cơ quan hải quan trong việc kiểm tra giám sát để trốn thuế, buôn bán, vận chuyển lậu các mặt hàng, gian lận về giá trị, số lượng của hàng hóa. Điều này đang trở thành vấn đề tưởng như không thể thực hiện được đối với ngành Hải quan, đòi hỏi lực lượng kiểm tra giám sát hải quan cần đưa ra các quyết định liên quan đến nghĩa vụ thuế, giải phóng hàng tại cửa khẩu và các địa điểm kiểm tra giám sát hàng hóa trong một thời gian nhanh nhất.Bằng cách áp dụng đánh giá sau thông quan, trên cơ sở tiếp cận quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan, cơ quan Hải quan có thể tập trung nguồn lực của mình một cách có hiệu quả và làm thay đổi sự hiểu biết về luật pháp hải quan của các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu nhằm tạo thuận lợi cho thương mại hàng hóa. Đó là lý do về sự ra đời của hoạt động quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quancủa cơ quan hải quan.Đề tài “ Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên” là đề tài nghiên cứu của cá nhân tác giả, hy vọng đề tài sẽ đóng góp một phần vào nhiệm vụ duy trì sự công bằng trong hoạt động thương mại, phòng chống gian lận thương mại, phòng chống gian lận thương mại và truy thu nghân sách trong lĩnh vực xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Điện BiênMục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứuMục tiêu nghiên cứu của luận văn là:Xác định khung nghiên cứu về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của Cục hải quan tỉnh.Phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của Cục hải quan tỉnh Điện Biên.Đánh giá thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên, chỉ ra những điểm mạnh, tồn tại và làm rõ nguyên nhân của những tồn tại đó.Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục Hải quan Điện Biên trong thời gian tới.

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- -NGUYỄN TRỌNG TUẤN

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA

SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Hà Nội, năm 2020

Trang 2

Người hướng dẫn khoa học:

TS LÊ TỐ HOA

Trang 3

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không viphạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Những tài liệutrong luận văn là hoàn toàn trung thực Các kết quả nghiên cứu do chính tôi thựchiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn

Tác giả Nguyễn Trọng Tuấn

Trang 5

LỜI CÁM ƠN

Tôi xin chân thành cám ơn Quý thầy cô Khoa đào tạo Sau đại học – Trườngđại học kinh tế quốc dân đã tận tâm giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báucho tôi trong suốt thời gian tôi học tập tại trường Đặc biệt, tôi xin chân thành cám

ơn TS Lê Tố Hoa, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền đã tận tình chỉ bảo, hướngdẫn cho tôi hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin chân thành cám ơn các anh chị đồng nghiệp đang công tácCục Hải quan tỉnh Điện Biên, Tổng Cục Hải quan đã hết lòng hỗ trợ, cung cấp sốliệu và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn

Tác giả Nguyễn Trọng Tuấn

Trang 6

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CÁM ƠN 2

MỤC LỤC 3

DANH MỤC VIẾT TẮT 6

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ I CHƯƠNG 1: KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN II Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

IV Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

Thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro và đánh giá tuân thủ iv

Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm iv

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan: Các nhân tố thuộc Cục hải quan; Các nhân tố thuộc về người khai hải quan; Các nhân tố khác v

K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN : K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ CỤC HẢI QUAN ; B ÀI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

V CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2016 - 2019 V Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên v

+ Điều kiện tự nhiên và hành chính: v

- Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng v

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào v

+ Điều kiện kinh tế: v

+ Điều kiện văn hóa – xã hội v

-Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em, v

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ v

T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

VIII T Ừ 2016 CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN VÀ CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NAY NGÀY CÀNG ĐƯỢC CHÚ TRỌNG , PHÁT TRIỂN VỀ NGHIỆP VỤ CŨNG NHƯ CƠ CẤU TỔ CHỨC Đ ẶC ĐIỂM LÀ ĐƠN VỊ QUY MÔ NHỎ TOÀN C ỤC CÓ 133 CÁN BỘ CÔNG CHỨC , TRONG ĐÓ CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO : 14 NGƯỜI , CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : 7 CÁN BỘ , SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU ĐÓNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÔNG NHIỀU CÓ 1.000 DOANH NGHIỆP , HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU HẦU HẾT ĐỀU LÀ HÀNG TIÊU DÙNG , NHỎ LẺ

VIII Thu thập, phân tích, nhận định thông tin ix

Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan ix

Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ: ix

Trang 7

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2025 IX

Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 ix

Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến năm 2025 x

H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

X Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan x

Hoàn thiện báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu trữ hồ sơ x

Một số giải pháp khác x

KẾT LUẬN XI PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 7

KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN 7

TẠI CỤC HẢI QUAN 7

1.1 K IỂM TRA SAU THÔNG QUAN VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

7 1.1.1 Kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan 7

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tai Cục hải quan 12

1.2.1.1 Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 12

1.2.2 N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

14 1.2.3 Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 14

1.2.3.3 Thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro và đánh giá tuân thủ 17

1.2.3.4 Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm 19

B ÁO CÁO KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À QUÁ TRÌNH NHÂN VIÊN H ẢI QUAN KIỂM TRA TÍNH TRUNG THỰC HỢP LÝ VÀ ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC THÔNG TIN CHỦ HÀNG ĐÃ KHAI BÁO VỚI HẢI QUAN THÔNG QUA VIỆC KIỂM TRA CÁC CHỨNG TỪ BỘ PHẬN XUẤT NHẬP KHẨU , CHỨNG TỪ BỘ PHẬN KẾ TOÁN , CHỨNG TỪ THANH TOÁN NGÂN HÀNG CỦA CÁC LÔ HÀNG ĐÃ THÔNG QUAN , KIỂM TRA HÀNG HÓA NẾU CÒN ĐIỀU KIỆN

22 1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 23

Cục hải quan tỉnh thành phố nói chung và Cục hải quan tỉnh Điện Biên nói riêng đều có chức năng nhiệm vụ: làm thủ tục cho hàng hóa, phương tiện xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh qua biên giới Tổ chức thực hiện pháp lệnh về thuế, kiến nghị chủ trương biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh Nhiệm vụ trọng tâm là phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đặc biệt là chống buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy trên địa bàn cụ thể: 23

Do đơn vị đóng trên địa bàn tỉnh Điện Biên nên cũng phải thực hiện việc những yêu cầu của địa phương trong quá trình thực hiện việc quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn Việc quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan cũng bị các tác động không nhỏ như là việc thực hiện các tiêu chí của đối với hàng hóa cư dân biên giới, các mặt hàng mà Tỉnh khuyến khích trong khi tiêu chí cho mặt hàng này là yêu cầu kiểm tra thực tế 100% Việc phối hợp giữa các cơ quan ban ngành trong địa bàn về việc cung cấp thông tin, tài liệu còn thiếu và yều 24

Do nhận thức của cán bộ công chức làm công tác này tại đơn vị cũng chưa được nâng cao, chưa thực sự quan tâm và đưa việc quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan là công việc trọng điểm dẫn đến việc thực hiện không đạt hiệu quả 24

Thiếu sự chỉ đạo quan tâm của các cấp lãnh đạo trong việc kết nối giữa các đơn vị liên quan với nhau thông qua việc cung cấp đầy đủ các thông tin tài liệu liên quan đến vần đề quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan 24

1.4 K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN

25 1.4.1 Kinh nghiệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của một số cục hải quan 25

1.4.2 Bài học cho Cục hải quan Điện Biên 26

Trang 8

CHƯƠNG 2 29

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN 29

TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2016 - 2019 29

2.1 T ỈNH Đ IỆN B IÊN VÀ C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

29 2.1.1 Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên 29

+ Điều kiện tự nhiên và hành chính: 29

- Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng 29

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào 29

+ Điều kiện kinh tế: 29

Là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với 2 quốc gia: Trung Quốc (dài 38,5km) và Lào (dài 360 km) Trên tuyến biên giới Việt – Lào, ngoài 2 cửa khẩu đã được mở là Huổi Puốc và Tây Trang, còn 1 cặp cửa khẩu phụ khác sắp tới sẽ được mở Trên tuyến biên giới Việt - Trung sẽ mở cặp cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú thành cửa khẩu Quốc gia Đặc biệt, cửa khẩu Tây Trang từ lâu đã là cửa khẩu quan trọng của vùng Tây Bắc và cả nước, được Chính phủ hai nước thỏa thuận nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế và Khu kinh tế cửa khẩu đang được xây dựng Đây là điều kiện và cơ hội rất lớn để Điện Biên đẩy mạnh thương mại quốc tế, tiến tới xây dựng khu vực này thành địa bàn trung chuyển chính trên tuyến đường xuyên Á phía Bắc, nối liền vùng Tây Bắc Việt Nam với khu vực Bắc Lào - Tây Nam Trung Quốc và Đông Bắc Mianma là điều kiện dất tôt cho việc để kinh tế phát triển 29

+ Điều kiện văn hóa – xã hội 30

-Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em, Điện Biên có một tiềm năng văn hóa phi vật thể vô cùng to lớn Mỗi dân tộc lại có những sắc thái văn hóa riêng, đa dạng, mang đậm màu sắc của dân tộc mình Cùng điểm qua những lễ hội chính tại Điện Biên Lễ hội Thành Bàn Phủ được tổ chức hàng năm vào các ngày 24 và 25/2 Âm lịch, tại xã Noọng Hẹt, huyện Điện Biên nhằm tưởng nhớ anh hùng Hoàng Công Chất Lễ hội Hoa Ban là ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Điện Biên Lễ hội Hoa Ban có nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, hứa hẹn sẽ đem đến cho người dân và du khách những ấn tượng, trải nghiệm khó quên 30

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ gồm: Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, Bản kéo, Độc lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm của Pháp (Khu hầm Đờ cát) Bên cạnh đó là rất nhiều các hang động, nguồn nước khoáng và hồ nước tạo thành nguồn tài nguyên du lịch thiên nhiên phong phú, như: Rừng nguyên sinh Mường Nhé; các hang động tại Pa Thơm (Điện Biên), Thẩm Púa (Tuần Giáo); các suối khoáng nóng Hua Pe, U Va; các hồ Pá Khoang, Pe Luông 30

2.1.2 Cục hải quan tỉnh Điện Biên 30

NGUỒN: CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN 33

2.2 Kết quả kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 đến 2019 38

2.3 T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

42 T Ừ 2016 CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN VÀ CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NAY NGÀY CÀNG ĐƯỢC CHÚ TRỌNG , PHÁT TRIỂN VỀ NGHIỆP VỤ CŨNG NHƯ CƠ CẤU TỔ CHỨC Đ ẶC ĐIỂM LÀ ĐƠN VỊ QUY MÔ NHỎ TOÀN C ỤC CÓ 133 CÁN BỘ CÔNG CHỨC , TRONG ĐÓ CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO : 14 NGƯỜI , CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : 7 CÁN BỘ , SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU ĐÓNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÔNG NHIỀU CÓ 1.000 DOANH NGHIỆP , HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU HẦU HẾT ĐỀU LÀ HÀNG TIÊU DÙNG , NHỎ LẺ

42 2.3.1 Thu thập, phân tích, nhận định thông tin 42

2.3.2 Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan 43

Trang 9

2.3.3 Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ: 45

Đ ÁNH GIÁ TUÂN THỦ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC THU THẬP , PHÂN TÍCH , XÁC MINH , ĐỐI CHIẾU THÔNG TIN VỀ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ ĐỂ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA NGƯỜI KHAI HẢI QUAN

50 Đ ÁNH GIÁ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC PHÂN LOẠI , XEM XÉT , ĐỐI CHIẾU MỨC ĐỘ CỦA RỦI RO VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ RỦI RO VÀ VIỆC XỬ LÝ CÁC RỦI RO TRƯỚC ĐÓ ĐỂ SẮP XẾP THỨ TỰ ƯU TIÊN

51 2.4.2 Điểm mạnh của quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên 53

2.4.3 Hạn chế của quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên 53

2.4.4 Nguyên nhân của hạn chế 55

CHƯƠNG 3 58

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI 58

CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2025 58

3.1 Đ ỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NĂM 2025

58 3.1.1 Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 58

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến năm 2025 59

3.2.3 H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

63 3.2.4 Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan 65

3.2.5 Hoàn thiện báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu trữ hồ sơ 68

3.2.6 Một số giải pháp khác 69

3.3.1 Đối với Tổng Cục Hải quan 71

3.3.2 Khuyến nghị với người khai hải quan 71

KẾT LUẬN 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1

DANH MỤC VIẾT TẮT

XNK - Xuất nhập khẩu WTO - World Trade Organization ( Tổ chức thương mại thế giới) WCO – Tổ chức hải quan thế giới

KTSTQ – Kiểm tra sau thông quan

Trang 10

HQCK – Hải quan cửa khẩu

HQĐB – Hải quan Điện Biên

CNTT – Công nghệ thông tin

Trang 11

DANH MỤC BẢNG, HÌNH

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CÁM ƠN 2

MỤC LỤC 3

DANH MỤC VIẾT TẮT 6

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ I TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ I CHƯƠNG 1: KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN II CHƯƠNG 1: KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN II Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

IV N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

IV Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan iv

Thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro và đánh giá tuân thủ iv

Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm iv

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan: Các nhân tố thuộc Cục hải quan; Các nhân tố thuộc về người khai hải quan; Các nhân tố khác v

K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN : K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ CỤC HẢI QUAN ; B ÀI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

V K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN : K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ CỤC HẢI QUAN ; B ÀI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

V CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2016 - 2019 V CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2016 - 2019 V Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên v

Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên v

Trang 12

- Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng v

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào v

+ Điều kiện kinh tế: v

+ Điều kiện văn hóa – xã hội v

-Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em, v

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ v

T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

VIII T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

VIII T Ừ 2016 CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN VÀ CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NAY NGÀY CÀNG ĐƯỢC CHÚ TRỌNG , PHÁT TRIỂN VỀ NGHIỆP VỤ CŨNG NHƯ CƠ CẤU TỔ CHỨC Đ ẶC ĐIỂM LÀ ĐƠN VỊ QUY MÔ NHỎ TOÀN C ỤC CÓ 133 CÁN BỘ CÔNG CHỨC , TRONG ĐÓ CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO : 14 NGƯỜI , CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : 7 CÁN BỘ , SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU ĐÓNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÔNG NHIỀU CÓ 1.000 DOANH NGHIỆP , HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU HẦU HẾT ĐỀU LÀ HÀNG TIÊU DÙNG , NHỎ LẺ

VIII Thu thập, phân tích, nhận định thông tin ix

Thu thập, phân tích, nhận định thông tin ix

Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan ix

Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ: ix

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2025 IX CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2025 IX Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 ix

Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 ix

Trang 13

Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến

năm 2025 x

Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến năm 2025 x

H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

X H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

X Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan x

Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan x

Hoàn thiện báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu trữ hồ sơ x

Một số giải pháp khác x

KẾT LUẬN XI KẾT LUẬN XI PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 7

KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN 7

TẠI CỤC HẢI QUAN 7

1.1 K IỂM TRA SAU THÔNG QUAN VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

7 1.1 K IỂM TRA SAU THÔNG QUAN VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

7 1.1.1 Kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan 7

1.1.1 Kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan 7

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tai Cục hải quan 12

1.2.1.1 Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 12

1.2.2 N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

14 1.2.2 N GUYÊN TẮC QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN

14 1.2.3 Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 14

1.2.3 Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 14

1.2.3.3 Thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro và đánh giá tuân thủ 17

1.2.3.4 Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm 19

B ÁO CÁO KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À QUÁ TRÌNH NHÂN VIÊN H ẢI QUAN KIỂM TRA TÍNH TRUNG THỰC HỢP LÝ VÀ ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC THÔNG TIN CHỦ HÀNG ĐÃ KHAI BÁO VỚI HẢI QUAN THÔNG QUA VIỆC KIỂM TRA CÁC CHỨNG TỪ BỘ PHẬN XUẤT NHẬP KHẨU , CHỨNG TỪ BỘ PHẬN KẾ TOÁN , CHỨNG TỪ THANH TOÁN NGÂN HÀNG CỦA CÁC LÔ HÀNG ĐÃ THÔNG QUAN , KIỂM TRA HÀNG HÓA NẾU CÒN ĐIỀU KIỆN

22 B ÁO CÁO KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À QUÁ TRÌNH NHÂN VIÊN H ẢI QUAN KIỂM TRA TÍNH TRUNG THỰC HỢP LÝ VÀ ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC THÔNG TIN CHỦ HÀNG ĐÃ KHAI BÁO VỚI HẢI QUAN THÔNG QUA VIỆC KIỂM TRA CÁC CHỨNG TỪ BỘ PHẬN XUẤT NHẬP KHẨU , CHỨNG TỪ BỘ PHẬN KẾ TOÁN , CHỨNG TỪ THANH TOÁN NGÂN HÀNG CỦA CÁC LÔ HÀNG ĐÃ THÔNG QUAN , KIỂM TRA HÀNG HÓA NẾU CÒN ĐIỀU KIỆN

22 1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 23

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan 23

Trang 14

Cục hải quan tỉnh thành phố nói chung và Cục hải quan tỉnh Điện Biên nói riêng đều có chức năng nhiệm vụ: làm thủ tục cho hàng hóa, phương tiện xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh qua biên giới Tổ chức thực hiện pháp lệnh về thuế, kiến nghị chủ trương biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh Nhiệm vụ trọng tâm là phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đặc biệt là chống buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma

túy trên địa bàn cụ thể: 23

Cục hải quan tỉnh thành phố nói chung và Cục hải quan tỉnh Điện Biên nói riêng đều có chức năng nhiệm vụ: làm thủ tục cho hàng hóa, phương tiện xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh qua biên giới Tổ chức thực hiện pháp lệnh về thuế, kiến nghị chủ trương biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh Nhiệm vụ trọng tâm là phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đặc biệt là chống buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy trên địa bàn cụ thể: 23

Do đơn vị đóng trên địa bàn tỉnh Điện Biên nên cũng phải thực hiện việc những yêu cầu của địa phương trong quá trình thực hiện việc quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn Việc quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan cũng bị các tác động không nhỏ như là việc thực hiện các tiêu chí của đối với hàng hóa cư dân biên giới, các mặt hàng mà Tỉnh khuyến khích trong khi tiêu chí cho mặt hàng này là yêu cầu kiểm tra thực tế 100% Việc phối hợp giữa các cơ quan ban ngành trong địa bàn về việc cung cấp thông tin, tài liệu còn thiếu và yều 24

Do nhận thức của cán bộ công chức làm công tác này tại đơn vị cũng chưa được nâng cao, chưa thực sự quan tâm và đưa việc quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan là công việc trọng điểm dẫn đến việc thực hiện không đạt hiệu quả 24

Thiếu sự chỉ đạo quan tâm của các cấp lãnh đạo trong việc kết nối giữa các đơn vị liên quan với nhau thông qua việc cung cấp đầy đủ các thông tin tài liệu liên quan đến vần đề quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan 24

1.4 K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN

25 1.4 K INH NGHIỆM QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN CỦA MỘT SỐ C ỤC HẢI QUAN VÀ BẢI HỌC CHO C ỤC HẢI QUAN TỈNH Đ IỆN B IÊN

25 1.4.1 Kinh nghiệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của một số cục hải quan 25

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của một số cục hải quan 25

1.4.2 Bài học cho Cục hải quan Điện Biên 26

CHƯƠNG 2 29

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN 29

TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2016 - 2019 29

Trang 15

2.1 T ỈNH Đ IỆN B IÊN VÀ C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

29 2.1 T ỈNH Đ IỆN B IÊN VÀ C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN

29 2.1.1 Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên 29

2.1.1 Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên 29

+ Điều kiện tự nhiên và hành chính: 29

- Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng 29

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào 29

+ Điều kiện kinh tế: 29

Là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với 2 quốc gia: Trung Quốc (dài 38,5km) và Lào (dài 360 km) Trên tuyến biên giới Việt – Lào, ngoài 2 cửa khẩu đã được mở là Huổi Puốc và Tây Trang, còn 1 cặp cửa khẩu phụ khác sắp tới sẽ được mở Trên tuyến biên giới Việt - Trung sẽ mở cặp cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú thành cửa khẩu Quốc gia Đặc biệt, cửa khẩu Tây Trang từ lâu đã là cửa khẩu quan trọng của vùng Tây Bắc và cả nước, được Chính phủ hai nước thỏa thuận nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế và Khu kinh tế cửa khẩu đang được xây dựng Đây là điều kiện và cơ hội rất lớn để Điện Biên đẩy mạnh thương mại quốc tế, tiến tới xây dựng khu vực này thành địa bàn trung chuyển chính trên tuyến đường xuyên Á phía Bắc, nối liền vùng Tây Bắc Việt Nam với khu vực Bắc Lào - Tây Nam Trung Quốc và Đông Bắc Mianma là điều kiện dất tôt cho việc để kinh tế phát triển 29

+ Điều kiện văn hóa – xã hội 30

-Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em, Điện Biên có một tiềm năng văn hóa phi vật thể vô cùng to lớn Mỗi dân tộc lại có những sắc thái văn hóa riêng, đa dạng, mang đậm màu sắc của dân tộc mình Cùng điểm qua những lễ hội chính tại Điện Biên Lễ hội Thành Bàn Phủ được tổ chức hàng năm vào các ngày 24 và 25/2 Âm lịch, tại xã Noọng Hẹt, huyện Điện Biên nhằm tưởng nhớ anh hùng Hoàng Công Chất Lễ hội Hoa Ban là ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Điện Biên Lễ hội Hoa Ban có nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, hứa hẹn sẽ đem đến cho người dân và du khách những ấn tượng, trải nghiệm khó quên 30 -Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em, Điện Biên có một tiềm năng văn hóa phi vật thể vô cùng to lớn Mỗi dân tộc lại có những sắc thái văn hóa riêng, đa dạng, mang đậm màu sắc của dân tộc mình Cùng điểm qua những lễ hội chính tại Điện Biên Lễ hội Thành Bàn Phủ được tổ chức hàng năm vào các ngày 24 và 25/2 Âm lịch, tại xã Noọng Hẹt, huyện Điện Biên nhằm tưởng nhớ anh hùng Hoàng Công

Trang 16

Chất Lễ hội Hoa Ban là ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Điện Biên Lễ hội Hoa Ban có nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, hứa hẹn sẽ đem đến cho người dân và du khách những ấn tượng, trải

nghiệm khó quên 30

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ gồm: Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, Bản kéo, Độc lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm của Pháp (Khu hầm Đờ cát) Bên cạnh đó là rất nhiều các hang động, nguồn nước khoáng và hồ nước tạo thành nguồn tài nguyên du lịch thiên nhiên phong phú, như: Rừng nguyên sinh Mường Nhé; các hang động tại Pa Thơm (Điện Biên), Thẩm Púa (Tuần Giáo); các suối khoáng nóng Hua Pe, U Va; các hồ Pá Khoang, Pe Luông 30

2.1.2 Cục hải quan tỉnh Điện Biên 30

NGUỒN: CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN 33

2.2 Kết quả kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 đến 2019 38

2.3 T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

42 2.3 T HỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ RỦI RO SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2019

42 T Ừ 2016 CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN VÀ CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NAY NGÀY CÀNG ĐƯỢC CHÚ TRỌNG , PHÁT TRIỂN VỀ NGHIỆP VỤ CŨNG NHƯ CƠ CẤU TỔ CHỨC Đ ẶC ĐIỂM LÀ ĐƠN VỊ QUY MÔ NHỎ TOÀN C ỤC CÓ 133 CÁN BỘ CÔNG CHỨC , TRONG ĐÓ CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC QUẢN LÝ RỦI RO : 14 NGƯỜI , CÁN BỘ LÀM CÔNG TÁC KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : 7 CÁN BỘ , SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU ĐÓNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KHÔNG NHIỀU CÓ 1.000 DOANH NGHIỆP , HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU HẦU HẾT ĐỀU LÀ HÀNG TIÊU DÙNG , NHỎ LẺ

42 2.3.1 Thu thập, phân tích, nhận định thông tin 42

2.3.1 Thu thập, phân tích, nhận định thông tin 42

2.3.2 Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan 43

2.3.3 Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ: 45

Đ ÁNH GIÁ TUÂN THỦ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC THU THẬP , PHÂN TÍCH , XÁC MINH , ĐỐI CHIẾU THÔNG TIN VỀ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ ĐỂ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA NGƯỜI KHAI HẢI QUAN

50 Đ ÁNH GIÁ TUÂN THỦ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC THU THẬP , PHÂN TÍCH , XÁC MINH , ĐỐI CHIẾU THÔNG TIN VỀ QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ ĐỂ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT CỦA NGƯỜI KHAI HẢI QUAN

50 Đ ÁNH GIÁ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC PHÂN LOẠI , XEM XÉT , ĐỐI CHIẾU MỨC ĐỘ CỦA RỦI RO VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ RỦI RO VÀ VIỆC XỬ LÝ CÁC RỦI RO TRƯỚC ĐÓ ĐỂ SẮP XẾP THỨ TỰ ƯU TIÊN

51

Trang 17

Đ ÁNH GIÁ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN : L À VIỆC PHÂN LOẠI , XEM XÉT , ĐỐI CHIẾU MỨC ĐỘ CỦA RỦI RO VỚI CÁC CHỈ SỐ TIÊU CHÍ PHÂN LOẠI MỨC ĐỘ RỦI RO VÀ VIỆC XỬ LÝ CÁC RỦI RO TRƯỚC ĐÓ ĐỂ SẮP XẾP THỨ TỰ ƯU TIÊN

51 2.4.2 Điểm mạnh của quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên 53

2.4.2 Điểm mạnh của quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên 53

2.4.3 Hạn chế của quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên 53

2.4.4 Nguyên nhân của hạn chế 55

CHƯƠNG 3 58

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI 58

CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2025 58

3.1 Đ ỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NĂM 2025

58 3.1 Đ ỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở C ỤC HẢI QUAN Đ IỆN B IÊN ĐẾN NĂM 2025

58 3.1.1 Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 58

3.1.1 Mục tiêu quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025 58

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến năm 2025 59

3.2.3 H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

63 3.2.3 H OÀN THIỆN THỰC HIỆN KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN THEO DẤU HIỆU VI PHẠM , RỦI RO VÀ ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ

63 3.2.4 Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan 65

3.2.4 Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan 65

3.2.5 Hoàn thiện báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu trữ hồ sơ 68

3.2.6 Một số giải pháp khác 69

3.3.1 Đối với Tổng Cục Hải quan 71

3.3.2 Khuyến nghị với người khai hải quan 71

KẾT LUẬN 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1

Trang 19

Trang 20

ra những ách tắc tại cửa khẩu và không có đủ nguồn lực để thực hiện, thông quan tạicửa khẩu, mục tiêu tạo điều kiên tốt nhất cho kim nghạch thương mại, đầu tư, kinhdoanh, du lich phát triển.

Hàng hóa cũng không ngừng tăng nhanh về mặt số lượng và chủng loại khicác hình thức kinh doanh ngày càng đa dạng hóa, nhiệm vụ chống gian lận thươngmại của lực lượng hải quan ngày càng nặng nề, cùng với đó là sự tinh vi, ma mãnhcủa các đối tượng buôn lậu, lợi dụng các sơ hở của cơ quan hải quan trong việckiểm tra giám sát để trốn thuế, buôn bán, vận chuyển lậu các mặt hàng, gian lận vềgiá trị, số lượng của hàng hóa Điều này đang trở thành vấn đề tưởng như không thểthực hiện được đối với ngành Hải quan, đòi hỏi lực lượng kiểm tra giám sát hảiquan cần đưa ra các quyết định liên quan đến nghĩa vụ thuế, giải phóng hàng tại cửakhẩu và các địa điểm kiểm tra giám sát hàng hóa trong một thời gian nhanh nhất

Bằng cách áp dụng đánh giá sau thông quan, trên cơ sở tiếp cận quản lý rủi

ro trong kiểm tra sau thông quan, cơ quan Hải quan có thể tập trung nguồn lực củamình một cách có hiệu quả và làm thay đổi sự hiểu biết về luật pháp hải quan củacác doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu nhằm tạo thuận lợi chothương mại hàng hóa Đó là lý do về sự ra đời của hoạt động quản lý rủi ro trongkiểm tra sau thông quancủa cơ quan hải quan

Đề tài “ Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnhĐiện Biên” là đề tài nghiên cứu của cá nhân tác giả, hy vọng đề tài sẽ đóng góp mộtphần vào nhiệm vụ duy trì sự công bằng trong hoạt động thương mại, phòng chốnggian lận thương mại, phòng chống gian lận thương mại và truy thu nghân sách tronglĩnh vực xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Điện Biên

Trang 21

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là:

- Xác định khung nghiên cứu về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan của Cục hải quan tỉnh

- Phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của Cụchải quan tỉnh Điện Biên

- Đánh giá thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cụchải quan tỉnh Điện Biên, chỉ ra những điểm mạnh, tồn tại và làm rõ nguyên nhâncủa những tồn tại đó

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm trasau thông quan tại Cục Hải quan Điện Biên trong thời gian tới

Kết cấu của Luận văn:

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1: Khung nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý rủi rotrong kiểm tra sau thông quan của cục Hải quan

Chương 2: Phân tich thực trạng về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan tại Cục hải quan Tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 đến 2020

Chương 3: Một số giải pháp trong quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan tại Cục Hải quan Tỉnh Điện Biên

Chương 1: KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI

RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

Khái niệm và mục tiêu kiểm tra sau thông quan

Khái niện kiểm tra sau thông quan là hoạt động kiểm tra của cơ quan hảiquan đối với hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tàiliệu, dữ liệu có liên quan đến hàng hóa; kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợpcần thiết và còn điều kiện sau khi hàng hóa đã được thông quan

Việc kiểm tra sau thông quan nhằm đánh giá tính chính xác, trung thực nộidung các chứng từ, hồ sơ mà người khai hải quan đã khai, nộp, xuất trình với cơ

Trang 22

Thời hạn kiểm tra sau thông quan là 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khaihải quan.

Đặc điểm của kiểm tra sau thông quan:

Kiểm tra sau thông quan là một khâu trong quy trình nghiệp vụ kiểm tra hảiquan của cơ quan hải quan (không phải là một hệ thống độc lập mà là một chứcnăng của tổ chức hải quan); chia sẻ trách nhiệm quản lý nhà nước về hải quan theo

hệ thống với các đơn vị chức năng khác của hải quan (thông tư 81/2019/ TT- BTC)

Kiểm tra sau thông quan được tiến hành bởi các công chức hải quan

Kiểm tra sau thông quan là phương pháp kiểm tra ngược thời gian diễn ra saukhi giải phóng hàng

Kiểm tra sau thông quan được tiến hành để xác định tính tuân thủ pháp luậtcủa người khai hải quan

Kiểm tra sau thông quan chú trọng thực hiện các biện pháp kiểm tra theo tất

cả các thông tin liên quan, kể cả dữ liệu điện tử

Kiểm tra sau thông quankhông chỉ hướng vào đối tượng khai hải quan mà cảcác cá nhân, công ty, tổ chức khác liên quan đến thương mại quốc tế

Kiểm tra sau thông quan được thực hiện với sự cộng tác chặt chẽ giữa cơquan hải quan và đối tượng kiểm tra

Khái niệm Rủi ro trong kiểm tra sau thông quan

Là việc áp dụng có hệ thống các quy định pháp luật có các quy trình nghiệp

vụ, các biện pháp nghiệp vụ để xác định, đánh giá và phân loại các rủi ro có thể xẩy

ra nó tác động tiêu cực đến hiệu lực, hiệu quả quản lý hải quan, quản lý thuế Làm

cơ sở để cơ quan hải quan phân bổ hợp lý nguồn lực, áp dụng hiệu quả các biệnpháp quản lý hải quan, quản lý thuế Hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh, phươngtiện vận tải xuất nhập cảnh, hành lý của hành khách xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnhphải được đánh giá rủi ro để áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát hải quan và

Trang 23

các biện pháp nghiệp vụ cần thiết khác ở mức độ phù hợp nhằm đảm bảo tuân thủpháp luật hải quan, pháp luật thuế

Các loại hình rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tai Cục hải quan

Loại 1 Doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp Luật hảiquan, pháp luật thuế: Doanhnghiệp tuân thủ tốt hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa thườngxuyên trong thời gian hai năm tính đến ngày đánh giá và trong thời gian hai nămliên tục trở về trước tính đến ngày đánh giá

Loại 2 Doanh nghiệp tuân thủ pháp Luật hải quan, pháp luật thuế ở mức độtrung bình: Là doanh nghiệp tuân thủ trung bình không nhiện tình tham gia vào thủtục hải quan một cách nhiệt tình , họ cũng không cản trở việc thi hành pháp luật hảiquan nên có biện pháp quản lý rủi ro phù hợp

Loại 3 Doanh nghiệp không tuân thủ pháp Luật hảiquan, pháp luật thuếdoanh nghiệp không tuân thủ: Trong thời gian hai năm liên tục trở về trước tính đếnngày đánh giá

Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan

Là việc ứng dụng các nguyên tắc, quy trình, biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụquản lý rủi ro và các sản phẩm thông tin quản lý rủi ro để quyết định và thực hiệnquyết định kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan, thanh tra và cáchoạt động nghiệp vụ khác

Khái niệm quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan

“Rủi ro trong kiểm tra sau thông quan là việc áp dụng có hệ thống các thủtục quản lý và thông lệ mang đến cho hải quan những thông tin cần thiết để giảiquyết vấn đề vận chuyển hàng hoá hoặc lô hàng đặt ra vấn đề rủi ro”

Nguyên tắc quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan

Thu thập, phân tích, nhập định thông tin

Lựa chọn, đề xuất, quyệt định kiểm tra sau thông quan

Thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro và đánh giátuân thủ

Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm

Trang 24

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan: Các nhân tố thuộc Cục hải quan; Các nhân tố thuộc về người

khai hải quan; Các nhân tố khác

Kinh nghiệm quản lý rủi ro trong hoạt động kiểm tra sau thông quan của một số Cục hải quan và bải học cho Cục hải quan tỉnh Điện Biên: Kinh nghiệm

quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của một số cục hải quan; Bài học choCục hải quan Điện Biên

Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI

ĐOẠN 2016 - 2019

Giới thiệu về Tỉnh Điện Biên

+ Điều kiện tự nhiên và hành chính:

- Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh

và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá

đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng

- Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc,cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La,phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phíaTây và Tây Nam giáp CHDCND Lào

+ Điều kiện kinh tế:

Một số sản phẩm chủ yếu của ngành công nghiệp ở Điện Biên tăng cao so

chủ yếu ngành công nghiệp đạt thấp như: than sạch, gạch xây dựng

+ Điều kiện văn hóa – xã hội

-Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc,

có diện tích tự nhiên: 9.541,25 km2 Với 21 dân tộc anh em,

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch

sử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ

Sự hình thành và phát triển của Cục hải quan tỉnh Điện Biên

Cục Hải quan Điện Biên (tiền thân là Hải quan tỉnh Lai Châu) trực thuộcTổng cục Hải quan, được thành lập và chính thức đi vào hoạt động năm 1989 theo

Trang 25

Quyết định số 130/TCHQ-TCCB ngày 19/5/1989 của Tổng cục trưởng Tổng cụcHải quan Khi mới thành lập, tổ chức bộ máy của Cục hải quan tỉnh gồm có 02phòng tham mưu (Tổ chức hành chính - Nghiệp vụ) và 02 Đội kiểm soát Hải quanvới tổng biên chế là 31 người

Năm 2004, tỉnh Lai Châu được chia tách thành 2 tỉnh Lai Châu và ĐiệnBiên, Cục hải quan tỉnh Lai Châu được đổi tên thành Cục hải quan tỉnh Điện Biêntheo quyết định số 790/QĐ - BTC ngày 15/3/2004 của Bộ trưởng Bộ Tài chính Đơn

vị có một Chi cục hải quan cửa khẩu Ma Lù Thàng thuộc Cục hải quan Điện Biênnằm trên địa bàn tỉnh Lai Châu, song do đặc thù trong công tác quản lý nhà nước vềHải quan cũng như về mô hình tổ chức của Hải quan Việt Nam theo Luật hảiquanquy định, Cục Hải quan tỉnh Điện Biên được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước vềHải quan trên địa bàn 3 tỉnh Điện Biên, Lai Châu và Sơn La

Đến năm 2005, tổ chức bộ máy của Cục hải quan tỉnh Điện Biên gồm có 02phòng chức năng (Phòng nghiệp vụ và Kiểm tra sau thông quan);

- Tháng 6 năm 2006 Chi cục Kiểm tra sau thông quan thuộc Cục hải quantỉnh Điện Biên được thành lập theo Quyết định số: 34/2006/QĐ-BTC ngày06/6/2006

- Cho tới nay với tổ chức bộ máy giữ nguyên như trên cùng với tổng số biênchế toàn đơn vị là 121 công chức thực hiện các công việc về quản lý hải quan trênđịa bàn Cục hải quan Điện Biên được giao quản lý

Chức năng, nhiệm vụ của Cục hải quan Điện Biên

Cơ cấu tổ chức của Cục hải quan tỉnh Điện Biên

Kết quả hoạt động của Cục hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016- 2019

Kết quả hoạt động của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên được đánh giá trênnhiều mặt: Kim ngạch xuất nhập khẩu, Số thu ngân sách nhà nước (NSNN), chốngbuôn lậu, buôn bán vận chuyển ma túy, kiểm tra hải quan, kiểm tra sau thông quan

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lũy kế của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

năm 2016 là 54.592.017 USD, năm 2018 tổng kim ngạch là 116.367.397 USD, tức

tăng gấp 2 lần Cả xuất và nhập khẩu đều tăng mạnh trong 3 năm, xuất khẩu tăng1,5 lần và nhập khẩu tăng 3 lần

Trang 26

Số thu NSNN toàn cục năm 2016 đạt 76,621 tỷ đồng, năm 2017: 69,338 tỷđồng; năm 2018: 113,452 tỷ đồng, chủ yếu là thuế XNK và thuế GTGT Nợ thuế ổnđịnh trong 3 năm, 4,40 tỷ đồng

Chống buôn lậu của Cục Hải quan tỉnh Điện Biên đã có những bước đi vữngchắc, năm 2016 xử lý 19 vụ và phạt tiển 80,5 triệu đồng, năm 2017 xử lý 19 vụ vàphạt tiền 114, 39 triệu đồng, năm 2018 vử lý 56 vụ, phạt tiền 175, 05 triệu đồng,năm 2019 vử lý 23 vụ, phạt tiền 68.852 triệu đồng

Chống buôn bán ma túy đạt những thành quả đáng kể: năm 2016 bắt được 29đối tượng, bắt giữ 59.018 viên ma túy, 7.997 gam thuốc phiện, 7.133 gram heroin.Năm 2018, bắt được 28 đối tượng, bắt giữ 42.107 viên ma túy, 533 gam thuốcphiện, 19.649 gram heroin

Ngoài ra, Cục hải quan tỉnh Điện Biên đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhậntrong phân luồng tờ khai và kiểm tra sau thông quan Năm 2018, Số tiền thuế ấnđịnh và xử phạt vi phạm hành chính sau kiểm tra đạt 4.468.563.237 đồng

Năm 2019, Số tiền thuế ấn định và xử phạt vi phạm hành chính sau kiểm trađạt 2.218.560.500 đồng

Bộ máy kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên giai đoạn

2016 đến 2019

Chi Cục Kiểm Tra Sau Thông Quan đảm nhận hoạt động Kiểm Tra SauThông Quan tại Cục: Tham mưu cho lãnh đạo Cục về công tác kiểm tra sau thôngquan, tiến hành các cuộc kiểm tra sau thông quan để kiểm tra tính tuân thủ PhápLuật về Hải quan, Thuế xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp hoạt động trên địabàn Tham gia vào công tác đấu tranh chống gian lận thương mại và đảm bảo sự côngbằng trong hoạt động thương mại của các doanh nghiệp

Cơ cấu tổ chức và bộ máy gồm: 3 Lãnh đạo và 02 cán bộ chuyên trách làmcông tác quản lý rủi ro trong toàn Cục được phân bố trong 05 Chi cục hải quan cửakhẩu có 05 cán bộ chuyên trách ở từng Chi cục, đội Kiểm soát nên thực hiện việcquản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan chưa thực hiện thường xuyên, chưa cóhiệu quả mặc dù đã có sự quan tâm chỉ đạo khá sát sao của lãnh đạo đơn vị, nhưngviệc kết hợp trao đổi thông tin trong Cục chưa thực hiện tốt, các vị trí làm quản lýrủi ro chủ yếu là kiêm nhiệm chưa thực sự chuyên sâu

Trang 27

Cùng với việc tăng cường công tác quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan, công tác quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan nói chung, việc quản lý rủi rotrong hoạt động kiểm tra sau thông quan cũng như sự phối hợp, liên kết giữa Chicục kiểm tra sau thông quan và bộ phận quản lý rủi ro tại Cục Hải quan Điện Biênngày càng được chú trọng, giúp cho hoạt động kiểm tra sau thông quan đạt đượcnhững kết quả đáng kể thể hiện trong bảng tổng hợp sau:

Kết quả kiểm trra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 - 2019

- Năm 2016: do mới thực hiện công tác quản lý rủi ro, số lượng doanhnghiệp được đánh giá tuân thủ còn hạn chế (130 doanh nghiệp)

- Năm 2017: Điện Biên là tỉnh miền núi, đường xá đi lại khó khăn, hàng hóathông thương giá trị cao giữa các nước bạn qua các của khẩu của đơn vị quản lý chủyếu là mặt hàng tiêu dùng giá trị thấp và hàng cư dân biên giới Trong các năm 2016

- 2017, các doanh nghiệp hoạt động chủ yếu là nhập hàng hóa đầu tư miễn thuế nênviệc đánh giá tập trung vào các doanh nghiệp này Kết quả đã lập được 54 tiêu chíđánh giá với cấp Cục và từ đây đưa ra các tiêu chí để cho việc lựa chọn doanhnghiệp để tiến hành kiểm tra sau thông quan

- Năm 2018: Cục Hải quan Điện Biên tiếp tục thực hiện đánh giá hoạt độngcủa doanh nghiệp và phân tích đánh giá theo hai hình thức: thủ tục hải quan điện tử

và thủ tục hải quan truyền thống Kết quả: trong năm đã tiến hành phân tích đánhgiá 145 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu trên địa bàn quản lý của CụcHải quan Điện Biên

- Năm 2019: Việc quản lý rủi ro trong thủ tục hải quan truyền thống và thủtục hải quan điện tử đã được thống nhất thực hiện tại các văn bản quy phạm phápluật Do đó, việc giám sát, đánh giá, phân tích cũng như xây dựng các tiêu chí quản

lý rủi ro đã được nâng lên một bước mới

Thực trạng hoạt động quản lý rủi ro sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên giai đoạn 2016- 2019

Từ 2016 công tác quản lý rủi ro hải quan tại cục hải quan và công tác kiểmtra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên đến nay ngày càng được chú trọng,phát triển về nghiệp vụ cũng như cơ cấu tổ chức Đặc điểm là đơn vị quy mô nhỏ

Trang 28

toàn Cục có 133 cán bộ công chức, trong đó cán bộ làm công tác quản lý rủi ro: 14người, cán bộ làm công tác kiểm tra sau thông quan: 7 cán bộ, số lượng doanhnghiệp hoạt động xuất nhập khẩu đóng trên địa bàn tỉnh không nhiều có 1.000doanh nghiệp, hàng hóa xuất nhập khẩu hầu hết đều là hàng tiêu dùng, nhỏ lẻ

Thu thập, phân tích, nhận định thông tin

Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan

Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ:

Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan

Báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu giữ hồ sơ

Đánh giá quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 – 2019: Đánh giá thực hiện mục tiêu quản lý rủi ro

trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên; Điểm mạnh củaquản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan ở Cục hải quan Điện Biên; Hạn chế củaquản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên; Nguyênnhân của hạn chế

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM

- Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát hải quan

Tổng cục hải quan xác định các mục tiêu và cũng là giải pháp trọng tâm đểcải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong thời gian tới đó là:

- Tập trung triển khai có hiệu quả Luật hải quan (có hiệu lực từ ngày 1-1-2015);

- Tiếp tục khẩn trương thực hiện quyết định của Thủ tướng chính phủ vềchính sách một cửa quốc gia và một cửa ASEAN;

Trang 29

- Thực hiện đánh giá chỉ số thời gian thông quan xác định rõ thời gian từng

cơ quan, từng khâu tác nghiệp để có những kiến nghị phù hợp nhằm giảm thời giangiải phóng hàng ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực;

- Tiếp tục đẩy mạnh công tác hiện đại hoá hải quan theo hướng tăng cườngứng dụng công nghệ thông tin và các phương tiện kĩ thuật hiện đại, áp dụng đầy đủphương pháp quản lý rủi ro trong kiểm tra, giám sát hải quan;

- Tập trung nguồn lực để vận hành thành công hệ thống VNACCS/VCIS

Phương hướng hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tai Cục hải quan tỉnh Điện Biên đến năm 2025

Thực hiện thủ tục hải quan điện tử sau quá trình thí điểm và mở rộngthí điểm

Triển khai thành công hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS

Thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và Cơ chế một cửa ASEAN Đảmbảo cam kết của Chính phủ

Đẩy mạnh thực hiện Chương trình DN ưu tiên để nâng cao hiệu quả củaQuan hệ đối tác Hải quan- Doanh nghiệp

Nâng cao chất lượng cải cách thủ tục hành chính

Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát hải quan

Giải Pháp hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan Điện Biên đến năm 2025

Hoàn thiện thu thập, phân tích, nhận định thông tin

Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan

Hoàn thiện thực hiện kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm, rủi ro

và đánh giá tuân thủ

Hoàn thiện báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan

Hoàn thiện báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu trữ hồ sơ

Một số giải pháp khác

Một số kiến nghị: Đối với Tổng Cục Hải quan; Khuyến nghị với người khai

hải quan

Trang 30

KẾT LUẬN

Bằng nhiều phương pháp nghiên cứu gắn liền với cơ sở lý luận thực tiễn,

luận văn: “ Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan trên địa bàn tỉnh Điện Biên“ có những nội dung chính như sau:

Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về Quản lý rủi ro và

Kiểm tra sau thông quanqua Khái niệm, nội dung, đặc điểm về Quản lý rủi ro, Kiểmtra sau thông quancũng như mối quan hệ giữa hai khái niệm trên

Thứ hai: trên cơ sở lý luận, luận văn đã phân tích thực trạng về công tác

quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục Hải quan Điện Biên giai đoạn

2016 đến nay, chỉ ra những ưu, nhược điểm, những hạn chế và nguyên nhân củaquản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan

Thứ ba: xuất phát từ cơ sở lý luận và bài học kinh nghiệm của một số nước

nêu ở chương 1, cùng với hạn chế và các nguyên nhân hạn chế của thực trạng vấn

đề về rủi ro trong Kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan Điện Biên nêu ở chương

2, căn cứ vào mục tiêu và định hướng phát triển của quản lý rủi ro trong Kiểm trasau thông quan luận văn đã đưa ra các giải pháp nhằm năng cao hiệu quả của côngtác này tại cục hải quan Điện Biên

Trang 31

- -NGUYỄN TRỌNG TUẤN

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA

SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN

TỈNH ĐIỆN BIÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chinh sách

Mã số: 8 340 410

Người hướng dẫn khoa học:

TS LÊ TỐ HOA

Trang 32

Trang 33

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do trọn đề tài:

Ngày 23 tháng 6 năm 2014 Luật hảiquan số 54/2014/QH13 được Quốc hộiNước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua đã tạo hành lang pháp lý caonhất cho ngành Hải quan một số vấn đề quản lý nhà nước về Hải quan Với mụctiêu thể chế hóa đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, cụ thể hóa các qui địnhcủa Hiến Pháp 2013 ngày 28 tháng 11 năm 2013, về xây dựng và phát triển kinh tế

xã hội vào lĩnh vực công tác Hải quan, nội luật hóa các công ước của quốc tế màViệt Nam ký kết tham gia nhằm tạo ra khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ đểđiều chỉnh các quan hệ kinh tế xã hội liên quan đến hoạt động hải quan phù hợp với

cơ chế quản lý kinh tế mới, thúc đẩy tiến trình cải cách hành chính, tạo cơ sở chohội nhập quốc tế, đồng thời tham gia bảo vệ lợi ích kinh tế, chủ quyền an ninh quốcgia trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hoạt động kiểm tra giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuấtnhập cảnh, quá cảnh là nhiệm vụ số một của cơ quan hải quan; hàng năm cùng với

sự tăng trưởng kinh tế đối ngoại tang nhanh, số lượng tờ khai hải quan cũng tanglên tương ứng (trên 20%) Doanh nhân, doanh nghiệp, phương tiện vận tải, hànghóa các loại xuất nhập qua cửa khẩu ngày càng tăng Tuy nhiên, việc cơ quan hảiquan tiến hành kiểm tra giám sát toàn bộ hàng hóa, phương tiện, hành lý cũng gây

ra những ách tắc tại cửa khẩu và không có đủ nguồn lực để thực hiện, thông quan tạicửa khẩu, mục tiêu tạo điều kiên tốt nhất cho kim nghạch thương mại, đầu tư, kinhdoanh, du lich phát triển

Hàng hóa cũng không ngừng tăng nhanh về mặt số lượng và chủng loại khicác hình thức kinh doanh ngày càng đa dạng hóa, nhiệm vụ chống gian lận thươngmại của lực lượng hải quan ngày càng nặng nề, cùng với đó là sự tinh vi, ma mãnhcủa các đối tượng buôn lậu, lợi dụng các sơ hở của cơ quan hải quan trong việckiểm tra giám sát để trốn thuế, buôn bán, vận chuyển lậu các mặt hàng, gian lận vềgiá trị, số lượng của hàng hóa Điều này đang trở thành vấn đề tưởng như không thểthực hiện được đối với ngành Hải quan, đòi hỏi lực lượng kiểm tra giám sát hải

1

Trang 34

quan cần đưa ra các quyết định liên quan đến nghĩa vụ thuế, giải phóng hàng tại cửakhẩu và các địa điểm kiểm tra giám sát hàng hóa trong một thời gian nhanh nhất.

Bằng cách áp dụng đánh giá sau thông quan, trên cơ sở tiếp cận quản lý rủi

ro trong kiểm tra sau thông quan, cơ quan Hải quan có thể tập trung nguồn lực củamình một cách có hiệu quả và làm thay đổi sự hiểu biết về luật pháp hải quan củacác doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu nhằm tạo thuận lợi chothương mại hàng hóa Đó là lý do về sự ra đời của hoạt động quản lý rủi ro trongkiểm tra sau thông quancủa cơ quan hải quan

Đề tài “ Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnhĐiện Biên” là đề tài nghiên cứu của cá nhân tác giả, hy vọng đề tài sẽ đóng góp mộtphần vào nhiệm vụ duy trì sự công bằng trong hoạt động thương mại, phòng chốnggian lận thương mại, phòng chống gian lận thương mại và truy thu nghân sách tronglĩnh vực xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Điện Biên

2 Tổng quan nghiên cứu

Có rất nhiều đề tài đã nghiên cứu về lĩnh vực này chủ yếu tập trung vào mảngcông tác trên nhiều địa bàn địa phương hoặc mang tính vĩ mô

Về lĩnh vực kiểm tra sau thông quannói chung, quản lý rủi ro trong kiểm trasau thông quannói riêng Trong và ngoài nghanh hải quan cũng đã có một sốnghiên cứu với đối tượng, phạm vi tiếp cận khác nhau Có thể kể đến một số đề tàitiêu biểu như sau:

+ Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Học Viện: Đề tài khoa học “Kiểm tra trị giá tỉnh thuế đổi vói hàng hóa nhập khẩu", (năm 2012) của Th.s Nguyễn Thị Lan Hương - Th.s Phạm Thị Bích Ngọc, Học viện Tài chính; “Các giải pháp chống thất thu thuế Nhập khẩu ở Việt Nam trong bổi cảnh hội nhập lành tế quốc tể năm (2012), TS Vương Thu Hiền, Học viện Tài chính.

+ Luận văn thạc sĩ: “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện hoạt động kiểm tra sau thông quantại Việt Nam” tác giả Phạm Thị Thu Huyền – Đại học Ngoại thương

Hà Nội (2012) Nội dung của công trình đã khái quát nhưng hạn chế, vướng mắc vàmột số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm tra sau của ngành hải quan ViệtNam

2

Trang 35

+ Đề án: “Nâng cao năng lực quản lý rủi ro trong gia đoạn hiện nay” của Ban

quản lý rủi ro – Tổng Cục Hải quan (2013) Đề án đã chỉ ra những mặt yếu, thiếu vềnăng lực hoạt động của quản lý rủi ro Cùng với sự phát triển trong giai đoạn hiện nay(2013-2015) của toàn ngành Hải quan thì đề án đã chỉ ra những biện pháp cần để nângcao được năng lực của quản lý rủi ro trong thời điểm này cũng như trong thời gian tới

+ Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ quản lý rủi ro tại Cục Hải quan Hải Phòng” của tác giả Nguyễn Tiến Trung – Viện Đại Học Mở Hà

Nội (2013) Đã nên nên sự cần thiết phải áp dụng hệ thống công nghệ thông tin trongquá trình thực hiện công tác quản lý rủi ro tại Cục Hải quan Hải Phòng

+ Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện hoạt động kiểm tra sau thông quan ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Chi – Đại học Ngoại

thương Hà Nội (2016) Đã nêu ra những bước, quy trình và cơ sở pháp lý để cho hoạtđộng Kiểm tra sau thông quancó những bước trở thành công cụ hoàn chỉnh và trở nênquan trọng trong quá trình cải cách hiện đại hóa của ngành Hải quan Việt Nam

+ Luận văn thạc sĩ: “Hệ thống quản lý rủi ro trong nghiệp vụ hải quan Hải phòng- thực trạng và giải pháp hoàn thiện” của tác giả Đinh Khang – Đại học Ngoại

thương Hà Nội (2018) Tác giả đã đưa ra những quy trình quản lý rủi ro trong nghiệp

vụ hải quan, và các thực trạng cũng như giải pháp tại Cục hải quan Hải phòng

Những đề tài trên chỉ phân tích mang tính tổng quát về quản lý rủi ro trong kiểmtra sau thông quanvà một số khâu trong nghiệp vụ của nghanh hải quan, chưa đi sâu

cụ thể vào quy trình hoạt động quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại mộtđịa phương như Cục hải quan Điện Biên

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là:

- Xác định khung nghiên cứu về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan của Cục hải quan tỉnh

- Phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan của Cụchải quan tỉnh Điện Biên

3

Trang 36

- Đánh giá thực trạng quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cụchải quan tỉnh Điện Biên, chỉ ra những điểm mạnh, tồn tại và làm rõ nguyên nhâncủa những tồn tại đó.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý rủi ro trong kiểm trasau thông quan tại Cục Hải quan Điện Biên trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên

4.2.Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Luận văn nghiên cứu nội dung quản lý rủi ro trong

kiểm tra, bộ máy kiểm tra, công cụ và quy trình kiểm tra sau thông quan

- Phạm vi thời gian: Luận văn tập trang nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác

KTSTQ và quản lý rủi ro trong KTSTQ từ năm 2016 đến năm 2019 Trên cơ sở đó, đềxuất những giải pháp cho những năm sắp tới đến 2025 và những năm tiếp theo

- Địa bàn nghiên cứu: Để có số liệu phục vụ nghiên cứu, luận văn sẽ tập

trang nghiên cứu chủ yếu KTSTQ và quản lý rủi ro trong KTSTQ tại Cục Hải quantỉnh Điện Biên

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Đề tài sử dụng khung nghiên cứu như sơ đồ bên dưới Khung nghiên cứu nàyxuyên suốt các nội dung trong việc phân tích, so sánh, điều tra

Các nhân tố ảnh hưởng

tới quản lý rủi ro trong

kiểm tra sau thông quan

tại cục hải quan

- Các nhân tố thuộc về

cục hải quan

- Các nhân tố thuộc về

môi trường bên ngoài

Nội dung quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan

- Bộ máy quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan

- Thu thập, phân tích, nhận định thông tin

- Lựa chọn, đề xuất, quyết định kiểm tra sau thông quan

- Thực hiện kiểm tra theo đấu hiệu vi phạm, đánh giá tuân thủ

- Báo cáo, đề xuất, xử lý kết quả kiểm tra sau thông quan

- Báo cáo, cập nhật phản hồi hệ thống, lưu giữ hồ sơ

Thực hiện mục tiêu quản

lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan

- Định hướng ngăn chặn rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan

- Tạo môi trường công bằng cho các hoạt động trong lĩnh vực hải quan

- Hoàn thiện quản lý rủi

ro trong kiểm tra sau thông quan, trong pháp Luật hảiquan

Hình 1: Sơ đồ khung nghiên cứu

4

Trang 37

5.2 Quy trình nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài dự kiến áp dụng phương pháp nghiên cứuđịnh tính kết hợp với phương pháp nghiên cứu thống kê mô tả theo các bước sau:

Bước 1: Môi trường nghiên cứu cơ sở lý luận kiểm tra sau thông quan vàquản lý rủi ro từ đó đánh giá công tác quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan.Những phương pháp được sử dụng ở bước này là phương pháp phân tích hệ thống,phương pháp tổng hợp

Bước 2: Đối tượng thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua các số liệu báo cáo,đánh giá của Cục hải quan để làm rõ thực trạng hàng hóa xuất nhập khẩu thôngquan điện tử qua Cục hải quan tỉnh Điện Biên; Mô tả nội dung các bước quản lý rủi

ro trong kiểm tra sau thông quanvà kinh nhiệm về hoạt động này ở một số nướccũng như ở Việt Nam

Bước 3: Thu thập số liệu sơ cấp bằng việc khảo sát tình hình thực tế về Côngchức trong bộ máy hành chính tại Cục hải quan tỉnh Điện Biên

- Đối tượng điều tra: Công chức thuộc Cục hải quan tỉnh Điện Biên

- Nội dung kiểm tra: Tập trung phân tích và đánh giá thực trạng về quản lýrủi ro và kiểm tra sau thông quan tại Cục Hải quan tỉnh Điện Biên

- Hình thức, công cụ, Phương pháp đánh gía chủ yếu là phương phap sosánh đối chiếu

Khảo sát 25 phiếu đối với công chức nhằm khảo sát việc xây dựng kế hoạch,chính sách, quy định pháp luật về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan Vàchính sách, quy định pháp luật giai đoạn 2016 -2019

Sử dụng với 5 mức độ, theo thứ tự lần lượt là:

- Mức độ 1 điểm tương ứng với rất không đồng ý

- Mức độ 2 điểm tương ứng với không đồng ý

- Mức độ 3 điểm tương ứng với bình thường

- Mức độ 4 điểm tương ứng với đồng ý

- Mức độ 5 điểm tương ứng với rất đồng ý

Bước 4: Phân tích, đánh giá và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện, địnhhướng của nghành về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông tại Cục hải quan tỉnh

5

Trang 38

Điện Biên.

Bước 5: Kết quả nghiên cứu : Việc tăng cường quản lý rủi ro trong kiểm trasau thông quan nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động công, của nghành hảiquan nói chung, đặc biệt là hoạt động ở Cục hải quan tỉnh Điện Biên

6 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1: Khung nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý rủi ro trongkiểm tra sau thông quan của cục Hải quan

Chương 2: Phân tich thực trạng về quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thôngquan tại Cục hải quan Tỉnh Điện Biên giai đoạn 2016 đến 2020

Chương 3: Một số giải pháp trong quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quantại Cục Hải quan Tỉnh Điện Biên

6

Trang 39

CHƯƠNG 1 KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN

TẠI CỤC HẢI QUAN

1.1 Kiểm tra sau thông quan và quản lý rủi ro trong kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan

1.1.1 Kiểm tra sau thông quan tại cục hải quan

1.1.1.1 Khái niệm và mục tiêu kiểm tra sau thông quan

- Khái niệm: Có thể thấy, khái niệm về kiểm tra sau thông quan của mỗi Tổchức, mỗi nước tuy có nhiều cách diễn đạt khác nhau, sau đây tác giả sẽ nêu ra một

số khái niệm về Kiểm tra sau thông quan như sau:

* Theo Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO):

‘‘Kiểm tra sau thông quan là quy trình công tác cho phép viên chức Hải quankiểm tra tính chính xác của hoạt động khai hải quan bằng việc kiểm tra các hồ sơ,tài liệu ghi chép về kế toán và thương mại liên quan đến hoạt động buôn bán, traođổi hàng hoá và tất cả các số liệu, thông tin, bằng chứng khác cho cơ quan Hải quan

mà hiện tại đang được các đối tượng kiểm tra (cá nhân hoặc doanh nghiệp) trực tiếphay gián tiếp tham gia vào hoạt động buôn bán quốc tế nắm giữ’’

* Theo Công ước Kyoto sửa đổi, bổ sung tháng 9/1999

Tại Phụ lục tổng quát, Chương 2, định nghĩa E3/F4 Công ước Kyoto có nêu:

“kiểm tra sau thông quan là kiểm tra trên cơ sở kiểm toán là các biện pháp được cơquan Hải quan tiến hành nhằm thoả mãn mục đích của họ trong việc xác định tínhchính xác và trung thực của các tờ khai hàng hoá thông qua kiểm tra các chứng từ,biên bản, hệ thống kinh tế và dữ liệu thương mại của các bên liên quan”

* Theo Hải quan Việt Nam:

Khái niện kiểm tra sau thông quan là hoạt động kiểm tra của cơ quan hải

quan đối với hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán và các chứng từ khác, tàiliệu, dữ liệu có liên quan đến hàng hóa; kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợpcần thiết và còn điều kiện sau khi hàng hóa đã được thông quan

7

Trang 40

Việc kiểm tra sau thông quan nhằm đánh giá tính chính xác, trung thực nộidung các chứng từ, hồ sơ mà người khai hải quan đã khai, nộp, xuất trình với cơquan hải quan; đánh giá việc tuân thủ pháp Luật hảiquan và các quy định khác củapháp luật liên quan đến quản lý xuất khẩu, nhập khẩu của người khai hải quan.

Kiểm tra sau thông quan được thực hiện tại trụ sở cơ quan hải quan, trụ sởngười khai hải quan Trụ sở người khai hải quan bao gồm trụ sở chính, chi nhánh,cửa hàng, nơi sản xuất, nơi lưu giữ hàng hóa

Thời hạn kiểm tra sau thông quan là 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan

- Mục tiên của kiểm tra sau thông quan: Là hoạt động kiểm tra của cơ quanhải quan nhằm:

Thẩm định tính chính xác, trung thực nội dung các chứng từ mà chủ hàng,người được chủ hàng uỷ quyền, tổ chức, cá nhân trực tiếp xuất nhập khẩu, nhậpkhẩu đó khai, nộp xuất trình với cơ quan hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu,nhậpkhẩu đó được thông quan

Thẩm định việc tuân thủ pháp luật trong quá trình làm thủ tục hải quan đốivới hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu”

Từ ngày 01/11/2007 Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổchức thương mại thế giới (WTO), đã tạo ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh

tế, thu hút đầu tư trong và ngoài nước; kim ngạch XNK hàng hóa của Việt Nam vớicác nước trên thế giới tăng lên nhanh chóng, hàng hóa XNK ngày càng đa dạng, thịtrường ngày càng mở rộng Tuy nhiên, việc gia nhập WTO cũng đem đến nhiềuthách thức, đòi hỏi các cơ quan quản lý Nhà nước và ngành Hải quan phải có nhữngthay đổi mang tính đột phá trong công tác quản lý hoạt động XNK, đảm bảo tạothuận lợi tối đa cho doanh nghiệp trong hoạt động thương mại XNK hợp pháp, đảmbảo an ninh, lợi ích kinh tế quốc gia, đồng thời răn đe, ngăn chặn kịp thời các hành

vi gian lận trốn thuế, gây thất thu cho Ngân sách Nhà nước

Trong bối cảnh đó cơ quan hải quan áp dụng việc chuyển từ phương phápquản lý truyền thống dựa trên hoạt động kiểm tra toàn bộ hàng hóa để thông quan

8

Tiêu đề	Quản Lý Rủi Ro Trong Kiểm Tra Sau Thông Quan Tại Cục Hải Quan Tỉnh Điện Biên
Tác giả	Nguyễn Trọng Tuấn
Người hướng dẫn	TS. Lê Tố Hoa, PGS.TS. Nguyễn Thị Ngọc Huyền
Trường học	Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Chuyên ngành	Quản Lý Kinh Tế
Thể loại	luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản	2020
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	110
Dung lượng	706,5 KB

Luận văn thạc sỹ: QUẢN LÝ RỦI RO TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Bài học cho Cục hảiquan Điện Biên

Một số giải pháp khác