(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn

(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn(Luận văn thạc sĩ) Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

––––––––––––––––––––––––––––

VI THỊ THÚY

QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC

CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH BẮC KẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2021

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

––––––––––––––––––––––––––––

VI THỊ THÚY

QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC

CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH BẮC KẠN

Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN TUẤN ANH

THÁI NGUYÊN - 2021

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Các số liệu và nội dung trong luận văn là trung thực khách quan, dựa trên kết quả thu nhập các thông tin, tài liệu thực tế, các tài liệu tham khảo đã được công bố Mọi

sự giúp đỡ đã được cảm ơn đầy đủ

Thái Nguyên, tháng 3 năm 2021

Tác giả

Vi Thị Thuý

Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn TS Trần Tuấn Anh là giảng viên của Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên đã hướng dẫn trực tiếp trong suốt quá trình tôi làm đề tài luận văn này Xin cảm ơn các giảng viên của Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên đã trang bị, hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tận tình trong quá trình tôi làm luận văn này củng cố cho tôi những kiến thức quan trọng về quản lý nhà nước, làm cơ sở cho tôi thực hiện thành công đề tài Luận văn tốt nghiệp

Xin cảm ơn toàn thể các cán bộ công chức Ngân hàng Chính sách xã hội, Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh đã dành thời gian trả lời những câu hỏi của tôi và cung cấp thông tin và số liệu chính xác về các chỉ tiêu, chính sách, kế hoạch, chương trình, báo cáo về thực trạng về công tác vay vốn ủy thác để tôi thực hiện nghiên cứu

và hoàn thành tốt đề tài Luận văn tốt nghiệp của mình đúng hạn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 3 năm 2021

Tác giả

Vi Thị Thuý

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Ý nghĩa khoa học của luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ 5

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN 5

1.1.1.Một số khái niệm cơ bản 5

1.1.2.Vai trò của việc ủy thác cho vay vốn của NHCSXH đối với HLHPN 8

1.1.3 Đặc điểm vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN 8

1.1.4 Nội dung quản lý vốn vay uỷ thác của NHCSXH tại Hội LHPN 10

1.1.5 Nhiệm vụ các bên trong quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN tỉnh 12

1.1.6.Nội dung quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN 15

1.1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh 23

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý chương trình nhận ủy thác cho vay tín dụng ưu đãi trên thế giới 26

iv

1.2.1.Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý chương trình nhận ủy thác cho vay tín

dụng qua NHCSXH tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Ninh 26

1.2.2.Tỉnh Thái Nguyên 28

1.2.3 Bài học kinh nghiệm từ thực tiến quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN 29

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 31

2.2 Phương pháp thu thập số liệu 31

2.2.1.Nguồn thông tin, số liệu 31

2.2.2 Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu 32

2.2.3 Phương pháp phân tích thông tin 32

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 33

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu thể hiện thực trạng cho vay vốn ủy thác 33

2.3.2 Nhóm chỉ tiêu thể hiện thực trạng quản lý vốn vay ủy thác 34

2.3.3 Nhóm chỉ tiêu thể hiện kết quả sử dụng và vay vốn ủy thác 34

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẮC KẠN TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ 36

3.1 Khái quát về Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn 36

3.1.1 Lịch sử hình thành 36

3.1.2 Chức năng và nhiệm vụ 37

3.2 Khái quát về NHCSXH tỉnh Bắc Kạn 38

3.2.1.Lịch sử hình thành 38

3.2.2 Hệ thống tổ chức quản lý 39

3.2.3 Cơ cấu tổ chức của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn 40

3.2.4 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn 42

3.3 Thực trạng quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn 52

3.3.1 Thực trạng công tác quản lý lập kế hoạch cho vay uỷ thác của NH CSXH tại HLHPN tỉnh 52

v

3.3.2 Thực trạng công tác quản lý chấp hành cho vay uỷ thác của NH CSXH

tại HLHPN tỉnh 54

3.3.3 Theo dõi, kiểm tra và xử lý nợ 69

3.3.4 Đánh giá, tổng kết và rút kinh nghiệm 79

3.4 Đánh giá chung về công tác quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội phụ nữ tỉnh Bắc Kạn 83

Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH BẮC KẠN 86

4.1 Định hướng chung 86

4.1.1 Định hướng của Nhà nước và chính phủ 86

4.1.2 Định hướng của tỉnh 86

4.2 Một số giải pháp 87

4.2.1 Các giải pháp đặc thù 87

4.2.2 Các giải pháp chung 89

4.3 Kiến nghị 100

4.3.1 Đối với NHCSXH TW 100

4.3.2 Đối với HLHPN Việt Nam 101

4.3.3 Đối với UBND các cấp 101

KẾT LUẬN 102

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

PHỤ LỤC 107

vi

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

TT Chữ viết tắt Nguyên nghĩa

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số Lượng Mẫu Khảo Sát 32

Bảng 3.1: Thực trạng kế hoạch cho vay giai đoạn nghiên cứu 53

Bảng 3.2: Thực trạng công tác cho vay giai đoạn nghiên cứu 54

Bảng 3.3: Đánh giá công tác thực hiện cho vay 56

Bảng 3.4: Thời Hạn Cho Vay Theo Các Chương Trình Và Mục Đích Vay 63

Bảng 3.5: Đánh giá về các quy định cho vay nguồn vốn ưu đãicủa các hộ điều tra 74

viii

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 3.1: Cơ cấu tổ chức của NH CSXH tỉnh Bắc Kạn 40

Hình 3.2: Thực trạng nhân sự NH CSXH tỉnh Bắc Kạn chia theo phòng ban 41

Hình 3.3: Thực trạng nhân sự NH CSXH tỉnh Bắc Kạn chia theo trình độ 41

Hình 3.4: Quy trình giải ngân vốn vay ủy thác của NHCSXH 49

Hình 3.5: Tổng hợp các tổ Tiết kiệm và Vay vốn theo đơn vị nhận uỷ thác qua các năm của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn 59

Hình 3.6: So sánh các tổ TK&VV theo địa bàn 60

Hình 3.7: Tỷ lệ hộ vay thông qua chương trình uỷ thác của NH CSXH với HLHPN 61

Hình 3.8: Dư nợ theo địa bàn do Hội phụ nữ quản lý 64

Hình 3.9: Tổng số dư nợ theo đối tượng cho vay do Hội phụ nữ quản lý 66

Hình 3.10: Chất lượng các tổ Tiết kiệm và Vay vốn năm 2019 do Hội phụ nữ quản lý 71

Hình 3.11: Đánh giá hoạt động ủy nhiệm cho vay vốn của tổ TK&VV năm 2019 71

Hình 3.12: Tỷ lệ số hộ vay vốn trả lời việc kiểm tra, giám sát và hỗ trợ sau khi cho vay vốn của NHCSXH huyện do Hội phụ nữ quản lý năm 2019 75

Hình 3.13: Đánh giá của cán bộ quản lý các cấp về hoạt động quản lý và điều hành vốn vay do Hội phụ nữ quản lý của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn năm 2019 76

Hình 3.14: Đánh giá của cán bộ quản lý các cấp về tình hình sử dụng vốn vay theo mục đích của các hộ vay vốn 77

Hình 3.15: Tình hình kết quả thoát nghèo và cải thiện cuộc sống thông qua chương trình vay vốn ủy thác do Hội phụ nữ quản lý của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn trong giai đoạn nghiên cứu 79

Hình 3.16: Tình hình kết quả tạo việc làm, học sinh, sinh viên được vay vốn và nhà ở cho người nghèo được xây dựng thông qua chương trình vay vốn ủy thác do Hội phụ nữ quản lý của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn trong giai đoạn nghiên cứu 80

Hình 3.17: Tình hình kết quả các công trình NS & VSMT được xây dựng thông qua chương trình vay vốn ủy thác do Hội phụ nữ quản lý của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn trong giai đoạn nghiên cứu 81

Hình 3.18: Tỷ lệ hộ vay vốn trả lời về mức độ cải thiện của một số tiêu chí sau khi vay vốn do Hội phụ nữ quản lý 82

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xóa đói giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài của toàn Đảng, toàn dân ta Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách

hỗ trợ, giúp đỡ người nghèo vươn lên thoát nghèo Một trong những chính sách đó

là chính sách tín dụng ưu đãi Ngày 4/10/2002 Chính phủ ban hành Nghị định số 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác Đồng thời Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 131/TTg thành lập Ngân hàng Chính sách Xã hội để thực hiện tín dụng ưu đãi đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác

Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) được Chính phỉ giao thực hiện các chương trình tín dụng chính sách xã hội đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác Tín dụng CSXH là một chính sách quan trọng trong chính sách của Đảng

và Nhà nước Việt Nam, là một bộ phận cấu thành quan trọng trong hoạt động của NHSCXH Nhờ có vốn vay của NHCSXH, hàng năm tỷ lệ đói nghèo cả nước liên tục giảm, tỷ lệ hộ thoát nghèo vươn lên làm giàu tăng, người dân trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn có nhiều cơ hội nâng cao dân trí, phát triển kinh tế xã hội, miền núi tiến kịp với miền xuôi Trong những năm qua nhờ các chương trình tín dụng chính sách

đã giúp người dân tỉnh Bắc Kạn làm quen với việc vay vốn để kinh doanh, tạo thu nhập, nâng cao trình độ SXKD và quản lý vốn

Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) tỉnh Bắc Kạn thực hiện việc cho vay tín dụng ưu đãi theo phương thức trực tiếp cho vay đến người vay và ủy thác cho các tổ chức tín dụng, tổ chức chính trị - xã hội khác theo hợp đồng ủy thác Một trong những tổ chức chính trị - xã hội đó là Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn (Hội LHPN) Việc uỷ thác cho vay thong HLHPN nhằm tận dụng mạng lưới hội viên rộng khắp và các hội viên cũng là một trong những đối tượng chính cho vay của NH CSXH

Nằm trong chủ trương chung của Nhà nước, ngay từ khi được Ngân hàng CSXH ủy thác, Hội LHPN Bắc Kạn đã chỉ đạo, tổ chức thực hiện và đạt hiệu quả cao.Đứng trước thực trạng này Hội LHPN tỉnh đã phối hợp với Ngân hàng CSXH tỉnh thực hiện chương trình vốn vay ủy thác cho hội viên phụ nữ vay nhằm phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ngay tại địa phương

lý của các cơ sở Hội phụ nữ còn nhiều hạn chế, hiệu quả của việc sử dụng tín dụng

ưu đãi chưa cao, còn nhiều hộ nghèo chưa tiếp cận được với nguồn vốn tín dụng ưu đãi Các nhu cầu trước đây có liên quan đến ưu đãi đã có nhưng hình thành ở nơi khác, đặc biệt ở lĩnh vực vốn vay ủy thác cho Hội liên hiệp phụ nữ trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn hầu như chưa có Từ những hiệu quả do việc vay vốn ủy thác của Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Kạn và những hạn chế còn tồn tại trong việc thực hiện, tác

giả chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng chính sách xã

hội tỉnh Bắc Kạn tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn”

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu tổng quát

Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn (LHPN) mà đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác này, nhằm giúp các đối tượng chính sách tiếp cận và sử dụng hiệu quả vốn vay từ ngân hàng CSXH

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề liên quan đến công tác quản lý vốn vay ủy thác của ngân hàng chính sách xã hội tại Hội LHPN tỉnh thông qua các đối tượng sau:

- Hội viên phụ nữ vay vốn ủy thác của NHCSXH

- Nguồn vốn ủy thác của NHCSXH

- Đánh giá thực trạng quản lý vốn vay ủy thác, các yếu tố ảnh hường và các giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác của Hội LHPN tỉnh Bắc Kạn Trong các năm tiếp theo

3.2.2.Thời gian

- Dữ liệu thứ cấp trong đề tài được thu thập trong 3 năm (2017 - 2019)

- Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho nghiên cứu này thu thập vào năm 2020

- Các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2021 - 2025

- Luận văn hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản, phân tích nội hàm và đưa

ra nội dung mới về các phương pháp, nội dung cho vay vốn uỷ thác của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua Hội liên hiệp phụ nữ

- Nghiên cứu các quy định, quy trình cho vay vốn uỷ thác của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua Hội liên hiệp phụ nữ

4.2 Ý nghĩa về mặt thực tiễn

- Việc nghiên cứu đề tài này không chỉ có ý nghĩa đối với Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn mà còn có ý nghĩa đối với các cấp hội phụ nữ tỉnh Bắc Kạn cũng như là các Hội liên hiệp phụ nữ của các tỉnh khác

- Trên phương diện thực tiễn: Tác giả luận văn chỉ ra được những hạn chế về quản lý hoạt động vay vốn ủy thác của Hội liên hiệp phụ nữ qua ngân hàng chính sách tỉnh Bắc Kạn, để từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao quản lý hoạt động vay vốn ủy thác của Hội liên hiệp phụ nữ qua ngân hàng chính sách tỉnh Bắc Kạn

4

5 Kết cấu của luận văn

- Ngoài lời mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được kết cấu gồm 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về Quản lý hoạt động vay vốn ủy thác của Hội liên hiệp phụ nữ qua ngân hàng chính sách tỉnh Bắc Kạn

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng Quản lý hoạt động vay vốn ủy thác của Hội liên hiệp phụ nữ qua ngân hàng chính sách tỉnh Bắc Kạn

Chương 4: Giải pháp nâng cao Quản lý hoạt động vay vốn ủy thác của Hội liên hiệp phụ nữ qua ngân hàng chính sách tỉnh Bắc Kạn

5

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN VAY

ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ 1.1 Cơ sở lý luận về quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN

1.1.1.Một số khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn

Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn là tổ chức chính trị - xã hội của phụ nữ Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo

và rèn luyện Hội phụ nữ bao gồm những phụ nữ tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh (Hội liên hiệp phụ nữ, 2018)

Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn là phụ nữ Việt Nam tiên tiến, phấn đấu vì

lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; có lối sống lành mạnh, cần kiệm, trung thực; tích cực, gương mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với phụ nữ; chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của Nhà nước và Điều lệ Hội liên hiệp phụ nữ

Phụ nữ Việt Nam tuổi từ 18 tuổi trở lên tích cực học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc, được tìm hiểu về Hội phụ nữ và tán thành Điều lệ Hội liên hiệp phụ nữ, tự nguyện hoạt động trong một tổ chức cơ sở của Hội phụ nữ, có lý lịch rõ ràng đều được xét kết nạp vào Hội phụ nữ (Hội liên hiệp phụ nữ, 2018)

1.1.1.2 Ngân hàng chính sách xã hội

Ngân hàng Chính sách xã hội (tên giao dịch tiếng anh: Vietnam Bank for Social Policies, viết tắt: VBSP) là ngân hàng quốc doanh được thành lập theo Quyết định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4 tháng 10 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ Người nghèo thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Việc xây dựng Ngân hàng Chính sách xã hội là điều kiện để mở rộng thêm các đối tượng phục vụ là hộ nghèo, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm, đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cá nhân hộ sản xuất, kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa,

- Hoạt động tác nghiệp của NHCSXH, công tác tham mưu phối hợp với chính quyền, tổ chức Hội và Tổ TK&VV

Mặc dù NHCSXH chỉ phụ trách 3 khâu cuối cùng trong việc quản lý vốn vay

ủy thác đối với Hội LHPN và các tổ chức hội khác, song NHCSXH luôn đóng vai trò chủ đạo trong việc quản lý vốn vay

NHCSXH đóng vai trò là mối quan hệ trong việc hướng dẫn tổ viên về thủ tục vay vốn và gửi tiền, kiểm tra việc sử dụng tiền vay và trả nợ Ngân hàng, hướng dẫn các hoạt động tiết kiệm, cách ghi chép về các nội dung liên quan đến hoạt động của Tổ, thống kê báo cáo; các hoạt động ủy nhiệm và xử lý nợ; đồng thời là mối quan hệ phối hợp tuyên truyền các chế độ, chủ trương, chính sách tín dụng của Đảng, Chính phủ tới tổ viên

Ngoài việc uỷ thác cho tổ chức chính trị - xã hội theo dõi, giám sát, đôn đốc hoạt động của Tổ, NHCSXH có trách nhiệm theo dõi, giám sát hoạt động của Tổ, đồng thời phối hợp với UBND cấp xã và tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác tổ chức thực hiện việc đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ, quản lý Tổ KT&VV

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý chương trình nhận ủy thác cho vay tín dụng ưu đãi trên thế giới

1.2.1.Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý chương trình nhận ủy thác cho vay tín dụng qua NHCSXH tại Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Ninh

Theo thống kê của Hội phụ nữ Bắc Ninh, tính đến cuối tháng 3 năm 2018, các cấp Hội phụ nữ trên toàn tỉnh đã quản lý và nhận ủy thác giúp hơn 5.000 phụ nữ vay vốn sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm và học tập với hơn 80 tỷ đồng (từ

27

các nguồn vốn của ngân hàng chính sách xã hội, quỹ quốc gia giải quyết việc làm

và quỹ vay vốn giải quyết việc làm của tỉnh) Đa số các đối tượng đều sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, hiệu quả, đặc biệt nhiều dự án còn hoàn thành trả vốn trước thời hạn, để tái cho vay các đối tượng khác

Nhờ những nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi, nhiều phụ nữ có điều kiện, động lực vươn lên lập nghiệp với nhiều ngành nghề đem lại hiệu quả như trồng rừng, chăn nuôi, sản xuất chế biến nấm, sản xuất đồ gỗ, trồng cây cảnh , trong đó không ít người đã trở thành tỉ phú trẻ

Thực tế, nguồn vốn có được so với nhu cầu còn quá nhỏ bé so với nhu cầu thực tế của các Hội phụ nữ viên phụ nữ trên địa bàn Thành phố Nội có hàng nghìn phụ nữ muốn được vay vốn ưu đãi mở rộng sản xuất kinh doanh, đặc biệt là phụ nữ

ở các làng nghề truyền thống Tuy nhiên trước sự khó khăn chung, nguồn có hạn, nên Hội phụ nữ Bắc Ninh đã phối hợp với Sở Lao động - Thương binh & Xã hội thẩm định kỹ các dự án và chỉ cho vay đối với những dự án khả thi, tạo việc làm cho nhiều lao động, tránh dàn trải

Thực tế hiện nay, do điều kiện học tập lên cao hạn chế, tay nghề thấp không đáp ứng được yêu cầu các doanh nghiệp, ruộng vườn ít, thiếu việc làm… khiến nhiều phụ nữ ở các vùng nông thôn tỉnh Bắc Ninh bỏ quê đi làm ăn xa Thành Hội phụ nữ Bắc Ninh đã có đợt khảo sát độ tuổi lao động, tình hình việc làm của phụ nữ tại 30 xã Kết quả có đến 80% phụ nữ thiếu việc làm hoặc có việc làm nhưng không

ổn định Tuy nhiên, trong số 3.000 phụ nữ được hỏi có muốn chuyển ra khu vực nội thành làm nghề tự do thì có 68% không muốn xa quê, muốn có việc làm ổn định tại địa phương Góp sức cùng với các ngành chức năng của Bắc Kạn trong giải quyết việc làm cho phụ nữ, Hội phụ nữ Bắc Ninh đã xây dựng đề án "Xây dựng quỹ vốn vay giải quyết việc làm cho phụ nữ" Hội phụ nữ Bắc Kạn đã kết hợp với NHCSXH tỉnh Bắc Kạn thực hiện chương trình cho vay ủy thác giải quyết việc làm cho một số Hội phụ nữ viên phụ nữ có nhu cầu Mặc dù số vốn qua các chương trình ủy thác của Hội phụ nữ còn khiêm tốn, song vào thời điểm nền kinh tế đất nước đang gặp nhiều khó khăn, việc tiếp cận nguồn vốn của các ngân hàng thương mại không dễ dàng vì lãi suất cao và các thủ tục chặt chẽ, thì đây cũng là cơ hội giúp nhiều phụ nữ Bắc Kạn thực hiện ước mơ "ly nông bất ly hương", mở rộng sản xuất kinh doanh Ngoài ra, việc hỗ trợ nguồn vốn vay giúp phụ nữ lập nghiệp tại quê hương cũng góp

28

phần giải quyết tình trạng khó khăn trong Hội phụ nữ kết, tập hợp phụ nữ khu dân

cư của Hội phụ nữ, Hội trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn hiện nay (Vũ Thủy, 2018)

1.2.2.Tỉnh Thái Nguyên

Thực hiện Chương trình phối hợp giữa Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Bắc Kạn với Ngân hàng chính sách xã hội về việc vay vốn uỷ thác hộ nghèo và các đối tượng khác Trong năm 2014, Tỉnh Hội phụ nữ đã tiến hành lập kế hoạch và khảo sát các

hộ phụ nữ nghèo và các đối tượng chính sách khác có nhu cầu vay vốn trong toàn huyện, qua đó tiến hành thẩm định, nắm bắt tình hình, nguyện vọng của người vay

và đề xuất với ngân hàng chính sách huyện cấp vốn Làm việc với tổ vay vốn của một số Hội liên hiệp phụ nữ cơ sở trên địa bàn để kiểm tra công tác chỉ đạo vốn vay

và việc sử dụng kinh phí ủy thác

Trong năm 2014, Tỉnh Hội phụ nữ đã thực hiện 10 chương trình cho vay ủy thác bao gồm: Cho vay hộ nghèo, HSSV, GQVL, XKLĐ, Nước sạch, Hộ nghèo về nhà ở, Hộ gia đình sản xuất vùng khó khăn, Thương nhân vùng khó khăn, Hộ cận nghèo Với tổng số 3092 hộ vay thuộc 77 tổ TK&VV

Tính đến thời điểm 31/12/2014 nguồn vốn do Tỉnh Hội phụ nữ quản lý thông qua dịch vụ uỷ thác với Ngân hàng Chính sách - xã hội huyện số tiền 66 tỷ 195 triệu đồng, cho 3.092 hộ vay ở 77 tổ (Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Thái Nguyên, 2016)

Tổng dư nợ quá hạn tính đến ngày 31/12/2014 là: 49.161.000 đồng nợ quá hạn Tỉnh Hội phụ nữ đã tiến hành kiểm tra, đôn đốc các hộ gia đình quá hạn tại các huyện (Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Thái Nguyên, 2016)

Số dư tiết kiệm của Hội liên hiệp phụ nữ đạt trên 1,3 tỷ đồng Số tổ tiết kiệm là:

77 tổ Số hộ gửi tiết kiệm là: 3.092 hộ (Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Thái Nguyên, 2016)

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hội viên vay vốn từ các nguồn khác nhau (vốn nước sạch, vốn hộ nghèo, vốn xuất khẩu lao động, ) Hội LH PN chỉ đạo các đơn

vị chủ động lập các dự án phát triển sản xuất kinh doanh như: Chế biến Miến Dong tại xã Côn Minh, huyện Na Rì, chăn nuôi bò vỗ béo tại một xã huyện Ba Bể, Pác Nặm chủ động phối hợp với Ngân hàng Chính sách giải ngân nguồn vốn vay ưu đãi đối với hộ nghèo, vốn vay học sinh sinh viên, Gắn với phụ trách vùng, Phân công cán bộ Hội LHPN tỉnh xây dựng kế hoạch kiểm tra, nắm bắt hoạt động vay vốn của các đơn vị trong quá trình tổ chức thực hiện

Thông qua việc vay vốn ủy thác, tất cả các đối tượng vay vốn đã sự dụng đồng vốn đúng mục đích, hiệu quả, chủ yếu đầu tư vào các lĩnh vực chăn nuôi,

29

trồng trọt và dịch vụ Hàng quý Hội LHPN tỉnh phối hợp với NHCSXH tiến hành kiểm tra việc quản lý, sử dụng và hiệu quả sử dụng vốn vay, kịp thời chỉ đạo, điều chỉnh định hướng cơ sở ở một số đơn vị sử dụng hiệu quả chưa cao Vì vậy, việc trả lãi hàng quý về NHCSXH của các đơn vị được tổ trưởng tổ vay vốn thực hiện cơ bản đúng thời gian và yêu cầu của Ngân hàng

Từ hoạt động hỗ trợ về vốn giải quyết việc làm, hiện nay trên địa bàn tỉnh đã

có các mô hình trình diễn khoa học kỹ thuật có kết quả tốt Các điểm trình diễn không chỉ tạo việc làm cho nhiều lao động mà còn là những mô hình trực quan giúp phụ nữ mạnh dạn vay vốn, áp dụng KHKT vào sản xuất, vươn lên làm giàu chính đáng, đã góp phần nâng cao thu nhập cho phụ nữ và góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún trong nhân dân

Hoạt động của các chương trình, dự án phát triển kinh tế đã ảnh hưởng tích cực đến công tác xây dựng Hội phụ nữ, Hội Hầu hết hội viên phụ nữ đều tích cực hưởng ứng, tham gia các dự án của Hội phụ nữ Hiệu quả của các dự án vay vốn giải quyết việc làm đã tạo động lực mạnh mẽ cho phong trào thi đua lập thân, lập nghiệp làm giàu chính đáng trong phụ nữ đặc biệt là số phụ nữ đã lập gia đình, giúp

họ nâng cao ý thức trách nhiệm tham gia các phong trào do tổ chức Hội phát động (Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Thái Nguyên, 2016)

1.2.3 Bài học kinh nghiệm từ thực tiến quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN

Từ kinh nhiệm thực hiện cho vay ủy thác của một số quốc gia trên thế giới và một số địa phương trong nước, tác giả rút ra một số bài học kinh nghiệm áp dụng trong quản lý vốn vay ủy thác cho Hội LHPN của NHCSXH tỉnh Bắc Kạn như sau:

- Thứ nhất: Việc cho vay ủy thác cần được tiến hành qua các tổ chức nhóm, gồm các thành viên sống trong cùng một khu vực dân cư hoặc thông bản có hoàn cảnh kinh tế gần giống nhau

- Thứ hai: Các nhóm phải tuân theo các quy định manh tính bắt buộc về tài chính, cũng như một số quy định khác của ngân hàng, bản thân từng nhóm cũng tự tuân thủ những nguyên tắc xã hội khác

- Thứ ba: Bên cạnh việc cho vay, người vay và nhân viên ngân hàng cần thường xuyên gặp gỡ để trao đổi kinh nghiệm về các thành quả và những khó khăn khi tiếp cận và sử dụng vốn vay có hiệu quả cũng như các kinh nghiệm, kỹ thuật trong sản xuất

30

- Thứ tư: Cần duy trì cơ chế cho vay đối với các đối tượng khác nhau với các mức lãi suất khác nhau, về lâu dài để nguồn vốn tín dụng chính sách phát triển ổn định và bền vững nên áp dụng mức lãi suất dương, thực tế tại Banglades đã chứng minh có thể kết hợp cùng một lúc cả hai mục tiêu lợi nhuận và an sinh xã hội

- Thứ năm: Ngoài ra để phát triển nguồn vốn tín dụng ưu đãi, theo kinh nghiệm tại Thái Lan và Malaysia cho thấy cần có các quy định cụ thể về tỷ lệ vốn tín dụng ưu đãi của các NHTM đối với các chương trình cho vay chính sách

- Thứ sáu: Từ kinh nghiệm thực tế tại một số địa phương cho thấy, để quản

lý tốt nguồn vốn vay ủy thác của NHCSXH tại HLHPN cần làm tốt công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ cho hàng triệu lượt người nghèo, phụ nữ nghèo và các đối tượng chính sách khác được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, các kỹ thuật mới, phương pháp quản lý tiên tiến để quản lý có hiệu quả để sản xuất, kinh doanh, cải thiện đời sống đối tượng vay vốn Bên cạnh đó Hội LHPN cần có những chương trình, mục tiêu cụ thể để giúp Hội phụ nữ viên của mình sử dụng nguồn vốn có hiệu quả qua đó nâng cao hiệu quả kinh tế của họ

- Thứ bảy: Nguồn vốn tín dụng chính sách luôn thiếu do đó cần thẩm định kỹ các dự án và chỉ cho vay đối với những dự án khả thi, tạo việc làm cho nhiều lao động, tránh dàn trải Bên cạnh đó cần thường xuyên tiến hành kiểm tra việc sử dụng vốn vay của các hộ vay vốn từ đó có các biện pháp xử lý kịp thời khi có vướng mắc