Phân tích đặc điểm hệ thống kế toán và quá trình hòa hợp hội tụ của Trung Quốc, Lịch sử hình thành kế toán Trung Quốc hình thành kế toán Trung Quốc, Phân tích các nhân tố tác động đến hệ thống kế toán Trung Quốc:
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
BÀI TẬP LỚN MÔN: KẾ TOÁN QUỐC TẾ
ĐỀ TÀI: Phân tích đặc điểm hệ thống kế toán và quá trình hòa hợp
hội tụ của Trung Quốc
Nhóm lớp:
Nhóm thực hiện:
GV hướng dẫn: cô Đặng Thị Bích Ngọc
MỤC LỤC:
I Lịch sử hình thành kế toán Trung Quốc: 4
Trang 2II Phân tích các nhân tố tác động đến hệ thông kế toán Trung Quốc: 5
1 Các yếu tố về chính trị, pháp lý: 5
1.1 Luật pháp: 5
1.2 Sự gắn kết kinh tế, chính trị: 7
2 Các yếu tố kinh tế: 7
2.1 Nguồn tài chính: 8
2.2 Lạm phát: 8
2.3 Thuế: 9
3 Môi trường văn hóa: 9
3.1 Chủ nghĩa cá nhân: 10
3.2 Khoảng cách quyền lực: 11
3.3 Đặc điểm về giới (MAS): 12
3.4 Sự tránh né những vấn đề không chắc chắn (UAV): 12
3.5 Quan điểm định hướng dài hạn (LTO): 13
III Thực tiễn hòa hợp và hội tụ của kế toán Trung Quốc với kế toán quốc tế Vai trò của Trung Quốc trong quá trình hòa hợp và hội tụ của kế toán quốc tế nói chung: 14
1 Khái niệm hòa hợp và hội tụ: 14
2 Thực tiễn: 14
3 Mô hình hội tụ: 16
4 Vai trò: 16
IV So sánh chuẩn mực kế toán Trung Quốc và chuẩn mực kế toán quốc tế: 17
1 Tìm hiều về Chuẩn mực kế toán Trung Quốc: 17
2 Sự khác biệt giữa Chuẩn mực kế toán Trung Quốc với Chuẩn mực kế toán quốc tế:18 V Liên hệ với kế toán Việt Nam: 19
1 Thực tiễn hòa hợp và hội tụ với kế toán quốc tế của kế toán Việt Nam: 19
2 Tác động của các nhân tố đến hệ thống kế toán Việt Nam: 20
2.1 Hệ thống pháp luật: 20
2.2 Văn hóa: 21
2.3 Kênh huy động vốn: 21
2.4 Kinh tế: 21
2.5 Thuế và kế toán: 21
Danh sách thành viên:
Trang 3Tài liệu tham khảo
[1] GuoDaoyang, Historical contributions of Chinese accounting, vol 12, 1989
[2] Mr.Luân, "LuanVan," 2 11 2015 [Online] Available: https://luanvanaz.com/qua-trinh-va-phuong-thuc-hoi-tu-ke-toan-quoc-te-cua-trung-quoc.html
[3] 2021 [Online] Available:
https://www.hofstede-insights.com/country-comparison/china/?
fbclid=IwAR2LGm00tll_O5LlAcekByl0HDcXIwhV-2JthbK6aAFviExbp59gppXcm28
[4] "Chuyên mục được sự cộng tác của ACCA," Tạp chí Kiểm toán số 3/2012, 2012
[5] [Online] Available: Ifrsvietnam.com
I Lịch sử hình thành kế toán Trung Quốc:[CITATION Dao89 \l 1033 ]
Lịch sử phát triển kế toán Trung Quốc có từ lâu đời Từ thời tiền sử, các bộ lạc nguyên thủy ở Trung Quốc đã tạo ra sự thịnh vượng nhờ phát triển những ký hiệu của phép tính khác nhau và lưu trữ sổ sách để đáp ứng nhu cầu về sản xuất và phân phối
Người Trung Quốc cổ đại đã lưu trữ sổ sách bằng cách ghi lên những thẻ gỗ, thẻ tre được đan lại với nhau bằng các nút thắt dây Những phương pháp này đã được đề cập trong các câu chuyện thần thoại Trung Quốc
Trong thời nhà Chu (1100 – 256 TCN), sự phát triển của kế toán trong bộ máy nhà nước lúc bấy giờ đã khiến cho các nhà sử học kế toán trên khắp thế giới phải chú ý đến Tại thời đại này, việc kế toán đã được tổ chức tốt, hệ thống kho bạc được thành lập Triều đại Tây Chu: Hệ thống đồng ruộng đã được thông qua, và nhiều yếu tố khác nhau đã dẫn đến việc sản sinh ra kế toán Hoàng đế đã ra lệnh bổ nhiệm Sikuai – người phụ trách việc tính toán số liệu ngân sách quốc gia (quốc khố), chi tiền, quản lý hàng hóa; và Dafu – quan chức cấp cao nhất phụ trách quốc khố Ngoài ra, triều đình nhà Chu đã thành lập các trạm quan phụ trách thu thuế ở các tỉnh Kiểm soát nội bộ đã được tổ chức bằng cách các quan viên kiểm tra, giám sát lẫn nhau
Nhà Tần (221-207 TCN), việc bổ nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của những người phụ trách sổ sách và tính toán đã được quy định rõ ràng trong quy chế Nếu có sự chiếm đoạt quỹ công, các quy tắc và hình phạt sẽ được áp dụng Quy chế nhà Tần cũng quy định
Trang 4rằng các quan viên mới được nhân chức sẽ chịu sự giám sát của cấp trên và phải kiểm tra cẩn thận hồ sơ của quan viên khi hết nhiệm kỳ tại chức Nếu có bất kỳ tổn thất nào được tìm thấy trong quá trình kiểm tra số liệu sổ sách và kho thì quan viên phụ trách sẽ bị phạt theo mức độ nghiêm trọng
Hệ thống Shouji (báo cáo và kiểm tra) được sử dụng từ thời nhà Chu, phát triển vào thời Chiến Quốc và được hoàn thiện vào thời nhà Hán (206 TCN – 220 SCN) Vào cuối mỗi năm, sổ sách ghi chép sẽ được các quan viên từ các quận mang đến kinh đô Các báo cáo
do bộ phận tài chính trung ương tổng hợp được trình lên hoàng đế Điều này giúp cho người đứng đầu bộ máy nhà nước lúc bấy giờ có cái nhìn sâu sắc về sự hiệu quả hay yếu kém của các quan chức liên quan Hệ thống kế toán của triều đại nhà Hán đã được kế thừa và phát triển qua gần như mọi triều đại sau Các nguyên lý chính của hệ thống ghi chép, báo cáo tài chính và kiểm tra bởi bộ phận trung ương đã được tiếp tục cho đến ngày nay
Thời nhà Đường (648-907 SCN), kế toán phát triển và kiểm toán hoàn thiện Bibu - bộ giám sát hành chính được tổ chức thời nhà Đường, độc lập với các bộ phận tài chính Bibu thực hiện chức năng kiểm toán theo luật và do đó các quyết định thường xét theo bản chất Vào thời nhà Đường, phương pháp tính toán theo cột lần đầu tiên được sử dụng, trở nên phổ biến trong triều đại nhà Tống (960 – 1279 SCN) và được sử dụng rộng rãi tại thời nhà Minh và nhà Thanh
Cuối triều đại nhà Minh, đầu triều đại nhà Thanh, vào khoảng năm 1644, chủ nghĩa tư bản ngày càng được truyền bá tại Trung Quốc Các hoạt động kinh tế và xã hội thời kì này trở nên phức tạp hơn, “sổ sách kế toán kép” ra đời Phương pháp phân loại tất cả các giao dịch kinh tế thành bốn loại: Jin (Biên lai); Jiao (Thanh toán); Cún (Giữ); và Gai (Owing) Các thương nhân và chủ ngân hàng Trung Quốc đã phát minh ra một số loại bút toán kép một cách tự phát vào khoảng cuối thế kỷ XV và đầu thế kỷ XVI Ngày nay,
kế toán Trung Quốc đã và đang được phát triển
II Phân tích các nhân tố tác động đến hệ thông kế toán Trung Quốc:
1 Các yếu tố về chính trị, pháp lý:
1.1 Luật pháp :
Trung Quốc là quốc gia châu Á có nền kinh tế lớn đứng thứ hai thế giới, hệ thống pháp luật dựa trên điển luật, thiên về phía kiểm soát của Nhà nuớc Hệ thống kế toán và BCTC doanh nghiệp của Trung Quốc hiện nay được quy định bởi Luật Kế toán và các quy định của Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) Luật Kế toán của Trung Quốc
Trang 5được ban hành đầu tiên năm 1995 và được sửa đổi năm 2000, quy định các nguyên tắc
kế toán áp dụng, chi phối tất cả các loại hình doanh nghiệp, tổ chức trong nền kinh tế Năm 1998, Ủy ban Chuẩn mực kế toán (CASC) được thành lập, trực thuộc Bộ Tài chính, phục vụ cho việc phát triển các chuẩn mực Tuy nhiên, quyết định ban hành chuẩn mực
kế toán vẫn thuộc về Bộ Tài chính Năm 2006, Trung Quốc đã quyết định kết hợp IFRS vào hệ thống luật pháp của mình và đã ban hành một hệ thống chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Trung Quốc (ASBE), về cơ bản là phù hợp với IFRS trong những nguyên tắc chủ yếu về soạn thảo và trình bày BCTC Năm 2010, Bộ Tài chính đã ban hành lộ trình tiếp tục hội tụ hệ thống chuẩn mực kế toán Trung quốc với IAS/IFRS Hiện nay, các công ty niêm yết áp dụng theo ASBE, vốn đang hòa hợp với IAS/IFRS trong một lộ trình do nhà nuớc quản lý Trong khi đó, các doanh nghiệp không niêm yết của Trung Quốc vẫn áp dụng hệ thống kế toán doanh nghiệp được ban hành năm 2001 Hệ thống BCTC định kỳ của Trung Quốc tương tự quy định của IASB, bao gồm: Bảng cân đối kế toán; Báo cáo lợi nhưận; Báo cáo lưu chuyển tiền; Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu; Thuyết minh BCTC
(1) Các quy định pháp lý:
Quy chế pháp lý của Trung Quốc đại diện bởi Đạo Luật Kế toán và các quy định của Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc:
- Luật kế toán của Trung Quốc đầu tiên được ban hành vào năm 1995 và được sửa đổi vào ngày 2000/01/07 Luật kế toán quy định các nguyên tắc kế toán áp dụng đối với tất cả các doanh nghiệp, không phân biệt doanh nghiệp nhà nước
- Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) được thành lập vào tháng 7/1992 với vai trò và chức năng tương tự như các SEC Mỹ Hơn nữa, các CSRC đã ban hành các yêu cầu về công bố thông tin cho các công ty niêm yết
(2) Tổ chức lập quy tắc:
Luật kế toán giao cho Bộ Tài chính có trách nhiệm lập các tiêu chuẩn kế toán và các quy tắc kế toán liên quan Trong năm 1998, Bộ Tài chính để thành lập một Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Trung Quốc (CASC) để cung cấp lời khuyên về việc ban hành tiêu chuẩn
và hệ thống hướng dẫn kế toán
(3) Quá trình tiêu chuẩn ban hành:
Trang 6Phát triển các dự án mới: Bộ phận chịu trách nhiệm về kế toán dự án Bộ Tài chính xây
dựng của Trung Quốc để thiết lập các tiêu chuẩn kế toán mới trên cơ sở nhu cầu phát triển kinh tế
Công bố các dự thảo tiêu chuẩn kế toán: Chịu trách nhiệm bộ phận của kế toán Bộ Tài
chính sẽ lập dự thảo tiêu chuẩn kế toán để chuẩn bị dự thảo tiêu chuẩn kế toán dựa trên các tiêu chuẩn thành lập phác thảo kế toán mới
Lấy ý kiến công chúng: Sau khi dự thảo tiêu chuẩn kế toán đã được phê duyệt bởi các
CASC, bộ phận chịu trách nhiệm về kế toán của Bộ Tài chính sẽ công bố dự thảo tiêu chuẩn kế toán cho công chúng để lấy ý kiến công chúng trên trang web của CASC
Trình bày dự thảo tiêu chuẩn kế toán chính thức: Trên cơ sở ý kiến chung nhận, Soạn
thảo các chuẩn mực kế toán sẽ chuẩn bị các dự thảo chuẩn mực kế toán chính thức Sau khi dự thảo tiêu chuẩn kế toán chính thức được chấp nhận, CASC sẽ yêu cầu Bộ Tài chính Trung Quốc đã ban hành chuẩn mực kế toán
(4) Tiêu chuẩn hệ thống:
Hệ thống Chuẩn mực Kế toán doanh nghiệp của Trung Quốc (ASBE) bây giờ được phát hành trong năm 2006 bao gồm 38 chỉ tiêu cơ bản và chuẩn mực kế toán có hiệu lực từ ngày 1/1/2007 được áp dụng cho tất cả các công ty niêm yết tại Trung Quốc
Ngoài ra, ảnh hưởng đến nó là:
- Các biện pháp thực hiện giám sát kế toán của bộ tài chính
- Chuẩn mực cho công việc cơ bản về kế toán
- Các biện pháp hành chính để nâng cao trình độ kế toán
1.2 Sự gắn kết kinh tế, chính trị:
Ở cấp độ vĩ mô, nền dân chủ chính trị và sự phát triển kinh tế của Trung Quốc có quan
hệ tích cực với nhau Nhưng từ góc độ đổi mới dân chủ của chính quyền địa phương, phát triển kinh tế và dân chủ chính trị không hoàn toàn có quan hệ tích cực với nhau Sự mâu thuẫn này cho thấy các yếu tố kinh tế không phải là yếu tố trực tiếp của sự phát triển chính trị và dân chủ của Trung Quốc, mà là yếu tố gián tiếp; việc sử dụng hiệu quả các công cụ dân chủ và tính hợp lý và quản trị tốt là những điểm cơ bản quan trọng để đạt được một vòng tròn đạo đức “dân chủ chính trị - phát triển kinh tế” Chìa khóa cho
sự phát triển của nền dân chủ chính trị của Trung Quốc nằm ở việc liệu chính phủ dẫn đầu quá trình cải cách kinh tế có không gian quản lý lành mạnh hay không
Trang 7Có nhiều ý kiến cho rằng ý nghĩa của phát triển kinh tế đối với chính trị Trung Quốc Ở Trung Quốc, phát triển kinh tế là mục tiêu lớn nhất và quan trọng nhất mà nước này theo đuổi Năm 1978, Hội nghị toàn thể lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XI đã tuyên bố trọng tâm công việc của toàn đảng chuyển sang xây dựng chủ nghĩa xã hội Điều này thể hiện ý nghĩa thời đại kép: trước hết cần nhận thức khách quan và sâu sắc về thực tế Trung Quốc, sau đó gắn điều này với cơ cấu kinh
tế - xã hội
2 Các yếu tố kinh tế:
2.1 Nguồn tài chính:
Tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của nền kinh tế trong khi thị trường chứng khoán trong nước còn hạn chế dẫn đến mong muốn gia tăng những lợi thế trong thu hút vốn từ thị trường vốn nước ngoài của Trung Quốc tăng lên, cùng với đó việc gia nhập WTO đã làm nổi bật nhu cầu về một hệ thống kế toán hợp lý, đáng tin cậy và minh bạch
Các quy định về hệ thống kế toán được thiết kế để phục vụ cho các quy định về thuế và quyền sở hữu nhà nước chế độ Cộng sản chỉ còn phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp nhà nước Các doanh nghiệp này huy động vốn chủ yếu từ các ngân hàng, các hộ gia đình và nhà nước, do đó thông tin kế toán tập trung bảo vệ các nhà cung cấp tín dụng Bởi vì các định chế tài chính có thể tiếp cận trực tiếp bất kì thông tin nào
họ muốn, nên các báo cáo công bố một được xem là không cần thiết
Các quy định mới trọng tâm hướng các hệ thống và tiêu chuẩn theo hướng IAS/IFRS được các doanh nghiệp niêm yết áp dụng để gia tăng những lợi thế trong thu hút nguồn vốn từ thị trường nước ngoài Khi đó kế toán được thiết kế để giúp các nhà đầu tư đánh giá các dòng tiền trong tương lai và các rủi ro đi kèm, và để xác định giá trị công ty Thông tin kế toán hợp lý, kịp thời và được công khai rộng rãi để đáp ứng các nhu cầu của một số lượng lớn các nhà đầu tư [ CITATION MrL15 \l 1033 ]
2.2 Lạm phát:
Lạm phát cao làm méo mó thông tin kế toán theo giá gốc vì nó làm cho tài sản và các chi phí liên quan bị đánh giá thấp, và lợi nhuận bị phóng đại lên Các nước có mức lạm phát cao thường yêu cầu các công ty thực hiện điều chỉnh thay đổi giá trong các báo cáo Ở Trung Quốc, với mức lạm phát không quá cao nên nguyên tắc kế toán giá của tài sản ghi nhận theo nguyên tắc giá gốc, không điều chỉnh giá trong các báo cáo (khác với chuẩn mực kế toán quốc tế): Tài sản bắt buộc phải được ghi nhận theo giá mua (trừ đi các
Trang 8khoản dự phòng tổn thất cần thiết) và việc đánh giá lại bị nghiêm cấm trừ khi được các quy định khác của Nhà nước cho phép
2.3 Thuế:
Chính sách thuế được xem là nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến công tác kế toán Công tác
kế toán phục vụ chủ yếu cho việc quản lý nhà nước, trong đó có cơ quan thuế Công việc ghi nhận và đo lường kế toán thường dựa trên cơ sở quy định của thuế, dẫn đến không có
sự khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và thuế
Sự tăng hay giảm thuế cũng ảnh hưởng trực tiếp tới tình hình kinh doanh, tới khả năng tiếp tục đầu tư hay rút khỏi đầu tư Trước các vấn đề đó, các chuyên gia biên soạn hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật cũng như chuẩn mực kế toán cần có sự xem xét
và nhìn nhận lại, để đảm bảo các hệ thống văn bản đó đáp ứng được nhu cầu xử lý và cung cấp thông tin trung thực, hữu ích cho các đối tượng sử dụng thông tin
Nghiên cứu về mối quan hệ giữa thanh tra thuế với việc tuân thủ chính sách thuế của DN (Fischer, Wartick & Mark, 1992) Còn Witte & Woodbury (1985) cho rằng, các chủ sở hữu có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc tuân thủ luật thuế hơn là tuân thủ quy định kế toán
Vì vậy, thanh tra thuế nhằm vào mục tiêu cụ thể yêu cầu người nộp thuế nộp đúng và đủ
số thuế cho Nhà nước và buộc họ quan tâm đến việc tuân thủ chính sách thuế của DN hơn là chính sách kế toán Trung Quốc là quốc gia kiểm tra và thực hiện gắt gao và xử phạt nặng trong việc nộp thuế cho Nhà nước nếu không nộp đúng và đủ
3 Môi trường văn hóa:[CITATION Hof21 \l 1033 ]
Xã hội và văn hóa đối với việc cải cách hệ thống kế toán Nền tảng văn hóa xã hội quyết định trực tiếp các đặc điểm văn hóa của xã hội, tạo ra và hình thành văn hóa kế toán, tác động gián tiếp đến việc cải cách hệ thống kế toán
Trang 9Theo Hofstede Insights - Năm 2016.
Power Distance: Khoảng cách quyền lực
Individualism: Chủ nghĩa cá nhân
Masculinity: Đặc điểm về giới
Uncertainty Avoidance: Sự né tránh những vấn đề không chắc chắn
Long term Orientation: Định hướng dài hạn
3.1 Chủ nghĩa cá nhân:
Chủ nghĩa cá nhân viết tắt là IDV liên quan đến mối quan hệ giữa các cá nhân trog một
xã hội, tôn trọng cá nhân, tôn trọng sự khác biệt của cá nhân, khuyến khích thể hiện sự khác biệt của bản thân Trong những xã hội có IDV cao, mối quan hệ giữa các cá nhân khá lỏng lẻo Ngược lại, trong xã hội có IDV thấp, con người thường kết thành mối liên
hệ chặt chẽ, trong đó họ thường được bảo vệ để dổi lấy sự trunh thành tuyệt đối
Ở nhũng quốc gia có IDV cao, việc báo cáo tài chính thường có xu hướng linh hoạt hơn theo kinh tế những quốc gia có IDV thấp Bên cạnh đó, ở quốc gia có IDV thấp thì tính thống nhất theo luật định được đề cao hơn, báo cáo tài chính thì bảo thủ hơn, cụ thể trong việc đánh giá lại tài sản, IDV thấp thường dung giá gốc hơn giá thị trường Chủ nghĩ cá nhân là cá nhân thường chỉ chăm lo cho bản thân, và những thành viên gần, ngược lại với chủ nghĩa tập thể
Ở điểm 20, Trung Quốc là một nền văn hóa có tính tập thể cao, nơi mọi người hành động
vì lợi ích của nhóm chứ không nhất thiết vì lợi ích của bản thân Cân nhắc trong nhóm ảnh hưởng đến việc tuyển dụng và thăng chức với những người trong nhóm gần gũi hơn (chẳng hạn như gia đình) đang được ưu đãi Sự cam kết của nhân viên đối với tổ chức
Trang 10(nhưng không nhất thiết đối với những người trong tổ chức) thấp Trong khi các mối quan hệ với đồng nghiệp mang tính hợp tác đối với những người trong nhóm thì họ lại lạnh nhạt hoặc thậm chí thù địch với những người ngoài nhóm Mối quan hệ cá nhân chiếm ưu thế hơn công việc và công ty
Văn hóa kế toán tập thể xác định rằng việc xây dựng hệ thống kế toán vẫn do chính phủ lãnh đạo, để cơ quan pháp lý của hệ thống kế toán có thể được xác định, và việc công bố thông tin có thể đáng tin cậy hơn, do đó xây dựng niềm tin của công chúng và tạo điều kiện lành mạnh sự phát triển của nền kinh tế Tuy nhiên, sự nâng cao của chủ nghĩa cá nhân làm cho các nhóm lợi ích khác nhau ngày càng tham gia nhiều hơn vào việc xây dựng hệ thống kế toán, thể hiện ý kiến của mình, và việc cải cách hệ thống kế toán sẽ không còn chỉ do chính phủ cung cấp mà phải do nhu cầu thị trường
3.2 Khoảng cách quyền lực:
Khoảng cách quyền lực(PD) miêu tả cách một xã hội ứng xử với sự bất bình đẳng về quyền lực giữa người với người trong xã hội Một xã hội có sự chênh lệch về quyền lực lớn có nghĩa là mức độ bất bình đắng tương đối cao và luôn tăng lên theo thời gian Người ta sẽ có xu hướng xem quyền lực như một thực tế của cuộc sống và tin rằng mọi người đều có một vị trí cụ thể trong hệ thống phân cấp quyền lực
PD có ảnh hưởng đến kế toán ở 2 điểm:
- Các quốc gia có PD cao thường có một sự kiểm soát bằng luật đối với kế toán để đi đến một sự thống nhất Ngược lại các quốc gia có PD thấp thì kế luận thông qua quá trình tranh luận, biểu quyết trong hiệp hội nghề nghiệp
- Các quốc gia có PD cao thường có khuynh hướng hạn chế tiết lộ thông tin hơn (thông tin về một phương diện nào đó, thể hiện quyền lực) Vì vậy, báo cáo tài chính tại các quốc gia này nội dung không được đầy đủ
Ở đất nước Trung Hoa xưa nay, người dân luôn sợ hãi quan chức, không dám đến gần, cấp dưới cúi đầu phục tùng cấp trên, cấp trên ra lệnh là tất cả nó Do đó, khoảng cách quyền lực của Trung Quốc là khá lớn, dù trong quá khứ hay hiện tại thì quan niệm này vẫn không có nhiều thay đổi
Ở vị trí 80, Trung Quốc nằm trong thứ hạng cao hơn của PDI - tức là một xã hội tin rằng
sự bất bình đẳng giữa mọi người là có thể chấp nhận được Mối quan hệ cấp dưới - cấp trên có xu hướng phân cực và không có biện pháp phòng thủ trước sự lạm quyền của cấp trên Các cá nhân chịu ảnh hưởng của quyền lực chính thức và các biện pháp trừng phạt