Tìm hiểu địa lý kinh tế, chính trị và xã hội của liên bang nga Tìm hiểu địa lý kinh tế, chính trị và xã hội của liên bang nga Tìm hiểu địa lý kinh tế, chính trị và xã hội của liên bang nga
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN
ĐỊA LÝ KINH TẾ THẾ GIỚI
Đề tài: ĐỊA LÝ KINH TẾ, CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI
CỦA LIÊN BANG NGA
Giảng viên hướng dẫn : T S.Vũ Thành Toàn
ThS Phùng Bảo Ngọc Vân Nhóm sinh viên thực hiện : Nhóm 2
Hà Nội – /2022 02
Trang 2Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
DANH SÁCH THÀNH VIÊN VÀ PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
thành
Nguyên (Nhóm
trưởng)
2011110166 - Phân công và theo dõi
tiến độ công việc
- Viết phần mở đầu, kết luận, 3.4
Hoàn thành tốt
Hoàn thành tốt
Trang 3Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 6
Chương 1: Địa lý t nhiên c a Liên Bang Nga ự ủ 7
1.1 V ị trí địa lý 7
1.1.1 Đặc điểm 7
1.1.2 Thu n l i 7
1.1.3 Kh khăn 7
1.2 Điều kiện tự nhiên 8
1.2.1 Đặc điểm 8
1.2.2 Thu n l i 8
1.2.3 Kh khăn 9
1.3 Tài nguyên thiên nhiên 9
1.3.1 Đặc điểm 9
1.3.2 Thu n l i 9
1.3.3 Kh khăn 9
Chương 2: Địa lý Chính tr - Xã hị ội c a Liên Bang Nga ủ 10
2.1 Địa lý xã hội 10
2.1.1 Dân cư 10
2.1.2 Ngôn ng 10ữ 2.1.3 Con người 11
2.1.4 Văn ha - xã hội 12
2.2 Địa lý Chính trị 20
2.2.1 Đảng chính trị 20
2.2.2 T ổ chức bộ máy nhà nướ c 20
Chương 3: Địa lý kinh t ế nước Nga 26
3.1 T ng quan n n kinh t 26ổ ề ế 3.1.1 Quá trình phát tri n kinh t 26ể ế 3.1.2 T ng quan n n kinh t Nga hi n nay 27ổ ề ế ệ 3.2 Các ngành kinh t 28ế 3.2.1 Công nghi p 28ệ 3.2.2 Nông nghi p 32ệ 3.2.3 D ch v 33ị ụ 3.3 Các vùng kinh t ế trọng điể m 34
3.4 Ảnh hưởng của đại dịch Covid 19 đến n n kinh tề ế Nga 35
Trang 4Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Chương 4: Quan hệ ngo i giao cạ ủa Liên Bang Nga v i Vi t Nam ớ ệ 37
4.1 Quan h ngo i giao chính tr v i Vi t Nam 37ệ ạ ị ớ ệ 4.2 Quan h kinh t v i Việ ế ớ ệt Nam 39
4.3 C ng c mủ ố ối quan hệ ngoạ i giao giữa hai nước Vi ệt-Nga 41
KẾT LUẬN 42
TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 43
Trang 5Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1-1: Lược đồ Liên Bang Nga 7
Hình 3-1: Lược đồ các trung tâm công nghiệp chính của Nga 31
Hình 3-2: Lược đồ phân bố sản xuất nông nghiệp ở Nga 33
Hình 3-3: Lược đồ các vùng kinh tế của Nga 34
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3-1: Tỷ trọng một số sản phẩm công nông nghiệp chủ yếu của Liên bang Nga - trong Liên Xô cuối thập niên 80 thế kỉ XX (của Liên Xô tính là 100%) 26
Bảng 3-2: Sản lượng một số sản phẩm công nghiệp của Nga từ năm 1995 - 2015 29
Bảng 3-3: Xuất khẩu vũ khí của Nga theo năm 30
Bảng 3-4: Một số trung tâm công nghiệp lớn và các ngành chính 31
Bảng 3-5: Các vùng kinh t ế trọng điểm 35
Bảng 4-1: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nga (Đơn vị: Nghìn USD) 40
Trang 6Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
LỜI M Ở ĐẦ U
Trong bối cảnh xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng diễn ra ở hầu khắp các quốc gia và khu vực trên thế giới hiện nay, để có được những định hướng, chính sách, giải pháp đúng đắn nhằm đưa đất nước Việt Nam ngày càng phát triển toàn diện trên mọi phương diện của đời sống kinh tế xã hội, việc tìm hiểu và nắm bắt- tình hình địa lý kinh tế của các quốc gia, khu vực trên thế giới là một điều bức thiết Trong số nhiều quốc gia đối tác, có thể nói Liên Bang Nga Là một quốc gia anh em có mối liên kết chặt chẽ với Việt Nam Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Bang Nga vào ngày 22 tháng 12 năm 1993, kể từ đó đến nay, hai nước đã xây dựng được nhiều cơ chế hợp tác song phương quan trọng như Diễn đàn Đối tác liên Chính phủ, Ủy ban hỗ trợ Thương mại, Đối thoại Quốc phòng Nam Phi hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi, đồng thời là đối tác trên nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội quan trọng khác.-
Để việc hợp tác phát triển giữa hai quốc gia trở nên thuận lợi, hiệu quả thì việc tìm hiểu lẫn nhau là điều cần thiết, nhất là trong thời kỳ hội nhập như hiện nay Tuy nhiên, những kiến thức về tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội nước bạn không nên chỉ dừng lại ở tầm cỡ quốc gia mà còn cần được phổ biến cho nhiều đối tượng khác Đặc biệt, đối với những sinh viên kinh tế như chúng em thì việc trau dồi, nâng cao vốn hiểu biết, kiến thức về địa lý kinh tế của thế giới nói chung và Liên Bang Nga nói riêng có
ý nghĩa vô cùng to lớn và cần thiết trên con đường nghiên cứu, học tập và cả phát triển
sự nghiệp, đóng góp cho nước nhà
Hiểu được tầm quan trọng của việc nắm bắt những đặc điểm của kinh tế xã hội -
Liên Bang Nga, trong học phần Địa lý kinh tế thế giới, nhóm đã lựa chọn đề tài “Tìm hiểu địa lý kinh tế, chính trị và xã hội của Liên Bang Nga” với mong muốn nâng cao
hiểu biết, đồng thời cung cấp những thông tin thiết thực, hữu ích về địa lý kinh tế Liên Bang Nga tới tập thể lớp nói riêng và các đối tượng khác nói chung
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, nội dung chính đề tài được triển khai theo các phần như sau:
Chương 1: Địa lý tự nhiên của Liên Bang Nga
Chương 2: Địa lý Chính trị Xã hội của Liên Bang Nga-
Chương 3: Địa lý Kinh tế Liên Bang Nga
Chương 4: Quan hệ ngoại giao của Liên Bang Nga với Việt Nam
Trang 7Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Chương 1: Địa lý tự nhiên của Liên Bang Nga
1.1 V ị trí địa lý
1.1.1 Đặc điểm
Diện tích: 17.075.400 km2 (rộng nhất trên thế giới - chiến hơn 10% diện tích toàn cầu)
Lãnh thổ nằm ở cả hai châu lục Á và Âu, trải dài trên phần lớn đồng bằng Đông
Âu và toàn bộ phần Bắc Á Đây là quốc gia có đường biên giới xấp xỉ chiều dài đường Xích đạo Một đất nước với hơn 11 múi giờ, giáp với 14 quốc gia khác
Phía Đông tiếp giáp Bắc Thái Bình Dương; phía Tây tiếp giáp với Đông và Bắc Âu; phía Bắc tiếp giáp với Bắc Băng Dương; phía Nam tiếp giáp với các nước Cáp-ca-dơ, Trung Á và Đông Bắc Á
Đường bờ biển dài, tiếp giáp với Bắc Băng Dương, Thái Bình Dương, biển tích, Ca-xpi, biển Đen
Ban-Hình 1-1 : Lưc đồ Liên Bang Nga
1.1.2 Thun li
Tạo cho cảnh quan thiên nhiên đa dạng
Thuận lợi cho việc giao lưu và phát triển các ngành kinh tế, nhất là kinh tế biển (các nước ở Bắc Bán Cầu)
1.1.3 Kh khăn
Lãnh thổ giáp Bắc cực nên không thuận lợi về mùa đông
Trang 8Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Bảo vệ an ninh – quốc phòng
Quản lý và khai thác lãnh thổ
1.2 Điều ki n t nhiênệ ự
1.2.1 Đặc điểm
Khí hậu: Bắc cực, cận nhiệt đới, ôn đới Hơn 80% lãnh thổ nằm ở vành đai khí hậu
ôn đới, phần phía tây có khí hậu ôn hoà hơn phía đông, phía bắc có khí hậu cực lạnh giá, chỉ có 4% diện tích lãnh thổ (ở phía nam) có khí hậu cận nhiệt (Nhiệt
độ trung bình ở Bắc Cực 40 °C Ở phía nam, khí nhiệt độ trung bình - -8 °C vào mùa đông Mùa hè với nhiệt độ trung bình là 25 °C)
Địa hình: cao về phía đông, thấp về phía tây Dòng sông Ê-nit-xây chia LB Nga thành hai phần rõ rệt:
Phần phía Tây: đại bộ phận là đồng bằng (đồng bằng Đông Âu và Tây Xibia) và vùng trũng Đồng bằng Đông Âu tương đôi cao, xen nhiều đồi thấp, đất màu mỡ, là nơi trồng cây lương thực, thực phẩm và chăn nuôi chính Đồng bằng Tây Xibia chủ yếu là đầm lầy, nông nghiệp chỉ tiến hành được ở dải đất miền Nam Đồng bằng này tập trung nhiều khoáng sản, đặc biệt là dầu mỏ và khí tự nhiên Dải núi Ư ran giàu khoáng sản (than, dầu, -quặng sắt, kim loại màu )
Phần phía đông: phần lớn là núi và cao nguyên; có nguồn khoáng sản (than
đá, dầu mỏ, kim cương, vàng, sắt, kẽm, thiếc, vonfram), lâm sản và trữ năng thuỷ điện lớn
Sông ngòi: Nước Nga có nhiều sông hồ có diện tích và chiều dài lớn trên thế giới Trên lãnh thổ nước Nga có tới 2 triệu con sông, trong đó có nhiều sông lớn với lưu lượng nước hàng năm trên 200 triệu Km3 có giá trị về nhiều mặt (tưới nước, thuỷ điện, …) Nhiều hồ tự nhiên và nhân tạo, Bai can là hồ nước ngọt sâu nhất -thế giới
Trang 9Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Đồi núi, cao nguyên phía Tây giàu tài nguyên rừng, cung cấp gỗ cho sản xuất lâm nghiệp
Nhiều sông lớn, hồ lớn, phát triển giao thông vận tải đường sông, du lịch, nuôi trồng thủy sản, đặc biệt tiềm năng thủy điện rất có giá trị: sông Lênin, sông Obi,
…), các hồ nước ngọt phát triển nuôi trồng thủy sản, du lịch (hồ Baican)
1.2.3 Kh khăn
Lãnh thổ rộng, nhiều đồi núi và cao nguyên, đầm lầy chiếm diện tích lớn
Khí hậu lạnh, nhiều vùng băng giá, khô hạn không có dân cư sinh sống
Rừng: Có diện tích đứng đầu thế giới (886 triệu ha, trong đó rừng có thể khai thác
là 764 triệu ha) chủ yếu là rừng lá kim
Trang 10Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Chương 2: Địa lý Chính trị - Xã hội của Liên Bang Nga
2.1 Địa lý xã h iộ
2.1.1 Dân cư
Nga là 1 nước đông dân, đứng thứ 8 thế giới nhưng mật độ thấp
Tốc độ gia tăng dân số giảm do di cư
Là 1 quốc gia đa dân tộc, chủ yếu là người Nga, chiếm 80% dân số
Dân cư phân bố không đều, tập trung chủ yếu ở các thành phố
Đồng bằng Đông Âu, phía nam dãy Uran và rìa phía nam, tây nam là khu vực tập trung dân cư đông nhất
Phía bắc của đồng bằng Đông Âu và ven các sông ít hơn
Phần lớn diện tích phần phía đông, phía bắc và trung tâm đồng bằng Tây Xibia, phía Bắc dãy Uran là những nơi có mật độ thưa thớt nhất
(Dân số hiện tại của Nga vào khoảng 146 triệu người, chiếm 1,84% dân số thế giới, đứng thứ 9 thế giới Mật độ dân số khoảng 9 người/km2, 74,43% là dân số thành thị Độ tuổi trung bình ở Nga hiện nay là 40,2 tuổi là một xã hội đa sắc tộc, là nơi sinh sống của trên
160 nhóm sắc tộc và sử dụng khoảng 100 ngôn ngữ)
2.1.2 Ngôn ngữ
Ngôn ngữ thông dụng nhất là tiếng Nga, sau đó là tiếng Tatar và tiếng Ukraina Tiếng Nga là ngôn ngữ chính thức duy nhất của nhà nước, nhưng Hiến pháp trao cho các nước cộng hòa riêng biệt quyền đưa ngôn ngữ bản địa của mình trở thành ngôn ngữ đồng chính thức bên cạnh tiếng Nga Dù có sự phân tán mạnh, tiếng Nga là thuần nhất trên toàn bộ nước Nga.Tiếng Nga là ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất nếu tính theo diện tích địa lý trên lục địa Âu Á và cũng là ngôn ngữ Slavơ được sử dụng nhiều nhất Nga có một hệ thống giáo dục miễn phí bảo đảm cho mọi công dân theo Hiến pháp, tỷ
lệ người biết chữ là 99,4% Việc đặt giáo dục lên hàng đầu như vậy cũng là sự ưu tiên hàng đầu cho khoa học và kỹ thuật trong giáo dục, y tế, toán học, khoa học và khoa học
vũ trụ…cung cấp lực lượng nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ mới…
Trang 11Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
2.1.3 Con người
Lòng hiếu khách
Người Nga nổi tiếng trên thế giới bởi lòng hiếu khách Khi có khách đến chơi
họ thường dùng bánh mì và muối để tiếp đãi Bánh mì thể hiện mong muốn giàu có và sung túc, còn muối là sự bảo vệ con người khỏi những ảnh hưởng và sức mạnh của kẻ thù Như vậy, tiếp đãi khách bằng bánh mì và muối tức là mối quan hệ giữa khách và chủ nhà là thân thiện và đầy tin cậy Với những vị khách khi được mời đến chơi thì cũng thường mang theo một món quà nào đó, giá trị không quan trọng nhưng phải có
để thể hiện sự lịch sự và tôn trọng với chủ nhà
Vui tính, thích đùa
Người Nga nói chung là những người vui tính, họ thích đùa, thích pha trò cười
và kể chuyện cười Một điều rất phổ biến ở Nga đó là việc chèn những trích dẫn từ những bộ phim nổi tiếng, đặc biệt là những bộ phim hài của Liên Xô vào lời phát biểu
để tạo cảm giác vui vẻ, thoải mái
Thích đi xông hơi
Người Nga tin rằng xông hơi sẽ làm sạch cơ thể và tâm hồn nên họ đi xông hơi không chỉ để làm sạch người mà còn để tán gẫu với bạn bè hoặc người quen Đầu tiên, trước khi vào xông hơi mọi người sẽ ngồi trong phòng nghỉ Tiếp đến, cần phải tắm bằng nước ấm trước khi vào phòng xông hơi nhằm giúp cơ thể thích nghi từ từ với nhiệt độ Sau khi xông hơi một khoảng thời gian và cảm thấy đến giới hạn chịu nóng,
họ rời khỏi phòng xông hơi và nhảy ngay vào hồ nước lạnh, bể ngâm hoặc xối nước lạnh lên toàn thân Cuối cùng là thư giãn khoảng 2 tiếng trước khi trở về nhà, lúc này mọi người có thể cùng nhau trò chuyện, vừa uống trà, uống bia, vừa thưởng thức những món ăn truyền thống của Nga như bánh bao, dưa chua, rứng cá muối, súp củ cải đường, … Sau khi làm xong các “thủ tục” những người tắm xong da đỏ được đón chào bằng câu nói truyền thống “S lekhkim parôm!” (Chúc xông hơi nhẹ nhõm!)
Sự trân trọng đặc biệt dành cho phụ nữ
Trong văn hóa Nga đối với người đàn ông khi nào cũng phải đưa tay đỡ người phụ nữ khi họ lên xuống taxi, tàu lửa và phụ nữ ở Nga cũng thường được nhường chỗ ngồi trong các phương tiện công cộng.…Người phụ nữ Nga ngày xưa đi bất cứ đâu cũng phải có người hộ tống đi theo Điều hấp dẫn hơn hết đó là người đàn ông Nga luôn tỏ ra quan tâm đến phụ nữ Dù là bạn gái mới quen hay là bạn bè bình thường thì
Trang 12Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
đàn ông Nga luôn dành phần trả tiền cho những cuộc hẹn hò gặp gỡ Chính vì sự lịch thiệp này nên đa số phụ nữ Nga đều rất tự hào khi nhận được sự quan tâm của đàn ông Nga Thông thường người đàn ông Nga thường đưa phụ nữ đến chơi ở nhà hát và rạp chiếu phim cũng như những địa điểm vui chơi giải trí khác Chỉ có việc nhìn chằm chằm những cô gái lạ ở nơi công cộng, bắt bớ, tán tỉnh dai dẳng, huýt sáo sau đó mới
bị coi là những hành vi xúc phạm
Tin vào điềm gở, điềm lành
Nếu ở Nhật Bản mèo đen được coi là bùa hộ mệnh may mắn thì Người Nga thường nhổ qua vai trái nếu nhìn thấy mèo đen chạy ngang qua đường để tránh điểm
gở Họ cũng gõ vào gỗ, để việc mình muốn thành hiện thực không bị hỏng và không huýt sáo trong nhà, để không bị hết tiền Nếu như phải quay lại nhà vì quên một thứ gì đấy thì trước khi rời đi phải luôn soi gương Để chuyến đi thành công, người Nga cho rằng cần phải ngồi trong lặng im trước khi rời nhà lên đường
Theo truyền thuyết, một tấm gương vỡ hay muối ăn bị đổ ra ngoài không hứa hẹn điều
gì tốt cả Trước một sự kiện quan trọng, người Nga nói với nhau “ni pukha ni pera” Đáp lại, cần phải nói: “K chertu!” nếu không sẽ không có hiệu lực Với sĩ tử vào nửa đêm trước ngày thi phải hét to gọi sự may mắn đến và cầm sổ ghi điểm (zachetka) vẫy qua cửa sổ; vào ngày đi thi cần đặt một đồng xu năm rúp dưới gót chân ở bên trong giày Người ta tin rằng những thao tác này sẽ giúp mình có điểm tốt
2.1.4 Văn ha - xã hội
2.1.4.1 Văn học Nga
Văn học Nga đã bắt đầu xuất hiện trong những người Xlavơ Đông, sau phong trào cơ đốc hoá vào thế kỷ thứ 10 Trong suốt thế kỷ 16, hầu hết những tác phẩm văn học đều có chủ đề tôn giáo hoặc do những người trong những lĩnh vực tôn giáo viết ra Một số tiểu thuyết ngắn và chuyện châm biếm của thế kỷ 17 cũng đã sử dụng tiếng Nga bản xứ Thế kỷ 18, đặc biệt là dưới triều đại của Peter đại đế và Catherine Đại đế, là một giai đoạn chịu ảnh hưởng rất mạnh của phương Tây Đến thế kỷ 19 văn học Nga đã hình thành một truyền thống thể hiện những vấn đề trong cuộc sống thực tế và những nhà văn
từ thế kỷ 18 đã làm giàu hơn ngôn ngữ Nga bằng những yếu tố mới Kỷ nguyên của chủ nghĩa Hiện thực bắt đầu khoảng năm 1850 Trong thời kỳ này các chuẩn mực mới về ngôn ngữ, chủ đề, hình thức và kĩ thuật miêu tả đã được phát triển Puskin đã được coi như nhà thơ vĩ đại nhất của Nga Lermontov thì đã đóng góp cho văn học bằng cả thể
Trang 13Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
loại văn xuôi lẫn thể loại thơ ca Gogol được công nhận như người khai sinh ra văn xuôi hiện thực và hiện đại của Nga Những nhà văn viết văn xuôi có tầm cỡ nhất trong kỷ nguyên này là Ivan Turgenev, Fedor Dostoievski và Lev Tolstoy Đến thập kỷ 1890, thơ
ca của Nga đã được phục hồi và định hình lại bởi một số thi sĩ theo trường phái tượng trưng, mà người đại biểu nổi bật nhất là Aleksandr Block Năm 1933 Bunin đã trở thành nhà văn Nga đầu tiên nhận giải Nobel văn chương Thời kỳ ngay sau cách mạng Nga là một giai đoạn thử nghiệm của văn học và cũng đã nổi lên nhiều nhóm nhà văn khác nhau Hầu hết những tác phẩm trong thập kỷ 1920 mô tả cuộc nội chiến hoặc sự đấu tranh giữa người Nga cũ và người Nga mới Tác phẩm chiếm ưu thế trong giai đoạn này
là “Thép đã tôi thế đấy” của Nikolai Ostrovsky Văn học Nga có phong cách riêng biệt, khác lạ Đặc biệt, tư tưởng dân chủ bộc lộ trong văn học mạnh mẽ đến mức tạo ra nhu cầu đòi hỏi tư tưởng xã hội chủ nghĩa như một quy luật tất yếu Vì lẽ đó, Lênin đã coi tác phẩm của L.Tônxtôi là "tấm gương phản chiếu cách mạng Nga" Đó là đóng góp quan trọng của văn học Nga vào nền văn học thế giới Những tác phẩm của, Lermontov, Gogol, L.Tônxtôi, Dotstoievski, Sekhov đã trở thành tác phẩm cổ điển cùng với thành tựu lý luận, phê bình của Biêlinxki, Tsernysevski còn đặt nền móng lý luận và gây ảnh hưởng sâu sắc đến cả thế kỷ sau
2.1.4.2 Ẩm thực Nga
Các món ăn chính thường chế biến từ thịt, thường là thịt bò, thịt cừu, hay thịt heo, đôi khi kèm với nấm, kem chua hay nước sốt pho mát Do ở Nga có rất nhiều sông, hồ, rừng rậm nên trong ẩm thực của nước này có một số lượng lớn các món ăn từ cá, thịt rừng, nấm và quả rừng Thường thì sẽ là cá, thịt bò, thịt cừu hầm hoặc nướng được ăn kèm với rau và khoai tây Người Nga thích ăn khoai tây, họ có cả thảy hơn 1000 món làm từ khoai tây Ngoài những món đơn giản như khoai tây rán, khoai tây luộc, còn có khoai tây nhồi thịt băm và nấm, thịt băm viên tẩm khoai tây rán, bánh nướng làm bằng khoai tây… Ở Nga có 2 món ăn rất nổi tiếng đó là là bánh mì đen và salad Nga Trong tục ngữ của nước Nga, bánh mì đen được ví như là cha ruột của mỗi người vậy Món salad Nga bí quyết lại nằm ở việc có mua được đúng loại Mayonaise hay không Ẩm thực nước Nga rất đa dạng nhưng hầu hết người Việt Nam khi nhắc đến nước Nga là nhắc đến món trứng cá hồi, bánh mì đen và salad Nga Ngoài ra phải kể đến đó là loại rượu Vodka nặng độ hơn cả rượu Nàng hương Việt Nam Những món ăn Nga từ trứng
cá hồi với bánh mì nướng, súp củ cải đỏ ăn với bánh mì đen, cuống tỏi muối, chả gà
Trang 14Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
Kiep, cá khô Atrakhan, súp củ cải đỏ, bánh cuốn Leningrad mang phong vị Nga nhưng lại rất phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam Café của Nga có đặc điểm là loãng vô cùng đến nỗi mỗi người uống tầm 1 lít café là chuyện bình thường Một số món ăn truyền thống ở Nga: Bosch (Борщ): Borscht là món súp cổ điển của Nga, món này gồm
có nhiều thành phần chính với màu sắc tươi sáng nhất là của cải đỏ Món này thường được ăn lạnh vào mùa hè và ăn nóng vào mùa đông Bnili (Блины): Bnili là một loại bánh kếp nhỏ, trong có nhồi trứng cá muối, cá, bơ lỏng hoặc kem chua Tsipleonok tabaka
Thưởng thức trà theo kiểu Nga: Để thưởng thức trà Nga, bộ ấm tách bằng sứ là đặc biệt cần thiết Việc pha loãng trà bằng nước sôi luôn trong tách là nét đặc trưng của cách thưởng thức trà Nga Tại Nga, trà luôn được pha loãng ra - do đó, ngoài bộ ấm chén pha trà đạt tiêu chuẩn, khi thưởng thức trà Nga cần phải có cả hũ đựng nước sôi riêng Chanh là thành phần quan trọng thứ 2 trong cách thưởng thức trà của người Nga Toàn thế giới đều cho rằng, trà với chanh là phát minh của người Nga và cách thưởng thức trà này được gọi là “Trà Nga” Đó là lý do vì sao trên bàn trà Nga nhất định phải có chanh Còn một đặc điểm nữa khá quan trọng trong cách thưởng thức trà Nga đó là trà pha sẵn
và được uống liền Tất nhiên, đó phải là trà đen Bộ đồ trà bằng sứ, ấm trà, chanh và trà Trung Quốc hay Srilanka – đó là những thành phần cần thiết để có thể thưởng thức trà theo đúng kiểu Nga
2.1.4.3 Trang phục Nga
Trang phục của dân tộc Nga có một lịch sử rất phong phú Trong suốt chiều dài lịch sử, từ thời nước Nga cổ đại đến đầu thế kỷ XVIII, bộ trang phục đã có những thay đổi lớn về hình dáng cơ bản của nó Thế kỷ XVIII trở thành cái mốc đánh dấu sự khác biệt trong trang phục Đây là thời kỳ của những cải tổ trong kinh tế xã hội và văn hóa -
ở nước Nga Cuộc cải cách đã thay đổi cuộc sống ở nước Nga một cách sâu rộng, trong
đó có cả trang phục Bộ trang phục truyền thống đặc trưng bởi đường cắt thẳng tự nhiên,
độ dài của trang phục, ống tay lớn và rộng, có nhiều lớp với sự kết hợp màu sắc tương phản của các phần trong trang phục, sự đa dạng về họa tiết và trang trí
Trang phục của phụ nữ
Các nhà dân tộc học đã chia ra làm 4 loại cơ bản trang phục trên lãnh thổ nước Nga: (poneva, sarafan, andarak, kubelek) Hai bộ đầu tiên thường được mặc trên phần lớn vùng châu Âu và châu Á của nước Nga Bộ trang phục với váy poneva bao gồm có
Trang 15Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
áo cánh, thắt lưng, chiếc váy poneva, yếm đằng trước, khăn đội đầu dạng con chim ác
là, trang sức bằng lông chim và hạt cườm, giày được bện từ vỏ cây hoặc bằng da Bộ trang phục với váy sarafan gồm có áo cánh, váy sarafan, khăn bịt đầu kiểu kokoshnik,
mũ dushegrei, giày chủ yếu là bằng da Trang phục với váy kubelek là chiếc váy may thắt ở eo, mặc phía trên là áo với ống tay rộng Váy mặc cùng với quần dài và chít khăn trên đầu Bộ trang phục váy andarak gồm áo cánh, váy, áo nâng ngực, đệm thắt lưng lớn, khăn bịt đầu kiểu kokoshnik Chúng có mặt tại Ryazan, Orlov, Kursk, Tambov
Trang phục cho nam giới
Trang phục cho đàn ông Slavơ nói chung đều giống nhau Nó bao gồm có áo dài thắt ngang lưng, quần không quá rộng, giày da hoặc bện bằng vỏ cây, mũ có hoặc không
có vành Như một nguyên tắc, áo buông đến cạp quần thì thắt lại Tuy nhiên nó có những đặc trưng riêng của từng vùng (Ví dụ, tại các làng ở ven bờ Bạch Hải, đàn ông mặc áo dệt từ lông thú Áo được nhét vào trong quần như một số dân tộc tại các vùng khác phía Bắc nước Nga Tại một số làng ở miền Nam, trang phục của nam giới còn có cả áo gilet Trang phục của nam giới và phụ nữ được làm từ lanh, vải gai, lông thú, vải pha len của nhà làm, cũng như các sản phẩm của nhà máy như lụa, lông thú, vải sợi bông, gấm Trang phục truyền thống có những chức năng nhất định Nó được chia ra làm trang phục lễ hội, nghi lễ, thường ngày và để làm việc Trang phục lễ hội được may bằng những loại vải đắt tiền Tất cả những phụ kiện của trang phục, chiếc khăn bịt đầu, giày được trang trí công phu Trang phục thường ngày thường đơn giản, trang trí sơ sài và được may từ những loại vải rẻ tiền Trang phục nghi lễ dành để may trong thời gian diễn
ra nghi lễ Bên cạnh việc giữ gìn hình dáng truyền thống, bộ trang phục dân gian đã không ngừng biến đổi Sự phát triển của công nghiệp và thời trang thành thị ảnh hưởng mạnh tới lối sống xưa ở nông thôn và đời sống của nông dân cuối thế kỷ XIX – đầu thế
kỷ XX Ngày nay, những đường cắt, những họa tiết của bộ trang phục truyền thống là nguồn cảm hứng không bao giờ cạn cho những tìm tòi mẫu thiết kế mới Nó là dành cho những người đam mê đích thực những sáng tạo dân gian
2.1.4.4 Kiến trúc Nga
Thế kỷ 15 – 18: Những công trình kiến trúc ở nước Nga lúc này rất ít được chú
ý, mãi cho đến năm 1477, nền kiến trúc của Nga mới có phần khởi sắc Saint Basil's Cathedral Thế kỷ 19 Dormition Cathedral, Kremlin, Moscow Tại Đông Âu trong một phần tư đầu của thế kỷ thứ 19, ở đây, lối thiết kế mang phong cách Hy Lạp phục hưng
Trang 16Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
được phát triển và phong cách thiết kế kinh điển cũng được hồi sinh vào giữa thế kỷ này Kiến trúc sư người Nga có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất trong thời kỳ này là Thon, ông
đã thiết kế xây dựng công trình kiến trúc nhà thờ lễ Truyền tin tại St Petersburg và Thánh đường St Saviour đồ sộ ở Moscow (1838 – 1883 theo phong cách Lomba La Mã), cả hai công trình này đã bị phá hủy Công trình Bộ hải quân của Zakharov ở St Petersburg (1806) là dấu hiệu đặc trưng nhất vẫn tồn tại của một công trình kiến trúc mang phong cách thiết kế tân cổ điển
Thế kỷ 20 Ivan the Great Bell Tower, Moscow Kremlin: Hầu hết các công trình kiến trúc từ năm 1850 – 1917 không có nét gì nổi bật, thường là thực hiện kém chất lượng và mang sự hỗn độn của các phong cách thiết kế Trong thời gian cách mạng, những kiến trúc sư trẻ đã theo phong trào thiết kế có xu hướng tạo dựng và phong cách thiết kế kiến trúc hiện đại mới được cổ vũ nhiệt liệt Năm 1932 phong cách chủ nghĩa kinh điển hầu như lấn át trên sân kiến trúc của nước Nga, nó được tôn vinh cho đến tận những năm 60 Những công trình kiến trúc đáng chú ý được dựng lên vào những năm
20 gồm có: Tòa nhà Xô Viết do Yofan thiết kế, Nhà hát Hồng quân do Alaby an thiết
kế, Nhà hát Meyerhold do Schusev thiết kế, Thư viện Lenin do Shuko thiết kế, Học viện Quân sự do Rudner và Munz thiết kế, Sân bóng nước Dynamo do Morchan thiết kế, tất
cả các công trình đó đều được xây dựng tại thành phố Moscow, công trình Cựu chiến binh chiến tranh do Simonov thiết kế được xây dựng tại Leningrad; Đập nước Lenin do Vesnin và nhà hát quốc gia được xây dựng tại Novosibirsk do Greeuberg thiết kế Những công trình xây dựng từ thế chiến thứ hai có khách sạn Moscow, Nhà hát quốc gia ở Batum, những nhà ga xe điện ngầm, nhà bảo tàng Nizami tại Bacu và viện điều dưỡng
ở Sochi… đều là những công trình quan trọng của nền kiến trúc Xô Viết Đến ngày nay nước Nga đã có thêm rất nhiều những công trình kiến trúc hiện đại vào bậc nhất thế giới,
và nó cũng khắc thêm cho kiến trúc Nga những sắc màu rực rỡ Khách sạn Ukraina là một trong bảy tòa nhà chọc trời ở Moscow, khách sạn này được xây dựng theo chỉ thị của Stalin trong những năm 1950 ở Moscow Được xây dựng năm 1957, khách sạn có
30 tầng và cao 206 mét bao gồm cả 73 mét tháp chuông này được tọa lạc ngay bên dòng sông Moscow Khách sạn to lớn này có hơn 1 ngàn phòng đầy đủ tiện nghi và các đồ đạc trong phòng rất độc đáo, những bức tranh và những cây đèn bằng đồng ở đây có từ những năm 1950 từ thời kỳ Stalin Trên nóc của khách sạn có phòng quan sát, ở đây ta
có thể ngắm phong cảnh của thành phố Moscow rất toàn diện Khách sạn Ukraina Khách
Trang 17Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
sạn này không đồ sộ như trường đại học quốc gia Moscow, nhưng nó có một phong cách kiến trúc tao nhã và hết sức quyến rũ trong từng chi tiết của công trình (DiaOcOnline.vn
- Theo Tuvank ientruc)
Gần như toàn bộ lịch sử phát triển của mình, ngành kiến trúc của nước Nga bị chi phối mạnh mẽ bởi yếu tố tôn giáo Các nhà thờ được xây dựng hoàn toàn bằng đá với các bức tường cao trên nền một không gian khoáng đạt (theo lối kiến trúc Hy Lạp) Cùng với sự ra đời của nước Nga thống nhất dưới thời trị vì của Ivan III, lối kiến trúc châu Âu bắt đầu xuất hiện tại Nga Tác phẩm đầu tiên của sự du nhập này là Nhà thờ Assumption, được hoàn thành vào năm 1479 theo thiết kế của kiến trúc sư Aristotle Fioravanti và được xem là nhà thờ lớn nhất ở thủ đô Mát-xcơ-va Đây cũng là công trình kiến trúc đầu tiên ở Nga chịu ảnh hưởng của nghệ thuật Phục hưng Ý Trong suốt thế kỷ
19, hội họa tạo dựng hồi sinh ở Nga Lăng Lênin cũng được xây dựng vào thời kỳ này theo lối kiến trúc của trường phái này Những năm cuối cùng của thế kỷ 20, kiến trúc hiện đại thực sự tìm được chỗ đứng ở N ga, các tòa nhà cao chọc trời chiếm ưu thế trong tương quan chung của các bức tranh thành phố Tuy vậy, trong những năm gần đây, nước Nga đặc biệt đề cao lối kiến trúc dân gian, các loại gỗ được dùng nhiều trong xây dựng lăng tẩm, bảo tàng
vô thần bằng những nghi lễ tôn giáo Tuy nhiên, nhiều truyền thống vẫn được bảo tồn dưới dạng các dịp vui chơi hay lễ hội, thậm chí một vài lễ hội còn được đưa vào chính các nghi lễ và truyền thống của đạo Kitô
Lễ Giáng sinh của Đạo Cơ đốc chính thống Peter Đại Đế, vị hoàng đế ưu tú của nước Nga đã mang lại nhiều đổi thay trong cuộc sống cũng như trên tờ lịch của nước Nga Lễ Giáng sinh là một ví dụ Mặc dù, Giáng sinh vẫn là một trong những ngày lễ
Trang 18Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
chính của người theo đạo Kitô ở Nga, Giáng sinh của Nga lại được tổ chức vào ngày 7/1 theo lịch Nga chứ không phải ngày 25/12 theo lịch Tây Lễ Kolyadki Ở Nga, không có bất cứ một lễ hội nào được tổ chức theo nhiều tập tục và nghi lễ như những ngày lễ Giáng sinh Một trong các nghi lễ trong các ngày Giáng sinh đó được gọi là Kolyadki Trong buổi lễ này, người ta thường chúc cho nhau hạnh phúc và khỏe mạnh Trong buổi
lễ, người ta làm ra một bà tuyết với cái mũi bằng cà rốt, mắt bằng quả mận khô và rǎng bằng hạt đậu xanh Đức mẹ Kolyadki (như ông già Noel) với một vài người hộ tống đem theo những ngôi sao đến dự hội để chúc mừng mọi người và tham gia những trò chơi vui vẻ Họ hát hò và nhảy múa trong một vòng trên tuyết xung quanh ánh lửa bập bùng suốt lễ hội
Lễ Phục Sinh Cũng như các nước theo Đạo Kitô khác, ở Nga cũng có ngày lễ Phục Sinh Người ta sẽ làm loại bánh mì ngọt đặc biệt, có hình tròn (gọi là bánh Phục Sinh) và được bày bán ở hầu hết các hiệu bánh mì trong dịp lễ Ngoài ra, người ta còn làm cả bánh Paskha (một loại bánh làm bằng hỗn hợp sữa có đường, nho khô và bơ) và những quả trứng được nhuộm nhiều màu sắc sặc sỡ Trứng đỏ được coi là biểu tượng của lễ Phục Sinh Trứng Phục Sinh có nhiều mục đích, nó là món quà truyền thống để tặng bạn bè và người thân thay lời chúc mừng trong lễ Phục Sinh Có một câu thành ngữ nói rằng, nếu bạn rửa mặt bằng nước có cả trứng phục sinh, bạn sẽ luôn giàu có và xinh đẹp Lễ Phục Sinh cũng là dịp để mọi người đi thǎm hỏi bà con, họ hàng
Lễ hội Red Hill: Ngày chủ nhật đầu tiên sau lễ Phục Sinh được gọi là ngày lễ Red Hill Ngày này được coi là dịp tốt nhất dành cho các đôi uyên ương tổ chức lễ cưới Trước kia, mọi người thường đón chào mùa xuân trong lễ hội này, như thể để "mời" mùa xuân tới nhà mình vậy Vào dịp lễ hội, bạn sẽ bắt gặp ở khắp nơi mọi người hát hò nhảy múa xung quanh những cây cối đang đâm chồi nảy lộc
Lễ Ivan Kupalo: Ở các nước theo Đạo Cơ đốc chính thống trên khắp châu Âu, người ta thường tổ chức lễ thánh John và lễ rửa tội ở Nga, ngày này gọi là Ivan Kupalo Mọi thứ trong ngày này đều liên quan tới nước Trước đây, các cô cậu thường xuống sông bơi cho đến tận đêm, sau đó họ đốt lửa và nắm tay nhau nhảy qua đống lửa Nếu sau khi nhảy qua lửa, họ vẫn nắm tay nhau thì đó sẽ là dấu hiệu tốt, báo hiệu một lễ cưới chẳng còn bao xa Lễ hội Troitsa Ở Nga, lễ hội dân gian "Troitsa" được tổ chức rất rầm
rộ Vào ngày lễ hội, nhà cửa đều được trang hoàng bằng những cành cây xanh tốt Những
bộ quần áo của các cô gái được treo trên những cây bulô nhỏ và người ta hát hò nhảy
Trang 19Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
múa xung quanh Những chiếc vòng làm bằng cành và hoa bulô được nhúng xuống nước
để bói xem số phận của mỗi người
Lễ hội Spas Tháng 8, tháng cuối cùng của mùa hè, khi mùa màng đã xong, người Nga thường tổ chức 3 ngày hội khác nhau, trong tiếng Nga gọi là "Spas" Ngày hội Spas đầu tiên là Honey Spas (lễ hội mật ong) (14/8) Ngày hội Spas thứ 2 là Apple Spas (lễ hội táo) (19/8) Ngày hội thứ 3 là Nut Spas (lễ hội quả hoạch) (29/8) Lễ hội Spas mang sương giá đến cho đất đai và cây cỏ Sau ngày lễ Spas đầu tiên, người ta sẽ thu hoạch mật ong Ngày thứ 2, thu hoạch táo và ngày thứ 3 là quả hạch Phong tục đón khách của người Nga Ở những lễ hội lớn, mở đầu lễ hội, những cô thiếu nữ xinh tươi nhất tặng bánh mì và muối cho những vị khách đáng kính Sau khi nhận quà của các thiếu nữ, người khách cúi xuống, hôn lên ổ bánh mì (ổ bánh mì được đựng trên một chiếc khay
có phủ chiếc khăn thêu màu sắc sặc sỡ) Tiếp đó, theo nghi lễ cổ truyền, người khách bẻ một miếng bánh, rắc muối lên, nếm thử và nói lời cảm tạ Người dân Nga trân trọng bánh mì và muối vì lúa mì là nguồn lương thực quý giá nuôi sống con người và con người không thể sống thiếu muối Ngày nay, tục lệ đón khách danh dự bằng muối và bánh mì vẫn được duy trì, nhưng khách thường chỉ nhận tượng trưng ổ bánh mì và lọ muối ở trên đĩa men sứ cổ truyền có phủ khăn thêu rồi truyền lại cho người tháp tùng
Lễ tiễn mùa đông: Một trong những lễ hội khó quên của nước Nga là Lễ tiễn mùa đông Lễ này bắt nguồn từ nền nông nghiệp, từ công việc đồng áng của những người nông dân Nga Mùa đông nước Nga tuyết rơi phủ kín mặt đất, ruộng đồng, khiến cho cây cối không nảy mầm được, nếu kéo dài mãi dễ sinh nạn đói Bởi vậy, người nông dân mong mùa đông mau qua, mong mùa xuân mau đến Lễ tiễn mùa đông là một trong những ngày hội dân gian vui vẻ nhất Mở đầu buổi lễ, những chú bé ngộ nghĩnh, mặc quần áo dân tộc truyền thống, màu sắc sặc sỡ cầm đuốc đốt những hình nộm bằng rơm,
đó là hình ảnh tượng trưng của băng tuyết trong mùa đông lạnh giá Trẻ em và người lớn reo hò ầm ĩ, ca hát, nhảy múa xung quanh hình nộm đang bốc lửa Họ mừng vui tiễn tượng trưng mùa đông, hân hoan chào đón mùa xuân tươi đẹp, chuẩn bị khí thế bước vào một mùa gieo trồng mới Lễ tiễn mùa đông thường được tổ chức ở những nơi đông người qua lại, có quảng trường, ngã tư đường phố, một cánh rừng đầu làng vào những đêm đẹp trời Tất cả già, trẻ, nam, nữ đều tham dự lễ hội Họ nắm tay nhau nhảy điệu múa vòng tròn Những động tác giậm chân, không chỉ là một tiết mục nghệ thuật, mà
Trang 20Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
còn là một cách sưởi ấm nhanh chóng trong giá rét Ngày nay, trẻ em và người lớn múa vòng tròn xung quanh cây thông cũng là hình bóng của Lễ tiễn mùa đông
Đảng nước Nga công bằng;
Trong chính trị Nga, một "đảng quyền lực" là một đảng được thành lập đặc biệt,
hỗ trợ vô điều kiện cho Tổng thống hoặc Thủ tướng đương nhiệm trong quốc hội Các bên này đã được xem xét đảng quyền lực:
Nhóm đại biểu liên khu vực/ Đảng Dân chủ Nga (1990 1993, Đại hội Đại biểu Nhân dân Liên Xô/ Đại hội Đại biểu Nhân dân Nga/ Xô viết Tối cao Nga)
-Sergey Shakhray lãnh đạo
Viện Đuma quốc gia
Viện Đuma gồm 450 đại biểu, nhiệm kỳ 5 năm Một nửa số thành viên của Đuma được bầu theo danh sách các đảng phái, một nửa do cử tri bầu trực tiếp Đuma
Trang 21Tiểu luận TMA201.3 Nhóm 2
có 27 ủy ban chuyên môn, được thành lập trên nguyên tắc tỷ lệ số ghế của các đảng trong Đuma Mỗi ủy ban không có quá 25 thành viên, đứng đầu là các chủ tịch và các phó chủ tịch Các ủy ban có nhiệm vụ soạn thảo và xem xét các dự luật, tổ chức và tiến hành các buổi thảo luận trong Đuma về các dự luật này Do nhiều nghị sĩ không thông thạo về pháp luật, nên thường dựa vào kết luận của các ủy ban Có thể nói các ủy ban
có vai trò quyết định trong việc thông qua các dự luật Ngoài ra Đuma còn thành lập các tiểu ban hoạt động có thời hạn về các vấn đề thời sự cấp bách
Điều 11, chương V của hiến pháp quy định rõ cơ sở của tổ chức và hoạt động của Đuma: Tổng thống cùng với Đuma và các tòa án thực hiện quyền lực quốc gia trên lãnh thổ Liên bang; Nghị viện là cơ quan lập pháp của Liên bang, trong đó mỗi viện thiết lập cách thức làm việc theo quy định riêng Theo đó, quyền hạn của Đuma gồm: thông qua các đạo luật Liên bang, kiểm tra, giám sát các hoạt động của các cơ quan hành pháp và tư pháp; thông qua quyết định của Tổng thống về việc bổ nhiệm Thủ tướng; quyết định về vấn đề tín nhiệm đối với chính phủ; bổ nhiệm và bãi miễn chức Thống đốc ngân hàng Trung ương Nga; bổ nhiệm và bãi miễn Chủ tịch viện Ngân khố
và một nửa thành viên của viện này; bổ nhiệm và bãi miễn chức vụ phụ trách về quyền con người; ra lệnh ân xá ; đưa ra những luận tội đối với Tổng thống để bãi miễn Tổng thống; thẩm quyền về đối ngoại…
Đuma cũng có thể đề nghị Tòa án Hiến pháp xem xét các vấn đề liên quan đến luật pháp của Liên bang và các chủ thể Liên bang
Theo điều 18 của quy chế Đuma, mỗi năm Đuma họp 2 kỳ: mùa xuân từ 20/07 và mùa thu từ 01/10-25/12 Cuộc họp được tiến hành khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu
12/01-Kỳ họp đầu tiên của Đuma được tiến hành vào ngày thứ 30 sau khi bầu cử Tuy vậy, Tổng thống có thể ấn định kỳ họp sớm hơn Người khai mạc kỳ họp này là đại biểu cao tuổi nhất Các đại biểu sẽ bầu ủy ban lâm thời, Ban thư ký lâm thời, Uỷ ban Kiểm tra tư cách đại biểu, sẽ bầu Chủ tịch và các Phó chủ tịch Đuma
Chương trình hoạt động của Đuma được xem xét và thông qua trước Chỉ có các văn kiện sau đây được thảo luận trước thời hạn ấn định: thông điệp và lời kêu gọi của Tổng thống, những dự thảo được Tổng thống và Chính phủ xác định là khẩn, dự
án luật về phê chuẩn các hiệp ước quốc tế, dự án của Đuma yêu cầu xem xét việc đưa
ra vấn đề bất tín nhiệm chính phủ