Quy luật lượng – chất, trình bày nội dung quy luật và vận dụng quy luật vào lĩnh vực đời sống học tập mỗi người.

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tìm tòi bộ môn khoa học “Triết học” cùng với đó là đề tài mang tính thực tế vô cùng cao: “Quy luật lượng – chất, trình bày nội dung quy luật và vận dụng quy luật vào lĩnh vực đời sống học tập mỗi người”, chúng em những thành viên nhóm 9 xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến người thầy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

Khoa Quản trị kinh doanh

-🙦🙦🙦🙦🙦 -NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN

Đề tài: Quy luật lượng – chất, trình bày nội dung quy luật và vận dụng quy luật vào lĩnh vực đời sống học tập mỗi người.

Giáo viên hướng dẫn: PGS TS Phương Kỳ Sơn

Lớp học phần: 2052MLNP0221

Nhóm: 9

Hà Nội, tháng 12 năm 2020

BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ

BÀI THẢO LUẬN

Chức trách Công việc

Bản thân đánh giá

Nhóm đánh giá

Kết luận

viên

82 Triệu Thanh Mai Thành viên

83 Hoàng Sỹ Minh Thành viên

84 Nguyễn Quang Minh

Thành viên

85 Nguyễn Hoài Nam

Thành viên

86 Nguyễn Phương Nam

Thành viên

87 Đinh Thị Kim Ngân

Thành viên

88 Hoàng Thị Ngân

Thành viên

89 Đặng Hồng Ngọc

Nhóm trưởn g

90 Đặng Thị Bích Ngọc Thành viên

L ờ i hay ý đẹ p

Để làm cho cuộc sống này thêm ý nghĩ hãy học tập theo Aristoteles!

Aristoteles - một trong những nhà triết học, nhà khoa học và nhà giáo dục vĩ đại của Hy Lạp cổ

đạ i, bậc thầy của triết học Hy Lạp.Với Triết học ông quan niệm rằng: “Tất cả mọi khoa học cần thiết hơn triết học, nhưng không một khoa học nào tốt hơn nó”

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tìm tòi bộ môn khoa học “Triết học” cùng với đó là đề tài mang tính thực tế vô cùng cao: “Quy luật lượng – chất, trình bày nội dung quy luật và vận dụng quy luật vào lĩnh vực đời sống học tập mỗi người”, chúng em những thành viên nhóm 9 xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến người thầy Phương Kỳ Sơn – người đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn chúng em bằng tất cả sự

nhiệt huyết yêu nghề của mình, cho chúng em những tri thức đầy hấp dẫn, một hành trang mới trên con đường kiếm tìm tri thức của bản thân Và đặc biệt hơn hết là sự hướng dẫn tận tình của thầy trong suốt quá trình mà chúng em được nhận đề tài và thực hiện đề tài này

Nhờ cách giảng dạy nhiệt tình, khối kiến thức rộng lớn, cách truyền đạt dễ hiểu của thầy đã giúp chúng em rất nhiều trong suốt quá trình tìm tòi, thực hiện đề tài này

Từ đó có những nhận thức đúng đắn hơn từng bước tiếp cận và giải quyết khó khăn trong đề tài

Dưới đây là phần trình bày những kiến thức mà chúng em đã nghiên cứu được trong xuyên suốt quá trình thực hiện đề tài Dưới sự hướng dẫn của thầy và sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các thầy viên trong nhóm chúng em đã hoàn thành đề tài Song vẫn còn nhiều hạn chế chưa có thể giải quyết, trình bày hết suy nghĩ của các thành viên trong nhóm Chúng em luôn mong sẽ được thầy và các bạn nhận xét và đóng góp thêm ý kiến cho bài thảo luận của chúng em được đầy đủ và sâu sắc hơn Qua những lời đóng góp chân thành ấy chúng em sẽ có thêm những bài học và rút kinh nghiệm trong những lần thực hiện đề tài lần sau

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Nhóm 9 chúng em xin cam đoan bài thảo luận dưới đây là sự nỗ lực, cố gắng tìm hiểu của từng thành viên trong nhóm dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Phương Kỳ Sơn

Các kết quả nghiên cứu trong đề tài đều mang tính trung thực, không sao chép copy bất kì tài liệu nào Nếu bị phát hiện có dấu hiệu nào của việc sao chép từ tài liệu

khác các thành viên trong nhóm 9 xin hứa chịu mọi trách nhiệm.

PHẦN MỞ ĐẦU

2.Tổng quan đề tài

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành sự thay đổi về chất và ngược lại là một đề tài hay và mang tính cấp thiết hiện nay Đã có rất nhiều những bài bái, trang thông tin, thậm chí là các bài luận nói tới vấn đề này Hầu hết đều được phân tích rất cụ thể và chi tiết Song việc vận dụng nó trong các hoạt động thực tiễn ở Việt Nam thì vẫn chưa được đi vào tìm hiểu nhiều

3.Mục đích nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu một cách hệ thống vấn đề biến đổi lượng-chất Đánh giá tình đất nước hiện nay và vận dụng quy luật trên vào thực tiễn Việt Nam Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, bài tiểu luận có nhiệm vụ:

+Phân tích về quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành sự thay đổi về chất và ngược lại

+Đánh giá tình hình Việt Nam, đưa ra các biện pháp vận dụng quy luật biến đổi trên vào các hoạt động thực tiễn

Chương 1

I Vị trí của quy luật

II Khái niệm lượng và chất

Khái niệm “chất” :là phạm trù của triết học dùng để chỉ tổng hợp những thuộc tính khánh quan vốn có của sự vật, hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật, hiện tượng là nó chứ không phải cái khác

Chất của sự vật, hiện tượng được xác định bởi các thuộc tính khách quan, nhưng những thuộc tính này xét đến cùng là do cấu trúc của nó

Trong hiện thực khách quan không thể tổn tại sự vật không có chất và không thể

có chất nằm ngoài sự vật Mỗi sự vật, hiện tượng đều có những thuộc tính cơ bản và không cơ bản Chỉ những thuộc tính cơ bản mới hợp thành chất của sự vật, hiện tượng Khi những thuộc tính cơ bản thay đổi thì chất của nó thay đổi Việc phân biệt thuộc tính cơ bản và không cơ bản của sự vật phải tùy theo quan hệ cụ thể của sự phân tích; cùng một thuộc tính, trong quan hệ này là cơ bản thì trong quan hệ khác có thể là không cơ bản

Mặt khác, chất của sự vật, hiện tượng không những được xác định bởi chất của các yếu tố cấu thành mà còn bởi cấu trúc và phương thức liên kết giữa chúng, thông qua các mối liên hệ cụ thể Vì vậy, việc phân biệt thuộc tính cơ bản và không cơ bản, chất và thuộc tính cũng chỉ có ý nghĩa tương đối Mỗi sự vật, hiện tượng không chỉ có một chất, mà có nhiều chất, tùy thuộc vào các mối quan hệ cụ thể của nó với những cái khác Chất không tồn tại thuần túy tách rời sự vật, biểu hiện tính ổn định tương đối của nó

2)Lượng

Khái niệm “lượng”: là phạm trù của triết học, dùng để chỉ tính quy định khách quan, vốn có của sự vật, hiện tượng về các phương diện: số lượng các yếu tố cấu thành, quy mô của sự tồn tại, tốc độ, nhịp điệu của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng

Ghi chú: Một sự vật có thể có nhiêu loại lượng và nhiều loại chất (tương ứng với từng loại lượng cụ thể)

Khái niệm “độ”: là phạm trù của triết học dùng để chỉ sự thống nhất biện chứng, hữu cơ giữa chất và lượng trong một khuôn khổ nhất định, mà trong đó sự

thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật Độ là một khuôn khổ, trong đó chất và lượng thống nhất hữu cơ, không tách rời

Khái niệm “điểm nút": là điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng đạt tới chỗ phá

vỡ độ cũ, làm chất của sự vật, hiện tượng đổi thành chất mới =>bước nhảy

Khái niệm “bước nhảy’’: là khái niệm dùng để chỉ giai đoạn chuyển hóa cơ bản về chất của sự vật, hiện tượng do biến đổi về lượng trước đó gây ra, kết thúc một giai đoạn vận động, độ cũ bị phá vỡ, độ mới (= sự vật, hiện tượng mới) được xác lập II)Ảnh hưởng yêu đương đến việc học tập

III Quan hệ biện chứng giữa lượng và chất:

1 Nội dung quy luật:

Mỗi sự vật, hiện tượng là một thể thống nhất bao gồm chất và lượng nhất định, trong

đó chất tương đối ổn định còn lượng thường xuyên biến đổi Sự biến đổi này tạo ra mâu thuẫn giữa lượng và chất Lượng biến đổi đến một mức độ nhất định và trong những điều kiện nhất định thì lượng phá vỡ chất cũ, mâu thuẫn giữa lượng và chất được giải quyết, chất mới được hình thành với lượng mới, nhưng lượng mới lại biến đổi và phá vỡ chất đang kìm hãm nó Quá trình tác động lẫn nhau giữa hai mặt: chất

và lượng tạo nên sự vận động liên tục, từ biến đổi dần dần đến nhảy vọt, rồi lại biến đổi dần để chuẩn bị cho bước nhảy vọt tiếp theo Cứ căn cứ thế, quá trình động biện chứng giữa chất và lượng tạo nên cách thức vận động, phát triển của sự vật

(Nguồn: Wikipedia)

⇨ Ngắn gọn hơn: Bất cứ sự vật nào trong quá trình phát triển đều là quá trình biến đổi về lượng dẫn đến biến đổi về chất Biến đổi về lượng đến một mức nhất định sẽ dẫn đến biến đổi về chất, sản sinh chất mới Rồi trên nền tảng của chất mới lại bắt đầu biến đổi về lượng Biến đổi về lượng là nền tảng và chuẩn bị tất yếu của biến đổi về chất Biến đổi về chất là kết quả tất yếu của biến đổi về lượng

2 Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng:

-Chất và lượng là hai mặt đối lập: chất tương đối ổn định, còn lượng thường xuyên biến đổi Song, hai mặt đó không tách rời nhau, mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng Sự thống nhất giữa chất và lượng ở trong một độ nhất định, khi sự vật đang tồn tại

-Khi sự vật mới ra đời với chất mới lại có một lượng mới phù hợp, tạo nên sự thống nhất mới giữa chất và lượng Sự tác động của chất mới đối với lượng mới được biểu hiện ở quy mô, nhịp điệu phát triển mới của lượng

=> Tóm lại: Quy luật lượng – chất đã chỉ rõ cách thức biến đổi của sự vật và hiện

tượng Trước hết, lượng biến đổi dần dần và liên tục và khi đạt đến điểm nút (Giới hạn của sự thống nhất giữa chất và lượng) sẽ dẫn đến bước nhảy về chất; chất mới ra đời lại tạo nên sự thống nhất mới giữa chất và lượng

(Nguồn: https://thichhohap.com/chu-nghia-mac-lenin/cau-6-noi-dung-y-nghia-quy-luat-luong-va-chat.html )

a) Lượng đổi dẫn đến chất đổi:

-Khi sự vật đang tồn tại, chất và lượng thống nhất với nhau ở một độ nhất định

-Độ là phạm trù triết học dùng để chỉ giới hạn trong đó sự thay đổi về lượng của sự vật chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật ấy

VD:1 Độ tồn tại trong đời người từ lúc sinh ra đến lúc chết;

2 Độ tồn tại của nước nguyên chất ở trạng thái lỏng từ 0 độ C đến 100 độ C

- Trong giới hạn của một độ nhất định, lượng thường xuyên biến đổi còn chất tương đối ổn định Sự thay đổi về lượng của sự vật có thể làm chất thay đổi ngay lập tức nhưng cũng có thể làm thay đổi dần dần chất cũ Lượng đổi đến một giới hạn nhất định-điểm nút, nếu có điều kiện sẽ diễn ra bước nhảy làm thay đổi chất của sự vật

- Điểm nút là phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó sự thay đổi về lượng

đã làm thay đổi chất của sự vật.

VD: 0 độ C và 100 độ C là điểm nút để nước chuyển sang trạng thái rắn hoặc trạng thái khí (bay hơi).

-Muốn chuyển từ chất cũ sang chất mới phải thông qua bước nhảy

-Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự chuyển hóa về chất của sự vật do những sự thay đổi về lượng trước đó gây nên

VD: Một cuộc cách mạng, một kỳ thi, một đám cưới

-Bước nhảy kết thúc một giai đoạn biến đổi về lượng và mở đầu cho một giai phát triển mới Đó là gián đoạn trong quá trình vận động liên tục của sự vật đồng thời là một tiền đề cho một quá trình tích lũy liên tục về lượng tiếp theo

Ví dụ chứng minh:

Trong xã hội: Sự phát triển của lực lượng sản xuất(lượng đổi) tới khi mâu thuẫn với quan hệ sản xuất lỗi thời (chất cũ) sẽ dẫn đến đấu tranh giai cấp mà đỉnh cao là cách mạng xã hội (bước nhảy) làm cho xã hội cũ mất đi, xã hội mới tiến bộ hơn ra đời -Như vậy, bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng là sự thống nhất biện chứng giữa hai mặt chất và lượng Sự thay đổi về lượng tới điểm nút sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất thông

qua bước nhảy Chất mới ra đời sẽ tác động trở lại sự thay đổi của lượng mới Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành phương thức phổ biến của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội, tư duy

- Các hình thức của bước nhảy

+Căn cứ vào nhịp điệu có:

● Bước nhảy đột biến là bước nhảy được thực hiện trong thời gian rất ngắn làm thay đổi chất của toàn bộ kết cấu cơ bản của sự vật

VD: Uranium 235 được tăng tới hạn (1kg) thì ngay lập sẽ xảy ra vụ nổ nguyên tử

● Bước nhảy dần dần là bước nhảy được thực hiện từ từ, từng bước bằng cách tích

VD: Quá trình lũy dần những nhân tố của chất mới, loại bỏ dần những nhân tố của chất cũ.chuyển biến từ vượn người thành người; thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt nam

+ Căn cứ vào quy mô có:

● Bước nhảy toàn bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của toàn bộ các mặt, các yếu tố cấu thành sự vật

VD: Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa theo nghĩa rộng

● Bước nhảy cục bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của những mặt, những yếu

tố riêng lẻ của sự vật

VD: Những bước nhảy cục bộ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng

⇨ Tóm tắt nội dung quy luật: Mọi sự vật đều là sự thống nhất giữa lượng và chất,

sự thay đổi đần dần về lượng trong khuôn khổ của độ tới điểm nút sẽ làm thay đổi chất của sự vật thông qua bước nhảy, chất mới ra đời tác động trở lại sự thay đổi của lượng mới, tạo thành quá trình vận động phát triển liên tục của sự vật

(Nguồn: http://www.dvtdt.edu.vn/default.aspx?

portalid=khoagddc&selectpageid=page.256&newsdetail=4178&n_g_manag er=897&fbclid=IwAR0F36qsVToH9q8YYvApMvp1zbxV_cKfymtZpVngqj Zktio-r1U4_M-Y0Oo )

b) Sự ảnh hưởng của chất mới đến lượng mới:

-Khi chất mới ra đời lại có sự tác động trở lại lượng của sự vật Chất mới tác động tới lượng của sự vật, hiện tượng trên nhiều phương diện: làm thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng

-Sự thay đổi về chất tác động sự thay đổi về lượng: Chất mới của sự vật chỉ xuất hiện khi sự thay đổi về lượng đạt đến điểm nút khi sự vật mới ra đời với chất mới lại có một lượng mới phù hợp tạo nên sự thống nhất mới giữa chất và lượng, sự tác động của chất mới đối với lượng mới được biểu hiện ở quy mô tồn tại nhịp điệu sự vận động

3 Nhảy vọt:

- Theo quy mô:

+Bước nhảy toàn bộ

+Bước nhảy cục bộ (bộ phận)

-Theo nhịp độ:

+Bước nhảy đột biến

+Bước nhảy dần dần

-Theo lĩnh vực:

+ Bước nhảy trong tự nhiên

+ Bước nhảy trong xã hội và tư duy

IV Ý nghĩa phương pháp luận:

Từ việc nghiên cứu quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng thành những thay đổi về chất và ngược lại có thể rút ra các kết luận có ý nghĩa phương pháp luận sau đây:

– Sự vận động và phát triển của sự vật bao giờ cũng diễn ra bằng cách tích luỹ dần dần

về lượng đến một giới hạn nhất định, thực hiện bước nhảy để chuyển về chất Do đó, trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, con người phải biết từng bước tích luỹ về lượng để làm biến đổi về chất theo quy luật Trong hoạt động của mình, ông cha ta đã rút ra những tư tưởng sâu sắc như “tích tiểu thành đại”, “năng nhặt, chặt bị”,

“góp gió thành bão”,… Những việc làm vĩ đại của con người bao giờ cũng là sự tổng hợp của những việc làm bình thường của con người đó Phương pháp này giúp cho chúng ta tránh được tư tưởng chủ quan, duy ý chí, nôn nóng, “đốt cháy giai đoạn” muốn thực hiện những bước nhảy liên tục

– Quy luật của tự nhiên và quy luật của xã hội đều có tính khách quan Song quy luật của tự nhiên diễn ra một cách tự phát, còn quy luật của xã hội chỉ được thực hiện thông qua hoạt động có ý thức của con người Do đó, khi đã tích luỹ đủ về số lượng phải có quyết tâm để tiến hành bước nhảy, phải kịp thời chuyển những sự thay đổi về lượng thành những thay đổi về chất, từ những thay đổi mang tính chất tiến hóa sang những thay đổi mang tính chất cách mạng Chỉ có như vậy mới khắc phục được tư tưởng bảo thủ, trì trệ, “hữu khuynh” thường được biểu hiện ở chỗ coi sự phát triển chỉ

là sự thay đổi đơn thuần về lượng

– Trong hoạt động con người còn phải biết vận dụng linh hoạt các hình thức của bước nhảy Sự vận dụng này tùy thuộc vào việc phân tích đúng đắn những điều kiện khách quan và những nhân tố chủ quan, tùy theo từng trường hợp cụ thể, từng điều kiện cụ thể hay quan hệ cụ thể Mặt khác, đời sống xã hội của con người rất đa dạng, phong phú do rất nhiều yếu tố cấu thành, do đó để thực hiện được bước nhảy toàn bộ, trước hết, phải thực hiện những bước nhảy cục bộ làm thay đổi về chất của từng yếu tố

Sự thay đổi về chất của sự vật còn phụ thuộc vào sự thay đổi phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành sự vật Do đó, trong hoạt động phải biết cách tác động vào phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành sự vật trên cơ sở hiểu rõ bản chất, quy luật, kết cấu của sự vật đó Chẳng hạn, trên cơ sở hiểu biết đúng đắn về gen, con người có thể tác động vào phương thức liên kết giữa các nhân tố tạo thành gen làm cho gen biến đổi Trong một tập thể cơ chế quản lý, lãnh đạo và quan hệ giữa các