Xây dựng Nhà nước pháp quyền dân chủ là xu hướng tất yếu khách quan, nhưng đối với chúng ta đây là nhiệm vụ hết sức mới mẻ. Trên thế giới cũng chưa có quốc gia, dân tộc nào khẳng định đã xây dựng thành công nhà nước pháp quyền, mà chỉ đạt được một số thành tựu nhất định.
Trang 1MỞ ĐẦU
Tư tưởng và quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân
vô cùng sâu sắc và là hạt nhân cốt lõi tư tưởng của Người, dẫn dắt đường lối chính trị của Đảng ta Nó chứa đựng những giá trị to lớn về cả phương diện lý luận và thực tiễn đối với cách mạng Việt Nam; là cẩm nang để sự nghiệp đổi mới, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và mở rộng quan hệ quốc tế đi tới thành công
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân không những có ý nghĩa lịch sử mà còn cung cấp cho chúng ta những kinh nghiệm quý báu để tiến hành cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức thực sự là công bộc của dân, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đấu tranh loại bỏ những thói hư, tật xấu trong bộ máy nhà nước, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ
có hiệu quả các quyền và lợi ích của nhân dân, đảm bảo cho nhà nước luôn giữ được bản chất cách mạng, từng bước xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Xây dựng Nhà nước pháp quyền dân chủ là xu hướng tất yếu khách quan, nhưng đối với chúng ta đây là nhiệm vụ hết sức mới mẻ Trên thế giới cũng chưa
có quốc gia, dân tộc nào khẳng định đã xây dựng thành công nhà nước pháp quyền,
mà chỉ đạt được một số thành tựu nhất định Mặt khác, không có một nhà nước pháp quyền với tư cách là khuôn mẫu chung cho tất cả các quốc gia, dân tộc Do vậy, cùng với việc tiếp thu những giá trị có tính chất phổ biến về nhà nước pháp quyền mà nhân loại đã đạt được, chúng ta cần nghiên cứu, kế thừa và vận dụng những giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật để từng bước xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam có những đặc trưng riêng, phù hợp với trình độ phát triển kinh tế- xã hội, truyền thống văn hóa và bản sắc dân tộc Việt Nam
Trong ý nghĩa đó, việc thực hiện đề tài: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động" có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đối với sự nghiệp đổi mới đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường, xây dựng nhà nước pháp quyền dân chủ và mở rộng quan hệ quốc tế ở nước ta hiện nay
Trang 2NỘI DUNG
1.Sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân 1.1 Những truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết
- Tinh thần dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái rộng rãi trong quần chúng nhân dân
- Nhà nước với tinh thần đề cao vai trò của nhân dân, lấy dân làm gốc
1.2 Tinh hoa văn hóa nhân loại.
Tinh hoa văn hóa phương Đông:
- Tư tưởng Nho giáo
- Tư tưởng Phật giáo
- Chủ nghĩa tam dân của Tôn Trung Sơn: dân tộc độc lập, dân quyền tự do,dân sinh hạnh phúc
Tinh hoa văn hóa phương Tây:
- Tư tưởng tự do,bình đẳng, bác ái của các nhà khai sáng Pháp
- Các giá trị về nhân quyền,dân quyền trong hai bản Tuyên ngôn của Pháp và Mỹ
1.3 Chủ nghĩa Mác – Lênin.
Chủ nghĩa Mác- Lênin là nhân tố quyết định trực tiếp đến tư tưởng Hồ Chí Minh
Mô hình nhà nước Xô Viết công – nông – binh dưới sự lãnh đạo của Lênin và Đảng Bônsêvích thành công đã gây tiếng vang lớn cổ vũ phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới Đây cũng là một trong những tiền đề cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước ta
Trang 31.4 Thực tiễn hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh.
Trong suốt chặng đường tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã đưa ra các lựa chọn hướng đi, nhà nước kiểu mẫu cho mình : chủ nghĩa tam dân của Tôn Trung Sơn, hình thức tổ chức nhà nước Xô Viết và cuối cùng hình thành nên tư tưởng nhà nước của dân,do dân, vì dân
2 Nhà nước của dân Xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động
Hồ Chí Minh có quan điểm nhất quán về xây dựng một Nhà nước mới ở Việt Nam là một Nhà nước do nhân dân lao động làm chủ Đây là quan điểm cơ bản nhất của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa do Người sáng lập Quan điểm đó xuyên suốt, có tính chi phối toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của Nhà nước cách mạng ở Việt Nam
2.1 Nhà nước của dân
2.1.1 Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân
Dân chủ trong xã hội Việt Nam được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Trong đó, dân chủ được thể hiện trên lĩnh vực là quan trọng nhất, nổi bật nhất và được biểu hiện tập trung trong hoạt động của Nhà nước, bởi vì quyền lực của nhân dân được thể hiện trong hoạt động của Nhà nước với tư cách nhân dân có quyền lực tối cao
Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa — nhân dân cử ra, tổ chức trên bộ máy Nhà nước cũng như toàn bộ hệ thống chính trị
Quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh là xác lập tất cả mọi quyền lực trong Nhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân Quan điểm này của Hồ Chí Minh được thể hiện trong các bản hiến pháp do Người lãnh đạo soạn thảo: Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959 Chẳng hạn Hiến pháp năm 1946 nêu rõ: tất cả quyền bính trong nước đều là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo: những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra toàn dân phúc quyết Nhân dân có quyền làm chủ về chính trị, kinh tế, văn hóa-xã hội, bầu ra Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất thể hiện quyền tối cao của nhân dân
Trang 4Nhân dân lao động làm chủ Nhà nước thì dẫn đến một hệ quả là nhân dân có quyền kiểm soát Nhà nước, cử tri bầu ra các đại biểu, ủy quyền cho các đại biểu đó bàn và quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh Đây là thuộc về chế độ dân chủ đại diện bên cạnh chế độ dân chủ trực tiếp Quyền làm chủ và đồng thời cũng là quyền kiểm soát của nhân dân thể hiện ở chỗ nhân dân có quyền bãi miễn những đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nào nếu những đại biểu đó tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân
2.1.2 Dân làm chủ được thể hiện trên hai phương diện:
*/ Dân chủ trực tiếp
Dân chủ trực tiếp là một trong hai hình thức chính của dân chủ Với dân chủ trực tiếp, người dân tự mình quyết định các luật lệ và chính sách quan trọng của cộng đồng và đất nước Ở nước ta, quan niệm về dân chủ trực tiếp có nhiều cách hiểu khác nhau Nhưng tựu chung lại, các quan điểm đều thống nhất cho rằng: Dân chủ trực tiếp cần được hiểu là sự thể hiện ý chí một cách trực tiếp của người dân về một vấn đề nào đó thuộc phạm vi quyền lực nhà nước mà không cần thông qua tổ chức hay cá nhân nào Sự thể hiện ý chí này có ý nghĩa quyết định, bắt buộc phải được thi hành ngay
Dân chủ trực tiếp là hình thức tham gia của mọi công dân một cách bình đẳng
và trực tiếp vào các quyết định trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
… theo biểu quyết đa số, là sự thể hiện một cách trực tiếp ý chí của chủ thể quyền lực về những vấn đề quan trọng nhất
*/ Dân chủ đại diện
Dân chủ đại diện là Phương thức tôn trọng và thực hiện dân chủ trong các tổ chức, cộng đồng, hay xã hội chủ yếu trong tổ chức của các cơ quan đại biểu, cơ quan quyền lực nhà nước, theo đó quyền dân chủ của các thành viên trong tổ chức, cộng đồng hay xã hội đó được thực hiện thông qua các đại diện của họ được bầu chọn hoặc chỉ định trong số các thành viên
Trang 5Hiến pháp 1946
Hiến pháp 1946 ngắn gọn, súc tích, tập trung quy định những vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của luật hiến pháp, mà cụ thể là các quyền tự do, dân chủ; các nguyên tắc và cách thức tổ chức các cơ quan quyền lực nhà nước Hiến pháp năm
1946 là kết quả của quá trình đấu tranh giành độc lập, lập ra nền cộng hòa; nhờ có chế độ dân chủ cộng hòa lúc đó mới tạo điều kiện cho sự ra đời của một bản “Hiến pháp dân chủ” với nguyên tắc:
Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Hiến pháp hướng tới việc xây dựng một chính thể dân chủ rộng rãi, một bộ máy nhà nước mạnh mẽ và sáng suốt, đề cao và tôn trọng quyền con người, quyền công dân
Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về hiến pháp và dân chủ là hai yếu tố không tách rời nhau Hiến pháp quy định nội dung và cách thức thực hành dân chủ;
là phương tiện để cho nhân dân được hưởng quyền tự do dân chủ Trong bản hiến pháp, từ điều 6 tới điều 15, ta thấy được quyền của nhân dân được nêu ra rất rõ rang, HCM luôn hướng mọi điều tốt đẹp nhất và luôn muốn đảm bảo quyềm lợi cho người dân của mình
Điều thứ 9
Đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện
Điều thứ 10
Công dân Việt Nam có quyền:
- Tự do ngôn luận
- Tự do xuất bản
- Tự do tổ chức và hội họp
- Tự do tín ngưỡng
- Tự do cư trú, đi lại trong nước và ra nước ngoài
Điều thứ 11
Tư pháp chưa quyết định thì không được bắt bớ và giam cầm người công dân Việt Nam
Nhà ở và thư tín của công dân Việt Nam không ai được xâm phạm một cách trái pháp luật
Trang 6Điều thứ 12
Quyền tư hữu tài sản của công dân Việt Nam được bảo đảm
Điều thứ 13
Quyền lợi các giới cần lao trí thức và chân tay được bảo đảm
Điều thứ 14
Những người công dân già cả hoặc tàn tật không làm được việc thì được giúp
đỡ Trẻ con được săn sóc về mặt giáo dưỡng
Điều thứ 15
Nền sơ học cưỡng bách và không học phí Ở các trường sơ học địa phương, quốc dân thiểu số có quyền học bằng tiếng của mình
Học trò nghèo được Chính phủ giúp
Trường tư được mở tự do và phải dạy theo chương trình Nhà nước
Điều thứ 16
Những người ngoại quốc tranh đấu cho dân chủ và tự do mà phải trốn tránh thì được trú ngụ trên đất Việt Nam
2.2 Xây dựng Nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước đòi hỏi phải chú trọng đẩm bảo và phát huy quyền làm chủ thật sự của nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong vấn đề này việc mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa quan trọng Chính vì vậy, quyền làm chủ của nhân dân phải được thể chế hóa bằng Hiến pháp và pháp luật, đưa Hiến pháp và pháp luật vào cuộc sống Cần chú ý đến việc bảo đảm cho mọi người được bình đẳng trước pháp luật, xử phạt nghiêm minh mọi hành động vi phạm pháp luật, bất
kể sự vi phạm đó do tập thể hoặc cá nhân nào gây ra Có như vậy, dân mới tin và đảm bảo được tính chất nhân dân của Nhà nước ta
Để phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động, ngoài vấn đề thực thi
nghiêm chỉnh pháp luật, còn cần chú ý thực hiện những quy tắc dân chủ trong các cộng đồng dân cư, tùy theo điều kiện của từng vùng, miễn là các quy tắc đó khiong trái với những quy định của pháp luật
Trang 7Trước hết, phải giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước Nhà nước phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng – đội tiên phong của giai cấp công nhân Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định: Chỉ có liên minh với giai cấp công nhân, dưới
sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, nhân dân lao động mới có thể tự giải phóng mình và xây dựng được một xã hội thực sự bình đẳng và tiến bộ
Thứ hai, phải đảm bảo quyền tự do dân chủ của nhân dân trong việc lựa chọn
và bầu ra Chính phủ thông qua Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu Mọi công dân đều có quyền bầu cử để lựa chọn các đại biểu đại diện cho nguyện vọng
và quyền lợi của mình Mọi công dân đều có cơ hội tham gia vào các công việc của Nhà nước thông qua quyền ứng cử và các cuộc trưng cầu dân ý
Thứ ba, phải đảm bảo cho dân có quyền kiểm soát Chính phủ Hồ Chí Minh chỉ rõ: Dân có quyền góp ý với Chính phủ, dân có quyền bãi miễn các đại biểu quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu họ không hoàn thành nhiệm vụ Tuy nhiên,
để thực hiện được điều này, đòi hỏi người dân phải có một trình độ nhất định Vì vậy, cùng với việc trao quyền cho dân, cần phải có chính sách giáo dục nâng cao nhận thức cho dân
Thứ tư, phải xây dựng một hệ thống luật pháp chặt chẽ và khoa học dựa trên nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân, đồng thời làm cho pháp luật có hiệu quả trong thực tế Sự công bằng và trật tự xã hội chỉ có thể được thiết lập khi nó được bảo đảm bằng một hệ thống luật pháp nghiêm minh Hồ Chí Minh từng khẳng định:
“Trăm đều phải có thần linh pháp quyền”
Thứ năm, phải xây dựng được đội ngũ cán bộ, từ Trung ương đến địa phương thực sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức, đủ tài, vừa bảo đảm tốt vai trò người lãnh đạo, quản lý vừa thực sự là người đầy tớ trung thành của nhân dân
3 Nhà nước do dân
Nhà nước do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ, Chính vì vậy, Hồ Chí Minh thường nhấn mạnh đến nhiệm vụ của những người cách mạng là phải làm cho dân hiểu, cho dân giác ngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao được ý thức trách nhiệm chăm lo xây dựng Nhà nước của mình Hồ Chí Minh khẳng định: Việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có trách nhiệm “ghé vai gánh vác một phần” Quyền lợi, quyền hạn bao giờ cũng đi đôi với trách nhiệm, nghĩa vụ
Trang 83.1 Nhà nước do dân lập nên:
- Đây là Nhà nước mà ở đó các cơ quan Nhà nước từ trung ương đến địa phương đều do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp thành lập để thực hiện quyền làm chủ Nhà nước của mình Mọi chủ trương, chính sách, phấp luật của Nhà nước đều
do nhân dân trực tiếp hay gián tiếp xây dựng và thực hiện Nhân dân được lựa chọn bầu ra những đại biểu của mình, nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ nghĩa là khi cơ quan Nhà nước không đáp ứng lợi ích nguyện vọng của nhân thì nhân dân có quyền bãi miễn nó
- Toàn bộ nhân dân có quyền bầu ra Quốc hội (Cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, cơ quan duy nhất có quyền lập pháp), Quốc hội bầu ra chủ tịch nước, Ủy bản thường vụ Quốc hội và hội đồng chính phủ (Hội đồng chính phủ là
cơ quan hành chính cao nhất của Nhà nước, thực hiện các nghị quyết của Quốc hội
và chấp hành pháp luật) Việc xây dựng bộ máy Nhà nước
3.2 Nhà nước do dân ủng hộ:
- Là Nhà nước mà ở đó nhân dân nhiệt liệt ủng hộ cả về những yếu tố về vật chất và cả về tinh thần Nhân dân được tin tưởng và lựa chọn đại biểu của
mình,nhân dân ủng hộ, giúp đỡ, đóng thuế chi tiêu, hoạt động và Nhà nước đó lại
do dân phê bình, xây dựng, giúp đỡ
- Nhân dân ủng hộ nhà nước qua đó góp phần xây dựng và cải thiện đời sống nhân dân đưa đất nước trở nên giàu mạnh, phát triển
3.3 Nhà nước do dân làm chủ:
Nhà nước do nhân dân là nhà nước mà ở đó các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương đều do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp thành lập để thực hiện quyền làm chủ nhà nước của mình Mọi chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều do nhân dân trực tiếp hay gián tiếp xây dựng và thực hiện Và mọi vấn đề quan trọng có ý nghĩa chung của cả nước hay của địa phương đều do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp thảo luận, bàn bạc quyết định thực hiện
Thực tế của hơn 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới vừa qua đã chứng minh việc xây dưng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đã đạt được những thành tựu quan trọng, đánh dấu giai đoạn phát triển mới của sự nhiệp xây dựng Nhà nước thể hiển quyền làm chủ của nhân dân Quốc hội đã nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện; hoạt động giám sát của Quốc hội tập trung vào giải quyết những vấn đề bức
Trang 9thiết, quan trọng của đất nước, được nhân dân và dư luận xã hội quan tâm Việc thảo luận, quyết định những vấn đề lớn có chất lượng hơn và thực chất hơn Chính phủ và các bộ, ngành tập trung quản lý, điều hành vĩ mô và năng động giải quyết những vấn đề lớn, quan trọng Bên cạnh đó, Chính phủ ngày càng quan tâm sâu sắc hơn, kịp thời hơn những vấn đề, những khó khăn của nhân dân nảy sinh trong cuộc sống và quá trình lao động, sản xuất Nhiều chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp được thể chế trong Hiến pháp, pháp luất và được triển khai nghiêm túc trong thực tế đã có tác dụng tạo ra những kết quả quan trọng, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích của nhân dân cũng như bảo vệ tốt hơn cho lợi ích của Nhà nước Việc phát huy dân chủ trong các tổ chức Nhà nước có nhiều chuyển biến, tiến
bộ Quốc hội có những đổi mới quan trọng từ bầu cử đại biểu Quốc hội đến hoàn thiện về cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động Trước và sau mỗi kỳ họp Quốc hội đều tổ chức tiếp xúc cử tri để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của cử tri
cả nước Sau tiếp xúc đểu tổng hợp, phân tích những kiến nghị xác đáng để yêu cầu Chính phủ chỉ đạo giải quyết theo thẩm quyền Định kỳ, Quốc hội, hội đồng nhân dân tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Quốc hội, hội đồng nhân dân bầu bằng hình thức bỏ phiếu kín
Phát huy dân chủ trong các tổ chức chính trị, xã hội cũng có nhiều bước tiên
bộ rõ, thể chế thực thi các quyền dân chủ của nhân dân từng bước xác lập và cụ thể hóa Nhiều văn bản tạo cơ sở pháp lý phát huy quyền làm chủ của các tầng lớp nhân dân được Quốc hội thông qua, như Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật thanh niên, Luật trưng cầu ý dân, Những bảo đảm dân chủ về quyền và nghĩa vụ, lợi ích, trách nhiệm của các chủ thể trong xã hội được luật hóa
cụ thể hơn và từng bước thực hiện có kết quả Nhiều chủ trương, biện pháp đã phát huy vai trò tích cực, chủ động của nhân dân, đẩy mạnh quá trình dân chủ hóa xã hội
Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng Nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân thời gian qua vẫn còn những hạn chế, bất cập cần tiếp tục giải quyết Đó
là, hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, thống nhất Việc thực hiện quyền làm chủ của nhân dân còn những hạn chế Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trân Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội còn chậm Nhận thức về dân chủ và xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa còn hạn chế, chưa đầy đủ hệ thống, chưa lý giải và làm sáng tỏ kịp thời nhiều vấn đề do thực tiễn đặt
ra, chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa dân chủ và kỷ luật, kỷ cương, chưa coi trọng đúng mức phát triển các hình thức dân chủ trực tiếp
Trang 10Để phát huy dân chủ trong Đảng đòi hỏi các cấp ủy, mỗi cán bộ, Đảng viên, nhất là người đứng đầu phải quán triệt sâu sắc, nhận thức đầy đủ và toàn diện hơn nưa các quan điểm, đường lối của Đảng về phát huy dân chủ Cần đặt người dân vào vị trí trung tâm trong mọi hoạt động Tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức, hình thức, phương thức hoạt động của cơ quan Nhà nước ở trung ương và địa phương nhằm hướng tới một bộ máy Nhà nước tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân
Quan điểm của Hồ Chi Minh trở thành cơ sở lý luận để xây dựng một Nhà nước thật dân chủ của dân, vì dân và do dân ở Việt Nam Nhà nước là công cụ làm chủ của nhân dân Mở rộng dân chủ nhất là dân chủ ở cơ sở, đảm bảo thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ công dân, mọi chính sách phải hướng vào cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân
4 Nhà nước vì dân:
Một Nhà nước vì dân, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, là từ chủ tịch nước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc, làm đày tớ cho nhân dân chứ không phải "làm quan cách mạng" để "đè đầu cưỡi cổ nhân dân" như dưới thời đế quốc thực dân Ngay như chức vụ Chủ tịch nước của mình, Hồ Chí Minh cũng quan niệm là do dân ủy tháccho và như vậy phải phục vụ nhân dân, tức là làm đày
tớ cho nhân dân Hồ Chí Minh nói: "Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi"
Bác thường căn dặn cán bộ: Tất cả những thứ chúng ta đang dùng hàng ngày đều do dân cung cấp Do vậy phải hết lòng hết sức phục vụ nhân dân “Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”
Vì sao chúng ta lại xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân? Xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân là tư tưởng bao trùm, là nội dung cốt lõi của tư tưởng
Hồ chí Minh về Nhà nước, là mục tiêu xuyên suốt cuộc đời và lãnh đạo cách mạng của Hồ Chí Minh Ngay từ 1927 – trong cuốn Đường Cách mệnh, Người đã chỉ rõ:
“Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh, thì nên làm cho tới nơi, nghĩa là làm sao cách