QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BASA VÀ CHẾ PHẨM CÁ TRA, CÁ BASA CỦA CTCP VĨNH HOÀN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN LÝ RỦI RO 2 1.1. Cơ sở lý luận về rủi ro 2 1.1.1 Khái niệm rủi ro 2 1.1.2 Rủi ro trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu 2 1.3. Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro 2 1.3.1 Khái niệm quản trị rủi ro 2 1.3.2 Nội dung quản trị rủi ro 3 1.3.3 Vai trò của quản trị rủi ro trong hoạt động xuất khẩu 3 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BASA VÀ CÁC CHẾ PHẨM CÁ TRA, CÁ BASA CỦA CTCP VĨNH HOÀN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ GIAI ĐOẠN 2020 2022 4 2.1. Giới thiệu công ty 4 2.1.1. Thông tin chung 4 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển 4 2.1.3. Tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa sang Mỹ giai đoạn 20202021 5 2.2 Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn sang thị trường Mỹ giai đoạn 20202022 7 2.2.1. Rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng 7 2.2.2. Rủi ro biến động tỷ giá lãi suất 9 2.2.3. Rủi ro thanh toán 11 2.2.4 Rủi ro về giá 12 2.2.5 Rủi ro chuyên chở hàng hóa 13 2.2.6 Rủi ro pháp lý 14 2.2.7 Rủi ro cạnh tranh 15 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CTCP VĨNH HOÀN 16 3.1. Hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu 17 3.2. Tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho công tác quản lý rủi ro 18 3.3. Hoàn thiện chuỗi cung ứng 19 3.4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý rủi ro 19 KẾT LUẬN 20 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

5 Hình 2.2 So sánh doanh thu ở thị trường Mỹ với các thị trường khác của công ty Vĩnh Hoàn giai đoạn 2019 - 2020 6 Hình 3.1 Mô hình quản trị rủi ro doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế 17 Hình 3.2 Mô hình phân cấp quản lý rủi ro theo thị trường

18

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN LÝ RỦI RO 2

1.1 Cơ sở lý luận về rủi ro 2

1.1.1 Khái niệm rủi ro 2

1.1.2 Rủi ro trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu 2

1.3 Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro 2

1.3.1 Khái niệm quản trị rủi ro 2

1.3.2 Nội dung quản trị rủi ro 3

1.3.3 Vai trò của quản trị rủi ro trong hoạt động xuất khẩu 3

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BASA VÀ CÁC CHẾ PHẨM CÁ TRA, CÁ BASA CỦA CTCP VĨNH HOÀN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ GIAI ĐOẠN 2020 - 2022 4

2.1 Giới thiệu công ty 4

2.1.1 Thông tin chung 4

2.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển 4

2.1.3 Tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa sang Mỹ giai đoạn 2020-2021 5

2.2 Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn sang thị trường Mỹ giai đoạn 2020-2022 7

2.2.1 Rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng 7

2.2.2 Rủi ro biến động tỷ giá - lãi suất 9

2.2.3 Rủi ro thanh toán 11

2.2.4 Rủi ro về giá 12

2.2.5 Rủi ro chuyên chở hàng hóa 13

2.2.7 Rủi ro cạnh tranh 15

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CTCP VĨNH HOÀN 16

3.1 Hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu 17

3.2 Tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho công tác quản lý rủi ro 18

3.3 Hoàn thiện chuỗi cung ứng 19

3.4 Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý rủi ro 19

KẾT LUẬN 20

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

LỜI MỞ ĐẦU

Cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa là một trong những mặt hàng xuấtkhẩu có nhiều uy tín của Việt Nam ra thị trường thế giới Theo Hiệp hội chế biến vàxuất khẩu thủy sản (VASEP), hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa của Việt Namtrong hơn 20 năm qua có nhiều chuyển biến rõ nét, trong đó có sự gia tăng cả vềkhối lượng và giá trị xuất khẩu Tuy nhiên, trong quá trình xuất khẩu cá tra, cá basa

và chế phẩm cá tra, cá basa, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đối diện với nhiềuthách thức và rủi ro tiềm ẩn đến từ tác động của nhiều yếu tố trên nhiều phươngdiện

Công ty Cổ phần (CTCP) Vĩnh Hoàn - một trong những công ty thủy sảnhàng đầu của Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những thách thức và rủi ro nhưvậy khi xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa sang thị trường Mỹ.Những yếu tố như khoảng cách địa lý lớn, sự biến động giá cả, lãi suất, các tiêuchuẩn vệ sinh dịch tễ khắt khe của Mỹ, tạo ra nhiều rủi ro cho hoạt động xuấtkhẩu của doanh nghiệp Đặc biệt, trong giai đoạn 2020 - 2022 khi dịch bệnhCOVID - 19 lan rộng và ảnh hưởng đến mọi mặt của cuộc sống, công ty Vĩnh Hoànphải đối mặt với càng nhiều khó khăn và rủi ro khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ.Chính vì vậy, công ty Vĩnh Hoàn phải nhìn nhận và có cách thức quản lý phù hợpvới những rủi ro này

Nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro trong hoạt động xuấtkhẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của công ty Vĩnh Hoàn, nhóm

nghiên cứu đã quyết định lựa chọn đề tài: “Quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn sang thị trường Mỹ giai đoạn 2020-2022” làm đề tài nghiên cứu và phân tích Từ đó đưa ra

đánh giá và đề xuất giải pháp cho việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro

Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu 3 phần chính như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về rủi ro và quản lý rủi ro

Chương 2: Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa vàchế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn sang thị trường Mỹ giai đoạn 2020-2022

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong hoạt độngxuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn tại thịtrường Mỹ

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN LÝ RỦI RO

1.1 Cơ sở lý luận về rủi ro

1.1.1 Khái niệm rủi ro

Theo trường phái truyền thống, rủi ro được coi là sự không may, tổn thất,mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điềukhông chắc chắn có thể xảy ra cho con người

Theo trường phái trung hòa, “rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được Rủi

ro vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang tới nhữngtổn thất, mất mát, nguy hiểm cho con người, nhưng cũng có thể mang đến những cơhội.”[ CITATION Đoà02 \l 1033 ] Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, người ta có thểtìm ra những biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực, đón nhận những

cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp cho tương lai

Tuy các định nghĩa về rủi ro khác nhau song đều đề cập đến 2 vấn đề: tínhngẫu nhiên của biến cố rủi ro, khả năng có thể đo lường được sự xuất hiện của biến

cố rủi ro tính 2 mặt của rủi ro Như vậy, có thể kết luận: “Rủi ro là khả năng xảy

ra biến cố bất thường có hậu quả thiệt hại hoặc mang lại kết quả không mong đợi.”

1.1.2 Rủi ro trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu

Rủi ro trong kinh doanh xuất khẩu là những bất trắc có thể xảy ra ngoài ýmuốn trong quá trình kinh doanh xuất khẩu, gây thiệt hại cho doanh nghiệp xuấtkhẩu, nhưng cũng có thể đem lại lợi ích, cơ hội sinh lời nếu doanh nghiệp cóchương trình quản trị rủi ro hiệu quả

1.3 Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro

1.3.1 Khái niệm quản trị rủi ro

Theo trường phái cũ: Quản trị rủi ro (QTRR) đơn thuần là mua bảo hiểm (tứcchuyển một phần gánh nặng rủi ro có thể gặp phải sang cho doanh nghiệp bảohiểm) Do đó chỉ quản trị được rủi ro thuần túy, rủi ro được bảo hiểm

Theo trường phái mới: Quản trị là quá trình hoạch định mục tiêu, chiến lược,

kế hoạch mà đối tượng quản lý cần đạt được trong một giai đoạn nhất định Rủi ro

là những bất trắc có thể đo lường được QTRR là tổng hợp các hoạt động hoạchđịnh chiến lược và kế hoạch QTRR, tổ chức thực hiện và kiểm tra, kiểm soát toàn

bộ hoạt động của tổ chức liên quan đến QTRR sao cho đạt được mục tiêu đề ra mộtcách hiệu quả nhất

1.3.2 Nội dung quản trị rủi ro

a Nhận dạng, phân tích và đo lường rủi ro

Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định liên tục và có hệ thống các rủi ro nảysinh trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Bốn bước nhận dạng rủi rogồm: định hướng, phân tích tài liệu, phỏng vấn và khảo sát, điều tra trực tiếp

Phân tích rủi ro là quá trình xác định nguyên nhân gây ra rủi ro cũng như cácnhân tố làm gia tăng khả năng xảy ra rủi ro để tìm ra phương pháp phòng ngừa Cáccông cụ phân tích rủi ro một cách hiệu quả có thể kể như: bảng hỏi phân tích rủi ro,danh mục các nguy cơ, danh mục các rủi ro được bảo hiểm,…

Đo lường rủi ro là quá trình thu thập số liệu, phân tích, đánh giá theo hai khíacạnh: tần suất xuất hiện rủi ro và mức độ nghiêm trọng của rủi ro, từ đó lập ma trận

đo lường rủi ro, chia ra các nhóm theo mức độ nghiêm trọng của rủi ro

b Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro: Các biện pháp kiểm soát rủi ro có thể kể

đến bao gồm: các biện pháp né tránh rủi ro, các biện pháp ngăn ngừa tổn thất, cácbiện pháp giảm thiểu tổn thất, các biện pháp chuyển giao rủi ro, các biện pháp đadạng hóa rủi ro

c Tài trợ rủi ro: Tài trợ rủi ro là các biện pháp dự phòng nguồn tài chính cho

các thiệt hại do rủi ro xảy ra gồm 2 nhóm chính là tự khắc phục rủi ro khi tổ chức

dùng vốn tự có của chính tổ chức để bù đắp rủi ro và chuyển giao rủi ro khi tổ chứcmua mua bảo hiểm cho tài sản.

1.3.3 Vai trò của quản trị rủi ro trong hoạt động xuất khẩu

Hoạt động kinh doanh xuất khẩu là hoạt động hàm chứa nhiều rủi ro và bất

ổn do cách biệt về khoảng cách địa lý, bất đồng ngôn ngữ, văn hóa cũng như môitrường chính trị - luật pháp giữa các quốc gia Do đó, rủi ro trong hoạt động kinhdoanh xuất khẩu thông thường đa dạng và phức tạp hơn hoạt động kinh doanh nộiđịa Chính vì vậy quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu là cần thiết, điều này sẽgiúp doanh nghiệp:

 Lường trước được rủi ro và hậu quả rủi ro gây ra, dự kiến giải pháp tổ chức khắcphục hậu quả

 Kiểm soát rủi ro, giảm thiểu mức độ nghiêm trọng của rủi ro, giảm tổn thất

 Chuẩn bị nguồn lực tài chính cần thiết trong trường hợp rủi ro xảy ra

 Tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÁ TRA, CÁ BASA VÀ CÁC CHẾ PHẨM CÁ TRA, CÁ BASA CỦA CTCP VĨNH HOÀN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ GIAI ĐOẠN 2020 - 2022 2.1 Giới thiệu công ty

2.1.1 Thông tin chung

 Công ty: Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn

 Tên tiếng Anh: VinhHoan Corporation

 Biểu tượng công ty:

 Trụ sở chính: Quốc lộ 30, Phường 11, TP.Cao Lãnh, tỉnh ĐồngTháp

 Website: www.vinhhoan.com.vn

2.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển

 1997: Bà Trương Thị Lệ Khanh sáng lập Doanh nghiệp tư nhân Vĩnh Hoàn

 1998: Chuyển đổi mô hình doanh nghiệp sang Công ty TNHH Vĩnh Hoàn.

 1999: Xí nghiệp chế biến thủy sản đầu tiên đi vào hoạt động

 2007: Xí nghiệp chế biến thủy sản thứ hai (DL.61) đi vào hoạt động; Chính thứcniêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

 2010: Vươn lên đứng đầu ngành cá tra Việt Nam về kim ngạch xuất khẩu theothống kê của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)

 2015: Nhà máy Collagen và Gelatin đi vào hoạt động từ tháng 03/2015 và nhanhchóng đạt các tiêu chuẩn ISO 9001, ISO 14001, GMP-WHO và Halal

 2017: Mua lại 100% cổ phần tại Công ty Cổ phần Thủy sản Thanh Bình ĐồngTháp, một bước đi quan trọng trong chiến lược gia tăng năng lực sản xuất củaCông ty

 2018: Góp 100% vốn (300 tỷ đồng) thành lập Công ty TNHH Thực phẩm VĩnhPhước với công suất chế biến fillet đạt 150 tấn cá nguyên liệu/ngày

 2019: Công ty TNHH Sản xuất Giống Cá tra Vĩnh Hoàn được thành lập Khu cágiống mới này sẽ tập trung nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, cải thiệnquy trình nhằm sản xuất ra con giống chất lượng cao

 2020: Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển của Vĩnh Hoàn Collagen được hoànthành và đưa vào hoạt; Hội đồng Quản trị Vĩnh Hoàn thống nhất thông qua việcthành lập Công ty Vinh Technology tại Singapore

2.1.3 Tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa sang Mỹ giai đoạn 2020-2021

a Doanh thu

Hình 2.1 Doanh thu các loại sản phẩm của công ty Vĩnh Hoàn năm

2019 - 2020

Đơn vị tính: tỷ VNĐ

(Nguồn: VASEP)

Doanh thu Vĩnh Hoàn năm 2020 đạt 7.037 tỷ đồng, giảm 11% so với thựchiện năm 2019 và đạt 109% so với kịch bản thấp của kế hoạch doanh thu năm 2020(kế hoạch 6.450 tỷ đồng) Tỷ trọng của hàng cá tra đông lạnh và sản phẩm giá trịgia tăng lần lượt là 69% và 2% doanh thu, không thay đổi trong hai năm 2019-2020.Trong khi đó, doanh thu từ sản phẩm phụ và Collagen, Gelatin tăng so với năm

2019, cho thấy việc khai thác giá trị từ chuỗi sản phẩm của Vĩnh Hoàn đã phát huyhiệu quả

Năm 2020, do tác động của đại dịch, xuất khẩu cá tra Việt Nam chỉ đạt 1,49

tỷ USD, giảm 25,5% so với năm 2019 Về nhóm sản phẩm cá tra, doanh thu VĩnhHoàn giảm 11% chủ yếu do giảm giá bán mặc dù tỷ lệ thấp hơn mức giảm trungbình của ngành Nhờ vậy, từ thị phần 14,29% của ngành năm 2019, trong năm 2020Vĩnh Hoàn vẫn duy trì vị trí đứng đầu với thị phần tăng lên 15,76% (VASEP, 2020)

a Doanh thu ở thị trường Mỹ

Hình 2.2 So sánh doanh thu ở thị trường Mỹ với các thị trường khác của

công ty Vĩnh Hoàn giai đoạn 2019 - 2020

Đơn vị tính: tỷ VNĐ

(Nguồn: VASEP)

Xét doanh thu theo thị trường thì hầu hết các thị trường đều sụt giảm so vớinăm 2019 do ảnh hưởng của đại dịch, các chuỗi dịch vụ ẩm thực (food service), làmột trong hai kênh tiêu thụ chính của cá tra, bị đóng cửa vì giãn cách xã hội Kênhbán lẻ có tăng trưởng tốt do thay đổi khuynh hướng tiêu thụ của thị trường, nhưngchưa bù đắp được việc tiêu thụ tại các chuỗi nhà hàng, quán ăn sụt giảm

Năm 2020, Vĩnh Hoàn bán hàng đến 47 thị trường, tăng 9 thị trường so vớinăm 2019 Trong đó, 3 thị trường lớn nhất lần lượt là Mỹ (35%), Châu Âu, bao gồmAnh (18%) và Trung Quốc (17%) chiếm 69% tổng doanh thu cho tất cả các mặthàng

Đối với Vĩnh Hoàn, mặc dù sụt giảm 21% trong năm 2020, Mỹ giữ vững làthị trường xuất khẩu lớn nhất của Vĩnh Hoàn (chiếm 35% tổng doanh thu và chiếm51% doanh thu cá tra) Vĩnh Hoàn khẳng định vị thế đứng đầu tại Mỹ với uy tín vềchất lượng và thương hiệu

2.2 Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa và chế phẩm cá tra, cá basa của CTCP Vĩnh Hoàn sang thị trường Mỹ giai đoạn 2020- 2022

2.2.1 Rủi ro trong quá trình chuẩn bị hàng

Với nhu cầu về chất lượng thực phẩm ngày càng nâng cao, các tiêu chí đểtiếp cận các thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, Trung Quốc, Châu Âu ngày càngkhắt khe, Vĩnh Hoàn cần chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nữa để có thể đối diện với các rủi

ro có thể xảy ra trong quá trình chuẩn bị hàng như rủi ro về chất lượng hàng hóa,bảo quản hàng hóa và dự trữ hàng tồn kho,

a Rủi ro về chất lượng hàng hóa

Rủi ro về chất lượng của hàng hóa có thể kể đến như: hàng hóa bị ảnh hưởngchất lượng trong các quá trình chế biến, hàm lượng chất dinh dưỡng trong cá bịgiảm hoặc cá chứa lượng chất bảo quản hoặc chế biến vượt quá quy định vệ sinh antoàn thực phẩm; quá trình đóng gói và vận chuyển từ nơi sản xuất đến nơi phân phối

và bảo quản trong quá trình tiêu thụ gặp sai sót ảnh hưởng đến chất lượng sảnphẩm; việc xử lý hàng hóa tồn kho ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa mới…

Vĩnh Hoàn là sản phẩm cá tra chế biến với tiêu chí là thực phẩm “an toàn,ngon, tốt cho sức khỏe” thì doanh nghiệp càng cần tập trung phòng tránh những rủi

ro chất lượng vì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của nhãn hàng Để đối phó vớinhững trường hợp như thế này, Vĩnh Hoàn thực hiện một quá trình sản xuất và kiểmduyệt nghiêm ngặt, nhằm giảm thiểu tối đa những tổn thất có thể xảy đến Cá tra tựnuôi cho phép doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các vấn đề về an toàn thực phẩm, bềnvững môi trường và quy tắc xuất xứ, đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt của các thịtrường khó tính như Mỹ và EU

Về những biện pháp hạn chế rủi ro, Vĩnh Hoàn đang tăng cường tỷ trọngnuôi trồng thủy sản, nâng cấp mô hình nuôi và kiểm soát chất lượng môi trườngnhằm đáp ứng các yêu cầu quốc tế về quy tắc xuất xứ, an toàn thực phẩm và bềnvững môi trường Doanh nghiệp vẫn đang duy trì mục tiêu đạt được các yêu cầu kỹthuật của chứng chỉ ASC (Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản) khi mở rộngvùng nuôi và tiến hành lưu trữ đầy đủ hồ sơ nuôi trồng Vĩnh Hoàn cũng đang tìmcách tăng tỷ lệ tự chủ nguyên liệu bằng cách tự nuôi cá giống và tự sản xuất thức ănchăn nuôi từ nguyên liệu nhập khẩu nhằm đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt hơncủa tiêu chuẩn BAP (Thực hành Nuôi trồng Thủy sản Tốt nhất) và Global G.A.P(Thực hành Nông nghiệp Tốt)

b Rủi ro về bảo quản hàng hóa

Vĩnh Hoàn đầu tư khá đáng kể vào khâu bảo quản, vì nếu không được bảoquản đúng cách, nguồn nguyên liệu sẽ bị hỏng trước khi chế biến, điều này gây ranhững thiệt hại không nhỏ về kinh tế cho doanh nghiệp

Dưới đây là một số biện pháp hạn chế rủi ro trong quá trình bảo quản hàng hóaVĩnh Hoàn đã và đang áp dụng:

Sử dụng các loại tủ đông, tủ mát đạt tiêu chuẩn chất lượng, đảm bảo nền nhiệt

độ và không khí phù hợp cho việc bảo quản thịt

Dây chuyền cấp đông được ứng dụng trong việc đông lạnh thủy sản nhằmgiúp thủy hải sản được đông lạnh nhanh, đều với số lượng lớn nhất Dây chuyền cóquy mô đồ sộ, đáp ứng công suất cấp đông lớn từ 500kg/giờ đến 1.2 tấn/giờ

Triển khai đầu tư đổi mới thiết bị cấp đông để nâng cao chất lượng sản phẩm

từ tháng 9 năm 2014 (trong đó các thiết bị như IQF xoắn, cân, máy nén và dànngưng bơm dịch cho dây chuyền sản xuất cá fillet và lắp đặt) từ tháng 01 năm 2020đến tháng 12 năm 2020 và đi vào hoạt động phần đầu tư đổi mới thiết bị từ tháng 12năm 2020

Những rủi ro kể trên có thể coi là tiêu biểu và được tập trung chú ý xử lý từphía doanh nghiệp Bên cạnh đó, không thiếu những rủi ro phụ đối với hàng hóa (đãbiết hoặc chưa biết) có thể xảy đến trong quá trình kinh doanh Việc xây dựng quytrình quản lý và đối phó rủi ro luôn cần được bổ sung, thay thế để phù hợp với quytrình sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp

c Rủi ro hàng tồn kho

VHC đã trích lập 106 tỷ đồng dự phòng cho hàng tồn kho vào cuối năm 2020

Do đó, VHC nhiều khả năng sẽ đối mặt với rủi ro hàng tồn kho hết hạn sử dụng vàảnh hưởng đến chất lượng tài sản của công ty trong ngắn hạn

2.2.2 Rủi ro biến động tỷ giá - lãi suất

Hoạt động xuất khẩu của Công ty Vĩnh Hoàn cũng chịu tác động không nhỏcủa rủi ro từ sự biến động tỷ giá cũng như lãi suất

a Rủi ro về tỷ giá

Rủi ro tỷ giá là rủi ro phát sinh do sự biến động của tỷ giá làm ảnh hưởngđến giá trị kỳ vọng trong tương lai Mọi hoạt động mà dòng tiền thu vào phát sinhbằng một loại đồng tiền trong khi dòng tiền chi ra lại phát sinh bằng một loại đồngtiền khác đều chứa đựng nguy cơ rủi ro tỷ giá Trong hoạt động xuất khẩu, vì lý docạnh tranh và nhiều lý do khác khiến doanh nghiệp thường xuyên bán hàng trả

chậm trong một khoảng thời gian nhất định Ở thời điểm ký kết hợp đồng, tỷ giángoại tệ so với VND đã biết nhưng đến thời điểm thanh toán, tỷ giá như thế nàodoanh nghiệp không thể biết trước Chính việc chưa biết rõ này tiềm ẩn rủi ro về tỷgiá.

Công ty hoạt động chủ yếu dựa vào doanh số xuất khẩu và hầu như chỉ đượcthực hiện bằng đồng Đô la Ngoài ra, việc mua một số máy móc và thiết bị cũngđược tiến hành bằng ngoại tệ Các khoản chi phí và các khoản vay của Vĩnh Hoànthì chủ yếu được thực hiện bằng đồng Việt Nam Sự sụt giá của đồng Đô la so vớiđồng tiền Việt sẽ dẫn đến sụt giảm khi tiến hành quy đổi và sẽ ảnh hưởng xấu đếnkết quả hoạt động của công ty Đây là rủi ro rất quan trọng và nó ảnh hưởng đếnVĩnh Hoàn 4/4 điểm (nhiều nhất) dựa trên mức độ rủi ro

Để kiểm soát và tự bảo vệ rủi ro về tỷ giá hối đoái, các nghiệp vụ phát sinhbằng các đơn vị tiền tệ khác với đơn vị tiền tệ kế toán của Công ty (VND) đượchạch toán theo tỷ giá giao dịch thực tế vào ngày phát sinh nghiệp vụ theo nguyêntắc sau:

- Nghiệp vụ làm phát sinh các khoản phải thu được hạch toán theo tỷ giá mua của

ngân hàng thương mại nơi Công ty chỉ định khách hàng thanh toán

- Nghiệp vụ làm phát sinh các khoản phải trả được hạch toán theo tỷ giá bán của

ngân hàng thương mại nơi Công ty dự kiến giao dịch

Thêm vào đó, tại ngày kết thúc kỳ kế toán năm, các khoản mục tiền tệ có gốcngoại tệ được đánh giá lại theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày của bảng cân đối kếtoán theo nguyên tắc sau:

- Các khoản mục tiền tệ được phân loại là tài sản được hạch toán theo tỷ giá mua

của ngân hàng thương mại nơi Công ty thường xuyên có giao dịch

- Các khoản mục tiền tệ được phân loại là nợ phải trả được hạch toán theo tỷ giá

bán của ngân hàng thương mại nơi Công ty thường xuyên có giao dịch

Ngoài ra, Vĩnh Hoàn cũng có thể đưa ra những phương án phòng trừ rủi ronhư sau:

- Lựa chọn một công cụ bảo hiểm rủi ro tỷ giá từ ngân hàng thương mại như giao

dịch kỳ hạn, giao dịch quyền chọn hay hợp đồng tương lai

- Tổ chức riêng một phòng ban chuyên phân tích biến động giá trên thị trường tài

chính để chủ động hạn chế rủi ro

- Mua bảo hiểm tỷ giá cho các lô hàng xuất khẩu của công ty

Có thể nói, công ty cần sử dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro này nhưtrích lập dự phòng, sử dụng các công cụ ngoại hối phái sinh như các hợp đồng kỳhạn, hoán đổi, tương lai và quyền chọn để giảm thiểu mức độ rủi ro xuống thấpnhất

b Rủi ro về lãi suất

Công ty cũng chịu rủi ro về biến động lãi suất Rủi ro lãi suất là khả năng xảy

ra những biến động của lãi suất dẫn đến những tác động bất lợi cho các hoạt độngkinh doanh Gây ảnh hưởng đến nguồn tài trợ của doanh nghiệp, việc huy động vốncủa doanh nghiệp Việc biến động của lãi suất có thể tạo ra áp lực làm tăng chi phícủa các doanh nghiệp

Trong những năm qua việc chạy đua lãi suất của các ngân hàng thương mạinhiều lúc không tuân theo một quy luật nào, điều này đã tạo không ít rủi ro cho cácdoanh nghiệp Nguồn vốn kinh doanh các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra, cá basachủ yếu từ nguồn vốn vay ngân hàng, nên việc biến động lãi suất ảnh hưởng rất lớnđến kết quả kinh doanh và khả năng thanh toán của doanh nghiệp Vĩnh Hoàn cótổng số tiền vay ngân hàng là 240 tỷ đồng tại ngày 31 tháng 12 năm 2020 Dựa trêntình hình vay của Vĩnh Hoàn thì rủi ro lãi suất không ảnh hưởng lớn đến hoạt độngxuất khẩu của Công ty và đánh giá theo hạng mức từ 1-4 thì rủi ro này đứng thứ 4 -

ít xảy ra nhất

Vĩnh Hoàn cũng có thể cân nhắc về Chương trình “Tài trợ xuất khẩu lãi suất

ưu đãi” của các ngân hàng thương mại Khi đó, các doanh nghiệp có hoạt động xuấtkhẩu sẽ được hỗ trợ cho vay VND với mức lãi suất tương đương cho vay ngoại tệgiúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực về mặt tài chính cũng như giảm thiểu rủi ro biếnđộng tỷ giá thông qua hợp đồng kỳ hạn