Công cuộc cải tổ ở Liên Xô, các nước xã hội chủnghĩa Đông Âu ngày càng rơi vào khủng hoảng toàn diện và sụp đổ hoàn toàn - Những sai lầm mang nặng tính chủ quan, duy ý chítrong nhiều chủ
Trang 1QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
ĐỔI MỚI TỪ 1986 ĐẾN NAY
NHÓM 3
Trang 2MỤC LỤC
CỦA VIỆC ĐỔI MỚI
HẠN CHẾ, NGUYÊN NHÂN BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trang 3I CƠ SỞ CỦA VIỆC ĐỔI MỚI QUAN ĐIỂM
KHÁI NIỆM – ĐẶC ĐIỂM QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỀ CHÍNH TRỊ QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ CHÍNH TRỊ
HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Trang 4ổn định và phát triển xã hội.
Trang 5là chủ
0 4
Hệ thống chính trị nước ta
là một mạng lưới với phân cấp chức
năng, nhiệm vụ chặt chẽ từ trung
ương đến địa phương
05 H ệ thống chính trị
Việt Nam kết hợp chặt chẽ giữa tính dân tộc và giai cấp
Trang 6Quan điểm của chủ nghĩa Marx – Lenin về chính trị
- Chính trị là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu tranh giai
cấp trước hết vì lợi ích giai cấp.
- Cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chức quyền lực
nhà nước, là sự tham gia vào công việc
vị trí hàng đầu so với kinh tế.
- Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm nhất, liên quan tới vận mệnh hàng triệu người.
Trang 7Giải quyết những vấn đề chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ
thuật.
- Yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng phải ra
sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin
- Cán bộ là đầy tớ của nhân dân, phải trung thành,
tận tụy, liêm chính, …, là người lãnh
đạo thì phải sáng suốt, gần dân, vừa có đức
- Lênin” để tổng kết những kinh nghiệm thực tiễn và trên cơ sở đó, định ra đường lối, phương châm, bước đi
cụ thể thích hợp với thực tiễn cách mạng nước ta
- Quan điểm chính trị của chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với các phong trào cách mạng trên thế giới
Trang 8CƠ SỞ THỰC TIỄN
Quốc tế
- Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện
đại phát triển mạnh mẽ tác động sâu sắc đến
tình hình thế giới
- Toàn cầu hóa, quốc tế hóa là xu thế của thời
đại
- Các nước XHCN tiến hành cải tổ, đổi mới
rầm rộ Công cuộc cải tổ ở Liên Xô, các nước
xã hội chủnghĩa Đông Âu ngày càng rơi vào
khủng hoảng toàn diện và sụp đổ hoàn toàn
- Những sai lầm mang nặng tính chủ quan, duy ý chítrong nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước về cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủnghĩa xã hội theo một mô hình cũ đã lỗi thời
- Mỹ và các thế lực thù địch lấy cớ quân tình nguyệnViệt Nam chưa rút khỏi Campuchia, tiếp tục cấmvận, cô lập nước ta
Trang 9II QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG
HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI
TỪ 1986 ĐẾN NAY
1 Bước đầu khởi xướng và thực hiện đường lối đổi mới toàn diện
Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc
1986 1991 1996
Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc
Đảng Cộng Sản Việt Nam Lần VII
Trang 10+ Phải xây dựng Đảng ngang tầm một
đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân ta
tiến hành cách mạng Xã hội chủ nghĩa.
+ Phát huy quyền làm chủ tập thể của
nhân dân lao động, thực hiện “dân biết,
dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; tăng
cường hiệu lực quản lý của Nhà nước
cũng như của các đoàn thể CT-XH.
Nêu các nguyên tắc chỉ đạo công cuộc đổi mới
01
- Đi lên CNXH là tất yếu.
- Đổi mới vận dụng sáng tạo và phát triển những nguyên
lý của CN Mác-Lênin.
- Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện quyết định thắng lợi
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN của nhân dân ta.
Xác định yêu cầu công tác tư tưởng trong
02 tình hình mới
Nâng cao chất lượng và tính hiệu quả, củng cố sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, toàn dân, thúc đẩy công cuộc đổi mới.
Đánh giá tình hình các nước xã hội chủ nghĩa, sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc
3 và nhiệm vụ cấp bách của Đảng
Từ nguyên nhân sâu xa, nguyên nhân trực tiếp và sự khủng hoảng dẫn đến hoài nghi về chủ nghĩa xã hội Trung ương xác định phải đổi mới, nâng cao trình
đ lãnh đạo và sức chiến đấu, phải xác định rõ hơn mô ộlãnh đạo và sức chiến đấu, phải xác định rõ hơn mô hình vàcon đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Chủ trương giải quyết một số vấn đề cấp
Trang 11+ Phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, thực hiện
“dân biết, dân bàn, dân
làm, dân kiểm tra”; tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước cũng như của các đoàn thể CT-XH.
Trang 12chủ nghĩa đế quốc và nhiệm vụ cấp bách của Đảng
Chủ trương
04 giải quyết một
số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng
Đánh dấu sự đổi mới
quan trọng của Ðảng trong lãnh đạo chính trị, tư tưởng, tổ chức.
Đảng đã có những đổi mới về chính trị như đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo, đổi mới quản lý
và điều hành của nhà nước cho phù hợp với
cơ cấu và cơ chế kinh
tế mới, đổi mới về quan hệ hợp tác quốc tế theo hướng
Trang 13Tiếp tục phát huy sâu rộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhưng phải được lãnh đạo tốt, có bước đi vững chắc phù hợp.
Hai là, hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ của Đảng (1-1994)
Đổi mới là sựnghiệp khókhăn song và đã chỉ ra bốn nguy cơ lớn đối với đất nước, đối với Đảng trong đó có nguy cơ về nạn tham nhũng và tệ quan liêu trong hệ thống chính trị ở nước ta.
Ba là, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cải cách một bước nền hành chính nhà nước với quan điểm chỉ đạo
+ Xây dựng Nhànước xã hội chủ nghĩa + Quyền lực nhànước là thống nhất + Tăng cường pháp chếxã hội chủ nghĩa + Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhànước.
Trang 14Để đưa sự
nghiệp cách
mạng tiếp
tục tiến lên,
bảo vệ được thành quả cách mạng phải tăng cường củng cố, đổi mới hệ thống chính
trị, trước tiên phải giải quyết tốt các vấn đề sau :
Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản.
02
Tiếp tục phát huy sâu rộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhưng phải được lãnh đạo tốt, có bước đi vững chắc phù hợp.
I Điểm mới của đại hội lần VII so với đại hội lần VI là chỉnh đốn Đảng về tổ chức, tạo bước chuyển biến quan trọng về công tác cán b , đổi mới vàtăng cường công tác dân ộ, đổi mới vàtăng cường công tác dân
vận, chính trị xã hội được củng cố chặt chẽ hơn
6 Báo cáo chính trị của Đại hội đánh giácông cuộc đổi mới
trong 10 năm (1986-1996) đổi mới vànêu ra bài học chủ
Trang 15bước đổi mới chính trị.
Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tiếp tục
xây dựng Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Trang 1601 Việt Nam trong sạch, vững mạnh với quan điểm
chỉ đạo
Chiến lược cán bộthời kỳđẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Xây dựng đội ngũcán bộcác cấp có phẩm chất
02 vànăng lực, có bản lĩnh chính trị vững
vàng, đủvềsốlượng, đồng bộvềcơcấu
03 Giải quyết một sốvấn đềcơbản và
cấp bách trong công tác xây dựng Đảng.
04 Tiếp tục xây dựng và củng cố tổ chức bộ máy của hệ thống
chính trị của Đảng từ Trung ương đến cơ sở.
Trang 172 Đẩy mạnh công cuộc đổi mới
trong bối cảnh CNH – HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế
Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc Đảng Cộng Sản Việt Nam
Trang 18ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ IX
Một là, chủ trương nâng cao chất lượng hệ
thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn
Hai là, xác định nhiệm vụ chủ yếu của
công tác tư tưởng, lý luận của Đảng
Ba là, đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên
truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh
Bốn là, chủ trương phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì “Dân giàu, nước mạnh, xã hội
công bằng, dân chủ, văn minh”
Năm là, khẳng định công tác dân tộc của Đảng với những quan điểm mới
Sáu là, khẳng định công tác tôn giáo của Đảng với những quan điểm mới
Trang 19Trong nhiệm kỳ của Đại hội X, các hội nghị Trung ương Trung ương lần thứ 3, 5, 7 đưa ra cácchủ trương:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đấu tranh phòng, chống tham
nhũng, lãng phí
Hai là, chủ trương cho phép đảng viên được làm kinh tế tư nhân không giới hạn về quy mô,
phạm vi nhưng phải bảo đảm tuân thủ Điều lệ Đảng, nghị quyết của Đảng và quy định của pháp luật
Nhà nước và cần nêu cao tính tiền phong gương mẫu của người đảng viên
Ba là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
của Đảng
Bốn là, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo
của Đảng đối với hoạt động của HTCT
Năm là, tổ chức cuộc vận động “Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ X
Trang 20Sáu là, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức
chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng
đội ngũ cán bộ, đảng viên
Bảy là, đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng
cao hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước
Tám là, mở rộng địa giới hành chính Thủ đô
Hà Nội với nhận thức: Hà Nội là trái tim của cảnước, trung tâm đầu não về chính trị-hành chính
quốc gia, cần có quy mô phù hợp
Chín là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH,
HĐH với nhận thức: Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lựclượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bạicủa sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Mười là, xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH hội nhập kinh tế quốc tế.
Trí thức Việt Nam là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng để phát triển đất nước và hội
nhập quốc tế Coi đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững
Trang 21ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ XI Nhiệm vụ quan trọng
+ Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa vàsức mạnh đại đoàn kết dân tộc Đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính
+ Đẩy mạnh việc xây dựng và hoàn thiện
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm Nhà nước ta thực sự là của nhân dân, do nhân dân và
vì nhân dân, do Đảng lãnh đạo
+ Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh,nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, coi đây là nhiệm vụ hàng đầu để thực hiệnthắng lợi mục tiêu của Đảng
Trang 22Quan điểm, chủ trương, nhằm thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ mà Đại hội nêu ra
Vận động “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh”, coi đây là nội
dung thường xuyên, nhiệm
Tăng cường và đổi mới
sự lãnh đạo của Đảngđối với công tác dân vậntrong tình hình mới
Ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
Trang 23ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ XII
Đại hội đã nêu lên bốn vấn đề lớn phải
giải quyết để tăng cường hiệu quả hoạt động
của hệ thống chính trị:
+ Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc;
+ Phát huy dân chủ XHCN, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân.
+ Xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN.
+ Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Trang 24Quan điểm, chủ trương, giải pháp tiếp tục hoàn
thiện hệ thống chính trị:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”,
coi đây là nội dung quan trọng của công tác xây dựng; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiếnlược đủ năng lực, phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ
Hai là, tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ
Ba là, tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của HTCT tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Bốn là, tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động
của các đơn vị sự nghiệp công lập
Năm là, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng
lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; coi công tác cán bộ là khâu "then chốt" của công tác xây dựng Đảng
và hệ thống chính trị
Trang 25ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ XIII
Mục tiêu: Tăng cường xây dựng và chỉnh đốn
Đảng, Nhà nước và toàn hệ thống chính trị trong
sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực,
hiệu quả
Quan điểm, chủ trương:
- Tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta là phải kiên định và vậndụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng
- Kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
- Tiếp tục tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền
và sức chiến đấu của Đảng
Trang 26ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HẠN CHẾ, NGUYÊN NHÂN
VÀ RÚT RA BÀI HỌC KINH NGHIỆM
TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI
Trang 27THÀNH TỰU TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI
Đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế-xã hội và tình trạng kém phát triển
Trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình trên thế giới
Độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia được giữ vững, quốc phòng, an ninh được bảo đảm vàtăng cường
Chính trị - xã hội ổn định
Dân chủ XHCN được phát huy Đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường
Văn hoá, xã hội đạt được những thành tựu quan trọng
Chỉ số phát triển con người tăng lên ở mức trung bình khá của thế giới
Quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu; vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường
quốc tế được nâng cao
Trang 28THÀNH TỰU TRONG ĐỔI MỚI CHÍNH TRỊ
+ Đảng ta tiếp tục bổ sung, phát triển lýluận về con đường quá độ lên CNXH
+ Những nội dung lý luận chính trị cơ bảngóp phần hoạch định các quyết sách chính trịcủa Đảng trong quá trình đổi mới đi lên CNXH ở
Việt Nam
+ Việc xây dựng lý luận nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa là sự phát triển mới vềnhận thức chính trị, đồng thời đó là mục tiêu,nội dung căn bản, bước tiến lớn về thực tiễn đổimới về chính trị của Đảng ta
Trang 29bản luật ngày càng tăng
nhưng hiệu lực pháp luật
chưa cao Hiệu lực, hiệu
quả quản lý của Nhà
nước còn nhiều hạn chế,
cải cách hành chính còn
chậm trễ, cải cách tư
pháp cònlúng túng HẠN CHẾ
Trang 30Chưa có những giải pháp hiệuquả để ngăn chặn, đẩy lùi tìnhtrạng suy thoái về tư tưởng chính
phận cán bộ, đảng viên Công táckiểm tra, giám sát, dân vận cònnhiều bất cập Phương thức lãnhđạo của Đảng chậm đổi mới Nănglực lãnh đạo và sức chiến đấu củanhiều tổ chức Đảng còn thấp; chế
độ trách nhiệm không rõ ràng
Công tác phòng, chống thamnhũng, lãng phí chưa đạt đượcyêu cầu đề ra Quan liêu, thamnhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm
trọng, với những biểu hiện tinh vi,phức tạp, chưa được ngăn chặn,đẩy lùi, gây bức xúc xã hội
Trang 31NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân khách quan: Đổi mới là một sự nghiệp to lớn, toàn diện, lâu dài, rất khó khăn, phức tạp
Tình hình thế giới và khu vực có những mặt tác động không thuận lợi; sự chống phá quyết liệt của cácthế lực thù địch gây ra không ít khó khăn cho việc ra quyết định
Nguyên nhân chủ quan
+ Mô hình tổng thể về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị chưa được hoàn thiện Nhận thức, ý thứctrách nhiệm của một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa đầy đủ, toàn diện, những hạn chế, yếu kém tác độngtrực tiếp đến vai trò lãnh đạo, uy tín của Đảng và niềm tin của Nhân dân
+ Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và tổ chức thiếu kiên quyết, đồng bộ
+ Cơ chế, chính sách khuyến khích việc sắp xếp tinh gọn tổ chức, biên chế chưa phù hợp, thiếu mạnh mẽ
+ Công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát thiếu thường xuyên; chưa xử lý nghiêm đối với những tập thể, cá nhân, nhất là người đứng đầu không hoàn thành nhiệm vụ
+ Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị chưa được coi trọng; công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, khen thưởng chưa kịp thời