So sánh quy tắc xuất xứ áp dụng đối với sản phẩm tôm ở 2 hiệp định EVFTA và CPTPP ,1. Tiêu chí xuất xứ CPTPP, ngoài tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) và hàm lượng giá trị khu vực 40% (RVC (40). Hiệp định cho phép áp dụng một số quy tắc xác định xuất xứ khá mới như quy tắc phản ứng hóa học (đối với các sản phẩm hóa chất), quy tắc tinh chế, công đoạn gia công, v.v. EVFTA cũng tương tự CPTPP khi áp dụng CTC, quy tắc phản ứng hóa học, công đoạn gia công, v.v. Tuy nhiên, EVFTA có cách tiếp cận ngược với tư duy RVC (40) là sử dụng VL (70). Theo đó, EVFTA không có tiêu chí xác định xuất xứ theo tỷ lệ hàm lượng giá trị gia tăng trong khu vực mà xác định theo hạn mức giá trị nguyên liệu không có xuất xứ được phép nhập khẩu để gia công, chế biến thành sản phẩm có xuất xứ. Tỷ lệ này được tính trên cơ sở giá xuất xưởng (EXW) và có hạn mức 70%.
Trang 1*/ So sánh quy tắc xuất xứ áp dụng đối với sản phẩm tôm ở 2 Hiệp định EVFTA và CPTPP?
1 Tiêu chí xuất xứ
- CPTPP, ngoài tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) và hàm lượng giá trị khu vực 40% (RVC (40) Hiệp định cho phép áp dụng một số quy tắc xác định xuất
xứ khá mới như quy tắc phản ứng hóa học (đối với các sản phẩm hóa chất), quy tắc tinh chế, công đoạn gia công, v.v
- EVFTA cũng tương tự CPTPP khi áp dụng CTC, quy tắc phản ứng hóa học, công đoạn gia công, v.v Tuy nhiên, EVFTA có cách tiếp cận ngược với tư duy RVC (40)
là sử dụng VL (70) Theo đó, EVFTA không có tiêu chí xác định xuất xứ theo tỷ lệ hàm lượng giá trị gia tăng trong khu vực mà xác định theo hạn mức giá trị nguyên liệu không có xuất xứ được phép nhập khẩu để gia công, chế biến thành sản phẩm
có xuất xứ Tỷ lệ này được tính trên cơ sở giá xuất xưởng (EXW) và có hạn mức 70%
2 Nguyên tắc cộng gộp
- CPTPP và EVFTA áp dụng cộng gộp đầy đủ từ bất kỳ tỷ lệ giá trị gia tăng nào
Tỷ lệ giá trị này sẽ được cộng gộp đúng vào trị giá nguyên liệu có-xuất-xứ trong công đoạn sản xuất tiếp theo Ngoài ra, EVFTA cho phép cộng gộp mở rộng một số nguyên liệu thủy sản từ ASEAN và nguyên liệu vải của Hàn Quốc
3 Công đoạn gia công đơn giản
- CPTPP không quy định công đoạn gia công chế biến đơn giản vì thống nhất quan điểm trong khi đàm phán PSR đã tính đến và loại trừ các công đoạn gia công chế biến đơn giản EVFTA, AKFTA và VKFTA quy định cụ thể từng hành vi được coi
là gia công đơn giản Điểm này khác với hầu hết các hiệp định còn lại chỉ quy định theo hướng đưa ra nguyên tắc chung như: các công đoạn thuộc về bảo quản hàng hóa trong quá trình vận chuyển (bốc dỡ hàng, xếp hàng, đóng gói hàng hóa) Quy định mang tính chung nhất có thể đảm bảo mọi hành vi liên quan nếu có những đặc điểm như quy định sẽ được loại trừ, không tính đến khi xác định xuất xứ hàng hóa, tránh bỏ sót những hành vi sẽ phát sinh trên thực tế sau này
Trang 2Trong một số trường hợp, công đoạn gia công đơn giản không áp dụng đối với tiêu chí xuất xứ RVC (40) nhưng áp dụng đối với tiêu chí CTC Một số trường hợp khác, công đoạn gia công đơn giản lại áp dụng cả hai tiêu chí RVC và CTC Sự khác biệt này dẫn tới khác biệt về tiêu chí xuất xứ nêu trong Quy tắc cụ thể mặt hàng
Những công đoạn gia công, chế biến dưới đây, khi được thực hiện riêng rẽ hoặc kết hợp với nhau, được xem là đơn giản và không được xét đến khi xác định xuất xứ hàng hóa tại lãnh thổ của một nước thành viên
4/ Quy định ngưỡng miễn nộp C/O
- Đối với CPTPP, ngưỡng miễn nộp C/O là 1000 USD
- Đối với EVFTA, nhà xuất khẩu được phép tự khai báo xuất xứ khi giá trị lô hàng
từ 6.000 EUR trở xuống
5/ C/O giáp lưng
- C/O giáp lưng nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, đặc biệt trong các trường hợp chia tách lô hàng, bán một phần lô hàng vào nước nhập khẩu trung gian, phân phối tiếp một phần lô hàng sang các nước thành viên tiếp theo Theo quy định về C/O giáp lưng, hàng hóa có xuất xứ trong khu vực duy trì được tình trạng xuất xứ của nước xuất khẩu ban đầu, tránh được tình trạng mất xuất xứ tại nước thành viên trung gian bằng cách cho phép tổ chức cấp C/O của nước trung gian được cấp C/O giáp lưng Một trong những điều kiện quan trọng để được cấp C/O giáp lưng là hàng hóa vẫn nằm trong kiểm soát của cơ quan Hải quan nước nhập khẩu trung gian và C/O gốc ban đầu vẫn còn hiệu lực
- CPTPP không có quy định về C/O giáp lưng do cơ chế chứng nhận xuất xứ chủ yếu của các nước CPTPP là tự chứng nhận xuất xứ
- EVFTA không có có quy định về C/O giáp lưng do Hiệp định chỉ có 2 thành viên, không có nước thành viên trung gian
6/ Kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa
Trang 3- EVFTA: cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu và nước xuất khẩu phối hợp kiểm tra hồ sơ, chứng từ C/O; phương thức xác minh tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp nước xuất khẩu không áp dụng;
- CPTPP: cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu liên hệ trực tiếp với người nhập khẩu hay người xuất khẩu, nhà sản xuất của nước xuất khẩu để yêu cầu thông tin hoặc đi xác minh tại cơ sở sản xuất, không cần thông qua cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu