Luận văn thạc sỹ - Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, TP.Hà Nội

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngân sách Nhà nước là một yếu tố không thể thiếu trong quá trình hội nhập quốc tế, phát triển đất nước, vì NSNN thể hiện hệ thống tổng quan các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội. Trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng điều hành, quản lý nền kinh tế. Từ đó phát sinh ra Ngân sách Nhà nước. Sự quản lý Ngân sách Nhà nước có chặt chẽ hay không đánh giá sự tồn tại, và phát triển bền vững của Nhà nước. Đây chính là một lí do mà việc kiểm soát các khoản chi Ngân sách nhà nước luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành. Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 ra đời, với nhiều thay đổi nhằm tăng cường kỷ cương ngân sách và tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý ngân sách trong những năm tới.Trong chu trình quản lý chi NSNN, việc thiết lập một cơ chế kiểm soát chi NSNN khoa học, hợp lý nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cũng có vai trò quan trọng góp phần không nhỏ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính. Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách còn nhiều hạn chế thì việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng, tiết kiệm và hiệu quả là rất quan trọng. Chi”Ngân”sách Nhà nước được chia thành chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, nó là công cụ chủ yếu để các cơ quan Đảng, Nhà nước thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của mình nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng đồng thời là nhân tố thúc đẩy phát triển xây dựng đất”nước. Công”tác KSC Ngân sách Nhà nước qua KBNN những năm qua rất được quan tâm, có những biện pháp để cải tiến quy trình KSC Ngân sách Nhà nước đã được đưa vào thực hiện và có chuyển biến tốt, cơ chế KSC thường xuyên, KSC đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước đã từng bước được hoàn thiện theo hướng hiệu quả, ngày một chặt chẽ và đúng mục đích hơn cả về chất lượng và”quy mô. Với vai trò là “người gác cổng” đối với toàn bộ các khoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) được Chính phủ giao cho kiểm soát, thời gian qua, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Quận Tây Hồlà một quận nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, Việt Nam.Quận được thành lập từ các phần của quận Ba Đình và huyện Từ Liêm theo Nghị định số 69/CP ngày 28 tháng 10 năm 1995 của Chính phủ Việt Nam và được xác định là trung tâm dịch vụ – du lịch - văn hóa, phù hợp với quy hoạch chung phát triển thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Địa bàn quận hiện nay có 8 trường THCS, một năm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 50 tỷ đồng cho 8 trường. Do vậy, công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS luôn là vấn đề được quan tâm của các cấp, các ngành. Bên cạnh những nỗ lực cố gắng của cán bộ kiểm soát chi KBNN Tây Hồ, việc kiểm soát chi NSNN đối với các trường THCS trên địa bàn quận Tây Hồ trong thời gian qua vẫn có những vấn đề hạn chế, tồn tại, vướng mắc. Đây chính là lí do lí giải tại sao phải tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ một cách khoa học và có hệ thống, đúng mục đích và hiệu quả. Vì vậy, đề tài: “kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, TP.Hà Nội” đã được tác giả lựa chọn làm luận văn thạc sỹ. Luận văn này nhằm góp phần làm rõ cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN và hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua các trường THCS tại Kho bạc Nhà nước quận Tây Hồ. 2. Tổng quan nghiên cứu Vấn đề kiểm soát chi thường xuyên của KBNN đối với các đơn vị sử dụng ngân sách luôn dành được nhiều sự quan tâm và đã có nhiều bài viết cũng như có những công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện, đây là nguồn tài liệu cần thiết cho việc nghiên cứu luận văn. Có thể kể đến một số tài liệu tiêu biểu như sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh (năm 2017) Trường Đại học kinh tế quốc dân với luận văn thạc sĩ “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Ba Đình”,tác giả Lê Thị Thảo (2015) với luận văn thạc sĩ “Một số biện pháp hoàn thiện công tác Kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước huyện Tây Hồ, Hải Phòng”. Đề tài các tác giả đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Ba Đình, KBNN Thủy Nguyên, tác giả đã tiến hành phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được hệ thống giải pháp hữu ích nhằm hoàn thiện công tác này. Tuy nhiên các đề tài này chưa đề cập cụ thể từng lĩnh vực, nhóm đối tượng cụ thể để có thể đi sâu, bám sát và giải quyết những vấn đề thực tiễn của từng lĩnh vực. Dựa trên những kiến thức, lý luận về kiểm soát chi thường xuyên và thực tiễn ở quận Ba Đình và huyện Thủy Nguyêns mà tác giả đã nêu rõ ở trong đề tài từ đó có thể tìm cho mình hướng đi, cách giải quyết vấn đề và so sánh được công tác kiểm soát chi giữa các địa phương để giúp cho hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ. Nguyễn Thị Thu Nguyệt (2015) với đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên của Ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc nhà nước Quận 3”, luận văn thạc sĩ của trường Đại học Tài chính . Đề tài đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Quận 3 đối với đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, từ đó rút ra nguyên nhân, giải pháp và đề xuất kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả KSC thường xuyên đối với các trường trung học cơ sở. Tác giả Hoàng Thị Tố Linh (2012) trường Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội với đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính qua kho bạc nhà nước tỉnh Quảng Bình”,đề tài đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính qua kho bạc nhà nước Quảng Bình. Tác giả đã tiến hành phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được hệ thống giải pháp hữu hiệu nhằm hoàn thiện công tác này, cách giải quyết vấn đề và so sánh được công tác kiếm soát chi giữa các đơn vị đã giúp hoàn thiện công tác kiểm soát chi cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước Tây Hồ. Tác giả Nguyễn Viết Hùng (2017) trường Đại học Kinh tế quốc dân với luận văn thạc sĩ “Năng lực của công chức kiểm soát chi tại Kho bạc nhà nước Hà Tĩnh”, đề tài đã đi sâu nghiên cứu năng lực của công chức làm công tác kiểm soát chi về mặt yêu cầu và phân tích thực trạng, từ đó đánh giá về nhân tố ảnh hưởng để đưa ra được những giải pháp nâng cao năng lực của công chức kiểm soát chi tại kho bạc nhà nước Hà Tĩnh. Yếu tố con người là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình kiểm soát chi ở ngành kho bạc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kế thừa, áp dụng khi phân tích bộ máy kiểm soát của KBNN Tây Hồ trong quá trình kiểm soát chi cho các trường trung học cơ sở. Trên đây là một số đề tài tiêu biểu và hết sức bổ ích, đặc biệt về phương diện cơ sở lý luận, được tác giả tiếp thu, kế thừa và vận dụng vào quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên do địa bàn nghiên cứu của các đề tài khác nhau cho nên những công trình nghiên cứu trên chưa đánh giá khái quát những tồn tại, hạn chế của kiểm soát chi NSNN qua KBNN. Ngoài ra đề tài nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ thì vẫn chưa được thực hiện. 3. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài hướng đến các mục tiêu cơ bản sau: -Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN cấp huyện. -Phân tích được thực trạng kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ; xác định được điểm mạnh, điểm yếu của kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ. -Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ định hướng đến năm 2025. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu:Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội. 4.2. Phạm vi nghiên cứu: - Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ với những nội dung cơ bản như: Nội dung kiểm soát chi, bộ máy kiểm soát chi, quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS. - Về không gian: nghiên cứu tại quận Tây Hồ - Về thời gian: Số liệu thu thập cho giai đoạn 2015-2019, số liệu sơ cấp thu thập tháng 3 năm 2020 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- -HOÀNG PHƯƠNG HỒNG

KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH

TẾ

Hà Nội - 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- -HOÀNG PHƯƠNG HỒNG

KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

Người hướng dẫn khoa học:

TS BÙI KIÊN TRUNG

Hà Nội - 2020

Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập củatôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận văn

HOÀNG PHƯƠNG HỒNG

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đãtạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốtnghiệp.

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới thầy giáo TS Bùi Kiên Trung

đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Tôi cũngxin gửi lời cảm ơn chân thành tới tập thể thầy, cô giáo Trường Đại họcKinh tế Quốc dân đã giảng dạy, cung cấp kiến thức và tạo nền tảng lý luận cần thiết đểtôi nghiên cứu đề tài này

Do thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp có hạn và khả năng nghiên cứu củatôi “còn hạn chế nên luận văn tốt nghiệp sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rấtmong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô, bạn bè và những người quan tâmđến đề tài này để đề tài có tính thuyết phục và hoàn thiện hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

1.1.1 Trường trung học cơ sở 7

kho bạc nhà nước quận 7

1.2 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 8

1.2.1 Khái niệm, mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 8

1.2.2 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 10

1.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 11

1.2.4 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 13

1.2.5 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 14

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận 15

1.3.1 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài kho bạc nhà nước quận 15

1.3.2 Nhân tố thuộc về kho bạc nhà nước quận 17

CHƯƠNG 2:PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁTCHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHOCÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TÂY HỒ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 19

2.1 Khái quát về Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 19

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 19

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước Tây Hồ 19

2.1.3 Bộ máy kho bạc nhà nước Tây Hồ 21

2.2 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 23

2.2.1 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ 23

2.2.2 Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 24

Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 25

2.3.1 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 25

2.3.2 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 26

2.3.3 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 34

2.3.4 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 38

2.4 Đánh giá kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 45

2.4.1 Đánh giá sự thực hiện mục tiêu kiểm soát 45

2.4.2 Điểm mạnh trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 47

2.4.3 Điểm yếu trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 48

2.4.4 Nguyên nhân của điểm yếu 51

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁTCHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚCCHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞQUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 54

3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ đến năm 2025 54

3.1.1 Về bộ máy kiểm soát chi 55

3.1.2 Về nội dung kiểm soát chi 56

3.1.3 Về công cụ kiểm soát chi 56

3.1.4 Về quy trình kiểm soát chi 56

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước Tây Hồ 57

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước Tây Hồ 57

các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 59

3.2.3 Hoàn thiện công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 60

3.2.4 Hoàn thiện quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ 61

3.2.5 Các giải pháp khác 63

3.3 Một số kiến nghị 66

3.3.1 Kiến nghị với Kho bạc nhà nước 66

3.3.2 Kiến nghị với chính quyền quận Tây Hồ 67

KẾT LUẬN 68 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DVC Dịch vụ công

GDV Giao dịch viên

KBNN Kho bạc Nhà nước

KSC Kiểm soát chi

KTT Kế toán trưởng

NSNN Ngân sách Nhà nước

TABMIS Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho

bạc cho Bộ Tài chính Việt NamUBND Uỷ ban nhân dân

VAT Thuế giá trị gia tăng

YCTT Yêu cầu thanh toán

DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP

BẢNG:

Bảng 2.1: Quy mô cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh của các trườngtrung học cơ

sở qua các năm 2017-2019 26Bảng 2.2: Thực trạng thực hiện chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho cáctrường

THCS qua KBNN Tây Hồ từ năm 2017-2019 27Bảng 2.3: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót

về mẫu dấu chữ ký qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 30Bảng 2.4: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót

về dự toán qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 30Bảng 2.5: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót về

tính hợp pháp hợp lệ chứng từ qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 31Bảng 2.6: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN các khoản thanh toán cá

nhân cho các trường THCS quận Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 32Bảng 2.7: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN các khoản chi nghiệp vụ

chuyên môn cho các trường THCS quận Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 33Bảng 2.8: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN các khoản chi mua sắm, sửa

chữa tài sản cho các trường THCS quận Tây giai đoạn 2017-2019 34Bảng 2.9 : Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN các khoản chi khác cho các

trường THCS quận Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 33Bảng 2.10: Công cụ pháp luật được sử dụng kiểm soát chi NSNN cho các trường

THCS qua KBNN quận Tây Hồ 37

Bảng 2.12: Thực trạng từ chối chứng từ do phát hiện sai sót do giao dịch viên trong

quy trình kiểm soát năm 2018-2019 tại KBNN Tây Hồ 42Bảng 2.13: Thực trạng từ chối chứng từ do phát hiện sai sót do kế toán trưởng kiểm

soát năm 2018-2019 tại KBNN Tây Hồ 43Bảng 2.14: Kết quả giải quyết hồ sơ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các

trường THCS qua các năm 2017-2019 tại KBNN Tây Hồ 44Bảng 2.15: Kết quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS giai

đoạn 2017 – 2019 theo tính chất khoản chi 49

SƠ ĐỒ:

Sơ đồ 1.1: Quy trình kiểm soát chi thường xuyên 16

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy kho Bạc nhà Nước Tây Hồ 25

Sơ đồ 2.3: Quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua

KBNN Tây Hồ 41

Sơ đồ 3.1: Ứng dụng luồng thông tin hệ thống kiểm soát hồ sơ, quản lý mẫu dấu

chữ ký 67

HỘP:

Hộp 2.1: Kết quả phỏng vấn sâu về các nội dung kiểm soát chi thường xuyên NSNN

cho các trường trung học cơ sở 37Hộp 2.2: Kết quả phỏng vấn sâu về các công cụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN

cho các trường trung học cơ sở 41Hộp 2.3: Kết quả phỏng vấn sâu về quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho

các trường trung học cơ sở qua KBNN Tây Hồ 45

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngân sách Nhà nước là một yếu tố không thể thiếu trong quá trình hội nhập quốc

tế, phát triển đất nước, vì NSNN thể hiện hệ thống tổng quan các mối quan hệ kinh tếgiữa Nhà nước và xã hội Trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồnlực tài chính, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng điều hành, quản lý nền kinh tế

Từ đó phát sinh ra Ngân sách Nhà nước Sự quản lý Ngân sách Nhà nước có chặt chẽhay không đánh giá sự tồn tại, và phát triển bền vững của Nhà nước Đây chính là một

lí do mà việc kiểm soát các khoản chi Ngân sách nhà nước luôn là mối quan tâm lớncủa Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015

ra đời, với nhiều thay đổi nhằm tăng cường kỷ cương ngân sách và tính minh bạch,hiệu quả trong quản lý ngân sách trong những năm tới.Trong chu trình quản lý chiNSNN, việc thiết lập một cơ chế kiểm soát chi NSNN khoa học, hợp lý nhằm nâng caochất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cũng có vai trò quan trọng góp phần khôngnhỏ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính Trong điều kiện nềnkinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách còn nhiều hạn chế thì việc kiểm soátchặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng, tiết kiệm vàhiệu quả là rất quan trọng

Chi”Ngân”sách Nhà nước được chia thành chi thường xuyên và chi đầu tư pháttriển, nó là công cụ chủ yếu để các cơ quan Đảng, Nhà nước thực hiện nhiệm vụ chínhtrị, phát triển kinh tế - xã hội của mình nhằm đảm bảo an ninh, quốc phòng đồng thời

là nhân tố thúc đẩy phát triển xây dựng đất”nước Công”tác KSC Ngân sách Nhà nướcqua KBNN những năm qua rất được quan tâm, có những biện pháp để cải tiến quytrình KSC Ngân sách Nhà nước đã được đưa vào thực hiện và có chuyển biến tốt, cơchế KSC thường xuyên, KSC đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước đã từngbước được hoàn thiện theo hướng hiệu quả, ngày một chặt chẽ và đúng mục đích hơn

cả về chất lượng và”quy mô Với vai trò là “người gác cổng” đối với toàn bộ cáckhoản chi ngân sách nhà nước (NSNN) được Chính phủ giao cho kiểm soát, thời gianqua, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Quận Tây Hồlà một quận nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, ViệtNam.Quận được thành lập từ các phần của quận Ba Đình và huyện Từ Liêm theo Nghịđịnh số 69/CP ngày 28 tháng 10 năm 1995 của Chính phủ Việt Nam và được xác định

là trung tâm dịch vụ – du lịch - văn hóa, phù hợp với quy hoạch chung phát triển thànhphố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050 Địa bàn quận hiện nay có 8 trường THCS,một năm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 50 tỷ đồng cho 8 trường Do vậy, côngtác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS luôn là vấn

đề được quan tâm của các cấp, các ngành Bên cạnh những nỗ lực cố gắng của cán bộkiểm soát chi KBNN Tây Hồ, việc kiểm soát chi NSNN đối với các trường THCS trênđịa bàn quận Tây Hồ trong thời gian qua vẫn có những vấn đề hạn chế, tồn tại, vướngmắc Đây chính là lí do lí giải tại sao phải tăng cường công tác kiểm soát chi thườngxuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN Tây Hồ một cách khoa học và có hệthống, đúng mục đích và hiệu quả

Vì vậy, đề tài: “kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua

Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, TP.Hà Nội” đã được tác giả lựa chọn làm luận văn thạc

sỹ Luận văn này nhằm góp phần làm rõ cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN vàhoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua các trường THCS tại Khobạc Nhà nước quận Tây Hồ

2 Tổng quan nghiên cứu

Vấn đề kiểm soát chi thường xuyên của KBNN đối với các đơn vị sử dụng ngânsách luôn dành được nhiều sự quan tâm và đã có nhiều bài viết cũng như có nhữngcông trình nghiên cứu khoa học được thực hiện, đây là nguồn tài liệu cần thiết cho việcnghiên cứu luận văn Có thể kể đến một số tài liệu tiêu biểu như sau:

Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh (năm 2017) Trường Đại học kinh tế quốc dân vớiluận văn thạc sĩ “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhànước Ba Đình”,tác giả Lê Thị Thảo (2015) với luận văn thạc sĩ “Một số biện pháphoàn thiện công tác Kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước huyện Tây

Hồ, Hải Phòng” Đề tài các tác giả đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chithường xuyên NSNN tại KBNN Ba Đình, KBNN Thủy Nguyên, tác giả đã tiến hành

phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được hệ thống giải pháphữu ích nhằm hoàn thiện công tác này Tuy nhiên các đề tài này chưa đề cập cụ thểtừng lĩnh vực, nhóm đối tượng cụ thể để có thể đi sâu, bám sát và giải quyết những vấn

đề thực tiễn của từng lĩnh vực Dựa trên những kiến thức, lý luận về kiểm soát chithường xuyên và thực tiễn ở quận Ba Đình và huyện Thủy Nguyêns mà tác giả đã nêu

rõ ở trong đề tài từ đó có thể tìm cho mình hướng đi, cách giải quyết vấn đề và so sánhđược công tác kiểm soát chi giữa các địa phương để giúp cho hoàn thiện công tác kiểmsoát chi ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ

Nguyễn Thị Thu Nguyệt (2015) với đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chithường xuyên của Ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạcnhà nước Quận 3”, luận văn thạc sĩ của trường Đại học Tài chính Đề tài đi sâu phântích, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Quận 3 đốivới đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, từ đó rút ra nguyênnhân, giải pháp và đề xuất kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả KSC thường xuyên đốivới các trường trung học cơ sở

Tác giả Hoàng Thị Tố Linh (2012) trường Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội với

đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối vớiđơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính qua kho bạc nhà nước tỉnh Quảng Bình”,đề tài

đã đem đến cái nhìn tổng quát về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước chocác đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính qua kho bạc nhà nước Quảng Bình Tácgiả đã tiến hành phân tích sâu thực trạng kiểm soát chi thường xuyên và đưa ra được

hệ thống giải pháp hữu hiệu nhằm hoàn thiện công tác này, cách giải quyết vấn đề và

so sánh được công tác kiếm soát chi giữa các đơn vị đã giúp hoàn thiện công tác kiểmsoát chi cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước Tây Hồ

Tác giả Nguyễn Viết Hùng (2017) trường Đại học Kinh tế quốc dân với luận vănthạc sĩ “Năng lực của công chức kiểm soát chi tại Kho bạc nhà nước Hà Tĩnh”, đề tài

đã đi sâu nghiên cứu năng lực của công chức làm công tác kiểm soát chi về mặt yêu cầu

và phân tích thực trạng, từ đó đánh giá về nhân tố ảnh hưởng để đưa ra được những giảipháp nâng cao năng lực của công chức kiểm soát chi tại kho bạc nhà nước Hà Tĩnh Yếu

tố con người là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình kiểm soát chi ở

ngành kho bạc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kế thừa, áp dụng khi phân tích bộ máykiểm soát của KBNN Tây Hồ trong quá trình kiểm soát chi cho các trường trung học cơsở.

Trên đây là một số đề tài tiêu biểu và hết sức bổ ích, đặc biệt về phương diện cơ sở

lý luận, được tác giả tiếp thu, kế thừa và vận dụng vào quá trình nghiên cứu Tuy nhiên dođịa bàn nghiên cứu của các đề tài khác nhau cho nên những công trình nghiên cứu trênchưa đánh giá khái quát những tồn tại, hạn chế của kiểm soát chi NSNN qua KBNN.Ngoài ra đề tài nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho cáctrường THCS Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ thì vẫn chưa được thực hiện

3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài hướng đến các mục tiêu cơ bản sau:

- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi thường xuyên cho cáctrường THCS qua KBNN cấp huyện

- Phân tích được thực trạng kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCSqua Kho bạc nhà nước quận Tây Hồ; xác định được điểm mạnh, điểm yếu của kiểmsoát chi thường xuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ

- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát kiểm soát chi thườngxuyên cho các trường THCS qua KBNN quận Tây Hồ định hướng đến năm 2025

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho

các trường THCS qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu kiểm soát chi thường xuyên NSNN

cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ với những nội dung cơ bản như:Nội dung kiểm soát chi, bộ máy kiểm soát chi, quy trình kiểm soát chi thường xuyênNSNN cho các trường THCS

- Về không gian: nghiên cứu tại quận Tây Hồ

- Về thời gian: Số liệu thu thập cho giai đoạn 2015-2019, số liệu sơ cấp thu thập

tháng 3 năm 2020 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025

5.1 Khung nghiên cứu

Sơ đồ 1: Khungnghiên cứu của đề tài

5.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu

Bước 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận nhằm xác định khung nghiên cứu về kiểmsoátchi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường THCS qua kho bạc nhà nướcquận/huyện Những phương pháp được sử dụng ở bước này là phương pháp tổng hợp

và phương pháp mô hình hóa

Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua các báo cáo, đánh giá của Kho bạcNhà nước Tây Hồ để làm rõ thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhànước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ Các phương pháp thựchiện chủ yếu là phương pháp thống kê và so sánh số liệu các năm

Bước 3: Thu thập số liệu sơ cấp bằng việc phỏng vấn sâu các nhóm đối tượng cóliên quan như công chức thực hiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nướccho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ, kế toán các trường THCS thựchiện giao dịch chi thường xuyên qua kho bạc Phương pháp được sử dụng là điều trakhảo sát bằng cách dùng bảng hỏi

Bước 4: Phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường ngân sách nhànước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ từ đó tìm ra những điểm

Các yếu tố ảnh

hưởng đến kiểm soát

chi thường xuyên

- Yếu tố thuộc môi

trường bên ngoài

KBNN quận

Kiểm soát chithường xuyên ngânsách nhà nước chocác trường THCSqua KBNN quận:

- Bộ máy kiểm soát

- Nội dung kiểmsoát

- Quy trình kiểm

soát

Thực hiện mục tiêu kiểm soát chithường xuyên ngân sách nhànước cho các trường THCS quaKBNN quận:

- Ngăn chặn các khoản chi không

đủ điều kiện chi

- Cảnh báo kịp thời những saiphạm

- Thực hiện tiết kiệm chi ngânsách

- Tham mưu để hoàn thiện cácquy định của pháp luật về chithường xuyên NSNN

mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong quá trình kiểm soát chi thườngxuyên ngân sách nhà nước cho trường THCS.

Bước 5: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngânsách nhà nước cho các trường THCS qua Kho bạc Nhà nước Tây Hồ

6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước chocác trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

Chương 2: Phân tích thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nướccho các trường Trung học cơ sở qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nướccho các trường Trung học cơ sở qua KBNN Tây Hồ, thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẬN

1.1 Trường trung học cơ sở và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

1.1.1 Trường trung học cơ sở

Theo Quốc Hội (2019) tại luật Giáo dục thì “Giáo dục trung học cơ sở được thựchiện trong 04 năm học, từ lớp sáu đến hết lớp chín Học sinh vào học lớp sáu phảihoàn thành chương trình tiểu học Tuổi của học sinh vào học lớp sáu là 11 tuổi và đượctính theo năm”

Giáo dục THCS nhằm củng cố và phát triển kết quả của giáo dục tiểu học, bất đầucho học sinh có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu biết cần thiết …về kỹ thuật và hướngnghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chương trình giáo dục nghề nghiệp.Vậytrường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục giảng dạy cho học sinh từ lớp 6 đến hết lớp 9.Theo Bộ giáo dục và đào tạo năm 2011 thì: “Trường trung học được tổ chức theohai loại hình: công lập và tư thục

Trường công lập do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập vàNhà nước trực tiếp quản lý Nguồn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và kinh phí cho chithường xuyên chủ yếu do ngân sách nhà nước bảo đảm;

Trường tư thục do các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh

tế hoặc cá nhân thành lập khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép Nguồnđầu tư xây dựng cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động của trường tư thục là nguồnngoài ngân sách nhà nước.”

1.1.2 Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

1.1.2.1 Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Theo Quốc Hội (2015): “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của

Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quannhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụcủa Nhà nước”.

Cũng theo Quốc Hội (2015): “Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của ngân sáchnhà nước nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụthường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, anninh.”

1.1.2.2 Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở

Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở thuộcnhóm chi trả sự nghiệp giáo dục - đào tạo và dạy nghề Nguồn tài chính của các trườngTHCS (Ngân sách Nhà nước đảm bảo toàn bộ chi phí) bao gồm các khoản chi:

- Chi thanh toán cá nhân: khoản chi liên quan trực tiếp đến con người như lương,tiền thưởng, phụ cấp, tiền làm thêm giờ, phúc lợi các ngày lễ tết, thu nhập tăng thêm…

- Chi nghiệp vụ chuyên môn: đảm bảo hoạt động thường xuyên của đơn vị sửdụng NSNN như chi mua văn phòng phẩm, chi trả dịch vụ công, chi mua sắm công cụdụng cụ phục vụ công tác chuyên môn

- Chi mua sắm, sửa chữa:mua sắm sửa chữa tài sản cố định

- Chi khác: chi tiếp khách, và các khoản chi khác theo quy định

1.2 Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

1.2.1 Khái niệm, mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

1.2.1.1 Khái niệm kiểm soát

Theo Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Đoàn Thị Thu Hà và Đỗ Thị Hải Hà (2012) thì:

“Kiểm soát là quá trình giám sát, đo lường, đánh giá và điều chỉnh hoạt động nhằmđảm bảo sự thực hiện theo kế hoạch”

Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNN quận làtổng thể các hoạt động của KBNN quận nhằm đảm bảo các khoản chi thường xuyênNSNN cho các trường THCS thực hiện đúng quy định, đúng mục đích, đúng đốitượng

Kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua kho bạc nhà nướcquận là quá trình KBNN quận thông qua hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của nhànước để thực hiện chức năng kiểm soát việc thanh toán các khoản chi thường xuyêncủa các trường THCS KBNN căn cứ vào giấy rút dự toán, ủy nhiệm chi của cáctrường THCS kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ để thanh toán.

Haynói cách khác, kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS là quátrình KBNN quận thẩm định và kiểm tra các khoản chi thường xuyên NSNN theo đúng chế

độ và theo đúng dự toán giao đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt

1.2.1.3 Mục tiêu kiểm soát

Mụctiêu của công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS là:

- Ngăn chặn các khoản chi không đủ điều kiện chi

- Cảnh báo kịp thời những sai phạm

- Thực hiện tiết kiệm chi ngân sách

- Tham mưu để hoàn thiện các quy định của pháp luật về chi thường xuyênNSNN

1.2.1.4 Nguyên tắc kiểm soát

Nguyên tắc thực hiện đối với các khoản chi thường xuyên nói chung và cáckhoản chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS nói riêng được áp dụng theoquy định tại thông tư số 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 của Bộ tài chính quy địnhchế độ kiểm soát, thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước qua KBNN; thông tư39/2016/TT-BTC ngày 01/3/2016 của Bộ tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều củathông tư số 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 và các quy định hiện hành:

“Tất cả các khoản chi ngân sách nhà nước phải được kiểm tra, kiểm soát trongquá trình chi trả, thanh toán Các khoản chi phải có trong dự toán ngân sách nhà nướcđược giao (quy định tại điểm 1 Điều 3 của Thông tư này), đúng chế độ, tiêu chuẩn,định mức do cấp có thẩm quyền quy định và đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngânsách hoặc người được ủy quyền quyết định chi

Mọi khoản chi ngân sách nhà nước được hạch toán bằng đồng Việt Nam theo

niên độ ngân sách, cấp ngân sách và mục lục ngân sách nhà nước Các khoản chi ngânsách nhà nước bằng ngoại tệ, hiện vật, ngày công lao động được quy đổi và hạch toánbằng đồng Việt Nam theo tỷ giá ngoại tệ, giá hiện vật, ngày công lao động do cơ quannhà nước có thẩm quyền quy định.

Việc thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước thực hiệntheo nguyên tắc trực tiếp từ Kho bạc Nhà nước cho người hưởng lương, trợ cấp xã hội vàngười cung cấp hàng hóa dịch vụ; trường hợp chưa thực hiện được việc thanh toán trực tiếp,Kho bạc Nhà nước thực hiện thanh toán qua đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước

Trong quá trình kiểm soát, thanh toán, quyết toán chi ngân sách nhà nước cáckhoản chi sai phải thu hồi giảm chi hoặc nộp ngân sách Căn cứ vào quyết định của cơquan tài chính hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, Kho bạc Nhànước thực hiện việc thu hồi cho ngân sách nhà nước theo đúng trình tự quy định.”Tất cả các khoản chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS nằm trong dựtoán được giao hàng năm đều phải được kiểm soát qua hệ thống KBNN trước khithanh toán đến đơn vị hưởng Các khoản chi phải đảm bảo các điều kiện chi,khoản chiphải có trong dự toán được giao trừ một số trường hợp như tạm cấp kinh phí chonhững nhiệm vụ cấp bách không thể trì hoãn được, chi bổ sung từ ngân sách cấp trêncho cấp dưới, chi ứng trước dự toán năm sau và chi từ nguồn tăng thu Ngoài nhữngđiều quy định trên, đối với các trường hợp thanh toán nhỏ lẻ, đối tượng hưởng không

có tài khoản tại ngân hàng, đơn vị có thể rút tiền mặt về quỹ để thực hiện việc chi trả

1.2.2 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNNquận là tập hợp các bộ phận, cá nhân của KBNN quận với những nhiệm vụ, quyền hạnnhất định, phối hợp chặt chẽ với nhau nhằm thực hiện quy trình kiểm soát chi thườngxuyên NSNN cho các trường THCS

Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS qua KBNNquận bao gồm: Lãnh đạo KBNN quận, công chức được phân công nhiệm vụ kế toántrưởng, công chức được phân công nhiệm vụ kiểm soát chi là các giao dịch viên

-Lãnh đạo KBNN quận: kiểm soát tổng thể và phê duyệt chứng từ (giấy, chương

trình dịch vụ công, chương trình thanh toán song phương)

- Kế toán trưởng: kiểm soát các thông tin các yếu tố trên chứng từ giấy mà các

giao dịch viên đã kiểm soát, ký trên chứng từ giấy và đối chiếu giữa chứng từ trên giấyvới bút toán đã nhập trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis) vàtrên chương trình thanh toán song phương

- Giao dịch viên: giao dịch trực tiếp với các trường THCS, chịu trách nhiệm kiểm

soát tính hợp pháp, hợp lệ, nội dung yêu cầu thanh toán trên hồ sơ, chứng từ; ký chứng

từ giấy, nhập chứng từ vào hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis);

áp thanh toán để chứng từ giao diện sang chương trình thanh toán song phương sangngân hàng

Tùy từng quy mô giao dịch viên và số lượng đơn vị trường của mỗi quận, huyệnthì mỗi kho bạc sẽ phân công trực tiếp cho số công chức trực tiếp phụ trách khác nhau

1.2.3 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

Đối với kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS, công chứckiểm soát chi thực hiện kiểm soát hồ sơ, chứng từ thanh toán theo các nội dung sau:

1.2.3.1 Kiểm soát tính hợp pháp về chữ ký và mẫu dấu của các trường trung học

cơ sở

Thông tư 61/2014/TT-BTC ngày 12/5/2014 quy định rõ về quy “trình, thủ tục mởmẫu dấu chữ kí của các đơn vị sử dụng ngân sách Bất kì đơn vị nào khi giao dịch vớiKho bạc cũng đều phải đăng kí tối thiểu cho các chữ kí của chủ tài khoản, người được

ủy quyền, chữ ký của kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán và người được ủy quyền.Khi có bất kì sự thay đổi nào trong quá trình giao dịch, đơn vị sử dụng ngân sách cầnthông báo ngay cho Kho bạc nơi mở tài khoản, làm đơn đề nghị thay đổi theo đúng mẫubiểu được quy định Việc kiểm soát thanh toán chi thường xuyên thì kiểm soát mẫu dấuchữ ký luôn là vấn đề cần quan tâm đầu tiên, bởi nó thể hiện sự chuẩn chi của chủ tàikhoản thể hiện tính hợp pháp hợp lệ của chứng từ Chứng từ gửi KBNN thanh toán phảiluôn có đầy đủ chữ ký của Thủ trưởng đơn vị, Kế toán trưởng đã đăng kí với Kho bạcNhà”nước

1.2.3.2 Kiểm soát các khoản chi so với dự toán

Kiểm soát các khoản chi so với dự toán tức là kiểm tra xem khoản chi có nằmtrong dự toán được giao hay không, có vượt mức dự toán hay không và dự toán của

đơn vị còn đủ để thực hiện chi hay không:

Điều kiện để các trường trung học có thể thanh toán được của một khoản chi đó

là khoản chi phải được phân bổ trong dự toán được giao hàng năm Khi khoản chi đã

có trong dự toán thì điều kiện tiếp theo là số dư tài khoản dự toán của đơn vị còn đủ đểchi, trừ các trường hợp sau:

- Chi cho các nhiệm vụ cấp bách được xác định thuộc dự toán năm sau, nhưng

phải thực hiện ngay trong năm, mà nguồn dự phòng không đáp ứng được

- Tạm cấp kinh phí thường xuyên như chi lương, công tác phí, các khoản có tính

chất tiền lương, chi bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới, dự

án chuyển tiếp thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, một số khoản chi đảm bảo hoạtđộng thường xuyên của đơn vị theo đúng quy định của pháp luật

- Chi từ nguồn dự phòng Ngân sách nhà nước và nguồn tăng thu so với dự toán

được giao theo quy định để khắc phục thiên tai, bệnh dịch… và các khoản chi đột xuấtkhông thể trì hoãn được ngoài dự toán được giao đầu năm và phát sinh trongnăm

1.2.3.3 Kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ, chứng từ

Các trường THCS là đơn vị sử dụng ngân sách dựa trên những thông tư, văn bảnhiện“hành về mẫu chứng từ, làm nội dung đầy đủ các yếu tố trên chứng từ, phù hợpvới mã nội dung kinh tế, mã ngành, mã chương, số tiền và nội dung phải có trong dựtoán được giao Sau khi được thủ trưởng đơn vị chuẩn chi và kí đầy đủ trên tất cả cácliên chứng từ bằng mực xanh, không phai, kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán củađơn vị có trách nhiệm mang tới kho bạc để thanh toán Số lượng liên chứng từ phảiluôn đầy đủ theo từng nội dung chi, ví dụ như chi cho các đơn vị sử dụng ngân sách cótài khoản tại kho bạc phải cần 03 liên, chi cho các đơn vị thụ hưởng có số tài khoản tạicác ngân hàng thương mại…thì cần 02 liên Lưu ý không cạo tẩy xóa trên các liênchứng từ khi mang tới kho bạc Nhà nước Nội dung chi phải đúng với chế độ, địnhmức quy định trong quy chế chi tiêu của đơn vị và các văn bản chế độ hiện”hành.Công chức được phân công nhiệm vụ làm kiểm soát chi các trường THCS cầnkiểm tra về việc khoản chi của đơn vị đã được chuẩn chi hay chưa Công chức làmnhiệm vụ kiểm tra sự khớp đúng về tính hợp lệ và tính đầy đủ của hồ sơ, chứng từthanh toán Đối với mỗi nội dung chi đều có quy định riêng về hồ sơ chứng từ kèmtheo, do đó, kho bạc nhà nước cần kiểm soát hồ sơ theo quy định, đảm bảo được rằngkhoản chi khi được thanh toán thì hồ sơ, chứng từ thanh toán phải đầy đủ, hợp lệ vàhợp pháp

1.2.3.4 Kiểm soát các khoản chi so với chế độ quy định hiện hành

Theo Quốc hội (2015): “Đối với chi thường xuyên phải bảo đảm đúng chế độ,tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định;trường hợp các cơ quan, đơn vị đã được cấp có thẩm quyền cho phép thực hiện theo cơchế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí thì thực hiện theo quychế chi tiêu nội bộ và phù hợp với dự toán được giao tự chủ;”

Kiểm soát chi các khoản chi theo đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức là việc kiểmsoát sự tuân thủ chế độ, tiêu chuẩn định mức chi thường xuyên NSNN theo các quy địnhcủa các cơ quan có thẩm quyền Đối với khoản chi chưa ban hành các quy định về chế độ,định mức, tiêu chuẩn thì công chức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thực hiện kiểm soát theocác quy định chung về thanh toán các khoản chi thường xuyên và dự toán được cấp chocác nội dung chi đó và theo quy chế chi tiêu nội bộ đã được gửi đến kho bạc vào đầu năm.Các cơ quan có thẩm quyền, chính quyền địa phương cầnc ăn cứ vào tình hìnhthực tế, ban hành bộ quy chuẩn về chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi thường xuyênNSNN, đây là mức chi tối đa được thanh toán đối với từng nội dung chi Các quy địnhnày là cơ sở để các trường THCS lập dự toán, đồng thời đó cũng là căn cứ để côngchức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thực hiện kiểm soát, thanh toán khoản chi Việc đề racũng như thực hiện chế độ, tiêu chuẩn, định mức là tiền đề sử dụng có hiệu quả nguồnlực nhà nước, qua đó thực hành được tiết kiệm và chống lãng phí tài sản nhà nước Các khoản chi phải được thủ trưởng các trường THCS hoặc người được ủy quyềnquyết định chi, thể hiện dưới hình thức văn bản hoặc thông qua việc phê duyệt trênchứng từ và các hồ sơ thanh toán gửi KBNN kèm theo Mọi khoản chi gửi qua KBNNphải được sự cho phép của thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách mở tài khoản tại khobạc mới đủ điều kiện để thực hiện chi Quyết định duyệt chi của thủ trưởng đơn vị thểhiện trên chữ ký và con dấu trên chứng từ và phải khớp đúng với đăng ký mẫu dấu chữ

ký mở tài khoản tại kho bạc Qua sự kiểm soát này, thủ trưởng đơn vị là chủ tài khoảncủa các đơn vị có thể quản lý được các khoản thu chi, nắm rõ được cơ chế hoạt độngtài chính của đơn vị, đồng thời sử dụng nguồn lực nhà nước một cách có hiệu quả

1.2.4 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

- Công cụ pháp lý: bao gồm các quy định của pháp luật về chi thường xuyênNSNN cũng như các kiểm soát chi thường xuyên NSNN (luật, nghị định, thông tư)

- Công cụ hành chính: bao gồm các văn bản hành chính của kho bạc nhà nước

trong việc giải quyết các vướng mắc, hướng dẫn cho KBNN quận huyện trong côngtác kiểm soát chi thường xuyên NSNN nói chung và kiểm soát chi thường xuyênNSNN cho các trường THCS nói riêng Ngoài ra còn có hệ thống các biểu mẫu quyđịnh về thực hiện quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN.

- Công cụ kỹ thuật nghiệp vụ: là toàn bộ hệ thống thông tin, hệ thống công nghệ

thông tin, các phần mềm, dự toán chi, cam kết chi, mục lục NSNN, định mức chi như: hệthống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis), thanh toán song phương, phầnmềm khai thác dữ liệu, chương trình dịch vụ công trực tuyến, phần mềm quản lý văn bản

Thông qua hệ thống các công cụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN này, côngchức làm nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS có thểquyết định kiểm soát chi một cách đúng chế độ, định mức, tiêu chuẩn theo đúng vănbản quy phạm pháp luật, hạn chế được những rủi ro, tránh được tình trạng gây thấtthoát trong chi ngân sách thường xuyên và đánh giá được sự tuân thủ pháp luật về tàichính công của đơn vị

1.2.5 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

Quy trình về công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN được thểhiện ở sơ đồ dưới đây:

NSNN cho các trường THCS qua KBNN

Đủ điều kiệnthanh toán điều kiện thanh toánKhông đủ

Lập chứng từ, hồ sơ thanh toán

Tiếp nhận, kiểm soát và ký

chứng từ

Nhập chứng từ vào hệ thống ngân sách kho bạc

Kiểm soát và , phê duyệt và ký

Sơ đồ 1.1: Quy trình kiểm soát chi thường xuyên

(Nguồn: Tác giả xây dựng từ quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN)

Đơn vị sử dụng ngân sách là các trường trung học cơ sở mang hồ sơ trực tiếphoặc đẩy trên chương trình dịch vụ công trực tuyến tới kho bạc

- Bước 1:Giao dịch viêntiếp nhận, kiểm tra chứng từ, hồ sơ của đơn vị, kiểmsoát chứng từ, nhập bút toán trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc(Tabmis)chuyểnkế toán trưởng Trong trường hợp không đủ điều kiện thanh toán, giaodịch viên lập từ chối thanh toán, sau đó chuyển trả lại cho đơn vị

- Bước 2: Kế toán trưởngkiểm soát chứng từ, hồ sơ, phê duyệt bút toán trên hệthống Tabmis hoặc trên chương trình dịch vụ công, sau đó chuyển GDV trình hồ sơ,chứng từ giấy lên Giám đốc KBNN quận Trong trường hợp không đủ điều kiện thanhtoán, chuyển lại giao dịch viên lập từ chối thanh toán, sau đó chuyển trả lại cho đơn vị

- Bước 3:Giám đốc kiểm soát, chứng từ, hồ sơ và ký duyệt chứng từ giấy hoặcphê duyệt trên chương trình dịch vụ công, chuyển trả lại cho giao dịch viên Trongtrường hợp không đủ điều kiện thanh toán, Giám đốc chuyển lại giao dịch viên lập từchối thanh toán, sau đó chuyển trả lại cho đơn vị

- Bước 4: Sau khi hoàn thành giao nhận, kiểm soát và phê duyệt chứng từ giấy

và trên hệ thống,giao dịch viên áp thanh toán vàthực hiện theo hệ thống thanh toánsong phương điện tử hiện hànhhoặc thủ quỹ chi tiền cho khách Kế toán trưởngvàgiám đốc ký song phương điện tử với ngân hàng và chuyển trả lại chứng từ cho GDV

- Bước 5: GDV đóng dấu “KẾ TOÁN” lên các liên chứng từ, lưu 01 liên cùng hồ

sơ thanh toán vào tập chứng từ ngày, trả 01 liên cho đơn vị giao dịch (trả 02 liên chođơn vị giao dịch trong trường hợp khấu trừ thuế VAT)

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua kho bạc nhà nước quận

1.3.1 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài kho bạc nhà nước quận

Một là,hệ thống quy định của pháp luật về chi thường xuyên NSNN và kiểm soát

chi NSNN cho các trường THCS qua KBNN:

Luật Ngân sách là thước đo vô cùng quan trọng để quy định rõ trách nhiệm của

Kho bạc Nhà nước trong việc quản lý quỹ ngân sách Khi Luật ngân sách nhà nướcđược ban hành, thì cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN mới đượchình thành và đi vào cuộc sống Sau khi Luật Ngân sách nhà nước ra đời thì một loạtchế độ chính sách về quản lý và kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN đượcban hành, đó là nghị định của chính phủ, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính vàcác bộ, ngành chức năng, các văn bản của KBNN Đây là hệ thống chế độ, chính sáchlàm cơ sở cho KBNN thực hiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho cáctrường THCS KBNN không thể thực hiện kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho cáctrường THCS được nếu như không có hệ thống hệ thống luật pháp và chế độ, chínhsách về chi thường xuyên NSNN.

Hiện nay, hệ thống luật pháp và chế độ, chính sách chi và kiểm soát chi thườngxuyên cho các trường THCS của chúng ta hiện nay ban hành đã khá đầy đủ, đồng bộ

và tương đối sát với thực tiễn cuộc sống Nhưng do chi thường xuyên NSNN đa dạng,phức tạp và rộng khắp, đồng thời chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan và chủquan khác nhau, nên nhiều khi ban hành còn thiếu cơ sở thực tế để thực hiện, có tìnhtrạng chưa đồng bộ Các văn bản càng đầy đủ, chi tiết, độ bao quát sâu sát với thực tếchi NSNN thì càng tạo ra môi trường thuận lợi cho KBNN thực hiện việc kiểm soátchi, ra quyết định thanh toán hay từ chối thanh toán đối với từng khoản chi của đơn vị.Tránh trường hợp các văn bản chồng chéo, không hợp lý trong thực thi văn bản

Đối với các khoản chi từ nguồn NSNN cần có hệ thống quy định liên quan đếncấp phát thanh toán như một quy chuẩn để tất cả các đơn vị thực hiện, tránh việc chitrả không đúng, sử dụng lãng phí nguồn lực của Nhà nước

Hai là,năng lực quản lý điều hành của cơ quan chính quyền địa phương và sự

phối hợp trong quá trình điều hành ngân sách

Tổ chức bộ máy chính quyền địa phương là nhân tố ảnh hưởng gián tiếp đếnkiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Khi bộ máy chính quyền được bố tríkhoa học, hợp lý thì quy trình phân bổ dự toán, phê duyệt dự toán NSNN không bịtrùng lặp, chồng chéo, hạch toán cân đối NSNN tại KBNN phản ánh đúng kết quả cânđối ngân sách giữa các cấp chính quyền, quyết toán số liệu ngân sách thường xuyênkhi hết niên độ ngân sách được thực hiện kịp thời nhằm phát hiện được những khoảnchi còn sai sót của đơn vị giao dịch, tăng cường sự sát sao trong việc quản lý nguồn

ngân sách Và ngược lại, nếu tổ chức cồng kềnh, phức tạp sẽ kéo theo sự phưc tạptrong quản lý ngân sách thường xuyên của chính quyền địa phương Việc phối hợptrong quản lý điều hành giữa cơ quan cấp phát vốn là tài chính và cơ quan thanh toán

là KBNN quận phải thật nhịp nhàng mới tạo điều kiện quản lý ngân sách một cách dễdàng

Ba là, sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo KBNN cấp trên:

Năng lực chuyên môn và kinh nghiệm được đúc kết từ quá trình công tác của độingũ công chức là nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm soát của KBNN trong chithường xuyên NSNN cho các trường THCS Từ đó đặt ra yêu cầu công chức kiểm soátchi phải có trình độ nghiệp vụ cao, am hiểu một cách chuyên sâu các văn bản, thông

tư, nghị định Để có được điều đó, KBNN cấp trên liên tục tổ chức các cuộc thi vềchuyên môn nghiệp vụ tại các đơn vị KBNN trên toàn quốc Qua đây đào tạo lại kiếnthức cho cán bộ công chức Hổng chỗ nào đào tạo chỗ đó Liên tục cập nhất văn bảnnhà nước, giúp công chứckiểm soát chi nâng cao trình độ, nghiệp vụ, nâng cao hiệuquả kiểm soát chi thường xuyên.Qua đó, giúp cho chất lượng hoạt động của nghiệp vụđược nâng cao, góp phần thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ chính trị, chuyên môn củacông chức của KBNN cấp huyện, mang lại sự hài long, tin tưởng của khách hang khiđến KBNN để giao dịch

Hiện đại hóa công nghệ KBNN là một trong những điều kiện quan trọng gópphần nâng cao chất lượng công tác KSC NSNN qua KBNN Ứng dụng công nghệ tinhọc hiện đại vào hoạt động KBNN sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực đến toàn bộhoạt động quản lý quỹ NSNN Nhất là trong hoàncảnh hiện nay khi khối lượng chithường xuyên NSNN qua KBNN ngày càng lớn và nhiều, thì việc phát triển ứng dụngcông nghệ sẽ tiết kiệm thời gian giải quyết công việc, đảm bảo công việc được diễn ranhanh chóng, chính xác và an toàn

Hạ tầng công nghệ lớn mạnh, hiện đại và an toàn là cơ sở cho việc trao đổi thôngtin giữa KBNN, cơ quan tài chính và ĐVSDNS, giúp cho giao dịch ngày càng thuậntiện, tăng tính minh bạch đối với công tác KSC nâng cao hiệu quả quản lý ngânsách

1.3.2 Nhân tố thuộc về kho bạc nhà nước quận

Một là, quan điểm của lãnh đạo KBNN quận có ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt

động của một đơn vị Với mô hình KBNN cấp huyện không có tổ chức phòng thì vai

trò quản lý, điều hành, giám sát của lãnh đạo cơ quan là một yếu tố quan trọng trongquá trình hoạt động của cơ quan đó nói chung và trong quá trình kiểm soát chi thườngxuyên NSNN đối với các trường THCS nói riêng Quan điểm của lãnh đạo mà đúngđắn tác động tích cực, thông suốt và thống nhất trong quá trình chỉ dạo kiểm soát chithường xuyên NSNN, tạo điều kiện tốt nhất cho nhân viên, công chức trong việc thựchiện công việc được giao Khả năng quản lý của lãnh đạo bộ máy tại KBNN quận gồmcác nội dung: đề ra chiến lược hoạt động, xây dựng và triển khai các chương trình, kếhoạch công tác của đơn vị, thực hiện các công việc khoa học, hợp lý Từ đó xây dựngnên bộ máy làm việc hiệu quả, năng suất cao, quy định rõ rang nhiệm vụ và quyền hạncủa các khâu, cũng như các cá nhân trong đơn vị Năng lực quản lý của lãnh đạo cótầm ảnh hưởng đặc biệt đối với kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trườngTHCS qua KBNN quận Nếu năng lực lãnh đạo yếu, sự phân công sắp xếp công việckhông phù hợp thì việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS quaKBNN cũng sẽ có thể đạt được các mục tiêu đã đề ra.

Hai là,điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuậtlà một yếu tố đóng vai trò quan trọng để

đạt được hiệu suất trong giải quyết công việc tại KBNN quận Trụ sở KBNN quậnđược đầu tư cơ sở vật chất đầy đủ, hoàn thiện Mỗi công chức đều được trang bị một

bộ máy tính để bàn bao gồm tích điện, cấu hình đáp ứng được việc thiết lập các phầnmềm ứng dụng phục vụ công tác chuyên môn Để thực hiện các mục tiêu chiến lược đã

đề ra thì hệ thống công nghệ thông tin phải luôn được cập nhật, phù hợp, thông suốt để

hỗ trợ đắc lực hỗ trợ cho bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trườngTHCS hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đảm bảo các khoản chi được thanh toán kịpthời, đầy đủ

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO

CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

TÂY HỒTHÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về Kho bạc Nhà nước Tây Hồ

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước Tây Hồ

Kho bạc Nhà nước Tây Hồ là tổ chức trực thuộc Kho bạc Nhà nước Hà Nội cóchức năng nhiệm vụ KBNN trên địa bàn Quận Tây Hồ theo quy định của pháp luật.Kho bạc Nhà nước Tây Hồ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng để thực hiện giaodịch, thanh toán theo quy định của pháp luật

KBNN Tây Hồ được thành lập theo quyết định số 1305 TC/QĐ/TCCB ngày16/12/1995 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính và chính thức đi vào hoạt động ngày01/01/1996 Những ngày đầu mới thành lập, điều kiện nơi làm việc của KBNN Tây Hồ

vô cùng khó khăn, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động của đơn vị hầu như chưa có,

tổ chức bộ máy chỉ có 11 người Đến nay đơn vị đã có trụ sở làm việc khang trang tại

711 Lạc Long Quân, Quận Tây Hồ, Hà Nội, cùng với 33 cán bộ (trong đó gần 80% cán

bộ có trình độ đại học, trong đó có 02 người là thạc sỹ kinh tế).Với sự nỗ lực của tậpthể lãnh đạo và cán bộ công chức, đặc biệt là được sự quan tâm lãnh đạo của chínhquyền địa phương, sự phối hợp của các ban ngành có liên quan cũng như sự chỉ đạotrực tiếp của KBNN Hà Nội, KBNN Tây Hồ nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy vàngay năm đầu tiên hoạt động đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị, chuyênmôn mà KBNN giao phó, được hệ thống KBNN và Quận ghi nhận

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước Tây Hồ

KBNNTây Hồcó tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu riêng và được mở tàikhoản tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Nội để thựchiện giao dịch thanh toán KBNN Tây Hồ là tổ chức trực thuộc KBNN Hà Nội, cóchức năng thực hiện nhiệm vụ KBNN trên địa bàn quậnTây Hồ theo quy định củapháp luật như: quản lý thu, chi NSNN trên địa bàn; quản lý quỹ NSNN, các quỹ tài

chính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao theo quy định của pháp luật;

kế toán Kho bạc; một số chức năng ngân hàng Chính phủ; thực hiện việc huy động vốncho NSNN…

- Thực hiện kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi NSNN trên địa bàn theo

đúng quy định của pháp luật.Với các khoản chi không đúng, không đủ điều kiện thanhtoán theo quy định của pháp luật, KBNN có quyền từ chối thanh toán, chi trả, chịutrách nhiệm về quyết định của mình

- Thực hiện đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho các đơn vị sử

dụng ngân sách khi đến giao dịch với Kho bạc

- Tổ chức thanh toán, quyết toán, đối chiếu số liệu liên kho bạc.

- Thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn kho quỹ.

- Mở tài khoản, kiểm soát tài khoản và thực hiện thanh toán bằng tiền mặt, bằng

chuyển khoản đối với cơ quan, đơn vị, cá nhân có quan hệ giao dịch với KBNN TâyHồ

- Tổ chức thực hiện công tác kế toán nhà nước, hạch toán kế toán thu chi Ngân

sách Nhà nước, báo cáo cho cơ quan tài chính cùng cấp và các cơ quan nhà nước cóliên quan theo quy định về tình hình thực hiện thu chi Ngân sách Nhà nước

- Thực hiện các nhiệm vụ khác do giám đốc KBNN Hà Nội giao.

Với chức năng quản lý quỹ NSNN, trong những năm qua KBNN Tây Hồ đãlàm tốt công tác quản lý thu, chi, huy động vốn cho NSNN trên địa bàn thông quahình thức phát hành công trái, trái phiếu chính phủ KBNN Tây Hồ đã chủ động phốihợp chặt chẽ với cơ quan ban ngành như cơ quan thuế, ngân hàng Phối hợp thuNSNN bằng phương pháp ủy nhiệm thu cho ngân hàng các khoản thu thuế doanhngiệp, thu phạt tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng và cũng giảm thiểu được sốlượng lớn tiền mặt giao dịch tại kho bạc

Đối với công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN, đơn vị đã làm tốt nhiệm vụ

kiểm soát thanh toán, chi trả các khoản chi NSNN cho các đơn vị thụ hưởng trên địabàn được kịp thời và đúng chế độ Công tác kế toán thanh toán được hiện đại hóa, kịpthời đáp ứng các nhiệm vụ chuyên môn Thực hiện nghiêm chỉnh các quy định củangành Tài Chính và hệ thống KBNN trong việc mở và sử dụng tài khoản cho các đơn

vị Mọi khoản chi thường xuyên đều được phản ảnh, hạch toán kịp thời thấp nhấtnhững sai sót nhằm đảm bảo an toàn tiền, tài sản của Nhà nước.Việc kết hợp và ứngdụng chương trình mới TABMIS (Hệ thống thông tin quản lý NSNN) đều được cán bộnắm bắt kịp thời, nhanh chóng, là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác hạch toán kếtoán các hoạt động chuyên môn của đơn vị

Cấp ủy Đảng, Ban Giám đốc luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộtham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Chú trọng đến công tácgiáo dục đạo đức, tác phong tinh thần, thái độ phục vụ văn minh, lich sự, trung thực,liêm khiết, không vụ lợi cá nhân Hoạt động KBNN Tây Hồ ngày càng ổn định và pháttriển, chất lượng đội ngũ cán bộ cũng phát triển cả về lượng và chất: có phẩm chất đạođức, tác phong làm việc khoa học, trình độ chuyên môn nghiệp vụ quản lý NSNN ngàycàng vững vàng Trong giai đoạn hiện nay KBNN Tây Hồ đã và đang tham gia thựchiện công tác cải cách hành chính trong quản lý, cùng với việc áp dụng hệ thống quản

lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001-2008 với tiêu chí cam kết mặt chấtlượng, chuẩn hóa phương thức làm việc với mục tiêu hướng tới sự hài lòng của tổchức, công dân có liên quan, xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng công việctrong cơ quan để giảm thiểu phiền hà, nhũng nhiễu, minh bạch hóa các quy trình thủtục giải quyết công việc hướng tới một nền hành chính văn minh, hiện đại, công khaiminh bạch

2.1.3 Bộ máy kho bạc nhà nước Tây Hồ

Bộ máy tổ chức của kho bạc nhà nước Tây Hồ được chia làm 2 bộ phận, thể hiệntheo sơ đồ như sau:

Trong đó:

Ban lãnh đạo KBNN Tây Hồ gồm Giám đốc và Phó giám đốc Giám đốc trựctiếp điều hành, quản lý giám sát bộ phận Giao dịch viên và các nhân viên trong trụ sở

cơ quan, Phó Giám đốc tham mưu và phân công theo điều hành của Giám đốc

Nhómcông chức gồm 21 người trong đó có 1 kế toán trưởng, 01 ủy quyền kếtoán trường,18 giao dịch viên làm chức năng kiểm soát chi, hạch toán kế toán, đốichiếu song phương, liên kho bạc, công tác kế toán nội bộ, 01 giao dịch viên làm thủkho phụ trách thu chi tiền mặt tại quỹ

Nhóm công chức còn lại bao gồm: 02 bảo vệ tại trụ sở cơ quan, 01 lái xe và 01công chức phụ trách văn thư lưu trữ

Trướckhi triển khai đề án thống nhất đầu mối giao dịch viên, công tác kiểm soátchi NSNN trong hệ thống KBNN Tây Hồ chưa tập trung vào một đầu mối mà đượcphân công cho 2 bộ phận để thực hiện (phòng, bộ phận kiểm soát chi thực hiện kiểmsoát chi vốn đầu tư; phòng bộ phận kế toán thực hiện kiểm soát chi các khoản chithường xuyên) Với mô hình này, mặc dù tương đối phù hợp với đặc thù của KBNNnhưng vẫn còn những tồn tại, hạn chế như chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị

sử dụng ngân sách, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án trong việc giao dịch thanh toán

với các đơn vị KBNN, chưa đảm bảo nguyên tắc tách bạch giữa nghiệp vụ kiểm soátchi và nghiệp vụ kế toán

Việc triển khai thống nhất đầu mối giao dịch viên đã tạo điều kiện thuận lợi hơncho đơn vị sử dụng ngân sách khi thanh toán các khoản chi NSNN với KBNN Cácđơn vị, khách hàng chỉ gửi hồ sơ đề nghị thanh toán đến một công chức làm nhiệm vụkiểm soát chi của KBNN, nơi đơn vị mở tài khoản bao gồm cả hồ sơ chi đầu tư, chithường xuyên theo đúng quy đình Một cửa một giao dịch viên, đồng thời nhận lại kếtquả từ chính công chức kiểm soát chi đó khi nộp hồsơ

2.2 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ

2.2.1 Các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Tây Hồ

Địa bàn quận Tây Hồ hiện nay có 8 trường trung học cơ sở mở tài khoản dự toántại kho bạc nhà nước Tây Hồ bao gồm: trường THCS Xuân La, trườngTHCS PhúThượng,trường THCS An Dương,trường THCS Đông Thái,trường THCS Quảng An,trường THCS Chu Văn An,trường THCS Tứ Liên,trường THCS Nhật Tân Các trườngđều thuộc cấp ngân sách: cấp 3 (cấp quận, huyện)

Quy mô giáo viên, học sinh các trường THCS trong quận Tây Hồ giai đoạn 2017– 2019 được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 2.1: Quy mô cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh của các trường

trung học cơ sở qua các năm 2017-2019 T

(Nguồn: Báo cáo tổng hợp của KBNN Tây Hồ từ năm 2017-2019)

Nhìn vào bảng 2.1,qua các năm, tính đến thời điểm năm học 2019-2020 thì tổng

số trường THCS trên địa bàn quận không thay đổi,tổng số biên chức giáo viên và laođộng hợp đồng không thay đổi,quy mô lớp học, cán bộ nhân viên không quá lớn.Tuynhiên số học sinh tăng dần đều qua các năm, thể hiện chất lượng giáo dục đào tạo và sự

an tâm của các bậc phụ huynhđến các trường THCS trong quận ngày càng đi lên Trong

đó có trường THCS Chu Văn An có quy mô lớn nhất bao gồm 48 lớp học, với 110 cán

bộ nhân viên trong đó có 100 công chức, viên chức giáo viên và 10 nhân viên lao độnghợp đồng Quy mô nhỏ nhất là trường THCS Tứ Liên, chỉ có 10 lớp học với 30 giáoviên trong đó là 25 công chức, viên chức giáo viên và 5 lao động hợp đồng

2.2.2 Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ

Tình hình chi thường xuyênNSNN cho 8 trường THCSsử dụng kinh phí thườngxuyênqua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019 được thể hiện như sau:

Bảng 2.2:Thực trạng thực hiện chi thường xuyênngân sách nhà nước cho các

trường THCS qua KBNN Tây Hồ từ năm 2017-2019

Đơn vị :triệuđồng

Các trường Chi Ngân sách qua các năm Chênh lệch

2017/2018

Chênh lệch 2018/2019

Qua số liệu chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS trên cho thấy kết quảthanh toán các khoản chi thường xuyên NSNN có sự gia tăng qua các năm Nguyênnhân do chủ trương phát triển kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước như: cải cáchquản lý hành chính Nhà nước, tăng chi cho giáo dục đào tạo, cải cách chính sách tiềnlương Cùng với việc tăng quy mô chi thường xuyên NSNN là việc tạo điều kiện cấpphát thanh toán kịp thời Với số lượng lớn các khoản chi của các cấp ngân sách từTrung ương đến địa phương, vai trò kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyêncủa KBNN Tây Hồ càng được thể hiện ngày một rõ nét góp phần quan trọng làm chođồng vốn từ NSNN được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và đạt hiệu quả cao, ngănchặn tình trạng thất thoát, lãng phí tiền và tài sản của nhà nước.

2.3 Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ

2.3.1 Bộ máy kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ

Thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS,KBNN Tây Hồ tổ chức phân công nhiệm vụcụ thể:Bộ phận giao dịch với khách hàng

là các trường THCS có 01 giao dịch viên được phân công nhiệm vụ kiểm soát chiNSNN phụ trách quản lý trực tiếp với 08 trường trung học cơ sở trong địa bàn quận,

01 công chức là kế toán trưởng và 01 lãnh đạo trực tiếp là Giám đốc KBNN quận Tây

Hồ Mô hình kiểm soát chi thường xuyên được tổ chức theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 2.2: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các

trường THCS qua KBNN Tây Hồ

GIÁM ĐỐC

KẾ TOÁN TRƯỞNG

Giao dịch viên phụ tráchkhối trường THCS

Chức năng, nhiệm vụ và trình độ nhân lực theo sơ đồ trên:

- Giám đốc: chịu trách nhiệm toàn diện trước Giám đốc kho bạc nhà nước Hà

Nội và trước pháp luật về thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn; quản lý tiền, tài sản, hồ sơ,tài liệu, công chức, lao động của đơn vị.Giám đốc KBNN Tây Hồ có trình độ đào tạo

là Thạc sỹ chuyên ngành kế toán, có thâm niên công tác là 30 năm, độ tuổi hiện nay là

52 tuổi

- Kế toán trưởng:là công chức có nhiệm vụ mở tài khoản, phê duyệt tài khoản và

phê duyệt thanh toán bằng tiền mặt, chuyển khoản đối với các tổ chức, cá nhân cóquan hệ giao dịch với kho bạc nhà nước cấp huyện Kế toán trưởng tại KBNN Tây Hồ

có trình độ đào tạo là Đại học, có thâm niên công tác là 32 năm, độ tuổi hiện nay là 57tuổi

- Giao dịch viên (01 công chức): công chức kiểm soát các khoản chi thường

xuyên của ngân sách nhà nước theo quy định Giao dịch viên được phân công giaodịch với các trường THCS quận Tây Hồ hiện nay trình độ đào tạo tốt nghiệp cao đẳng,thâm niên công tác là 28 năm công tác, độ tuổi hiện nay là 50 tuổi

2.3.2 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các trường Trung học cơ sở qua Kho bạc nhà nước Tây Hồ

Trong quá trình kiểm soát chi thường xuyên cho các trường THCS, KBNN Tây

Hồ áp dụng quy định về kiểm soát chi theo thông tư 161/2012/TT-BTC ngày02/10/2012 và thông tư 39/2016/TT-BTC ngày 01/3/2016 Ngoài ra, KBNN Tây Hồcòn áp dụng các văn bản cụ thể liên quan đến các khoản chi cụ thể để kiểm soát hồ sơthanh toán cho các trường THCS Việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNNTây Hồ cho các trường THCS đảm bảo theo các nội dung:

- Các khoản chi được thủ trưởng đơn vị hoặc người ủy quyền chuẩn chi

- Các khoản chi có trong dự toán được cơ quan có thẩm quyền giao và dự toán

đơn vị còn đủ tồn quỹ để thanh toán cho khoản chi đó

- Các khoản chi được thanh toán có hồ sơ, chứng từ đầy đủ và hợp lệ theo quy định.

- Các khoản chi phải đảm bảo theo đúng quy định hiện hành về định mức, chế

độ, tiêu chuẩn

Thứ nhất, về kiểm soát tính hợp pháp về chữ ký và mẫu dấu của các trường trung học cơ sở, thực trạng xảy ra sai sót như sau:

CĐT

Bảng 2.3: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót về

mẫu dấu chữ ký qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019

Đơn vị tính: bộ

Số lượng chứng từbị từ chối dosai

sóttính hợp pháp về chữ ký, mẫu dấu 0 0 0

(Nguồn: Tổng hợp kho bạc nhà nước Tây Hồ từ năm 2017-2019)

Thông qua việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN cho các trường THCS, tạiKBNN Tây Hồ chưa xảy ra việc từ chối thanh toán khoản chi do không khớp đúng vềđăng ký mẫu dấu, chữ ký Điều này thể hiện được sự trung thực của khách hàng giaodịch và trách nhiệm với thực hiện chi ngân sách Để thực hiện được tốt việc kiểm soáttính hợp pháp về chữ ký và đăng ký mẫu dấu của đơn vị, thực hiện việc mở tài khoảntheo đúng quy định hiện hành tại thông tư 18/2020/TT-BTC ngày 31/3/2020 hướngdẫn đăng ký và sử dụng tài khoản tại kho bạc nhà nước có hiệu lực từ ngày 15/5/2020

và trước đó là thông số 61/2014/TT-BTC ngày 12/05/2014 của Bộ tài chính về việchướng dẫn đăng ký và sử dụng tài khoản tại KBNN trong điều kiện áp dụng hệ thốngthông tin quản lý ngân sách và kho bạc (TABMIS) Công chức làm giao dịch viên thựchiện kiểm soát đã kiểm soát sự thống nhất giống nhau giữa chứng từ và hồ sơ mở tàikhoản của đơn vị, chữ ký và dấu rõ ràng, sắc nét

Thứ hai, về kiểm soát các khoản chi so với dự toán, bảng 2.3 sau đây thể hiện rõ

thực trạng chứng từ, hồ sơ bị từ chối dođơn vị có sai sót về sự dự toán:

Bảng 2.4: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót về

dự toán qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019

Đơn vị tính: bộ

Số lượng chứng từbị từ chối dosai

(Nguồn: Tổng hợp kho bạc nhà nước Tây Hồ từ năm 2017-2019)

Qua bảng 2.4, số chứng từ bị từ chối do sai sót về dự toán càng ngày càng giảmqua các năm, do các đơn vị đã biết chủ động nắm hơn về dự toán của đơn vị mình Đểthực hiện kiểm soát các khoản chi so với dự toán, KBNN phải đối chiếu khoản chi

trong dự toán và kiểm tra mức tồn quỹ thực tế so với số muốn chi Nếu khoản chi nằmtrong dự toán được giao và còn đủ tồn quỹ thì đủ điều kiện chi, các khoản chi vượtmức tồn quỹ sẽ bị từ chối để đơn vị xem xét lại số chi của đơn vị mình.Trong quá trìnhkiểm soát các khoản mua sắm tài sản, KBNN Tây Hồ nhận thấy, có một số trường hợpđơn vị sử dụng ngân sách mua sắm, sửa chữa tài sản từ những năm trước năm 2018,nhưng đến đầu năm 2019 mới thực hiện thanh toán chi trả cho đơn vị cung cấp hàng hóadịch vụ do những năm trước chưa bố trí dự toán nhưng đơn vị vẫn mua sắm, sửa chữatài sản.

Thứ ba, về kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ, chứng từ,các trường THCS

gửi chứng từ thường sai sót về tính hợp pháp hợp lệ của hồ sơ này như: sai số tiềnbằng chữ, số tiền bằng số và số tiền bằng chữ không khớp nhau, sai số tài khoản đơn

vị, thiếu liên chứng từ, ký bằng mực đen, bảng kê chứng từ không khớp với chứngtừ…Sau đây là bảng thống kê thực trạng chứng từ bị từ chối do những lỗi như vậy:

Bảng 2.5: Thống kê số chứng từ bị từ chối thanh toán của các trường THCS do sai sót về

tính hợp pháp hợp lệ chứng từ qua KBNN Tây Hồ giai đoạn 2017-2019

Đơn vị tính: bộ

Số lượng chứng từbị từ chối dosai

sóttính hợp pháp hợp lệ của chứng từ 20 17 15

(Nguồn: Tổng hợp kho bạc nhà nước Tây Hồ từ năm 2017-2019)

Thực tế qua các năm thì số lượng chứng từ sai về mặt hợp pháp hợp lệ chứng từcàng ngày càng giảm, do các năm gần đây các đơn vị sử dụng ngân sách đã biết ápdụng công nghệ thông tin nhiều hơn trong khâu lập chứng từ, và từ năm 2019 hệ thốngKBNN đã triển khai dịch vụ công trực tuyến, khâu nhập chứng từ và các chữ ký số, sốtiền… đều do máy tự động, hạn chế các bước thủ công nên cũng làm cho sai sót giảm

đi Trong nội dung kiểm soát này, KBNN đóng vai trò rà soát từ tài khoản, số tiền bằng

số, bằng chữ, nội dung chi, thông tin đơn vị hưởng đã đủ chưa, bảng kê với chứng từkhớp đúng về mã nội dung kinh tế, số tiền, ngày tháng…

Cuối cùng, vềkiểm soát các khoản chi so với chế độ quy định hiện hành, đây là

chứng từ bị từ chối do các lỗi sai như: nội dung kinh tế không đúng nội dung khoảnchi, chi sai tính chất nguồn, khoản chi vượt so với mức đăng ký chi tiêu nội bộ đăng kýgửi kho bạc vào đầu năm, chi không có thông tin hóa đơn thanh toán…Công chức làm