Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong gia
Trang 1Giao dịch dân sự
vô hiệu do vi phạm điều kiện về hình
thức
Nhóm V
Trang 204 03
Cơ sở pháp lý
Bối cảnh giao dịch dân
sự vô hiệu
Giải pháp
Mục Lục
02
Khái niệm
Trang 301 Khái niệm
Trang 41.Giao dịch dân sự là
gì ?
Theo quy định tại Điều 116 Bộ Luật Dân Sự 2015:
“ Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự ”.
Trang 52.Thế nào là vô hiệu do vi phạm hình thức ?
- Theo cách phân loại truyền thống, các trường hợp giao dịch
bị vô hiệu có thể được phân thành 2 nhóm chính 'vô hiệu tuyệt đối' và 'vô hiệu tương đối' :
• Đối với các giao dịch dân sự vô hiệu tuyệt đối, thời hạn yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu không bị hạn chế
• Đối với các giao dịch dân sự vô hiệu tương đối, thời hiệu khởi kiện yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Khoản 1 Điều 132 Bộ luật dân sự
2015 (BLDS) là 02 năm
- Trường hợp vô hiệu do vi phạm hình thức cũng thuộc nhóm
vô hiệu tuyệt đối nhưng theo quy định về thời hạn yêu cầu
tuyên bố giao dịch dân sự tại Điều 132 thì thời hạn là 02 năm giống như các trường hợp vô hiệu tương đối Do hiệu lực của giao dịch phụ thuộc vào ý chí của chủ thể mà không phải của Nhà nước
Trang 602 Cơ sở pháp lý
Trang 7Đ i ề u 1 2 9 B ộ l u ậ t d â n s ự 2 0 1 5
Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực
về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau đây:
1 Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải
bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của
luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai
phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của
một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận
hiệu lực của giao dịch đó.
2 Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản
nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng,
chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít
nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu
cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định
công nhận hiệu lực của giao dịch đó Trong trường hợp
này, các bên không phải thực hiện việc công chứng,
chứng thực.”
Trang 8Qua đó có thể
thấy :
1 Thứ nhất, hình thức của giao dịch dân sự là phương tiện thể hiện nội dung của giao dịch Có hai trường hợp giao
dịch được coi là không tuân thủ về hình thức.
2 Thứ hai,điều kiện để văn bản không tuân thủ hình thức được Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực là một bên hoặc các
bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch.
3
Thứ ba, không phải việc một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì giao dịch đó đương nhiên có hiệu lực, mà cần có thêm điều kiện là phải thông qua con đường Tòa án.
Trang 9Ví dụ
A góp vốn vào công ty của B bằng quyền sử dụng đất của
mình Tuy nhiên, hợp đồng góp vốn kinh doanh chỉ có chữ ký của 2 bên mà không được chứng thực Trong trường hợp
này, hợp đồng góp vốn vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức tại điểm a khoản 3 Điều 167 Luật đất đai 2013:
“Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này” Vậy,
để đảm bảo được quyền lợi của mình cũng như tránh các rủi
ro có thể gặp sau này, X cần phải công chứng/ chứng thực hợp đồng này.Việc công chứng phải nhờ đến xã phường , các cơ quan có thẩm quyền.
Trang 10Đã coi trọng bản chất , tôn
trọng ý chí các bên , một biểu
hiện trong việc tuân thủ các
nguyên tắc cơ bản nói chung
Nếu việc giải thích không bị khuôn bị khuôn theo câu chữ của Điều 129 mà theo tiêu chí nghĩa
vụ đã được thực hiện thì điều này
sẽ giúp làm giảm rất nhiều những giọt nước mắt đau xót , uất
nghẹn của những người thiện chí nhưng không hiểu hết hậu qủa của việc không hoàn thiện quy định về hình thức của giao dịch trong cá quan hệ mua bán nói chung
Điều 129 Bộ luật đã loại trừ , không áp dụng cho trường hợp hình thức giao dịch phải có thủ tục đăng ký mà hai bên không thực hiện việc đăng kí nên không
được áp dụng
Điểm mới của BLDS 2015
Trang 1103 Bối cảnh giao dịch dân sự vô hiệu
Trang 12Nguyên nhân giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm
điều kiện hình thức
Giao dịch dân sự sẽ bị coi là vô hiệu nếu như vi phạm một trong các điều kiện sau đây :
- Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;
- Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;
- Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức
xã hội
( Quy định ở khoản 1 điều 117 BLDS năm 2015)
Khoản 2 điều 117 BLDS năm 2015 quy định rằng: ” Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện
có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định” Tức là hình thức chỉ là yếu tố bắt buộc để xác định giao dịch dân sự có hiệu lực hay không chỉ trong những trường hợp mà pháp luật quy định và không phải đối với mọi trường hợp như đối với ba dấu hiệu nêu tại khoản 1
Trang 13Mức độ thực hiện nghĩa vụ giao dịch là dấu hiệu nhận biết GDDS được xác lập do không tuân thủ quy định về hình thức đó là vô hiệu
hay không
Hình thức của giao dịch luôn là
bằng văn bản
GDDS được xác lập không tuân thủ quy
định về hình thức không đương nhiên
được coi là GDDS vô hiệu mà chỉ bị coi
là GDDS vô hiệu khi một hoặc các bên
yêu cầu Tòa án tuyên bố GDDS đó là vô
hiệu
Loại GDDS vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức đặc biệt quan tâm đến vai trò của người thứ ba trong giao
dịch.
Add your titleGDDS vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức ngoài mang đặc điểm của
một GDDS vốn có thì còn có các đặc điểm sau:
Trang 14Khuynh hướng thứ nhất là đòi hỏi một số giao dịch phải được thể hiện bằng hình thức nhất định, nếu vi phạm hình thức thì giao dịch sẽ vô hiệu
Khuynh hướng thứ hai là : không coi hình thức là điều kiện xác định hiệu lực của bất
kỳ một giao dịch nào
Quy định về hình thức trong giao dịch dân sự trên thế giới
Thông thường, pháp luật của các nước trên thế giới quy định giao dịch dân sự phải tuân thủ
quy định về hình thức theo các khuynh hướng sau:
Trang 1504 Giải pháp
Trang 16+ Thứ nhất : Những người làm luật , khi soạn thảo văn bản pháp luật liên quan đến GDDS vô hiệu
do vi phạm điều kiện hình thức cần nghiên cứu văn bản luật liên quan trong nước , quốc tế về lĩnh vực này đáp ứng với nhu cầu thực tiễn hiện nay , bắt kịp những biến động trong nền kinh tế thị
trường
+ Thứ hai : các văn bản quy định về chế định GDDS vô hiệu do vi phạm điều kiện về hình thức cần phải được hệ thống hóa , thống nhất hóa trong nước lẫn quốc tế , tránh tình trạng quy định không logic , không thống nhất nhau
+ Thứ ba : Cần soạn luật mang tính mở và bổ sung , không nên thay đổi luật liên tục , làm cho nguồi
áp dụng luật , hay người dân không thể nắm bắt các văn bản luật
+ Thứ tư : Nhà nước cần có phương pháp , cách thức hiệu quả để tuyên truyền , nâng cao ý thức
pháp luật cho người dân , giúp họ có được nhận thức đúng đắn về GDDS mà họ xác lập
Từ những phân tích, nhận định có thể đưa ra những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật liên quan đến giao dịch dân sự bị vô hiệu
do vi phạm điều kiện về hình thức như sau :
Trang 17+Thứ năm : Các quy định pháp luật nên được trình bày dưới một hình thức mang tính trực quan để người dân dễ tiếp cận , dễ hiểu
+ Thứ sáu : Nâng cao năng lực của người làm công tác xét xử, người xét xử phải am hiểu kiến thức pháp luật sâu rộng , nhận thức đúng đắn về quy định pháp luật và đưa ra phán xét đúng, nghiêm minh
+ Thứ bảy : Về việc cải cách hành chính thư pháp phải thật triệt để , mang tính toàn diện để làm sao người dân tiếp cận đượu các thủ tục hành chính nhanh gọn, hiệu quả, tiết kiệm thời gian nhất, tránh sự phiền nhiễu, phiền hà
+ Thứ tám : Thực hiện nghiên cứu các quy định của pháp luật về GDDS vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức nên luật hóa các quy định pháp luật về chế định này, tránh tình trạng luật
ban hành mà phải chờ văn bản
=> Thực hiện tốt các giải pháp đó để năng cao hiệu quả, áp dụng pháp luật về GDDS bị vô hiệu do không tuân thủ quy định về mặt hình thức nhằm đem lại một trật tự xã hội chung đưa nền kinh tế,
xã hội phát triển lành mạnh hơn, sánh vai với các cường quốc trên thế giới
Trang 18Nhóm VI