Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 24/12/2015 của UBND tỉnh Kiên Giang về việc thực hiện Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng
Trang 1UBND TỈNH KIÊN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Số: 354 /HD-SGDĐT Kiên Giang, ngày 10 tháng 3 năm 2017
HƯỚNG DẪN
Về việc xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa
trong trường học
Căn cứ Quyết định số 410/QĐ-BGDĐT ngày 04/02/2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Kế hoạch triển khai Quyết định số 1501/QĐ-TTg ngày 28/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyện Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020” của ngành Giáo dục;
Công văn chỉ đạo số 2623/BGDĐT-CTHSSV ngày 06/6/2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai thực hiện Quyết định 1501/QĐ-TTg ngày 28/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ; công văn số 282 /BGDĐT-CTHSSV ngày 25/01/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa trong trường học
Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 24/12/2015 của UBND tỉnh Kiên Giang về việc thực hiện Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng, giai đoạn 2015-2020”;
Nhằm định hướng và tạo sự thống nhất trong quá trình xây dựng và triển khai thực hiện các quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học thời gian tới Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hướng dẫn xây dựng và thực hiện Bộ quy tắc ứng
xử văn hóa trong trường học (gọi tắc là Bộ quy tắc), như sau:
I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU
1 Mục đích:
Nhằm giúp cho các cơ sở giáo dục có những định hướng cơ bản trong việc xây dựng các quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học qua đó góp phần giáo dục chính trị - tư tưởng, giá trị và chuẩn mực văn hóa, đạo đức, lối sống, nâng cao phẩm chất chính trị, hoàn thiện nhân cách cho học sinh; hình thành thói quen, ý thức tốt cho các em Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong các
cơ sở giáo dục, đào tạo; góp phần điều chỉnh cách thức ứng xử của mọi thành viên trong đơn vị sao cho ngày càng văn hóa, thân thiện; đẩy lùi các hành vi bạo lực, ngăn chặn các tệ nạn xã hội xâm nhập học đường
Tăng cường tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghĩa vụ của mọi cá nhân trong nhà trường Thể hiện tinh thần đoàn kết, tôn sư trọng đạo, hành vi có văn hóa trong môi trường giáo dục Đồng thời, là cơ sở để giám sát việc chấp hành pháp luật, xử lý trách nhiệm khi cán bộ, viên chức, người lao động, học sinh vi phạm các chuẩn mực đạo đức trong giảng dạy và học tập, là căn cứ để đánh giá, xếp loại cán bộ, viên chức hàng năm và đánh giá xếp loại hạnh kiểm học sinh
2 Yêu cầu:
Trang 2Toàn bộ các cơ sở giáo dục trong toàn tỉnh phải xây dựng và tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh bộ quy tắc ứng xử trong nhà trường Định kỳ tổ chức tuyên dương, khen thưởng những gương thầy cô giáo, cán bộ công chức, viên chức và học sinh thực hiện tốt quy chế, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm nhằm từng bước đưa việc thực hiện quy chế văn hóa trong trường học thành một chuẩn mực, hành vi ứng xử hàng ngày của giáo viên, học sinh
II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI THỰC HIỆN:
1 Đối tượng: Hướng dẫn này được áp dụng và triển khai thực hiện cho
các cơ sở giáo dục trực thuộc, toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, học sinh trong ngành giáo dục và những đối tượng khác có liên quan (phụ huynh học sinh, khách, )
2 Phạm vi thực hiện: Được triển khai thực hiện trong tất cả các cơ sở
giáo dục trực thuộc
III ĐỀ CƯƠNG XÂY DỰNG
Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học có thể được xây dựng gồm những nội dung chính như sau:
1 Tiêu đề, tiêu ngữ
2 Căn cứ cơ sở pháp lý, tính cấp thiết phải xây dựng bộ quy tắc (nếu có)
3 Mục đích, yêu cầu
4 Đối tượng thực hiện và phạm vi điều chỉnh
5 Nội dung điều chỉnh
6 Khen thưởng, kỷ luật
7 Tổ chức thực hiện
IV YÊU CẦU VÀ NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG BỘ QUY TẮC ỨNG XỬ
1 Nguyên tắc xây dựng bộ quy tắc ứng xử:
- Bảo đảm định hướng giáo dục đạo đức, lối sống và hoàn thiện nhân cách học sinh;
- Phù hợp với các chuẩn mực đạo đức đã được xã hội thừa nhận
- Phù hợp với quy định của pháp luật
- Phù hợp với mục tiêu, đặc điểm của nhà trường, ngành Giáo dục; đảm bảo tính thực tiễn và tính khả thi
- Bảo đảm tính dân chủ và nhân văn
2 Yêu cầu đối với bộ quy tắc ứng xử:
- Phải rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ kiểm tra
- Nội dung phải được thảo luận dân chủ và đồng thuận của các thành viên trong nhà trường
Trang 3- Thể hiện được mối quan hệ nhân văn và thân thiện giữa con người với con người (thầy - thầy, thầy - trò, thầy - phụ huynh, trò - trò, trò - phụ huynh) và quan hệ giữa con người với thiên nhiên, cảnh quan, cộng đồng xã hội
- Phải được theo dõi, kiểm tra, đánh giá trong quá trình triển khai; kịp thời điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện cho phù hợp với tình hình thực tế
V PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN ĐỂ XÂY DỰNG QUY TẮC
Quy tắc ứng xử trong trường học là những chuẩn mực, giá trị và hành vi ứng xử văn hóa thông qua các hoạt động giao tiếp, sinh hoạt, làm việc, học tập…, nhằm điều chỉnh cách thức ứng xử của mọi thành viên trong nhà trường theo thuần phong mỹ tục; tạo môi trường làm việc, học tập thân thiện, hợp tác, trách nhiệm, cởi mở, trung thực, văn minh trong nhà trường Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học có thể được xây dựng trên cơ sở tiếp cận của 03 mãn vấn đề như sau:
1 Nội dung:
Gồm các lĩnh vực như: phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, hành vi ứng
xử, trang phục, lối sống, tác phong, việc chấp hành pháp luật, nội quy, quy chế nhà trường, ý thức tổ chức kỷ luật, bổn phận, trách nhiệm của từng cá nhân, ý thức xã hội (bao gồm ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, ý thức bảo vệ tài sản, đấu tranh, phê phán những biểu hiện tiêu cực, ) và một số nội dung khác phù hợp với điều kiện từng đơn vị, phong tục tập quán của địa phương, lứa tuổi, bậc học
2 Đối tượng và mối quan hệ giữa các đối tượng:
2.1 Đối tượng:
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên
- Học sinh
- Phụ huynh học sinh và khách đến liên hệ công việc
2.2 Mối quan hệ giữa các đối tượng:
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên với chính bản thân và người thân trong gia đình
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên với đồng chí đồng nghiệp
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên với học sinh
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên với phụ huynh học sinh và khách
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên với môi trường, cộng đồng xã hội
- Học sinh với chính bản thân và người thân trong gia đình
- Học sinh với các thầy cô giáo, cán bộ, nhân viên trong trường
- Học sinh với học sinh
- Học sinh với những người lớn tuổi, môi trường và cộng đồng xã hội
Trang 4- Phụ huynh học sinh, khách đến liên hệ công việc với nhà trường và giáo viên
3 Không gian, hoàn cảnh:
- Trong gia đình
- Trong nhà trường
- Ngoài xã hội, cộng đồng
Trên cơ sở tiếp cận của 03 mãn vấn đề như trên, các đơn vị cần cụ thể hóa thành những quy định, chuẩn mực cụ thể trên cơ sở lồng ghép nội dung với không gian hoàn cảnh và mối quan hệ giữa các đối tượng điều chỉnh để hướng dẫn mọi người thực hiện
VI MỘT SỐ GỢI Ý TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG BỘ QUY TẮC
Trong các lĩnh vực nêu trên, đối với từng lĩnh vực cụ thể các đơn vị cần lưu ý một số nội dung sau:
* Đối với Cán bộ, giáo viên, nhân viên
1 Về phẩm chất chính trị:
Được thể hiện qua việc Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Điều lệ và những quy định của ngành, nội quy, quy chế của cơ quan đơn vị; việc rèn luyện, học tập, nâng cao trình độ để vận dụng vào hoạt động giảng dạy, phục vụ giảng dạy đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
Ý thức tổ chức kỷ luật, bảo vệ danh dự nhà giáo Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội
Việc chấp hành sự phân công của tổ chức, lãnh đạo đơn vị; tính tiên phong, gương mẫu trong lời nói và hành động, ý thức giữ gìn và bảo vệ tài sản công
Việc đóng góp ý kiến xây dựng tổ chức, góp ý đồng chí, đồng nghiệp và ý thức sửa chữa, khắc phục hạn chế, khuyết điểm
2 Đạo đức nghề nghiệp:
Tâm huyết với nghề nghiệp, ý thức, trách nhiệm với công việc được giao, giữ gìn thuần phong mỹ tục, phẩm chất, danh dự, uy tín, lương tâm nhà giáo, phát huy tinh thần đoàn kết, không vụ lợi cá nhân, không vướn vào các tệ nạn xã hội, không vi phạm giao thông, kiên quyết đấu tranh chống những hiện tượng bè phái, cửa quyền, quan liêu và các hành vi khác, vi phạm dân chủ, kỷ cương, nề nếp trong đơn vị Thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí
Giảng dạy theo đúng nội dung, chương trình quy định, có sự đầu tư, không ngừng đổi mới, sáng tạo và chuẩn bị tốt cho nội dung cần giảng dạy, thực hiện quy chế sinh hoạt chuyên môn; không vi phạm các quy định về dạy thêm, học thêm
Công bằng, khách quan trong giảng dạy và giáo dục; kiểm tra, đánh giá
Trang 5Nghiêm túc trong xử lý học sinh, không thiên vị, bao che; mềm mỏng, linh hoạt trong việc tuyên truyền, giáo dục; quan tâm giúp đỡ học sinh trong học tập và đời sống
Việc trao đổi, nắm bắt thông tin hai chiều giữa gia đình và nhà trường, sự kết hợp giữa 03 môi trường giáo dục: gia đình, nhà trường, xã hội
3 Lối sống, tác phong:
Lý tưởng, mục đích sống, ý chí vượt khó, động cơ, tinh thần phấn đấu; thực hành cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Lối sống, tinh thần đoàn kết, giúp đỡ, hỗ trợ đồng chí, đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng
Tác phong làm việc, hành vi, thái độ trong quan hệ xã hội, trong giao tiếp, ứng xử với đồng nghiệp, học sinh và những người xung quanh; giải quyết công việc khách quan, tận tình, chu đáo
Trang phục khi đến lớp, đến trường, trong tham gia các hoạt động tại địa phương, hội họp
Xây dựng gia đình văn hóa, thực hiện lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh nơi công cộng, ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường
Tích cực tham gia, hưởng ứng các cuộc vận động, phong trào thi đua của ngành, của địa phương bằng các việc làm cụ thể, thiết thực
* Đối với học sinh.
1 Về phẩm chất chính trị:
Được thể hiện qua việc chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy định của nhà trường các quy định về trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông, không vướn vào các tệ nạn xã hội; ý thức tổ chức kỷ luật, tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội TNTP Hồ Chí Minh
và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Giữ gìn đúng tư cách học sinh, ý thức giữ gìn và bảo vệ tài sản công, tinh thần tham gia đấu tranh, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và phòng chống tiêu cực trong học tập, kiểm tra, thi cử
2 Đạo đức, lối sống:
Được quy định với các nôi dung như: cách cư xử, hành vi ứng xử, cử chỉ lời nói chuẩn mực, nghiêm túc, khiêm tốn, thái độ cầu thị, hòa nhã, lễ phép với thầy cô giáo và những người lớn tuổi, không nói tục, chửi thề, không gây mất đoàn kết, gây gổ, đánh nhau, tương thân, tương ái, giúp đỡ bạn và những người xung quanh,
Ý thức rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống, giữ gìn và phát huy nhưng truyền thống tốt đẹp, thuần phong mỹ tục của người Việt Nam; trang phục đến trường, đến lớp và tham gia các hoạt động của nhà trường
Trang 6Việc nhìn nhận khuyết điểm, hạn chế, ý thức phấn đấu rèn luyện khắc phục hạn chế, biết nhận lỗi, xin lỗi khi làm sai
Tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và cuộc sống; tình yêu thương, giúp đỡ bạn và những người xung quanh khi gặp khó khăn
Ý thức giữ gìn tài sản nhà trường, giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, khuôn viên trường và những nơi công cộng, ý thức xã hội, hành vi văn hóa nơi công cộng
Quan hệ bạn bè trong sáng, đúng mực, phù hợp với truyền thống và thuần phong mỹ tục
Ý chí đấu tranh trước những hành vi vi phạm, không tuyên truyền, kích động bạo lực, văn hóa phẩm đồi trụy, trái với thuần phong mỹ tục, văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc; đóng góp ý kiến với bạn bè, thầy cô để cùng tiến bộ
3 Thái độ học tập rèn luyện:
Được quy định với các nôi dung như: Ý thức, tinh thần, thái độ, mục đích học tập; sự phấn đấu trong học tập, rèn luyện; tính chủ động, tự học, tự nghiên cứu
Nghiêm túc, trung thực trong học tập, thi cử, việc chuẩn bi bài và làm bài trước khí đến lớp
Thực hiện giờ giấc đến lớp, không cúp tiết, trốn tiết, nghỉ học không lý do
Bên cạnh những nội dung nêu trên, tùy vào điều kiện cụ thể các đơn vị cần xác định nội dung, quy định cụ thể cho từng nhóm đối tượng, từng hoàn cảnh cụ thể sao cho đảm bảo ngắn gọn, dễ nhớ, dễ hiểu và dễ thực hiện
VII TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
Giao phòng Giáo dục Thường xuyên và Công tác học sinh, sinh viên làm đầu mối triển khai thực hiện
Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện của các đơn vị Định kỳ hành năm thông qua việc theo dõi tình hình hoạt động của các cơ sở giáo dục báo cáo Ban Giám đốc Sở để có hướng chỉ đạo trong thời gian tiếp theo
Nghiên cứu, tìm hiểu và nhân rộng các mô hình, giải pháp, cách thức thực hiện hiệu quả, sáng tạo của các đơn vị Đề xuất những tập thể, cá nhân thực hiện tốt Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học để Ban Giám đốc tuyên dương, khen thưởng kịp thời
2 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thị xã, thành phố:
Tổ chức triển khai, hướng dẫn các cơ sở giáo dục trực thuộc xây dựng và thực hiện Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường, đảm bảo 100% cơ sở giáo dục đều tổ chức xây dựng và thực hiện
Trang 7Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các đơn vị trường Kịp thời chấn chỉnh, nhắc nhở những đơn vị thực hiện chưa tốt
3 Đối với các trường, các cơ sở giáo dục:
Phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong đơn vị cụ thể hóa nội dung hướng dẫn này và tổ chức xây dựng, thực hiện Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học đảm bảo thiết thực, hiệu quả Định kỳ hàng năm phải chỉnh sửa, bổ sung sao cho phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị
Tổ chức tuyên truyền, giáo dục, in và treo nội dung Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học tại văn phòng và những nơi dễ quan sát để cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh học sinh, khách cùng nghiêm túc thực hiện (in khung lớn)
Thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của cán bộ giáo viên, nhân viên Đưa việc thực hiện Bộ quy tắc này vào tiêu chí đánh giá cán bộ, giáo viên, nhân viên và đánh giá xếp loại hạnh kiểm của học sinh theo từng năm học
Kịp thời tuyên dương, khen thưởng cán bộ, giáo viên, học sinh thực hiện nghiêm Bộ quy tắc, đồng thời nhắc nhở, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm
Trên đây là hướng dẫn xây dựng và triển khai thực hiện Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học, đề nghị các đơn vị nghiên cứu và nghiêm túc triển khai thực hiện Định kỳ hàng năm thông qua báo cáo việc triển khai thực hiện công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng, báo cáo ngắn gọn việc triển khai thực hiện Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường về Sở Giáo dục và Đào tạo thông qua Phòng GDTX&CTHSSV (điện thoại: 0773.941090, email: phonggdtx.sokiengiang@moet.edu.vn) để tổng hợp, báo cáo theo quy định./
Nơi nhận:
- BGĐ Sở GDĐT;
- Các phòng, ban Sở;
- Các cơ sở giáo dục trực thuộc;
- Lưu: VT, GDTX
KT GIÁM ĐỐC PHÓ GIÁM ĐỐC
(Đã ký)
Cao Thanh Hùng