Giáo trình Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống bôi trơn và làm mát với mục tiêu giúp các bạn có thể trình bày đúng nhiệm vụ, phân loại hệ thống làm mát; Mô tả đúng cấu tạo của và nguyên tắc hoạt động của các loại hệ thống làm mát; Phát biểu đúng nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của các bộ phận hệ thống làm mát.
Trang 1TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THU~T CONG NGH:¢ HUNG VUONG
•
TPHCM-2019
Trang 3Cong ngh¢ sua chua o to la m9t mang kdn thuc cho nhung nguai cong nhan sica chua o to tuong lai Kiin thuc cua mo dun se giup cho nguai h9c buac ddu tidp cq,n du()'C vai d6i tu()'ng nghJ nghi¢p, tit d6 c6 thd xac dtnh du()'c mlj,C dich
va tam thi h9c tq,p
H9c xong mo dun nay h9c vien se c6 kha nang:
1 Trinh bay dung vai tro va Itch sic phat tridn cua o to
2 Trinh bay dung cac lor;ti o to va cdu tq,o chung cua o to
3 Trinh bay dung khai ni¢m vJ hi¢n tu()'ng, qua trinh va cac giaidoq,n mai man chi tidt
4 Trinh bay dung khai ni¢m vJ cac phuong phap sica chua va cong ngh¢
5 Nhq,n dq,ng dung cac loq,i o to va cac b9 phq,n cua o to
6 Trinh bay du()'C cong dlf,ng, cdu tq,o va each sic dlf,ng m9 ts6 dlf,ng Clf, cdm tay nghJ sica chua o to
Trang 5
MUCLUC TRANG 1 Gi&i thi~u v@ mo dun 2
2 Bai 1 Thao lrtp, hli~ dc;tng h~ thdng boi tron 4
3 Bai 2 Bao duong h~ thdng boi tron 22
4 Bai 3 Stra chua h~ thdng boi tron 36
5 Bai 4 Thao lrtp, nh~ dc;tng h~ thdng lam mat 83
6 Bai 5 Bao duong h~ thdng lam mat 92
7 Bai 6 Sua chua h~ thdng lam mat 97
8 Tai li~u tham kh.ao 121
Trang 6
2
GIOI THI¥U VE MO DUN
Trang qua trinh hogt tl<}ng cua tl9ng ca, m9t phan nhi¢t lu(Jl1g toa ra do khi chay truyen cho cac chi tiit nhu : ndp may, than may, xi lanh, pit tong Duai tac d1,mg cua nhi¢t tl9 cao, cac chi tiit se giiin na sinh ra b6 k?t, rgn nut, lam giam sue bin Ngoai
ra, khi nhi¢t tl9 cua tl9ng ca qua cao, hoa khi hoiJ,c kh6ng khi nt;t,p vao xi lanh bi hr;,n chi lam giam cong sdt cua tl9ng CO' va biin chdt ddu boi tran lam cho cac chi tiit ch6ng man Di dam bao cho tl9ng CO' lam vi¢c aU(JC binh thuang phai dung h¢ th6ng lam mat tren a9ng CO'
Muc tieu cu.a mo dun
Nh&m tlao tgo cho h9c vien tidy au kiin thu:c vi nhi¢m V¥, cdu tgo va nguyen tdc hogt tl9ng cua h¢ th6ng lam mat tl9ng ca Di c6 au ky nang phan tljnh, tiin hanh bao duffng, kidm tra va sita chua cac hu hong cua h¢ th6ng lam maf, vai vi¢c sit d¥ng dung, h9'P ly cac ,trang thiit ht, d¥ng C¥ dam bao dung quy trinh, yeu cdu ky thuq,t, an toan va nang suat cao
M9c tieu thl}:'c hi~n cu.a mo dun : H9c xong m6 dun nay h9c vien se c6 kha nang:
2 Mo ta dung cdu tr;,o cua va nguyen tdc hor;,t tl9ng cua cac lor;,i h¢ th6ng lam mat
3 Phat bidu dung nhi¢m V¥, cdu tgo va nguyen tdc hogt tl9ng cua cac b9 phan
4 Phan tich dung hi¢n tu(Jl1g, nguyen nhan hu hong, phuang phap kidm tra, sita chua hu hong cua cac chi tiit
5 Thao ldp, kidm tra, sua chua va bao duffng au(JC h¢ th6ng lam mat dung quy trinh, quy phr;,m va dung tieu chudn ky thuq,t
6 Sit d¥ng d¥ng dung, h(JJJ ly cac d¥ng C¥ thao ldp, kidm tra, sita chua, bao duffng
YEU cAu VE DANH GIA noAN THANH MO DUN
Ki~n thfrc
1 Trinh bay day du nhi~m V\l, c§u t~o, d.u t~o va nguyen tile ho~t d9ng cua cac h~ th6ng lam mat
2 Giai thich dung nhung hi~n tuQ'llg, nguyen nhan hu hong, phuang phap kiSm tra
va sfra chfra nhung hu hong cua h~ th6ng lam mat
Ky nang
3 Su dµng dung, hqp ly cac dµng cµ kiSm tra, bao duong va sua chfra dam bao chfnh xac va an toan
Trang 74 Chuful bi, b6 tri va sip xSp nai lam vi~c v~ sinh, an toan va hqp ly
Trang 8, ~ - - ,r I\
Gidi thi~u
Tren d(:mg cd dot trong thu'dng su' dl}ng cac phu'dng phap bai trdn khac
thi$u mc)t so h$ thong bai trdn thu'dng g~p tren cac d9ng cd va quy tr1nh thao lap cac be) ph$n cua h$ thong bai trdn
M9c tieu thl/C hi~n: H9c xong bai nay h9c vien c6 kha nang:
dung yeu cau ky thu$t
N9i dung chfnh
II Cau t?o, nguyen tac ho?t d9ng cua h$ thong bai trdn
2 Bai tron bang vung te
2 Nh~m d,~mg cac b9 ph$n
Cac hinh th((c hQC t~p
A T~i phong hQc chuyen mon hoa
II Gau t?O, nguyen tac ho?t d9ng cua h$ thong bai trdlJ
Trang 91 Bai trcm bang each pha dau vao nhien li$u
2 Bai trcm bang vung te
3 Bai trcm cuang bCtc
B Thl/C t~p t~i xulsng trltdng
I Nh~n biet h$ thong bai trcm tren d9ng co
II Nghe gi6i thi$u quy tr1nh va yeu cau ky thu~t thao, lap h$ thong bai tron
Trang 10A T~i phong h9c chuyen mon hoa
I Nhi~m VIJ cua h~ thong boi trdn
cua cac chi tiet d§ dam bao dieu ki$n lam vi$c b1nh thu'ong cua d9ng co cung nhu' tang tuoi the;> cac chi tiet
II Dau boi trdn
be m~t nay c6 m9t 16p dau nhon th1 ma sat se giam va chi tiet lau mon hon
Khi d9ng co lam vi$c, dau boi tron thu nhi$t do ma sat va khf chay truyen
Khi d9ng co lam vi$c, sau khi boi tron va lam mat, dau nhon ra khoi m~t
ma sat dem theo cac m9-t kim 109-i do mai mon va nhG'ng t9-p chat cd h9c khac
ma sat S9-Ch, khong bj C9-O Xu'dc va mai mon do cac t?P chat Cd h9c gay nen
Trang 11Khi d(mg cd lam vi$c, dau nhon lam kfn khe hd giG'a pittong va xilanh, giG'a xec mang v6i pit tong v.v , do d6 buong chay du'(Jc kfn, khf chay kh6 l9t xuong cacte va baa dam du'(Jc cong suat d9ng cd
Bao v$ chi tiet:
Dau nhon ngoai nhG'ng cong dl:Jng tren con c6 tac dl:Jng baa v$ cac chi tiet khoi bj an mon hay xam thlfc do anh hu'dng cua d9 §m, oxi hoa va khf chay
2 Tinh chat
09 nh6t la m9t trong nhG'ng tf nh chat chu yeu ve chat lu'(Jng boi trdn cua dau nhon 09 mon cua chi tiet, tfnh khdi d9ng cua d9ng cd va kha nang 11/U thong cua dau nhon phl:J thu9c nhieu vao d9 nh6t Neu dau nhon khong du d9 nh6t hay d9 nh6t be qua se bj ep ra khoi o tr1:1c, lam cha o tr1:1c bj mon nhanh
va c6 khi bi chay Ngu'(Jc l?i, neu dau nhon c6 d9 nh6t 16n qua se kh6 lu'U thong qua cac lo nho ho$c khe hd giG'a cac be m$t lam vi$c cua cac chi tiet
09 nh6t cua dau nhon thay doi va phl:J thu9c vao nhi$t d9 Neu nhi~t d9 tang thl d9 nh6t cua dau nhon se giam
Diem hay d9 ben Illa cua dau nhon la nhi~t d9 t?i d6 hdi dau nhon c6 the ti/ chay du'(Jc Dau nhon dung trong d9ng cd thu'ong c6 diem ben lu'a vao khoang 343° - 473°K
Dau nhon c6 d9 nh6t cao, diem ben Illa cGng rat cao
Nhi$t d9 dong d$c cua dau nhon la nhi$t d9 thap nhat ma dau nhdn c6 the d9ng d$c l?i Nhi$t d9 dong d$c cua dau nhon c6 anh hu'dng rat nhieu doi v6i
Nhi~t d9 dong d$c c.ua dau nhbn dung trong d9ng cd thu'ong la 253°K (-2O°C)
Trang 12Ngoai nhG'ng tfnh chat chu yeu tren, dau nhdn can c6 phai dam bao S?ch khong Ian nu'dc va cac t?P chat v.v
Thong thu'ong tren bao bt san ph§m deu c6 ghi r6 ky hi$u the hi$n cac tfnh nang Su' dl;)ng cua tung IO?i dau
0ay la thong so phan lo?i dau theo de) nh6t d 100°C va -18°C Vf dl;I: d 100°C, thong so SAE I6n tC!c la de) nhdt cua dau cao va llgu'qc l?i Thong so SAE cua dau cho biet cap de) nh6t.C6 hai lo?i de) nh6t sau:
Vf dl;I: SAE - 40, SAE - 50, SAE - 1 OW, SAE - 20W Cap de) nh6t c6 chG'
W dlfa tren cd sd d9 nh6t d nhi$t d9 thap nhat, con cap d.9 nh6t khong c6 chG'
Lo?i da cap: La lo?i c6 hai de) nhdt nhu' SAE - 1 OW/ 40, SAE - 20W /
50
cap SAE - 1 OW, con d nhi$t d9 thap c6 d9 nhdt nhu' lo?r ddn cap SAE - 40 La9i dau thu'dng dung d Vi$t nam la la9i SAE - 20W - 40
Thong so API cha biet cap h9ng chat iuqng nh6t khac nhau thea chung la9i d(>ng Thong so API cang caa c6 nghTa chat lu'qng dau ca ng caa va duqc chia lam hai la9i sau:
Trang 13Vf d1r hai loc;ii dau la API SH va API CE, chG' cai thu nhat sau dau cha biet loc;ii d9ng co su' d1:1ng dau (S cha d9ng co xang, C cha d9ng co
(al-phabet) Cap cao nhat hi$nnay la loc;ii SH va CF
d9ng co diezen
Vf dl:J: Dau c6 ky hi$u API SG / CD, c6 nghTa la dung cha d9ng co xang voi cap chat lu'(Jng G, con dung cha d9ng co xang voi cap chat luc;mg D Chi so cha d9ng co nao (S hay C) viet tru'Oc dau / c6 nghTa la u'u tien dung cha d9ng
co d6 0oi voi vf dl:J nay, dau du'<;1c u'u tien dung cha d9ng co xang
Khi su' dl:Jng dau phai theo dung hu'Ong dan cua nha che tc;io d9ng co ve thong so SAE, API
Ill Cac phtrang phap boi tran
Boi tron cu'Bn~ buc
1 Boi tran bang pha dau vao nhien li~u
nhien li$u theo m9t ty 1$ nhat djnh tu 1/20 - 1/25 va c6 th~ theo cac each sau:
Trang qua tr1nh d9rrg co lam vi$c, dau va xang du'<;1c hoa tr9n song song, tuc
la dau va xang du'<;1c pha tr9n theo djnh lu'<;1ng khi ra khoi thung chua
Trang 14
- Dung bdm phun dau tn/c tiep vao ong khuyech tan"' hay vi trf bu'6m ga Bdm du'qc dieu chTnh thee toe d9 vong quay cua d9ng Cd va Vi trf bu'c5m ga nen djnh lu'qng dau duqc hoa tr9n phu hqp v6i cac toe d9, che d9 tai tr9ng khac nhau
Qua tr1nh d9ng cd lam vi$c, cac h9t dau d trong hon hqp xang - dau se ngu'ng d9ng tren cac be m?t chi tiet d~ boi trdn cac be m?t ma sat
Phu'dng phap boi trdn bang each pha dau vao trong nhien li$u rat ddn gian nhu'ng khong an toan, do kh6 dam bao du'qc lu'qng dau boi trdn can thiet M?t khac do boi trong hon hqp khf bi dot chay cung nhien li$u nen de t~w mu9i than barn tren dTnh pit tong ngan can qua tr1nh tan nhi~t cua pit tong Neu lu'qng dau pha nhieu, mu9i than h1nh thanh cang nhieu lam pit tong qua n6ng dan den hi$n tuqng chay s6m, kfch n6, bu ri dean m9ch Neu pha ft dau, boi trdn kem lam cho pit tong b6 k~t trong xi lanh
Khi d9ng cd lam vi$c,cac chi tiet nhu' trl;JC khuyu, thanh truyen, banh rang se vung te dau len be m?t lam vi$c cua cac chi tiet can boi trdn nhu' xi lanh, cac te, cac cam Ngoai ra, m9t phan dau vung te d9ng su'dng muse rdi vao cac ket cau hung dau cua cac chi tiet khac can boi trdn, nhu' dau nho thanh truyen Phu'dng an boi trdn nay ddn gian, nhu'ng cGng nhu' phu'dng phap boi trdn bang pha dau vao nhien li$u la kh6 dam bao du dau boi trdn cho cac
co trl;JC V1 v~y phu'dng phap nay chi Su' dl;Jng o d9ng Cd c6 cong suat nho nhu' d9ng cd xe may, thuyen may, bdm nu'c5c
Trang 15@
3 Boi tron cuong buc
ma sat Dau boi tron luon luon lu'U d(mg tuan hoan va c6 m9t ap suat nhat
H$ thong boi tron cu'Bng bCl'c c6 cau t9o phCl'c t9p, nhu'ng c6 U'u diem la dieu
ngugc hay d?t ngang c6 pit tong doi nhau
4 Ht thong boi tron h6n hqp
Hau het cac d9ng co dung tren oto deu slf dl:Jng h$ thong boi tron hon hqp gom bol tron cu'Bng bCl'c va bol tron theo each te dau Cac chi tiet quan tr9ng chju tal tr9ng 16n nhu' b'?c c6 trl;JC chfnh va b'?c dau to thanh truyen, cac b9c trl:JC cam, cac b'?c q_on md cua Cd caLJ phan phoi khf du'gc boi tron bang ap h/c, con cac chi tiet khac nhu' pit tong, m'?t gu'ong xi lanh, con d9i, xu pap, than xu pap va ong dan hu'C1ng xu pap du'gc bol tron bang dau vung te
Trang 16
a Cau t~o
d9ng Cd
chan d~ l9c sd cac t9p chat c6 kfch thU'dc ldn va c6 khdp noi nen luon luon n6i
§ang ha ,P §-eng d<;u
i
V an toµn
B<;u lac th« B-m d<;u
C.cte Phao lac
l
ong dan den bau l9c tho vao ong dan dau chfnh Tu' ong dan dau chfnh, dau
Trang 17boi trcm b9c dau to thanh truyen va cac c6 trl;Jc con l9i cua trl;Jc khuyu M?t
khac,dau cOng tCf c6 bien, qua lo dan nho theo ranh d9c CJ than thanh truyen
len boi trcm chat pit tong
nay trung ho?c noi thong voi lo dau CJ c6 bien, thl dau dU'<Jc phun hay te len de
boi trCJn xi lanh, cam va con d(>i
thong boi trCJn
l9c tinh T~i day nhlfng t9p chat c6 kfch thLJ'Oc nho dlf<Jc gilf 19i nen dau dlf<Jc
c Cac bQ ph~n.kilm tra va gift an toan cho h~ thong
mCJ, m9t llf<Jng dau phfa sau bCJm se qua van ve l~i phfa tntoc bCJm, nho v~.y,
ap suat dau tren h~ thong boi trCJn luon luon 6n dinh
Trang 18+ Van an toan: Khi bau l9c tho bj tac, van an toan se md, phan ldn dau khong qua bau l9c ma len th~ng du'dng dau di boi trcm cha cac chi tiet, dei tranh hi$n tu'<;jng thieu dau boi trdn cac be m~t can boi trdA
+ Van nhi$t: Sau khi boi tron, dau d cac te c6 nhi$t d9 dau qua cao (tren 80°C), do d9 nhdt giam, van nhi$t d6ng dei dau qua ket lam mat dau roi trd ve cac te
d m9t so d9ng cd diesel bon ky, ket dau d~t noi tiep giu'a born dau va bau
H$ thong boi tron hon h<;jp c6 u'u dieim la: dam baa lu'<;jng dau di boi tron cha cac chi tiet, nhu'ng do dau boi trdn chCJ'a trong cac te, nen cac te phai sau dei c6 dung tfch ldn do d6 lam tang chieu cao d9ng co t>ong thdi, dau trong
mang theo hdi nhien li$u va hoi axft lam giam tu6i th9 cua dau
Trang 19
B Th\fc hanh t~i Xlfdng
I M1:1c dfch, yeu cau
1 Ml}c dich
- Ren luy~n ky nang thao h~ thong b6i tron
- Nh$n d9ng cac b9 phan chfnh cua h~ thong b6i tron cU'Bng bCJ'c
2 Yeu cau
- Nh(m biet duqc cac b9 ph$n cua h~ thong boi tron
- 0am bao an toan trong qua trinh thao, lap
- T6 chCJ'c ndi lam vi~c khoa h9c, ngan nap, g9n gang
Trang 20II Cac bU'dc tien hanh
1 Nh~n biet ht thong boi trdn tren d9ng cd
ph$n tren h$ thong
2 Quy trinh thao, lap ht thong boi trdn
Thao bulong va xa dau boi trdn trong cac te ra,
Thao ong hut hdi lap tren ong d6 dau boi trdn vao cac te
Thao cac te dau va d$m lam kf n ra khoi d9ng Cd
Sau khi cac b9 ph$n cua h$ thong boi trdn da du'gc sll'a chG'a xong,
thao C~ th~ theo tr1nh ti/ va yeu cau sau:
Trang 21=
khi lap,
- Lap phao l9c dau va toan be) ong dan vao Khi lap nen quay trt;Jc khuyu de kiem tra xem c6 bj ch~m hay khong
Lap d$m 16.t bang lie len tren cac te dau
- Lap cac te dau vao d9ng co, v~n ch~t cac bu long theo ther tl! doi xerng, v~n deu va Ian luqt ta giG'a ra hai ben
Lap ong thong hoi cac te
- Lap bau l9c tho va bau l9c tinh
- Lap cac orig dan dau lien quan giu'a cac be) ph$n cua h$ thong boi tron
- Lap day dan di$n cua be) ph$n truyen cam cua dong ho ap suat va dong ho nhi$t de) dau boi tron
- 06 dau boi tron vao cac te dung mere quy djnh
- Kiem tra t6ng quat h$ thong sau khi lap
c Cac chu y
- Chu y bao quan tot dau xa tCt cac te ra neu dau con su' dl;lng du'qc
- Dau boi tro';, d6 vao cac te phai dung mere quy djnh
- Sau khi lap cac be) ph$n len d<)ng co, dau boi tron lu'U thong tot, khong bj ro r1 dau c1 cac dau noi, cac te
- Sau khi lap d<)ng co len xe, can tien hanh khdi d<)ng d<)ng co d~ ki~m tra SI/ ho~t d<)ng cua born dau Neu dong ho ch1 khong b1nh thlfang phai dang d<)ng cod~ fim nguyen nhan Sau khi dieu ch1nh xong m6i duqc cho d<)ng co tiep tvc hoc;it d9ng
3 Thlfc hanh
a Thao cac b9 ph~n cua h$ thong boi tron ra khoi d<)ng co
Trang 22b Nhan biet cac chi tiet
c Lap cac b9 ph~n cua h$ thong boi len d9ng co
Trang 23Cau hoi kUf m tra danh gia chat h.rqng
I.Cau hoi h/a ch9n: 0anh dau (X) vao cau tra ICJi dung nhat cho moi cau hoi
1 Dau boi tron dung trong d9ng co c6 cong di:Jng, ngo9i trCJ'
a Dau boi tron du'gc phun d9ng su'Ong mu
b Dau boi tron hon hgp voi nhien li$u
c Dau boi tron lu'u thong bang ap life
4 ap suat dau boi tron cua h$ thong boi tron d9ng co du'gc xac djnh t9i :
a 0u'CJng dau di boi tron cho tr1:1c khuyu
b 0u'CJng dau di boi tron cho trl;Jc cam
d 0u'CJng dan dau chfnh trong than d9ng co
Trang 24,
5 Van an toan tren h$ thong boi tron hon h<;1p cua d9ng co c6 tac dl:)ng:
II Tr~c nghi~m dung sai : 0anh dau (X) vao cau du'<;1c ch9n ( dung / sai)
1 D au A' t•'t ' t u cac e qua en um au va sau o vao d, , bn d ~ ' d, '
khuyu dei boi tron thanh truyen va con l?i cua trl;Jc khuyu
Trang 25:
cac te
4 Sau khi boi trcm cha cac chi tiet dau se trc:1 ve cua d9ng co
Bai 2: Bao dtrong h~ th6ng boi tron
Gidi thi~u
Boi tron tot hay xau c6 anh huong nhieu den tfnh nang lam vi$c va tu6i th9 cua d9ng co muon dam baa boi tron cha d9ng co can thlfc hi$n tot cong tac baa du'Bng h$ thong boi tron Duoi day la m1:1c dfch, n9i dung cua cong tac baa du'Bng h$ thong, boi tron
Myc tieu thlfc hi~n: H9c xong bai nay h9c vien c6 kha nang:
d9ng co
N9i dung chinh
Trang 26
1 Muc dfch
3 N9i dung bao di.fang djnh ky
A Tcili phong h9c chuyen mon hoa
3 N9i dung bao duang dinh ky
B Thlfc t~p tcili xucsng trucsng
tron
Trang 27
A T~I PHONG HQC CHUYEN MON HOA
I M~c dich bao dttong h~ thong boi tran
Bao dU'Bng h~ thong boi trcm nham ml:Jc dfch: dam bao llf(Jng dau boi tron
trong h~ thong boi tron
II NQi dung bao dttong thttdng xuyen
Th-ic ®o d(::u
I
tren dl.fong di khi xe ch<?Y dU'Ong dai, llf<Jng dau phai dung mere quy djnh, neu can th1 phai d6 them dau
2 Phai su' dl;lng dau da quy djnh cho moi lo<?i d9ng co, dau phai s<?ch khong c6 Ian nlf6c Trlf6c khi cho dau hay ma vao d9ng co phai lau chui s<?ch
se mi~ng r6t dau ho~ c vu ma va phai ·rot dau qua IU'6i l9c
ho, neu ap suat thap th1 phai dieu chinh l<?i born dau
Trang 28
4 Ve mua dong khi o to ngung ho9t d9ng phai xa het dau khoi cac te luc
mdi d6 vao cac te va ki~m tra xem dau c6 bi ro chay khong
Ill N9i dung bao dltong djnh ky
1 Ki~m tra xem xet ben ngoai d9 kfn cua cac thiet bi h$ thong boi trdn va
hong
2 Xa c$n ban khoi bau l9c dau: ham n6ng d9ng co tnJoc khi xa c$n ban, lau chui bl;Ji ban d vo bau l9c, c$n ban xa vao ch?U, khi mo nut xa dau khong d~ dau vang lam ban d9ng co
thay dau theo hU'Ong dan cua nha san xuat
4 Thay 16i l9c (bau l9c tham) ho$c lam s9ch bau l9c ly tam cung voi vi$c
5 RLl'a h$ thong boi tron: Neu trong khi xa dau, thay h$ thong boi tron bi cau ban nhU' dau den va c6 nhieu t'?p chat co h9c th1 phat ru'a h$ thong Muon V?Y, ta d6 dau ru'a cong nghi$p vao cac te toi V9Ch du'Oi cua thu'OC do dau, khCJi d9ng d9ng co va cho ch'?Y ch?m 2 - 3 phut, sau d6 mCJ nut xa d~ thao het dau ru'a Thao nap bau l9c va nut d?Y lo xa dung ch6i long ru'a s9ch bau l9c Rau khi ru'a xong, neu can phai thay 16i l9c moi, sau d6 v~n ch$t nut xa va d6 dau moi vao cac te qua mi$ng ong d6 dau dung so lu'~mg quy dinh cua nha che t'?o Khdi d9ng d9ng co, ham n6ng d9ng ccJ den nhi$t d9 b1nh thu'dng roi
0oi voi m9t so xe, de xa c$n ban khoi bau l9c ly tam, can phai thao lu'di l9c
ra, thao vo ngoai, m9t tay v$n dai oc tron, tay kia giG' vo chl:Jp khong cho n6
Trang 29:
quay va nhac c§n th~n vo ra, sau d6 thao ILJ'di l9c, lau s9ch c$n b§n d vo va dung xang nJa S9C~ VO va ILJ'di l9c
cua ro to, dung tay de V?n dai oc (khong V$n qua ch$t) VO Chl;Jp va hu'dng cho
VO dung vi trf, khong bi 1$ch, sau d6 lap VO ngoai va V?n Ch?t tai hong Lap bau l9c, b9 ph~n thong gi6 cac te vao cho cO, khdi d9ng d9ng co, kiem tra xem dau c6 ro chay khong Sau khi khu c$n b§n va thay dau khong cho d9ng
co lam vi$c ngay vdi toe d9 ldn Tang dan toe d9 quay cua trl;Jc khuyu de kiem tra SI/ ho9t d9ng cua bau l9c ly tam, sau d6 tat may trong vong 2 - 3 phut se nghe tieng keu cua ro to dang quay la duc;,c Neu phat hi$n thay bau l9c lam vi$c khong tot th1 phai thao bau l9c ra n1a s9ch cac gfclo va ong 16t
6 Lam s9ch du'dng dau boi tron cua d9ng co
0LJ'dng dau trong trl;Jc khuyu c6 the dung sc;,i vai s9ch quan vao day thep roi
khong de s6t sc;,i vai va c$n b§n trong du'dng dau
Cac lo dau d goi dB thanh truyen va d b9c 16t chat pit tong can rua s9ch bang dau hoa, roi thoi s9ch bang khf nen
Cac du'dng dau d than may, can thao nut, dung choi long tron nhung dau hoa cho vao trong du'dng dau chfnh de c9, dung sc;,i vai quan vao dau day thep de thong s9ch.cac du'dng dau nho tren cac tam chan Cac ong phun dau banh rang co cau phan phoi khf cOng du'<;'c lam s9ch bang dau hoa va thoi S9Ch bang khf nen
Sau khi toan b9 du'dng dau da du'<;jc thong s9ch, lap ch$t cac nut d du'dng
dau
Trang 30a T~i x11lsng th11c hanh
1 Ml;,IC dich
thu'ong cua h$ thong boi tron
2 Yeu cau
dam bao tieu chu§n ky thu?t va dam bao tfnh kinh te
chu§n quy dinh
3 Chuin bi
Trang 31=
Th(/c hiE)n cac n9i dung quy dinh ve cong tac bao di.fang h$ thong boi tron tren d9ng co
1 Thao h$ thong boi tron
2 Ki~m tra cac chi tiet
3 SLJ'a chG'a, thay the cac chi tiet hu' hong
4 Lap h$ thong boi tron
5 Ki~m tra, dieu chinh h$ thong boi tron
6 Phan doan va xu' ly nhG'ng hu' hong thong thu'ong cua h$ thong boi tron NhG'ng hu' hong thong thu'dng cua h$ thong boi tron la dau boi tron ft qua ho~c nhieu qua, dau bi loang, ban va bi re, ap suat khong du Cl:l th~ ve hi$n tl.fgng va nguyen nhan va phi.fang phap khac phl:lc nhu' sau:
Nguyen nhan cua hi$n tugng nay la do r6t them dau khong du, bi re dau
giG'a xec mang va xi lanh Ion Neu xay ra trl.fong hgp nay, tru'Oc het phai ki~m tra xem c6 cho nao bi re khong, ki~m tra bugi c6 d6ng mu9i than nhieu khong Neu khong c6 hi$n tl.fgng tren th1 do dau boi tron khong du Can bo sung
Neu dau bol tron Sl:IC len buong chay nhu'ng khong nghiem tr9ng th1 d9ng
Cd c6 th~ tiep tl;IC ho<?t d9ng du'gc Neu dau Sl:JC len buong chay nhieu th1 phai thay xec mang
b Dau qua nhieu, mere dau qua eao
Neu dau trong cac te qua nhieu, khi d9ng Cd ho<?t d9ng trong d9ng COG
Trang 32
tieng dau tung toe tU'ong doi Ion 09ng co quay yeu, ong giam thanh xa ra kh6i kh6i mau xam xam Nguyen nhan do dau trong cac te qua nhieu ho~c mang born xang bi rach, xang chay xuong cac te
Cach phan doan: Rut thU'Oc tham dau boi trcm ra d~ ki~m tra xem tren thU'dc c6 gi9t nude hay khong va trong dau c6 mui xang khong, khi can thiet th1 thao m(>t phan dau dvoi cac te ra xem c6 nvoc d(>ng hay khong
Phvcmg phap Xu' ly: Neu do dau qua nhieu th1 xa bat dau ra Neu c6 nvac Ian ho~c xang trong dau th1 phai xac dinh dVCJc cha r6 d~ su'a chiia, sau d6 thay dau m6i dung chung lo?i do nha che t?O quy dinh
C Dau qua loang
Dau bi loang nguyen nhan do su' dl:Jng dau boi tron khong phu h9p v6i thdi tiet, vf dl:J mua he dung dau mua d(>ng Mang born xang bi rach, dai oc thanh keo mang born bj long, xang chay xuong cac te Can du~g thvac d~ ki~m tra
mete dau Dung ng6n tay tro va ng6n tay cai tham m(>t ft dau d~ ki~m tra d(> nhat, neu dau con tot th1 th1 khi tach hai ng6n tay ra, giiia hai ng6n tay phai c6 nhiing s9i dau dai 2 - 3 mm, neu khong qua loang, dong thdi ki~m tra trong dau boi tron c6 mui xang khong
Cach Xu' ly: Thay dau boi tron m6i theo dung lo?i phl:J h9p v6i mua ho~c su'a chiia nhiing cha bi r6 cua born xang
d Dau boi trdn bi b,n, dau c6 mau den, trong dau c6 m~t kim lo~i
Dau bi b§n do m(>t so nguyen nhan sau: Dung dau khong S?Ch ho~c nap d~y ong dau khong kf n lam cho cat bl;Ji roi vao cac te, dan den cac chi tiet may bi mai mon roi m?t kim lo?i xuong cac te Bl;1i va hoi nvac l9t xuong cac
te qua h$ thong thong gi6 cac te roi d6ng thanh c~n, san ph§m chay c6 mang
Trang 33mu9i than va cac t?P chat khac qua khe hd giG'a xec mang va xi lanh l9t
m9t so ph1;.1 gia cho them vao dau boi tron c6 the lam cho dau d6i mau
Trong tru'dng hgp nay, can rut thu'dc tham dau de xem dau dfnh vao thuac dau de xac djnh dau c6 bj den khong, dong thdi dung ng6n tay de ve dau xem
dau bj den thi van c6 the dung dugc
Phuong phap Xu' ly: Ru'a S?Ch h$ thong boi tron va thay dau boi tron mdi
e a dudi d9ng ca c6 vet dau
Nguyen nhan hi$n tugng nay la do bulong xa c$n du6i day cac te ho$c bulong dau noi ong-ctan bi long, ong dau bi nut ho$c tam d$m 16t bi rach, ph6t dau bi hong (su' d1;.1ng qua lau ho$c lap khong dung)
each kiem tra: Lau S?Ch vet dau roi cho d9ng co' ho?t d9ng, quan sat de kiem tra xem dau bol tron bj ro cha nao Neu ro d cha ph6t dau phfa truac
la do d$m 16t cac te bi hong Neu ro d d m$t lap ghep giG'a born xang v6i than may thi do tam d$m 16t bi hong ho$c bu long bi long Neu ro d cha dau noi ong dau la do dau noi bi long ho$c do mi$ng con dau noi bi hong
Phuong phap Xu' ly: Neu ph6t dau ho$c d$m 16t bi hong thi phai thao ra va thay m6i Neu bu lo'hg ho$c dau noi ong dau bi long thi xiet ch$t l?i, neu ong dau bi nut ho$c mi$ng con bi hong thi su'a chG'a ho$c thay m6i
Nguyen nhan: Dau bi ban, c6 nhieu m9-t kim lo?i trong dau lam cho banh rang bi man ho$c d(2 born dung qua lau
suat dau d dong ho ap suat, dung ong nghe d$t ben born dau ho$c cha gan
Trang 34d6, dong thdi tang toe d9 cua d9ng cd, lang nghe c6 tieng keu d?c bi~t hay
khong (tieng keu deu deu la b1nh thu'dng), neu c6 tieng keu khac thu'dng th1 phai thao bdm dau dl§ kil§m tra su'a chiia
g Nhi~t d9 dau qua cao
NhiEJlt d9 dau vu'(Jt qua gia tri cho phep, do khe ho giiia"'Xec mang va xi lanh qua 16n, lam cho khf chay l9t xuong cac te lam tang nhiEJlt d9 cua dau, lam loang dau va lam cho dau bien chat nhanh ch6ng M?t khac, do ket lam mat dau bi ban hiEJlu qua lam mat dau thap can phai kil§m tra dl§ xu' ly kip thoi
Nguyen nhan: Do dau o du'ong dau chfnh bi ro, bdm dau va cac c6 tr1;1c bi
Phuong phap XU' ly: Xiet ch$t cac cha noi va nut xa dau, ong dan dau bi nut th1 phai thay ong khac, cac hu' hong cua born dau, van giam ap va cac 6 tr1;1c
hong Neu dau b6i tron bi ban ho$c dung dau kh6ng dam bao d9 nh6t th1 phai thay dau m6i dung tieu chuan
Nguyen nhan do: Cac ong dan dau bi tac, dung dau i:'.;6 d9 nh6t cao qua, van giam ap bi k~t o vi trf d6ng
Phuong phap Xu' ly: ong dan bi tac th1 dung day thep thong s<?ch (thao d9ng co), rLJ'a s<?ch bang dau hoa va th6i s<?ch bang khf nen 0l§ ki~m tra xem dong
Trang 35ho ap suat bao c6 chfnh xac khong, ta v~n ong noi cua ap ke ki~m tra vao m(>t
hong, can sU'a chG'a ho~c thay the
Trang 36
Cau hoi ki,m tra danh gia chat IU'qng
cau hoi sau:
1 H~ thong boi trdn dugc thlfc hi~n bao dU'Bng theo che d9:
a Bao duBng khi c6 thoi gian va v~t
b Bao duBng sau m9t thoi gian qva djnh kydjnh ky
c Ca hai che d9 neu tren
2 Dau boi trdn trong cac te can phai:
a Cao hdn vach tren cua thu6c do
b Thap hdn V?Ch dU'di cua thU'dc do
C Khoang giG'a hai V?Ch cua thU'dC do
d Cao hdn ho~c thap hdn cac V?Ch deu duc;,c
a 09ng cd dang ho?t d9ng vdi nhi~t d9 thfch h<Jp
b 09ng cd ngung ho?t d9ng va d9ng cd dang n6ng
c 09ng cd ngung ho?t d9ng va d9ng cd da ngu9i
4 Yeu cau cd ban cua h~ thong boi trdn:
a Dau c6 ap suat dung quy djnh
b Dau phai lu'u thong tot
c Dau khong Ian axft, nu'dc va cac t?P chat cd h9c
d Tat ca cac yeu cau neu tren
Trang 37
II Tric nghi~m dcing / sai: Danh dau (X) va cau tra loi du'c;:Jc ch9n vai moi cau hoi sau:
v1 nu'C1c du'c;:Jc ILJ'u thong nhanh trong h$ thong
b Dung / sai: Bao du'Bng thuong xuyen khong can thao cac b9 ph$n cua h$ thong lam mat de kiem tra
c Dung / sai: Chi nen dung nuac c6 ap hJc cao de sue nl'a nap may bang
hc;:Jp kim nhom, khong nen dung dung djch c6 tfnh axft
Trang 38
E>ap an cac cau hoi va bai t~p cua modun
E>ap an bai 1
I Cau hoi IU'a chon
1 b; 2 a; 3 a; 4 c; 5 b
II Cau hoi suy lu~n
1 Qua tr1nh lam vi$c cac c$p chi ti~t men khac nhau~ tranh lap Ian, dam bao kfn khft giG'a de va xu pap
2 Co hai hanh tr1nh:
3 0i~m khac nhau:
E>ap an bai 2
I Cau hoi h/a ch9n
1 b; 2 c; 3 a; 4 d; 5 d
II Cau hoi suy lu~n
i Qua tr1nh lam vi$c cac c$p chi tiet men khac nhau, tranh lap Ian, dam bao kfn khft giG'a de va xu pap
2 Qua tr1nh dong xu pap khong lien t1:1c, rung d9ng, va q~p
E>ap an bai 3
Trang 39I Cau hoi h/a ch9n
II Cau hoi suy lu~.n
Khf chay xa khong S9Ch
flap an bid 4
I Cau hoi h/a ch9n
1 b; 2 d; 3 b; 4 d
Ill Cau hoi suy lu~n
Giam h$ so n9p ( doi v6i cam n9p)
flap an bai s
I Tr~c nghifm h/a ch9n dung sai
11.Ti~u lu~n: Muc 11.2
Trang 40
Bai 3 Sfra chfra h~ th6ng boi tron
Gicsi thi~u
Born dau la m9t chi tiet quan tr9ng trong h$ thong boi tron hon h<Jp Born
cac be m~t ma sat, lam giam tu6i th9 cua d9ng co V1 v~y, vi$c nam vG'ng ket cau cOng nhu' vi$c ki~m tra, sua chG'a born dau boi tron kip thdi la vi$c lam can thiet, bai h9c nay se giup b9n thljc hi$n yeu cau d6
M9c tieu thl!c hi~n: H9c xong bai nay h9c vien c6 kha nang:
hi$n tu'(Jng, nguyen nhan hu' hong va phu'dng phap ki~m tra, slfa chG'a born dau
2 Phat bi~u du'(Jc quy tr1nh va yeu cau thao lap born dau ki~u banh rang
3 Thao lap, ki~m tra, su'a chG'a born dau dung phu'dng phap va d9t tieu chu§n ky thu~it do nha che t90 quy dinh
N9i dung chinh
II Phan lo9i h$ thong b6i trdn
111 Cac lo9i born dau
2 Born dau ro to