Chủ đề Văn bản thuyết minh văn thuyết minh và phương pháp làm bài văn thuyết minh2594

Chủ đề :Văn bản thuyết minhVăn thuyết minh và phương pháp làm bài văn thuyết minh.. Ngày soạn: Ngày dạy: I.Mục tiêu cần đạt: -Giúp học sinh củng cố khái niệm về văn thuyết minh,tri thức,

Chủ đề :Văn bản thuyết minh

Văn thuyết minh và phương pháp làm bài văn

thuyết minh.

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I.Mục tiêu cần đạt:

-Giúp học sinh củng cố khái niệm về văn thuyết minh,tri thức,cách trình bày một văn bản thuyết minh và nhưng phương pháp thuyết minh trong bài văn thuyết minh

-Rèn kĩ năng hiểu và nhận biết,nắm rõ các đặc điểm của văn bản thuyết minh

II.Chuẩn bị:

-Giáo viên:Ngiên cứu tài liệu,soạn giáo án.Bảng phụ

-Học sinh:Học lí thuyết

III.Tiến trình dạy và học:

A.ổn định tổ chức:Kiểm tra sĩ số

B.Kiểm tra bài cũ:Kết hợp trong giờ.

C.Bài ôn:

Hoạt động của thầy và

trò

Nội dung dạy học

?Thế nào là văn bản

thuyết minh?

?Cho ví dụ về văn bản

thuyết minh dã học?

?Tri thức trong văn bản

thuyết minh phải đảm

bảo yêu cầu gì?

?Muốn văn bản thuyết

minh có sức thuyết

phục thì cách trình bày

ngôn ngữ ra sao?

I.Lí thuyết:

1.Thế nào là văn bản thuyết minh?

-Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng ttrong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức) vầ đặc điểm, tính chất, nguyên nhân… của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên

và xã hội bằng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích

VD:Văn bản Ôn dịch thuốc lá hay Cây dừa Bình

Định

-Tri thức trong văn bản thuyết minh cần khách quan,xác thực và hữu ích cho con người

-Muốn văn bản thuyết minh hay và thuyết phục ,có giá trị phải:

?Thế nào là phương

pháp thuyết minh?

?Muốn làm tốt một văn

bản thuyết minh,người

viết cần phải làm gì?

?Trong văn bản thuyết

minh cần sử dụng

những phương pháp

nào?

?Nêu định nghĩa và tác

dụng của từng phương

pháp?

+Trình bày rõ ràng và hấp dẫn những đặc điểm cơ bản của đối tượng thuyết minh

+Ngôn ngữ sử dụng phải cô đọng,chính xác,chạt chẽ ,sinh động

2.Phương pháp thuyết minh:

-Phương pháp thuyết minh là vấn đề then chốt của bài văn thuyết minh để biết lựa chọn thông tin nào, lựa chọn số liệu nào để thuyết minh về vật,hiện tượng

-Người viết cần quan sát và tìm hiểu kĩ sự vật,hiện tượng cần được thuyế minh, nhất là phải nắm được bản chất,đặc trưng của chúng để tránh sa vào trình bày những biểu hiện không tiêu biểu

-Để bài văn thuyết minh có tính thuyết phục,dễ hiểu,sáng rõ,người ta có thể sử dụng các phương pháp thuyết minh như: định nghĩa,giải thích,dùng

số liệu,so sánh…

a.Phương pháp định nghĩa,giải thích:

-Vị trí: Phần lớn ở đầu bài,đầu đoạn văn, nó thường giữ vai trò giới thiệu

-Quy sự vật được định nghĩa vào loại của nó, và chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng, khi định nghĩa ta thường sử dụng đến hệ từ “là”

VD: Sách là một đồ dùng học tập thiết yếu của học sinh

b.Phương pháp liệt kê:

Liệt kê bằng cách chỉ ra các đặc điểm,tính chất của sự vật, hiện tượng theo một trình tự hợp lí nào

đó

Vai trò:Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện,ấn tượng về nội dung được thuyết minh

c.Phương pháp nêu ví dụ:

Là nêu ví dụ cụ thể để người đọc tin vào những nội dung được thuyết minh

d.Phương pháp dùng số liệu:

Là phương pháp dùng số liệu chính xác để khẳng

định độ tin cậy của các tri thức được cung cấp.Phương pháp nêu số liệu giúp người đọc tin tưởng vào vấn đề thuyết minh,khẳng định người viết không suy diễn

e.Phương pháp so sánh:

So sánh hai đối tượng cùng loại hoặc khác loại nhằm làm nổi bật các đặc điểm, tính chất của đối tượng cần thuyết minh

g.Phương pháp phân loại,phân tích:

-Nghĩa là ta chia đối tượng thuyết minh ra từng mặt,từng khía cạnh,từng bộ phận,từng vấn đề dể thuyết minh

-Tác dụng: Giúp người đọc hiểu được từng mặt của

đối tượng một cách có hệ thống,có cơ sở để hiểu

đối tượng một cách đầy đủ, toàn diện

D.Củng cố:

-Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm trong bài

E.Hướng dẫn học tập ở nhà:

-Học kĩ kí thuyết và chuẩn bị cho giờ sau thực hành

Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I.Mục tiêu cần đạt:

-Giúp học sinhnắm được các đề văn thuyết minh dưới nhiều kiểu cấu trúc câu diễn đạt khác nhau, nắm chắc cách làm bài văn thuyết minh có đầy đủ

bố cục ba phần và yêu cầu làm bài trong từng phần

-Rèn kĩ năng phát hiện dề chính xác,diễn đạt bài văn trôi chảy,mang sức thuyết phục cao

II.Chuẩn bị:

-Gíao viên nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

-Học sinh :Ôn bài

III.Tiến trình dạy và học:

A.ổn định tổ chức:Kiểm tra sĩ số

B.Kiểm tra bài cũ:

?Kể tên các phương pháp thuyết minh?Nêu rõ các khái niệm?

C.Bài ôn:

Hoạt động của thầy và

trò Nội dung cần đạt

?Đề văn thuyết minh là

gì?

?Đối tượng được đề cập

1/Đề văn thuyết minh:

-Đề văn thuyết minh nêu các đối tượng để người làm bài trình bày các tri thức về chúng

-Đối tượng dược đề cập đến trong bài văn thuyết minh rất rộng vì lĩnh vực nào trong đời sống cũng

đến trong văn thuyết

minh?

?Có mấy dạng đề văn

thuyết minh?Cho ví

dụ?

?Có thể quy các đề văn

thuyết minh vào các

nhóm nào?

?Trước khi làm bài văn

thuyết minh,cần phải

làm gì?

?Ngôn ngữ trong văn

bản phải đảm bảo yêu

cầu nào?

?Bố cục bài văn thuyết

minh gồm mấy phần?

Nêu nội dung của mỗi

phàn?

GV:Đọc văn bản: “ở xã

đồng Tháp …hôm

nay”

có rất nhiều đối tượng cần được giới thiệu

-Có hai dạng đề:

+Dạng đề có cấu trúc đầy đủ:

VD:Thuyết minh về một lọ hoa, đĩa hoa em đã cắm

để tặng mẹ nhân ngày QT Phụ nữ 8/3

-Dạng đề có cấu trúc không đầy đủ, thường chỉ đề cập dến đối tượng được thuyết minh

VD: Thuyết minh về mọt gương mặt trẻ của thể thao Việt Nam?

-Các nhóm đề văn thuyết minh:

+Thuyết minh về người

+Thuyết minh về đồ dùng gia đình

+Thuyết minh về vật dụng cá nhân

+Thuyết minh về phong tục tập quán

+Thuyết minh về món ăn

+Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

+Thuyết minh về loài hoa,loài cây

+Thuyết minh về vật nuôi

+Thuyết minh về tác phẩm văn học…

2.Cách làm bài văn thuyết minh:

-Để làm bài văn thuyết minh cần xác định rõ yêu cầu của đề.Tìm hiểu kĩ dối tượng cần thuyết minh, xác định rõ phạm vi tri thức về đối tượng đó, sử dụng phương pháp thuyết minh thích hợp

+Ngôn ngữ trong văn bản thuyết minh cần đảm bảo tính chính xác cao,dễ hiểu

-Bố cục: Gồm ba phần:

+MB: Giới thiệu đối tượng cần thuyết minh

+TB: Gồm có nhiều ý,sắp xếp theo một trình tự nhất định

Trình bày đặc điểm,cấu tạo,lợi ích của đối tượng… +KB: Bày tỏ thái độ với đối tượng

II.Thực hành:

Đề bài: Cho văn bản: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

-VB trên gồm ba phàn:

+MB:Từ đầu-dân gian: Giớ thiệu hội thổi cơm thi ở

Đồng Vân

?Hãy xác định dàn ý

chi tiết của văn bản

trên?

?Hãy xác định các

phần của văn bản?

+TB:Tiếp –với dân làng: Giới thiệu cụ thể cuộc thi +KB: Còn lại:Trình bày suy nghĩ của em về hội thi

D.Củng cố:

-Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm trong bài

E.Hướng dẫn học tập ở nhà:

-Học kĩ kí thuyết và chuẩn bị cho giờ sau thực hành

:cách làm bài văn thuyết minh về một thứ dồ

dùng

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I.Mục tiêu cần đạt:

-Giúp học sinh củng cố bài làm văn thuyết minh về đồ dùngg trong dời sống; Thuyết minh về chiếc nón lá

-Rèn kĩ năng dùng từ, diễn đạt câu trôi chảy,bài viết trong sáng,rõ ràng

II.Chuẩn bị:

-Gíao viên nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

-Học sinh :Ôn bài

III.Tiến trình dạy và học:

A.ổn định tổ chức:Kiểm tra sĩ số

B.Kiểm tra bài cũ:

?Kể tên các phương pháp thuyết minh?Nêu rõ các khái niệm?

C.Bài ôn:

Hoạt động của

thầy và trò

Nội dung dạy và học

?Muốn làm được

bài văn thuyết

minh về đồ dùng,ta

phải làm như thế

nào?

?Nêu bố cục của

văn bản thuyết

minh?

?Xác định thể loại

của đề?

?Xác định về nội

dung?

GV hướng dẫn học

sinh lập dàn ý để

viết bài

?Mở bài em cần

dẫn dắt,giới thiệu

như thế nào?

?Lần lượt giới thiệu

những nội dung

nào?

I.Lý thuyết:

1.Muốn làm một bài văn thuyết minh về một đồ dùng,trước tiên phải quan sát, tìm hiểu kĩ cấu tạo,tính năng, tác dụng,cơ chế hoạt động của đồ dùng đó

-Khi trình bày,cần giới thiệu lần lượt những bộ phận tạo thành, nói rõ tác dụng và cách sử dụng, bảo quản của nó,sao cho người đọc hiểu

2.Bố cục: Ba phần:

-MB: Giới thiệu đối tượng cần thuyết minh

-TB:Lần lượt giới th thiệu các ý chính và pp thuyết minh:

+Nguồn gốc

+Cấu tạo,đặc điểm,hình dáng

+Phân loại +Tác dụng-ý nghĩa

+Cách bảo quản,sử dụng(nếu có) -KB:Nêu suy nghĩ của bản thân về đối tượng thuyết minh

II>Bài tập thực hành:

Đề 1:Giới thiệu về chiếc nón lá Việt Nam

Tìm hiểu đề:

-Thể loại:Thuýêt minh

-Nội dung: Chiếc nón lá Việt Nam

Dàn ý:

*MB: Chiếc nón lá Việt Nam góp phần không nhỏ tạo nên nét độc đáo, sự duyên dáng tinh tế thật đẹp và đặc biệt cho người phụ nữ Việt Nam

*T B:

-Nguồn gốc:Do nước ta nằm ở khu vực nhiệt đới gió mùa quanh năm nắng lắm,mưa nhìeu

-Hình dáng: Nón có hình chóp nhọn

-Nguyên liệu: Chủ yếu làm bằng lá cọ

-Phải chọn lá vừa tuổi,về phải phơi nắng hoặc sây khô lá bằng than củi,cắt bớt đầu đuôi để độ dài còn khoảng 50cm.Người thợ còn phải làm vành nón-vành dưới cùng to,dậm hơn,càng lên cao càng nhỏ

-Khi đã có lá,vành, người thợ bắt đầu khâu nón Vết

?Phần kết bài nêu

như thế nào?

khâu phải đều và thẳng hàng Nón khâu xong được

đính thêm cái “xoài” kết bằng chỉ tơ cho bền và đẹp -Lòng nón được trang trí thêm hoa văn hình hoa lá

cỏ cây kèm theo mấy câu thơ đặc sắc

-Những nơi làm nón:Làng Chuông, Huế, Quảng Bình

-Tác dụng của nón:

+Nón giúp con người che nắng mưa

+Nón có thể làm quà để tặng nhau, nón cũng có thể

được dùng để múa nhằm tôn thêm vẻ duyên dáng… +Nón đi vào thơ ca, nhạc,họa…

*KB: Nêu suy nghĩ của em về chiếc nón lá

Chiếc nón lá được coi như một di sản văn hoá bền vững.Chiếc nón vẫn là nét đặc trưng riêng của thị hiếu thẩm mĩ hết sức tinh tế với người Việt Nam, là niềm tự hào của dân tọc Việt Nam

D.Củng cố:

-Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm trong bài

E.Hướng dẫn học tập ở nhà:

-Học kĩ kí thuyết và viết hoàn chỉnh đề văn trên vào vở

cách làm bài văn thuyết minh về một thứ Đồ

dùng

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I.Mục tiêu cần đạt:

-Giúp học sinh củng cố bài làm văn thuyết minh về đồ dùngg trong dời sống; Thuyết minh về đôi dép lốp

-Rèn kĩ năng dùng từ, diễn đạt câu trôi chảy,bài viết trong sáng,rõ ràng

II.Chuẩn bị:

-Gíao viên nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

-Học sinh :Ôn bài

III.Tiến trình dạy và học:

A.ổn định tổ chức:Kiểm tra sĩ số

B.Kiểm tra bài cũ:

?Nêu nhữn ý chính trong bài văn thuyết minh về chiếc nón lá?

C.Bài ôn:

Đề 2:Thuyết minh về đôi dép lốp cao su

Hoạt động của thầy

và trò

Nội dung dạy và học

?Xác định thể loại

của đề?

?Xác định về nội

dung?

GV hướng dẫn học

sinh lập dàn ý để

viết bài

?Mở bài em cần dẫn

dắt,giới thiệu như

thế nào?

?Lần lượt giới thiệu

những nội dung

nào?

?Nêu hình dáng của

đôi dép?

?Nêu công dụng và

cách sử dụng?

*Tìm hiểu đề:

-Thể loại: Thuyết minh

-Nội dung: đối tượng là đôi dép lốp cao su

*Dàn ý:

-MB: Các bạn ạ! đôi dép lốp cao su bây giờ với chúng

ta quá xa lạ phải không? Thế nhưng trong hia cuộ ckháng chiến chống Pháp, Mĩ nó lại rất gắn bó với cán bộ và chiến sĩ Việt Nam ta.đôi dép là một vật dụng rất tiện lợi và cần thiết,thể hiện sự sáng tạo độc

đáo.Để hiểu ró hơn tôi xin giới thiệu để các bạn cùng nghe

-TB:

+Hình dáng:

đôi dép cao su có hình dáng giống các đôi dép khác,quai dép được làm bằng săm xe ô tô cũ Hai quai trước bắt chéo nhau,hai quai sau song song vắnt ngang vào cổ chân Bề ngoài của quai khoảng 1,5cm.Quai được luồn xuống đế qua các lỗ thủng vừa khít với quai.Đế dép được làm bằng lốp

2.Công dụng;Cách sử dụng:

-Dép lốp cao su dễ làm, giá rẻ tiện sử dụng trong mọi thời tiết nắng mưa

-Trong kháng chiến chống Pháp và Mĩ đôi dép cao su

là vật dụng để các chiến sĩ hành quân đánh giặc

-Dùng dép lốp cao su để hành quân thì mọi việc đơn giản hơn nhiều.Trời nắng dép nhẹ dễ vận động.Nếu trời mưa gặp đường lầy chỉ cần đổ một ít bi đông nước ra thì có thể đi tiếp không bị trượt chân

-Đôi dép cao su là biểu tượng giản dị,thuỷ chung trong hai cuộc chiến tranh giải phóng oanh liệt của dân tộc ta.Đôi dép cao su còn gắn với cuộc đời giản dị

?Chúng ta bảo quản

dép cao su như thế

nào?

?Nêu suy nghĩ của

em về đôi dép?

của Chỉ tịch Hồ Chí Minh.đôi dép cao su, đôi dép Bác

Hồ dã trở thành một đề tài phong phú của biết bao nhiêu nhà thơ Quân đội

3.Cách bảo quản:

-Dép cao su có ích với những người chiến sĩ trong kháng chiến.Chúng ta cần bảo quản tốt,trtánh ánh nắng,để nơi khô ráo

-KB:

Đôi dép cao su có ý nghĩa thật quan trọng dối với người dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến.Vì vậy,chúng ta phải yêu quý, bảo vệ nó,mãi coi nó là một vật vô giá trong tâm hồn mỗi người

D.Củng cố:

-Giáo viên khắc sâu kiến thức trọng tâm trong bài

E.Hướng dẫn học tập ở nhà:

-Học kĩ kí thuyết và viết hoàn chỉnh đề văn trên vào vở

cách làm bài văn thuyết minh về một thứ Đồ

dùng

Ngày soạn:

Ngày dạy:

I.Mục tiêu cần đạt:

- Giúp học sinh củng cố bài làm văn thuyết minh về đồ dùng trong dời sống; Thuyết minh về cây bút bi

- Rèn kĩ năng dùng từ, diễn đạt câu trôi chảy,bài viết trong sáng,rõ ràng

II.Chuẩn bị:

- Gíao viên nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

- Học sinh : Ôn bài

III.Tiến trình dạy và học:

A ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số

B Kiểm tra bài cũ:

?Nêu những ý chính trong bài văn thuyết minh về đôi dép lốp?

C.Bài ôn:

Đề 3: Thuyết minh về cây bút bi

Hoạt động của thầy

và trò

Nội dung dạy và học

?Xác định thể loại

của đề?

?Xác định về nội

dung?

GV hướng dẫn học

sinh lập dàn ý để

viết bài

?Mở bài em cần dẫn

dắt,giới thiệu như

thế nào?

?Lần lượt giới thiệu

những nội dung nào?

?Nêu nguồn gốc,

hình dáng của chiếc

bút ?

? Nêu cấu tạo của

chiếc bút?

?Nêu công dụng và

cách sử dụng?

*Tìm hiểu đề:

-Thể loại: Thuyết minh

-Nội dung: đối tượng là chiếc bút bi

*Dàn ý:

-MB: Trong các đồ dùng học tập của học sinh có lẽ không ai không biết đến chiếc bút bi Chiếc bút bi có tầm quan trọng rất lớn Nó là đồ dùng của học sinh để viết chữ Và cụ thể chiếc bút bi như thế nào tôi sẽ giới thiệu cùng các bạn

-TB:

+ Nguồn gốc: Chiếc bút bi ra đời muộn hơn bút ta, bút máy và nhanh chóng chứng tỏ ưu thế của mình

+Hình dáng: Bút bi thon, nhỏ, có hình trụ dài, làm bằng nhựa, đường kính 0,8cm, dài khoảng 15cm

+ Cấu tạo: Gồm hai bộ phận: Trong và ngoài Bộ phận bên ngoài có vỏ bút và khuy cài Vỏ bút bằng nhựa, nhiều màu: đen, xanh, trắng…Dầu của ngòi bút thon nhỏ về phía ngòi, có miếng đệm bằng cao su để dễ cầm

ở vỏ bút bi thiết kế một bộ phận để đìêu khiển ruột

bi và lò so phía bên trong Chúng ta chỉ cần ấn nhẹ bộ phận này là đầu bi có thể trồi ra hoặc thụt vào.Vỏ bi

có thể tháo ra nhờ ren ở thân bút dễ dàng, tiện lợi cho việc thay ruột bi khi bút hết mực

Bộ phận bên trong: ruột là bộ phận quan trọng của bút bi gồm một ống đựng mực và một đầu bút ống

đựng mực làm bằng nhựa chứa mực đầu bi được làm bằng sắt, thép có mạ I nôc, hình dáng thon nhỏ, tạo ngòi để viết Đầu ngòi bút có một viên bi nhỏ, khi viết, viên bi lăn đều để mực chảy

- Loại bút: Hiện nay bút bi được sử dụng nhiều Trên thị trường phổ biến là loại bút bi Bến Nghé và Thiên Long Giá một chiếc bút khoảng 1 500 – 2000 đ, cũng

có loại từ 15 – 20 000 đ

- Công dụng: