Bài tập bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng việt Lớp 5 Nguyễn Thị Thủy1945

e Trong tôi một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng……… Bài 4 Ca ngợi cuộc sống cao đẹp của Bác Hồ , trong bài thơ “Bác ơi !” ,nhà thơ Tố Hữu có viết : Bác sống như trời đất của ta Yêu từng ng

Tuần 1

Bài 1 Hãy xếp các từ dưới đây thành từng nhóm đồng nghĩa:

Chết, hi sinh, tàu hoả, xe hoả, máy bay, ăn, xơi, nhỏ, bé, rộng, rộng rãi, bao la, toi mạng, quy tiên, xe lửa, phi cơ, tàu bay, ngốn, đớp, loắt choắt, bé bỏng, bát ngát, mênh mông

………

………

………

………

Bài 2 Với mỗi nghĩa dưới đây của từ mũi , hãy đặt một câu. a) Bộ phận trên mặt người và động vật, dùng để thở và ngửi

b) Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trước của một số vật ………

c) Đơn vị lực lượng vũ trang có nhiệm vụ tấn công theo một hướng nhất định ………

Bài 3 Xác định chức năng ngữ pháp của đại từ tôi trong từng câu dưới đây : a) Tôi đang học bài thì Nam đến………

b) Người được nhà trường biểu dương là tôi ………

c) Cả nhà rất yêu quý tôi ………

d) Anh chị tôi đều học giỏi………

e) Trong tôi một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng………

Bài 4 Ca ngợi cuộc sống cao đẹp của Bác Hồ , trong bài thơ “Bác ơi !” ,nhà thơ Tố Hữu có viết : Bác sống như trời đất của ta Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa Tự do cho mỗi đời nô lệ Sữa để em thơ, lụa tặng già Đoạn thơ trên đã giúp em hiểu được những nét đẹp gì trong cuộc sống của Bác Hồ kính yêu ? ………

………

………

………

………

………

………

Bài 5

“Nghé hôm nay đi thi Cũng dạy từ gà gáy Người dắt trâu mẹ di Nghé vừa đi vừa nhảy…”

Thi nghé- Huy Cận Mượn lời chú Nghé con đáng yêu trong bài thơ trên, em hãy tả lại quang cảnh buổi sáng hôm Nghé dạy sớm lên đường đi thi cùng tâm trạng vui mừng, hớn hở của Nghé

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 2 Bài 1 Những từ đeo , cõng , vác , ôm có thể thay thế cho từ địu trong dòng thơ thứ hai được không? Vì sao? Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô ( Tố Hữu) ………

………

Bài 2 Đặt câu với mỗi quan hệ từ sau: của , để , do , bằng , với , hoặc ………

………

………

………

Bài 3 Tìm những đại từ được dùng trong câu thơ sau: Ta với mình , mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi , mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước , nghĩa tình bấy nhiêu ( Tố Hữu) ………

Bài 4 Viết đoạn văn ngắn bàn về nội dung câu tục ngữ “ Chị ngã , em nâng” ………

………

………

………

Bài 5 Đọc 2 câu ca dao : - Ai ơi, đừng bỏ ruộng hoang, Bao nhiêu tấc đất , tấc vàng bấy nhiêu - Rủ nhau đi cấy đi cày Bây giờ khó nhọc , có ngày phong lưu Em hiểu được điều gì có ý nghĩa đẹp đẽ trong cuộc sống của con người ? ………

………

………

………

………

Bài 6 Một hôm nào đó em đến trường sớm hơn lệ hường Em có dịp đứng ngắm ngôi nhà thứ 2 thân yêu của mình Hãy tả lại trường em lúc ấy ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 3 Bài 1 Tìm từ đồng nghĩa trong các câu thơ sau: a) Ôi Tổ quốc giang sơn hùng vĩ Đất anh hùng của thế kỉ hai mươi ( Tố Hữu) b) Việt Nam đất nước ta ơi ! Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn ( Nguyễn Đình Thi) c) Đây suối Lê - nin , kia núi Mác Hai tay xây dựng một sơn hà ( Hồ Chí Minh) d) Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông ( Hồ Chí Minh) ………

………

Bài 2 Với mỗi nghĩa dưới đây của từ xuân, em hãy đặt một câu : a) Mùa đầu của một năm , từ tháng riêng đến tháng ba ( xuân là danh từ ). ………

b) Chỉ tuổi trẻ , sức trẻ (xuân là tính từ ). ………

c) Chỉ một năm ( xuân là danh từ ) ………

Bài 3 Tìm nghĩa của từ bụng trong từng trường hợp sử dụng dưới đây , rồi phân các nghĩa khác nhau của từ này thành hai loại , nghĩa gốc , nghĩa chuyển Bụng no ; bụng đói ; đau bụng ; mừng thầm trong bụng ; bụng bảo dạ ; ăn no chắc bụng ; sống để bụng , chết mang đi ; có gì nói ngay không để bụng ; suy bụng ta ra bụng người ; tốt bụng ; xấu bụng ; miệng nam mô , bụng bồ dao găm; thắt lưng buộc bụng ; bụng đói đầu gối phải bò ; bụng mang dạ chữa ; mở cờ trong bụng ; một bồ chữ trong bụng ………

………

………

………

Bài 5 Trong bài Chiếc xe lu , nhà thơ Trần Nguyên Đào có viết: Tớ là chiếc xe lu Tớ là phẳng như lụa Người tớ to lù lù Trời nóng như lửa thiêu Con đường nào mới đắp Tớ vẫn lăn đều đều Tớ san bằng tăm tắp Trời lạnh như ướp đá Con đường nào rải nhựa Tớ càng lăn vội vã Theo em , qua hình ảnh chiếc xe lu ( xe lăn đường ) , tác giả muốn ca ngợi ai ? Ca ngợi những phẩm chất gì đáng quý ? ………

………

………

………

………

Bài 6 Lần đầu tiên em cắp sách tới trường , đầy bỡ ngỡ và xúc động Ngôi trường thật lạ , không giống trường mẫu giáo của em Nơi đây chắc chắn có bao nhiêu điều thú vị đang chờ em khám phá Hãy tả lại ngôi trường với tâm trạng ngạc nhiên và xúc động của ngày đầu tiên ấy ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 4 Bài 1 Trong những câu nào dưới đây, các từ đi mang nghĩa gốc và trong những câu nào, chúng mang nghĩa chuyển? - Nó chạy còn tôi đi - Anh đi ô tô,còn tôi đi xe đạp - Cụ ốm nặng , đã đi hôm qua rồi - Thằng bé đã đến tuổi đi học - Anh đi con mã, còn tôi đi con tốt - Ca nô đi nhanh hơn thuyền - Ghế thấp quá không đi được với bàn. ………

………

Bài 2 Hãy thay quan hệ từ trong từng câu bằng quan hệ từ khác để có câu đúng : a) Cây bị đổ nên gió thổi mạnh ………

b) Trời mưa và đường trơn………

c) Bố em sẽ thưởng cho em một hộp màu vẽ vì em học giỏi ………

d) Tuy nhà xa nhưng bạn Nam thường đi học muộn ………

Bài 3 Đọc đoạn trích sau, rồi thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới đây :

Cô Mùa Xuân xinh tươi đang lướt nhẹ trên cánh động Đó là một cô gái dịu dàng, tươi

tắn, ăn mặc giống y như cô Tấm trong đêm hội thử hài thuở nào, Cô mặc yếm thắm, một

bộ áo mớ ba màu hoàng yến, chiếc quần màu nhiễu điều, thắt lưng màu hoa hiên Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ Cô lướt đi trên cánh đồng, người nhẹ bỗng,

nghiêng nghiêng về phía trước

Theo Trần Hoài Dương

a) Tìm động từ, tính từ trong đạn trích trên

b) Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ sau : Xinh tươi, dịu dàng, rực rỡ

c) Tìm chủ ngữ, vị ngữ của hai câu sau :

- Cô Mùa Xuân xinh tươi đang lướt nhẹ trên cánh đồng

- Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ

d)Tìm các từ cùng kiểu cấu tạo với từ ăn mặc Trọng tâm nghĩa của các từ này nằm ở

tiếng nào ?

e) Hình ảnh “ Cô Mùa Xuân xinh tươi” là hình ảnh so sánh, ẩn dụ hay nhân hoá ? ………

Bài 6 Mới ngày nào em còn là học sinh lớp một bỡ ngỡ, rụt rè, khóc thút thít theo mẹ đến trường Thế mà hôm nay, giờ phút chia tay máI trường Tiểu học thân thương đã đến Năm năm qua, mỗi góc sân, hàng cây, mỗi chỗ ngồi, mỗi chiếc bảng đen, ô cửa sổ nơi đây đều gắn bó với em cùng biết bao kỉ niệm vui buồn Em ngắm nhìn tất cả, lòng tràn ngập bâng khuâng , xao xuyến Hãy tả lại trường em trong giờ phút chia tay lưu luyến ấy ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 5 Bài 1 Tìm từ ngữ đồng nghĩa trong mỗi đoạn thơ sau a) Mình về với Bác đường xuôi Thưa dùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người Nhớ ông cụ mắt sáng ngời áo nâu túi vải , đẹp tươi lạ thường! ( Tố Hữu) b) Hoan hô anh giải phóng quân! Kính chào Anh , con người đẹp nhất Lịch sử hôn Anh , chàng trai chân đất Sống hiên ngang , bất khuất trên đời Như Thạch Sanh của thế kỉ hai mươi ( Tố Hữu) Bài 2 Tìm các cặp quan hệ từ trong các câu sau: a) Nếu việc học tập bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt , trong sự dã man b) Cậu không chỉ cho mình những hạt kê ngon lành này mà cậu còn cho mình một bài học quý về tình bạn c) Mặc dù khuôn mặt bà tôi đã có nhiều nếp nhăn nhưng khuôn mặt ấy hình như vẫn còn tươi trẻ d) Tuy làng mạc bị phá tàn nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức nuôi sống tôi như ngày xưa ………

………

Bài 3 Phân loại các câu dưới đây thành hai loại : câu đơn và câu ghép Em dựa vào đây để phân chia như vậy ? a) Mùa thu năm 1929 , Lý Tự Trọng về nước , được giao nhiệm vụ làm liên lạc , chuyển và nhận thư từ tài liệu trao đổi với các đảng bạn qua đường tàu biển ………

b) Lương Ngọc Quyến hi sinh nhưng tấm lòng trung với nước của ông còn sáng mãi ………

c) Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran ………

d) Mưa rào rào trên sân gạch , mưa đồm độp trên phên nứa

………

………

………

Bài 6 Mùa xuân đến Cây cối đâm chồi nảy lộc , chim hót véo von Vạn vật bừng sức sống sau một mùa đông lạnh giá Em hãy tả lại cảnh sắc màu xuân tươi đẹp đó ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 6 Bài 1 Trong các từ in đậm dưới đây, từ nào là từ đồng âm , từ nào là từ nhiều nghĩa? a) Vàng : - Giá vàng ở trong nước tăng đột biến - Tấm lòng vàng - Ông tôi mua bộ vàng lưới mới để chuẩn bị đánh bắt hải sản b) Bay: - Bác thợ nề cầm bay xây chát tường nhanh thoăn thoắt - Sếu mang giang lạnh đang bay ngang trời - Đạn bay rào rào - Chiếc áo này đã bay màu. ………

………

Bài 2 Chuyển những cặp câu sau đây thành một câu ghép có dùng cặp quan hệ từ : a)Rùa biết mình chậm chạp Nó cố gắng chạy thật nhanh ………

b)Thỏ cắm cổ chạy miết Nó vẫn không đuổi kịp Rùa ………

c)Thỏ chủ quan , coi thường người khác Thỏ đã thua Rùa ………

d)Câu chuyện này hấp dẫn , thú vị Nó có ý nghĩa giáo dục rất sâu sắc ………

Bài 3 Viết một đoạn văn tả lại cánh đồng lúa vào một buổi sáng đẹp trời ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bài 4 Hình ảnh người mẹ chiến sĩ trong kháng chiến chống Mỹ được nhà thơ Bằng Việt

gợi tả qua những câu thơ trong bài Mẹ như sau:

Con bị thương , nằm lại một mùa mưa Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ

Nhà yên ắng Tiếng chân đi rất nhẹ Gió từng hồi trên mái lá ùa qua

…

Con xót lòng , mẹ hái trái bưởi đào Con nhạt miệng có canh tôm nấu khế Khoai nướng , ngô bung ngọt lòng đến thế Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà Hãy nêu cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ chiến sĩ qua hai khổ thơ trên ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bài 5 Một buổi đến trường , một bỗng nghe thấy tiếng ve râm ran và thấy những chùm hoa phượng nở đỏ Hãy tả lại cảnh đó và cảm xúc của em khi mùa hè đến ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 7 Bài 1 Xác định nghĩa của từ in nghiêng trong các kết hợp từ dưới đây rồi phân chia các nghĩa ấy thành nghĩa gốc và nghĩa chuyển : a) Xương sườn, sườn núi, hích vào sườn, sườn nhà, sườn xe đạp , sườn của bản báo cáo, hở sườn, đánh vào sườn địch b) Miệng tươi cười, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung, trả nợ miệng, miệng bát, miệng giếng, miệng túi, vết thương đã kín miệng , nhà có 5 miệng ăn. Bài 2 Tìm danh từ, động từ, tính từ trong các câu sau: Nắng rạng trên nông trường Màu xanh mơn mởn của lúa óng lên cạnh màu xanh đậm như mực của những đám cói cao Đó đây, những mái ngói của nhà hội trường, nhà ăn, nhà mái nghiền cói,…nở nụ cười tươi đỏ ………

………

………

Bài 3 Từng câu dưới đây thuộc kiểu câu gì ? ( Câu đơn hay câu ghép ): a) ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh mùa đông b) Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương Bài 4 Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh làng quê vào một buổi trưa hè lặng gió ………

………

………

………

………

………

Bài 5 Trong bài “ Bộ đội về làng”, nhà thơ Hoàng Trung Thông có viết:

Các anh về Các anh về

Mái ấm nhàvui Tưng bừng trước ngõ,

Tiếng hát câu cười Lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau,

Rộn ràng xóm nhỏ Mẹ già bịn rịn áo nâu

Vui đàn con ở rừng sâu mới về

Em hãy cho biết : Những hình ảnh nào thể hiện niềm vui của xóm nhỏ khi bộ đội

về? Vì sao các anh bộ đội được mọi người mừng rỡ đón chào như vậy ?

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bài 6 Mượn lời của một nhân vật trong câu chuyện Cóc kiện trời, em hãy tả lại quang cảnh cơn mưa đến sau những ngày dài hạn hán và niềm vui của vạn vật khi đó ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 8 Bài 1 Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau: thật thà, giỏi giang, cứng cỏi, hiền lành, nhỏ bé, nông cạn, sáng sủa, thuận lợi, vui vẻ, cao thượng , cẩn thận, siêng năng, nhanh nhảu, đoàn kết ………

………

………

………

Bài 2 Đặt câu : a) Một câu có từ của là danh từ ………

Một câu có từ của là quan hệ từ ………

b) Một câu có từ hay là tính từ ………

Một câu có từ hay là quan hệ từ ………

Bài 3 Từng câu dưới đây thuộc kiểu câu gì ? ( câu ghép không dùng từ nối hay câu ghép

có dùng từ nối ?) ;

a) Trần Thủ Độ có công lớn , vua cũng phải nể

b) Lúa gạo quý vì ta phải đổ mồ hôi mới làm ra được

Bài 4 Viết đoạn văn ngắn kể lại cuộc trò chuyện giữa em vói bố( hoặc mẹ) về tình hình học tập của em Đoạn văn có dùng dấu ngoặc kép

………

………

………

………

………

………

Bài 5 Trong bài thơ Chú đi tuần của Trần Ngọc , hình ảnh người chiến sĩ đi tuần trong đêm khuya thành phố được tả như sau: Trong đêm khuya vắng vẻ, Chú đi tuần đêm nay Nép mình dưới bóng hàng cây Gió đông lạnh buốt đôi tay chú rồi! Rét thì mặc rét cháu ơi ! Chú đi giữ mãi ấm nơi cháu nằm Đoạn thơ nói về người chiến sĩ đi tuần trong hoàn cảnh thế nào? Hai dòng thơ cuối cho ta thấy ý nghĩa gì sâu sắc và đẹp đẽ ? ………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bài 6 Hãy tả một đêm trăng đẹp trên quê hương em ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 9

Bài 1 Tìm những đại từ được dùng trong các câu ca dao sau :

Ta về , ta nhớ hàm răng mình cười

Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn

Bài 2 Xếp các từ trong đoạn trích vào bảng phân loại ở dưới :

Xuân đi học qua cánh đồng làng Trời mây xám xịt , mưa ngâu rả rích Đó đây có bóng người đi thăm ruộng hoặc be bờ Xuân rón rén bước trên con đường lầy lội

Bài 3 Tìm cặp quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng thích hợp điền vào chỗ trống trong từng câu dưới đây :

a)Nam ………không tiến bộ…….cậu ấy……… mắc thêm nhiều khuyết điểm nữa

b)Bọn thực dân Pháp ……… không đáp ứng …… thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn trước

a) ……….nó hát hay ……… nó vẽ cũng giỏi

b) Hoa cúc … … đẹp …… nó ………là một vị thuốc đông y.

Bài 4 Viết một đoạn văn tả vẻ đẹp của biển vào một thời điểm nào đó trong ngày

………

………

………

………

………

………

Bài 5 Trong bài Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ , nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm viết về lời hát ru cất lên từ trái tim yêu thương của người mẹ như sau: -Ngủ ngoan a - kay ơi , ngủ ngoan a – kay hỡi Mẹ thương a – kay , mẹ thương bộ đội Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần Mai sau khôn lớn vung chày lún sân … Theo em , lời hát ru của người mẹ đã bộc lộ những điều gì đẹp đẽ va sâu sắc ? ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bài 6 Lớp em chuẩn bị bầu lớp trưởng Các bạn đang tranh luận rất sôi nổi về đề tài “ Thế nào là một lớp trưởng tốt?” Bạn Nhung cho rằng lớp trưởng thì phải học giỏi Bạn Hằng nói rằng lớp trưởng không nhất thiết phải học giỏi , chỉ cần trung bình khá cũng được nhưng phải nhanh nhẹn , tháo vát Bạn Hà cho rằng điều cần nhất của một lớp trưởng là hết lòng vì công việc của lớp , học yếu , chậm chạp một tí cũng được chạp một tí cũng được … Em hãy trình bày ý kiến của mình để tham gia vào cuộc tranh luận ấy và ghi lại ………

………

………