Mục tiêu bài học: Giúp HS: 1.Kiến thức: - Nắm bắt lại hệ thống các kiến thức về phần văn học, nắm được nội dung nghệ thuật các tác phẩm văn học.. - Nắm được tác giả và tác phẩm của các v
Trang 1Tuần: 11 Ngày soạn: 19.10.2011
Tiết: 41 Ngày dạy:24.10.2011
KIỂM TRA VĂN 1 TIẾT
I Mục tiêu bài học: Giúp HS:
1.Kiến thức:
- Nắm bắt lại hệ thống các kiến thức về phần văn học, nắm được nội dung nghệ thuật các tác phẩm văn học
- Nắm được tác giả và tác phẩm của các văn bản đã học
2.Kĩ năng:
Rèn kĩ năng ơn bài và làm bài tốt
3.Thái độ:
Cĩ thái độ làm bài nghiêm túc, tự giác, trình bày bài khoa học, sạch, đẹp, đúng chính tả
II Phương tiện dạy học: Giáo án, GV phô tô đề cho học sinh.
III Lập ma trận đề:
M ức độ
Tên Ch ủ đề
1. Tơi đi học Nhận biết được xuất
xứ của văn bản Hiểu được phương thức biểu đạt của văn bản
S ố câu
Số điểm Tỉ lệ % Số điểm:0,5 S ố câu :1 Số điểm: 0,5 S ố câu :1 1,0 điểm=10% S ố câu:2
2 Trong lịng mẹ Nhận biết được thể
loại của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % S ố điểm:0,5 Số câu:1 S Số câu:0 ố điểm :0 0,5 Số câu:1 điểm=5%
3.Tức nước vỡ bờ Nhận biết được
phương thức biểu đạt của văn bản
Hiểu và xác định được nội dung chính của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % S ố điểm: 0,5 Số câu:1 S ố điểm: 0,5 Số câu:1 1,0 Số câu:2 điểm=10%
biểu đạt của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % S Số câu:0 ố điểm: 0 S ố điểm: 0,5 Số câu:1 0,5 Số câu:1 điểm=5%
Trang 25 Cô bé bán diêm Xác định được tác
giả của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % Số điểm: 0,5 S ố câu:1 Số điểm: 0 S ố câu:0 0,5 điểm=5% S ố câu:1
6 Đánh nhau với cối
xay gió
Xác định được tác giả của văn bản Xác định được quê hương của tác giả
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % Số điểm: 0,5 S ố câu:1 Số điểm: 0,5 S ố câu:1 10 điểm=10% S ố câu:2
7.Chiếc lá cuối cùng Xác định được tác
giả của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % S Số điểm: 0 ố câu:1,5 Số điểm: 0 S ố câu:0 0,5 điểm=5% S ố câu:1
8.Hai cây phong Xác định được tác
giả của văn bản
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % Số điểm: 0,5 S ố câu:1 Số điểm: 0 S ố câu:0 0,5 điểm=5% S ố câu:1 Tổng số câu
T ổng số điểm
Tỉ lệ %
Số câu:3
S ố điểm:1,5 15%
Số câu:3
S ố điểm:1,5 15%
Số câu:6 3,0 điểm=30%
2.Phần Tự luận:
M ức độ
Tên Ch ủ đề
1. Cô bé bán diêm Nêu được các lần
quẹt diêm và những mộng tưởng mà em
bé trải qua
Số câu
S ố điểm Tỉ lệ % S Số câu :1 ố điểm:3,0 3,0 Số câu:1 điểm=30%
chết của lão Hạc
S ố câu
S ố điểm Tỉ lệ % Số điểm :0 S ố câu:0 Số điểm :4,0 S ố câu:1 4,0 điểm=40% S ố câu:1 Tổng số câu
T ổng số điểm
T ỉ lệ %
Số câu:1
S ố điểm:3,0 30%
Số câu:1
S ố điểm:4,0 40%
Số câu:2 7,0 điểm=70%
Trang 3III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: GV nhắc nhở HS chuẩn bị giấy bút làm bài.
2 Bài mới: GV phát đề cho học sinh
Đề bài:
A Trắc nghiệm: (3đ) Hãy khoanh tròn vào trường hợp đúng nhất của các
câu dưới đây
1 Bốn văn bản:”Tơi đi học”, “Trong lòng mẹ”, “Tức nước vỡ bờ”, “Lão Hạc” giống nhau về:
a Thể loại b Phương thức biểu đạt
c Đề tài d.Nghệ thuật
2 Văn bản “Trong lòng mẹ” thuộc thể loại:
a Hồi ký b Tiểu thuyết.ï c Truyện ngắn
3 Hãy nối hai cột sao cho tương ứng với nhau:
1 Ai-ma-tốp
2 O.Hen-ri
3 Xéc-van-tét
4 An-đéc-xen
a Đánh nhau với cối xay gió
b Cô bé bán diêm
c Chiếc lá cuối cùng
d Hai cây Phong
4 Nội dung của văn bản “Tức nước vỡ bờ” là:
a Tâm trạng của nhân vật trong ngày đầu tiên đến trường
b Ca ngợi sức sống mạnh mẽ của người nông dân
c Tâm trạng của nhân vật khi được ở trong lịng mẹ
d Nhân phẩm cao đẹp của con người
5 Xéc-van-tét là nhà văn của nước:
6 Văn bản “Tôi đi học” trích trong tác phẩm nào?
a Tắt đèn b Quê mẹ c Những ngày thơ ấu
B Tự luận: (7đ)
Câu 1: Trong văn bản “Cô bé bán diêm” có mấy lần quẹt diêm ? Mỗi lần
quẹt gắn với những mộng tưởng nào? (3đ)
Câu 2: Hãy viêt một đoạn văn ngắn (Khoảng 7-10 dòng) Em có suy nghĩ
gì về cái chết của Lão Hạc? (4đ)
Trang 4 Đáp án:
A Trắc nghiệm: (3đ)
1-b, 2-a, 3- (1-d, 2-c, 3-a, 4-b), 4-b, 5-c, 6-b
B Tự luận: (7đ)
Câu 1: (3đ) Có 5 lần quẹt diêm gắn với 5 mộng tưởng, đúng mỗi mộng
tưởng cho (0,6 đ)
- Lần 1: Hiện lên lò sưởi
- Lần 2: Bàn ăn, ngỗng quay
- Lần 3: Cây thông Nô-en
- Lần 4: Hình ảnh người Bà mĩm cười
- Lần 5: Hai bà cháu bay lên trời
Câu 2: (4đ) Viết đoạn văn suy nghĩ về cái chết của Lão Hạc.
- Phải nêu được cảm xúc, tình cảm của mình đối với cái chết của Lão Hạc (2đ)
- Nêu được ý nghĩa cái chết của Lão Hạc (1đ)
- Viết đoạn văn: Đúng chính tả, cấu trúc câu, dấu câu (1đ)
3 Đánh giá: Gv nhắc nhở học sinh xem lại tên, bài làm, thu bài.
4 Dặn dò: Chuẩn bị bài “Luyện nói theo ngôi kể kết hợp cới miêu tả và
biểu cảm”
- -Tuần: 11 Ngày soạn:20/10/2011
Tiết: 42 Ngày dạy: 24/10/2011
Luyện nói: KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ KẾT HỢP
VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I Mục tiêu bài học: Giúp HS:
1.Kiến thức:
-Nắm được nơi dung câu chuyện cần kể
- Ôân tập về ngôi kể
2.Kĩ năng: Biết trình bày miệng trước tập thể một cách rõ ràng, cụ thể sinh động về một câu chuyện có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Trang 53.Thái độ:
Chuẩn bị chu đáo, kể chuyện nghiêm túc
II Phương tiện dạy học:
Giáo án và tài liệu có liên quan
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh ở nhà
2 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
HĐ 1: Giới thiệu bài mới
HĐ 2: Ôn tập về ngôi kể
? Kể theo ngôi thứ nhất là kể như
thế nào?
? Thế nào là kể theo ngôi thứ ba?
?Nêu tác dụng của mỗi loại ngôi
kể?
Gọi vài HS lấy VD về các văn bản
đã học kể theo ngôi thứ nhất và
ngôi thứ ba
?Tại sao người ta phải thay đổi ngôi
kể?
(HS thảo luận)
HĐ 3: Luyện nói (Kể chuyện kết
hợp với miêu tả và biểu cảm)
? Muốn kể lại đoạn trích trên theo
ngôi thứ nhất thì phải thay đổi
những gì? (Lời xưng hô, lời dẫn
thoại, chuyển lời thoại thành lời kể,
chi tiết miêu tả lời biểu cảm)
HĐ 4: Hướng dẫn HS luyện nói kết
hợp các yếu tố điệu bộ, cử chỉ…
? Hãy kể lại câu chuyện trên theo
1 Ôn tập về ngôi kể:
- Kể theo ngôi thứ nhất: Người kể xưng tôi trong câu chuyện, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, nhìn thấy, trải qua Có thể nói ra những suy nghĩ tình cảm của mình, kể như người trong cuộc làm tăng tính chân thực của câu chuyện
- Kể theo ngôi thứ ba: Người kể tự giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng tên gọi của chúng, giúp người kể linh hoạt tự do với những gì diễn
ra với nhân vật
- Tuỳ vào cốt truyện tình huống cụ thể mà người viết lựa chọn ngôi kể phù hợp, thay đổi ngôi kể để soi chiếu sự việc nhân vật bằng các điểm nhìn khác nhau làm tăng tính sinh động phong phú khi miêu tả sự vật, con người
2 Luyện nói:
- Đọc đoạn trích: Tắt đèn
- Đoan trích trên kể theo ngôi thứ nhất phải thay đổi
Trang 6ngôi kể thứ nhất cho cả lớp nghe.
(Trong khi kể có sự kết hợp với các
động tác, cử chỉ, điệu bộ, nét
mặt…để miêu tả tình cảm)
GV nhận xét bổ sung
+Từ xưng hô chuyển thành ngôi thứ nhất xưng “Tôi”
+Chuyển lời thoại trực tiếp gián tiếp
- Lựa chọn chi tiết miêu tả và lời biểu cảm cho sát hợp với ngôi kể thứ nhất
- HS lên thực hành nói thay đổi ngôi kể trong đoạn trích “Tắt đèn”
3 Đánh giá:
- GV gọi HS kể lại đoạn trích “Tắt đèn” bằng ngôi thứ nhất
- Nhận xét việc luyện nói của HS
4 Dặn dò:
- Về nhà luyện nói theo ngôi kể thứ ba và ngôi thứ nhất
- Soạn bài “Câu ghép”
- -Tuần: 11 Ngày soạn:23.10.2011 Tiết: 43 Ngày dạy: 26.10.2011
CÂU GHÉP
I.Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:
Giúp HS nắm được đặc điểm của câu ghép, cách nối các vế câu ghép
2.Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng phân tích cấu tạo của câu ghép
3.Thái độ:
Cĩ ý thức sử dụng câu ghép trong khi nĩi và viết văn
II Phương tiện dạy học:
Giáo án, bảng phụ, SGK
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
Trang 7Thế nào là biện pháp nói giảm, nói tránh? Nêu tác dụng của nó và lấy ví dụ minh hoạ?
Đáp án: Nĩi giảm nĩi tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt
tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thơ tục, thiếu lịch sự.(8điểm)
HS lấy được ví dụ đúng.(1đ).Giọng nĩi to, rõ ràng (1đ)
2 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của câu
ghép
HS đọc ví dụ SGK
? Tìm các cụm C-V trong những
câu in đậm?
? Dựa vào những kiến thức ở các
lớp dưới hãy cho biết trong các ví
dụ trên câu nào là câu đơn, câu nào
là câu ghép?
? Em hiểu thế nào là câu ghép?
HS rút ra ghi nhớ 1 SGK
HĐ 2: Tìm hiểu cách nối các vế
của câu ghép
? Em hãy tìm thêm các câu ghép
trong đoạn trích ở mục ISGK
?Trong mỗi câu ghép các vế câu
được nối với nhau bằng cách nào?
? Dựa vào kiến thức đã học ở lớp
dưới hãy nêu thêm ví dụ về cách
nối các vế câu trong câu ghép?
(HS lấy các ví dụ)
?Cĩ mấy cách nối các vế của câu
ghép?
HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ 3: Hướng dẫn học sinh làm BT
? Tìm câu ghép và cho biết mỗi câu
I Đặc điểm của câu ghép:
VD 1: Buổi mai hôm ấy… dài và hẹp Câu có 1 cụm C –V(câu đơn)
VD 2: Cảnh vật … hôm nay tôi đi học Có nhiều cụm C-V không bao chứa nhau (Câu ghép)
VD 3: Tôi quên… bầu trời quang đãng Câu có 2 cụm C-V nhỏ làm phụ ngữ cho ĐT quên và nảy nở (Câu phức)
VD 3: Hàng năm… rụng nhiều và… náo nức … tựu trường
Ghi nhớ1: (SGK/112)
II Cách nối các vế câu:
Ghi nhớ 2: (SGK/112)
VD: Vì tôi đi học muộn nên lớp bị trừ điểm
VD: Mặc dù tôi đã cố gắng học nhưng tôi vẫn bị ở lại lớp
III Luyện tập:
Bài tập 1:
a U van Dần, u lạy Dần
- Chị cho con đi về với Dần chứ
b Cô tôi chưa dứt câu… không ra tiếng
Trang 8ghép các vế nối với nhau bằng cách
nào?
? Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây
hãy đặt một câu ghép
? Hãy viết đoạn văn theo các đề tài
sau:
a.Thay đổi thói quen sử dụng bao bì
ni lông
b.Tác dụng của việc lập dàn ý trước
khi viết bài TLV
c Tôi im lặng… tôi đã cay cay
d Hắn làm nghề ăn trộm… quá
Bài tập 2: Đặt câu
a Vì tôi lười học nên tôi ở lại lớp
b Nếu trời mưa to thì tôi không đi lao động
c Tuy Lan học yếu nhưng Lan rất ngoan
d Không những học giỏi mà Hoa còn hát rất hay
3 Đánh giá:
Thế nào là câu ghép?Nêu cách nối các vế câu ghép? Lấy ví dụ minh hoạ?
4 Dặn dò:
- Về nhà học kĩ bài, làm các bài tập còn lại
- Soạn bài “Tìm hiểu chung về văn thuyết minh”
- -Tuần: 11 Ngày soạn:24.10.2011 Tiết: 44 Ngày dạy: 27.10.2011
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH I.Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:Giúp HS
-Hiểu được vai trò, vị trí và đặc điểm của văn bản thuyết minh trong đời sống con người
-Yêu cầu của bài văn thuyết minh về nội dung, ngơn ngữ
2.Kĩ năng:
Nhận biết văn bản thuyết minh; phân biệt văn bản thuyết minh và các kiểu văn bản đã học trước đĩ
3.Thái độ:
Cĩ ý thức nghiêm túc khi sử dụng loại văn thuyết minh
II Phương tiện dạy học:
Giáo án, SGK
Trang 9III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là kể theo ngôi thứ nhất? Ngôi thứ ba? Nêu tác dụng của việc thay đổi ngôi kể?
Đáp án: Ngơi kể thứ nhất là khi kể người kể xưng tơi, giúp cho việc
kể chân thực, thuyết phục Ngơi kể thứ ba là người kể giấu mình gọi nhân vật bằng tên gọi của chúng, giúp cho việc kể chuyện linh hoạt, tự do Người
kể phài thay đổi ngơi kể để bài kể them sinh động, phong phú.(8điểm)
2 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
HĐ 1: Cho HS trả lời câu hỏi ở các
đoạn văn
? Văn bản trình bày về vấn đề gì?
Giải thích điều gì?
? Em thường gặp các loại văn bản
đó ở đâu? Hãy kể thêm một vài
văn bản mà em biết?
HĐ 2: Phân biệt các kiểu văn bản
đã học để hiểu tính chất chung của
văn bản thuyết minh
(HS thảo luận nhóm)
?Các văn bản trên có thể xem là
văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm hay
nghị luận không? Vì sao?
? Các văn bản trên khác với các loại
văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm,
nghị luận ở chỗ nào?
?Văn bản nghị luận trình bày ý kiến
luận điểm ở đây có luận điểm
không? (Chỉ có kiến thức)
? Các văn bản trên có những đặc
điểm chung nào làm chúng trở
thành một kiểu riêng? (VB thuyết
minh)
? Thế nào là văn bản thuyết minh?
I Vai trò và đặc điểm chung của Văn bản thuyết minh: 1.Văn bản thuyết minh trong đời sống con người:
- Văn bản a: Trình bày lợi ích của cây dừa
- Văn bản b: Giải thích tác dụng của chất diệp lục làm cho lá cây cĩ màu xanh
- Văn bản c: Giới thiệu Huế như là một trung tâm văn hoá lớn của VN
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh:
-Cung cấp tri thức xác thực, khơng
hư cấu
-Phương thức thuyết minh:liệt kê, giải thích, nêu trình tự các mặt
Trình bày đặc điểm tiêu biểu của đối tượng
Đặc điểm văn bản thuyết minh
Ghi nhớ : (SGK/117)
Trang 10? Văn bản thuyết minh về đối tượng
bằng những phương thức nào?
? Ngôn ngữ của các văn bản trên có
đặc điểm gì?
HS rút ra ghi nhớ
HĐ 3: Hướng dẫn luyện tập
?Các văn bản sau có phải là văn
bản thuyết minh không? Vì sao?
?Văn bản thông tin về ngày trái đất
năm 2000 thuộc loại văn bản nào?
Phần nội dung thuyết minh trong
văn bản có tác dụng gì?
II Luyện tập:
Bài tập 1:
- Hai văn bản trên là văn bản thuyết minh
- Văn bản a: Cung cấp kiến thức lịch sử
- Văn bản b: Kiến thức sinh học
Bài tập 2:
- Là bài văn nghị luận có sử dụng yếu tố thuyết minh để nói rõ tác hại của bao bì ni lông, làm cho đề nghị có sức thuyết phục cao
3 Đánh giá:
Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh là gì?
4 Dặn dò:
- Về nhà học kĩ bài, làm các bài tập còn lại
- Soạn bài “Ôn dịch thuốc lá”
Trang 11
Tuần: 12 Ngày soạn: 27.10.2011
Tiết: 45 Ngày dạy: 31.10.2011
Bài 12: Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
I Mục tiêu bài học: Giúp HS:
1.Kiến thức:
- Xác định được quyết tâm phòng chống thuốc lá trên cơ sở nhận thức được tác hại to lớn, nhiều mặt của thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng đồng
- Thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa hai phương thức lập luận và thuyết minh trong văn bản
2.Kĩ năng:
-Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
-Tích hợp phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn
đề của đời sống xã hội
3.Thái độ:
Cĩ thái độ quyết tâm phịng chống thuốc lá
II Phương tiện dạy học: Giáo án, SGK
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài soạn của học sinh
2 Bài mới:
HĐ 1: GV giới thiệu bài
HĐ 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm
hiểu chú thích
HĐ 3: Tìm hiểu văn bản
? Theo em văn bản này được chia
làm mấy phần? Nêu vị trí và nội
dung từng phần?
? Em hiểu như thế nào về tiêu đề
ôn dịch, thuốc lá?
? Tin tức nào thông báo nạn dịch
I Đọc và tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Chú thích:
3 Bố cục: 4 phần
- Phần 1: Từ đầu… nặng hơn cả AIDS
Thuốc lá đe doạ đến tính mạng và sức khoẻ con người
- Phần 2: Ngày trước… sức khoẻ cộng đồng Tác hại của thuốc la.ù
- Phần3: Có người bảo… Nêu gương xấu
Trang 12thuốc lá?
? Thông tin nào được nêu thành chủ
đề chung của văn bản?
? Em có nhận xét gì về đặc điểm
của lời văn thuyết minh trong các
thông tin này?
? Em đón nhận thông tin này với
thái độ như thế nào?
(HS thảo luận nhóm)
? Tác hại của thuốc lá được thuyết
minh trên những phương diện nào?
Sự huỷ hoại của thuốc lá đến sức
khoẻ con người?
? Em có nhận xét gì về những
chứng cứ tác giả dùng trong đoạn
văn này?
? Tác giả cảnh báo thuốc lá tác hại
đối với lứa tuổi nào?
? Em hãy nêu tác hại của thuốc lá
đối với đạo đức con người
? Em hiểu thế nào là chiến dịch và
chiến dịch chống thuốc lá
? Em hãy nêu tác dụng của phương
pháp thuyết minh ở văn bản này?
HĐ 4: Hướng dẫn HS tổng kết rút
ra ghi nhớ
? Em hiểu gì về thuốc lá sau khi
học văn bản này?
? Khi nói về hiểm hoạ thuốc lá tác
giả đã dẫn lời Trần Hưng Đạo, lời
dẫn này có tác dụng gì?
HS rút ra ghi nhớ SGK
Tác hại của thuốc lá đối với mọi người
- Phần 4: Còn lại Mọi người phải đứng lên chống lại
II Tìm hiểu văn bản:
1 Thông báo về nạn dịch thuốc lá:
- Ôn dịch thuốc lá đe doạ đến sức khoẻ và tính mạng con người
- Sử dụng từ ngữ của nghành y: Ôn dịch, dịch hạch, thổ tả, AIDS
Nghệ thuật so sánh, thông báo ngắn gọn về nạn dịch và hiểm hoạ to lớn
2 Tác hại của thuốc lá:
- Về sức khoẻ, đạo đức cá nhân và cộng đồng
+ Khói thuốc chứa nhiều chất độc:Hắc
ín, ô xít các bon, ni co tin…
+ Khói thuốc đầu độc người xung quanh
Sử dụng chứng cứ khoa học
- Huỷ hoại sức khoẻ, gây bệnh chết người
- Thanh thiếu niên hút thuốc huỷ hoại đạo đức, nhân cách lối sống (So sánh đưa ra số liệu)
Hút thuốc là tệ nạn xã hội
3 Kiến nghị chống thuốc lá:
- Chiến dịch chống thuốc lá tập trung khẩn trương, quyết tâm…
- Hoạt động rộng thống nhất, hiệu quả
- Cổ vũ chiến dịch chống thuốc lá và tin ở sự chiến thắng
Ghi nhớ: (SGK/122)