ĐỀ TÀI QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI. SỰ VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP

ĐỀ TÀI: QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI. SỰ VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ,QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI,SỰ VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.Trong phạm vi bài tiểu luận này, tôi xin được trình bày những cơ sở lý luận chung về nội dung của quy luật lượng – chất, trên cơ sở đó rút ra ý nghĩa thực tiễn của việc nhận thức quy luật này, sự vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài 2 trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay. “Quan điểm triết học Mác Lênin về quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại. Sự vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI: QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI. SỰ VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA TIẾNG TRUNG



TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI: QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI SỰ VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

2021-2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

Nước ta quá độ lên CNXH bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN và hiểu đúng quy luật lượng và chất có ý nghĩa to lớn đối với sự hình thành và phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 1

4.Kết cấu của tiểu luận: gồm 3 phần 2

5.Danh mục chữ viết tắt: 2

CHƯƠNG I QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI THEO QUAN ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN 3

1 - Các khái niệm 3

1.1 - Khái niệm về chất 3

1.2 - Lượng của sự vật 4

1.3 - Khái niệm về Độ 4

1.4 – Điểm nút 4

1.5 – Bước nhảy 5

2 – Nội dung quy luật từ những thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại 5

3 - Ý nghĩa phương pháp luận 7

CHƯƠNG II VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 8

1 - Quy luật lượng chất trong quá trình học tập và rèn luyện của học sinh, sinh viên 8

2 - Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng trong cuộc sống, quá trình tích lũy kiến thức của học sinh, sinh viên 8

3 - Vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở việt nam hiện nay 10

CHƯƠNG III: KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong cuộc sống hàng ngày, đằng sau những sự vật hiện tượng luôn biến đổi, con người dần dần nhận thức được trật tự và mối liên hệ lặp đi lặp lại của các sự vật hiện tượng, từ đó hình thành khái niệm “quy luật” Với tư cách là một phạm trù lý luận nhận thức, khái niệm “quy luật” là sản phẩm của tư duy khoa học, phản ánh mối quan hệ giữa các sự vật và tính chỉnh thể của chúng

Quy luật tự nhiên, quy luật xã hội và quy luật tư tưởng của con người đều mang tính khách quan Con người không thể tự ý tạo ra hoặc bãi bỏ các quy định pháp luật mà chỉ

có thể nhận thức và vận dụng vào thực tế Quy luật “từ sự thay đổi về lượng thành sự thay đổi về chất và ngược lại” là một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, quy luật này chỉ rõ con đường vận động và phát triển Khi chúng ta xem xét các sự vật, hiện tượng thì việc nhận biết quy luật này trong thực tế là vô cùng quan trọng Nếu cách hiểu này không đúng sẽ dẫn đến tư duy thiên tả khuynh, hữu khuynh.Tả khuynh là phủ nhận sự tích luỹ về lượng, muốn có ngay sự thay đổi về chất, còn hữu khuynh là khi chất đã biến đổi vượt quá giới hạn độ nhưng không dám thực hiện sự thay đổi căn bản về chất Nước ta quá độ lên CNXH bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN và hiểu đúng quy luật lượng và chất có ý nghĩa to lớn đối với sự hình thành và phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Trong phạm vi bài tiểu luận này, tôi xin được trình bày những cơ sở lý luận chung

về nội dung của quy luật lượng – chất, trên cơ sở đó rút ra ý nghĩa thực tiễn của việc

nhận thức quy luật này, sự vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này

trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

“Quan điểm triết học Mác - Lênin về quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại Sự vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay”

4.Kết cấu của tiểu luận: gồm 3 phần

Mở đầu

Chương I: Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại theo quan điểm triết học Mác – Lênin

Chương II: Vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này trong cuộc sống, học tập của bản thân sinh viên và trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay Chương III: Kết luận

5.Danh mục chữ viết tắt:

CHƯƠNG I QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI THEO QUAN

ĐIỂM TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

Quy luật mà sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại là một trong những quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật Quy luật này xác định rõ bản chất và cách thức phát triển của sự vật, hiện tượng

1 - Các khái niệm

1.1 - Khái niệm về chất

Chất là tính quy định vốn có của sự vật hiện tượng được biểu hiện thông qua các thuộc tính và đặc điểm cấu trúc của sự vật Tính quy định là cái vốn có của sự vật, hiện tượng

để phân biệt sự vật này với sự vật khác Tính quy định này được thể hiện thông qua các thuộc tính Có thuộc tính cơ bản và không cơ bản Thuộc tính cơ bản quy định chất của sự vật.Nếu thuộc tính cơ bản mất đi thì chất của sự vật thay đổi Còn thuộc tính không cơ bản thì trong quá trình tồn tại của sự vật, có những thuộc tính không cơ bản mới nảy sinh và có những thuộc tính không cơ bản mất đi nhưng chất của sự vật không thay đổi Thuộc tính chỉ bộc lộ thông qua quan hệ với sự vật khác

Đặc điểm cơ bản của chất là nó thể hiện tính ổn định tương đối của sự vật, hiện tượng; nghĩa là khi nó chưa chuyển hoá thành sự vật, hiện tượng khác thì chất của nó vẫn chưa thay đổi Mỗi sự vật, hiện tượng đều có quá trình tồn tại và phát triển qua nhiều giai đoạn, trong mỗi giai đoạn ấy nó lại có chất riêng Như vậy, mỗi sự vật, hiện tượng không phải chỉ có một chất mà có nhiều chất

Trong các sự vật, hiện tượng, chất và lượng không tách rời nhau

1.2 - Lượng của sự vật

Lượng là khái niệm dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật, hiện tượng, chỉ rõ về mặt quy mô, tốc độ, trình độ phát triển của sự vật, hiện tượng Nói đến lượng của sự vật tức là sự vật đó lớn hay bé, tốc độ phát triển nhanh hay chậm, trình độ cao hay thấp v v đo bằng các đại lượng cụ thể, bằng số tuyệt đối như trọng lượng, thể tích hoặc so sánh với vật thể khác, thời kì này với thời kì khác

Ví dụ: Tốc độ của ánh sáng là 300.000 km/giây, một cái bàn có chiều cao 80 phân, một nước có 90 triệu dân…v v

Đặc điểm cơ bản của lượng là tính khách quan vì nó là một dạng biểu hiện của vật chất, chiếm một vị trí nhất định trong không gian và tồn tại trong thời gian nhất định

1.3 - Khái niệm về Độ

Độ là giới hạn mà trong đó lượng biến đổi chưa gây nên sự thay đổi căn bản về chất

Sự vật vẫn là nó, mọi sự vật hiện tượng đều tồn tại trong một độ thích hợp khi lượng biến đổi vượt quá giới hạn độ thì sự vật không còn là nó

Trong phạm vi một độ nhất định hai mặt chất và lượng tác động qua lại lẫn nhau làm cho sự vật vận động Mọi sự thay đổi về lượng đều có ảnh hưởng đến trạng thái chất của sự vật, nhưng không phải những thay đổi về lượng nào cũng dẫn đến thay đổi về chất Chỉ trong trường hợp khi sự thay đổi về lượng đạt tới mức phá vỡ độ cũ thì chất của sự vật mới thay đổi, sự vật chuyển thành sự vật khác

1.4 – Điểm nút

Là điểm mà tại đó lượng biến đổi đã gây nên sự thay đổi căn bản, tập hợp những điểm nút gọi là đường nút

1.5 – Bước nhảy

Sự thay đổi căn bản về chất, cái cũ mất đi cái mới ra đời phải thông qua bước nhảy Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự biến đổi căn bản từ chất sự vật này sang chất của sự vật khác

- Bước nhảy đột biến là bước nhảy xảy ra trong thời gian ngắn làm thay đổi bản chất của sự vật Bước nhảy này diễn ra bằng một sự bùng nổ mãnh liệt

VD: Cách mạng tháng Mười Nga là một bước nhảy đột biến

- Bước nhảy dần dần là bước nhảy được thực hiện bằng việc loại bỏ dần những yếu

tố, những bộ phận chất cũ xảy ra trong một thời gian dài mới loại bỏ hoàn toàn chất

cũ thành chất mới

2 – Nội dung quy luật từ những thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Sự phát triển của mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội cũng như sự phát triển nhận thức tư duy con người đều đi từ sự thay đổi dần về lượng được tích luỹ lại khi vượt quá giới hạn độ tới điểm nút thì thì gây nên sự thay đổi căn bản về chất Sự vật cũ mất đi, sự vật mới ra đời thay thế

Sở dĩ như vậy là vì chất và lượng là hai mặt đối lập vốn có của sự vật hiện tượng Lượng thì thường xuyên biến đổi, còn chất tương đối ổn định Do đó sự phát triển của lượng tới một lúc nào đó thì mâu thuẫn với chất cũ Khi chất cũ kìm hãm thì qua

đó nảy sinh yêu cầu tất yếu phải phá vỡ chất cũ, mở ra một độ mới để mở đường cho lượng phát triển Sự chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi

về chất, diễn ra một cách phổ biến trong tự nhiên, xã hội và tư duy

Quy luật này còn có chiều ngược lại, tức là không chỉ thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất mà sau khi chất mới ra đời do sự biến đổi về lượng gây nên thì chất đó lại

quy định sự biến đổi về lượng, ảnh hởng của chất mới đến lượng thể hiện ở quy mô, mức độ, nhịp điệu phát triển mới

Nội dung duy luật này được phát biểu như sau:

Mọi sự vật hiện tượng dầu vận động, phát triển bằng cách thay đổi dần về lượng, lượng thay đổi đến một lúc nào đó vượt quá độ tồn tại của sự vật tới điểm nút thì diễn

ra bước nhảy, tạo sự thay đổi về chất của sự vật Kết quả là sự vật cũ, chất cũ mất đi

và sự vật mới, chất mới ra đời Chất mới lại tác động trở lại lượng mới, lượng mới lại tiếp tục thay đổi dần, đến lúc nào đó, vượt quá độ tồn tại của sự vật tới điểm nút thì lại diễn ra bước nhảy tạo sự thay đổi về chất, cứ như vậy sự tác động qua lại giữa hai mặt chất và lượng tạo ra con đường vận động, phát triển không ngừng của mọi sự vật, hiện tượng

Điều cần chú ý là:

-Quy luật này chỉ được thể hiện trong mối quan hệ giữa chất và lượng hoàn toàn xác định, mối quan hệ này hình thành một cách khách quan chứ không thể gán ghép một cách tuỳ tiện, đồng thời sự chuyển hoá lượng và chất bao giờ cũng phụ thuộc vào những điều kiện nhất định

-Quy luật lượng-chất được vận dụng trong xã hội thể hiện ở mối quan hệ giữa tiến hoá và cách mạng Trong sự phát triển của xã hội, sự thay đổi dần về lượng gọi là tiến hoá, còn sự thay đổi về chất theo hướng tiến hoá lên gọi là cách mạng, tiến hoá chuẩn

bị cho cách mạng Trong giai đoạn tiến hoá, chế độ xã hội chưa có sự thay đổi căn bản về chất, còn cách mạng là kết quả của quá trình tiến hoá, chấm dứt một quá trình này, mở ra một quá trình tiến hoá mới cao hơn, chế độ xã hội cũ bị xoá bỏ, chế độ xã hội mới ra đời thay thế Cách mạng xã hội là phương thức thay thế xã hội này bằng

xã hội khác, bạo lực là hình thức cơ bản của cách mạng

3 - Ý nghĩa phương pháp luận

định lẫn nhau, tác động và làm chuyển hóa lẫn nhau, do đó trong nhận thức cần phải coi trọng cả hai chỉ tiêu, tạo nên sự nhận thức toàn diện về sự vật

- Quy luật này có chiều ngược lại, chất mới ra đời thì làm biến đổi tốc độ, quy mô lượng mới Cho nên khi chất mới ra đời phải biết xác định tốc độ, quy mô phát triển

về lượng cho thích hợp, không được bảo thủ, dừng lại

- Cần phải chống quan điểm tả khuynh, hữu khuynh Tả khuynh là phủ nhận tích luỹ

về lượng muốn có sự thay đổi về chất, còn hữu khuynh thì ngược lại khi lượng biến đổi đã tới vượt quá độ nhưng không dám thực hiện sự thay đổi căn bản về chất

- Cần phải vận dụng linh hoạt các hình thức của bước nhảy cho phù hợp với từng điều kiện, lĩnh vực cụ thể

CHƯƠNG II VẬN DỤNG Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT NÀY TRONG CUỘC SỐNG, HỌC TẬP CỦA BẢN THÂN SINH VIÊN VÀ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 - Quy luật lượng chất trong quá trình học tập và rèn luyện của học sinh, sinh viên

Đại dương tri thức của nhân loại là vô hạn Bên cạnh sự phát triển về thể chất và tinh thần, con người trước hết phải luôn tiếp thu tri thức của nhân loại để tự phục vụ mình Tri thức tồn tại ở nhiều dạng khác nhau, phong phú nên con người có thể tiếp thu bằng nhiều cách khác nhau Quá trình tích lũy kiến thức và kinh nghiệm diễn ra

ở những người khác nhau tùy trường hợp Còn tùy vào mục đích, khả năng, điều kiện… của mỗi người Quá trình tích lũy tri thức của con người cũng không nằm ngoài quy luật chất lượng Bởi vì dù nhanh hay chậm, sớm hay muộn thì việc tích lũy kiến thức cũng sẽ đem lại sự thay đổi nhất định về con người, tức là sự thay đổi về chất Quá trình biến đổi này trong bản thân con người diễn ra vô cùng đa dạng và phong phú

2 - Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng trong cuộc sống, quá trình tích lũy kiến thức của học sinh, sinh viên

Quá trình học tập của mỗi học sinh là một quá trình lâu dài, khó khăn và đòi hỏi sự

nỗ lực không ngừng, không mệt mỏi của mỗi sinh viên Quy luật chuyển hóa từ sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất thể hiện ở chỗ: mỗi sinh viên tự tích lũy lượng (kiến thức) cho mình bằng việc nghe các thầy cô giảng trên lớp, làm bài tập ở nhà, đọc thêm sách tham khảo,… thành quả của quá trình tích lũy đó được đánh giá bằng những bài kiểm tra, những bài thi học kỳ Khi đã tích lũy đủ lượng tri thức

cần thiết, học sinh sẽ được chuyển sang một trình độ học vấn mới cao hơn Như vậy, quá trình học tập, tích lũy kiến thức là độ, các bài kiểm tra, các kì thi là điểm nút và việc học sinh được chuyển tiếp lên cấp học cao hơn là bước nhảy

Ví dụ: Trong suốt 12 năm học, các học sinh phải thực hiện nhiều bước nhảy khác nhau Trước hết, bước nhảy để chuyển từ một học sinh trung học lên học sinh phổ thông và kỳ thi lên cấp 3 là điểm nút, đồng thời nó cũng là điểm khởi đầu mới trong việc tích lũy lượng mới (tri thức mới) để thực hiện một bước nhảy vô cùng quan trọng trong cuộc đời: vượt qua kì thi đại học để trở thành một sinh viên Sau khi thực hiện dược bước nhảy trên, chất mới trong mỗi người được hình thành và tác động trở lại lượng Sự tác động đó thể hiện trong lối suy nghĩ và cách hành động của mỗi sinh viên, đó là sự chín chắn, trưởng thành hơn so với học sinh trung học hay một học sinh phổ thông Và từ đây, một quá trình tích lũy về lượng (tích lũy kiến thức) mới lại bắt đầu, quá trình này khác hoàn toàn so với quá trình tích lũy lượng ở bậc trung học hay phổ thông Bởi vì đó không đơn thuần chỉ là việc lên giảng đường để tiếp thu bài giảng của thầy cô mà phần lớn là việc tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, tích lũy kiến thức, bên cạnh những kiến thức trong sách vở còn có những kiến thức xã hội từ các công việc làm thêm hoặc từ các hoạt động trong những câu lạc bộ Sau khi đã tích lũy được một lượng đầy đủ, các sinh viên sẽ thực hiện một bước nhảy mới, bước nhảy quan trọng nhất trong cuộc đời, đó là vượt qua kì thi tốt nghiệp để nhận được tấm bằng cử nhân và tìm được một công việc Cứ như vậy, quá trình nhận thức (tích lũy

về lượng) liên tục diễn ra, tạo nên sự vận động không ngừng trong quá trình tồn tại

và phát triển của mỗi con người, giúp con người ngày càng đạt đến trình độ cao hơn

và tạo động lực cho xã hội phát triển