Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân - kết quả để nói về hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu

Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân - kết quả để nói về hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân - kết quả để nói về hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân - kết quả để nói về hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1: CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ 4

1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả 4

1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 5

1.2.1 Nguyn nhn sinh ra kt qu, xut hin trc kt qu 5

1.2.2 Nguyn nhn v kt qu c th thay đ"i v# tr$ cho nhau 6

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ ĐỂ GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG KHỦNG HOẢNG LƯƠNG THỰC 8

TOÀN CẦU 8

2.1 Một số nguyên nhân gây ra khủng hoảng lương thực toàn cầu 8

2.2 Hệ quả của cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu 9

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC NGUY CƠ KHỦNG HOẢNG LƯƠNG THỰC TOÀN CẦU 10

KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh toàn cầu nói chung đang chịu ảnh hưởng trầm trọng đến mọi khía cạnh trong cuộc sống do đại dịch COVID-19 cùng với những diễn biến khó lường, công tác đảm bảo an ninh lương thực đang ngày càng đối mặt với nhiều thách thức Trong hơn một thập kỉ trở lại đây, cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đã trở thành một mối lo ngại và cũng là bài toán cấp thiết đặt ra đối với thế giới Theo hệ thống phân cấp nhu cầu của Maslow, thức ăn, nước uống, nơi ở là những nền tảng để con người được khỏe mạnh Nếu những nhu cầu cơ bản đó không được đáp ứng, chúng ta sẽ không thể phát triển và tồn tại Không chỉ vậy, an ninh lương thực còn có sự liên hệ chặt chẽ với sự ổn định kinh tế, sức khoẻ lâu dài của nhân loại và môi trường Điều gì đã gây ra hiện tượng này và nó để lại những tác động gì đến môi trường và nhân loại? Liệu có giải pháp nào để cải thiện tình trạng này?

Để trả lời những câu hỏi trên, em đã chọn đề tài: “Vận d[ng cặp phạm trù Nguyên nhân - kết quả để nói về hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu” với mong muốn góp một tiếng nói riêng vào vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội và để r_n luyện k` năng nhìn nhận vấn đề dưới góc độ triết học Nội dung bài tiểu luận sau đây sẽ cung cấp một số khái niệm về cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả, vận d[ng khái niệm đó vào việc giải thích hiện tượng khủng hoảng lương thực toàn cầu và qua đó đưa ra một số giải pháp, đề xuất nhằm khắc ph[c tình trạng cũng như ý nghĩa của phương pháp luận

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ 1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả

Phạm trù nguyên nhân và kết quả phản ánh mối quan hệ hình thành của các sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan

Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tác động lfn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một biến đổi nhất định nào đó Còn kết quả

là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động lfn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra

Php bin chng duy vt khng đnh mi lin h nhn qu c tnh

kh ch quan, tnh ph# bi$n, tnh t%t y$u

Tnh kh ch quan được th* hin + ch,, mi lin h nhn qu l- c i vn c c.a bn thn s0 vt, kh1ng ph2 thu3c v-o 5 thc c.a con ngư6i Như chúng ta đã bit, vt ch%t lu1n vn đ3ng, bao gồm t%t c mọi s0 thay đ#i v- mọi qu trình, s0 vn đ3ng đ khi$n cho mọi s0 vt lu1n lu1n t c đ3ng nhau v- từ đ tạo ra s0 bi$n đ#i nh%t đnh

Tnh ph# bi$n c.a mi quan h n-y được th* hin + ch,, mọi s0 vt, hin tượng trong t0 nhin v- trong xã h3i đAu c nguyn nhn nh%t đnh gy ra Kh1ng c hin tượng n-o kh1ng c nguyn nhn, chC c điAu l- nguyn nhn đ đã được nhn thc hay chưa m- th1i

Bn cạnh đ, tnh t%t y$u được th* hin + ch,, cEng m3t nguyn nhn nh%t đnh, trong nhFng điAu kin ging nhau sG gy ra k$t qu như nhau Tuy nhin trong th0c t$ kh1ng th* c s0 vt n-o tồn tại trong nhFng điAu kin, ho-n cnh ho-n to-n ging nhau

V d2 c th* k* đ$n l- hin tượng 1 nhiễm m1i trư6ng Đy l- v%n

đA lớn nh%t c.a th$ giới m- nhn loại phi đi mặt v- l- nguyn nhn h-ng đầu gy ra bnh tt v- tử vong cho nhn loại v- h sinh th i C c hoạt đ3ng c.a con ngư6i th1ng qua đ1 th ha, c1ng nghip ha, khai th c đang nh hư+ng nghim trọng đ$n m1i trư6ng to-n cầu

Như đã ni + trn, cEng m3t nguyn nhn, cEng m3t điAu kin sG sinh ra cEng m3t k$t qu Tuy nhin, trn th0c t$, trong th$ giới vt ch%t, nhFng t c đ3ng v- điAu kin kh1ng bao gi6 ho-n to-n ging nhau Mặt kh c, c c điAu kin kh1ng bao gi6 c th* lặp lại chnh x c, vì vy k$t qu lu1n l- đ3c nh%t

1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 1.2.1 Nguyên nhân sinh ra kết quả, xu!t hiện tr"#c kết quả

ĐiAu cần được phn bit + đy l- kh1ng phi hai hin tượng n-o ni ti$p nhau vA mặt th6i gian cQng l- quan h nhn qu V d2, ng-y l- s0 ti$p ni c.a đm nhưng lại kh1ng phi l- nguyn nhn c.a đm ĐiAu phn bit quan h nhn qu với quan h k$ ti$p

vA mặt th6i gian l- + ch, nguyn nhn v- k$t qu c quan h sn sinh ra nhau, nguyn nhn t c đ3ng mới sinh ra k$t qu S0 ni ti$p c.a c c mEa trong năm cQng vy Khi tr i đ%t chuy*n đ3ng trn quT đạo, tr2c c.a n bao gi6 cQng c đ3 nghing kh1ng đ#i v- hướng vA m3t pha, nn hai nửa cầu BUc v- Nam lun phin chúc ng vA pha mặt tr6i, sinh ra c c mEa

Ngo-i ra, m3t nguyn nhn trong nhFng điAu kin kh c nhau cQng c th* sinh ra nhFng k$t qu kh c nhau V d2, qu trình đ1

th ho c th* gy ra nhiAu hu qu như l-m m%t m3t phần nhn l0c n$u tình trạng chuy*n cư ồ ạt từ n1ng th1n ra th-nh ph; tC l th%t nghip + th-nh ph ng-y c-ng tăng, m1i trư6ng sG b nh hư+ng nghim trọng, từ đ dẫn đ$n nhiAu hin tượng tiu c0c trong đ6i sng kinh t$ - xã h3i

Bn cạnh đ, n$u nhiAu nguyn nhn cEng tồn tại v- t c đ3ng cEng chiAu trong m3t s0 vt thì chúng sG gy nh hư+ng cEng chiAu đ$n s0 hình th-nh k$t qu, l-m cho k$t qu xu%t hin nhanh hYn Ngược lại n$u nhFng nguyn nhn t c đ3ng đồng th6i theo c c hướng kh c nhau, thì sG cn tr+ t c d2ng c.a nhau, thm ch trit tiu t c d2ng c.a nhau ĐiAu đ sG ngăn cn s0 xu%t hin c.a k$t qu Do vy trong hoạt đ3ng th0c tiễn cần phi phn tch vai tr\ c.a từng loại nguyn nhn, đ* c th* ch đ3ng tạo ra điAu kin thun lợi cho nhFng nguyn nhn quy đnh s0 xu%t hin c.a k$t qu ph t huy t c d2ng v- phi tìm hi*u kT v tr, vai tr\ c.a từng nguyn nhn V d2, trong m3t t# chc đa th-nh phần, m,i th-nh phần hay nhn vin đAu c đng gp cho s0 ph t tri*n cho t# chc đ M,i c th* đAu c nhFng suy nghĩ v- h-nh đ3ng kh ch nhau, c th* vừa b# trợ nhau, vừa mu thuẫn nhau hay thm ch c th* gy ra xung đ3t v- cn tr+ s0

ph t tri*n Vì vy, mun tăng năng su%t hiu qu v- ph t tri*n cho t# chc, c c th-nh phần cần nng cao hi*u bi$t v- t1n trọng lẫn nhau; ci thin s0 phi hợp trong nhm th1ng qua thưYng tho khi gii quy$t xung đ3t

1.2.2 Nguyên nhân và kết quả c$ th% thay đ'i v( tr) cho nhau

ĐiAu n-y c nghĩa l- m3t s0 vt, hin tượng n-o đ trong mi quan h n-y nguyn nhn, nhưng trong mi quan h kh c lại l-k$t qu v- ngược lại

Nguyn nhn sinh ra k$t qu, nhưng chnh n khi sinh ra k$t qu lại đã l- k$t qu + m3t mi quan h nhn - qu trước đ Ngược lại, k$t qu với tư c ch l- k$t qu được sinh ra từ m3t nguyn nhn nhưng bn thn n kh1ng dừng lại N lại ti$p t2c t c đ3ng, lại gy ra nhFng k$t qu kh c Vì vy, chu,i nhn qu kh1ng c bUt đầu v- kh1ng c đi*m dừng V d2 tình trạng th%t nghip gia tăng dẫn tới s0 mu thuẫn trong xã h3i NhFng mu thuẫn trong

xã h3i l-m ny sinh nhFng t nạn xã h3i NhFng t nạn xã h3i khi$n cho xã h3i b x o tr3n v- nh hư+ng đ$n s0 ph t tri*n nAn kinh t$

Bn cạnh đ, nguyn nhn sinh ra k$t qu, nhưng k$t qu lại c kh năng t c đ3ng tr+ lại đi với nguyn nhn Trong mi quan h n-y, khi k$t qu t c đ3ng tr+ lại với nguyn nhn thì k$t qu lại c tư c ch l- nguyn nhn ch kh1ng phi l- k$t qu nFa Do đ c th* ni c s0 ho n đ#i v tr giFa nguyn nhn v- k$t qu ngay trong cEng m3t mi quan h nhn qu

Vì vy, Ph.^ngghen nhn xt r_ng: ”Nguyn nhn v- k$t qu l-nhFng kh i nim chC c 5 nghĩa l- nguyn nhn v- k$t qu khi được p d2ng v-o m3t trư6ng hợp ring bit nh%t đnh.” Nhưng m3t khi chúng ta nghin cu trư6ng hợp ring bit %y trong mi lin h chung c.a n với to-n b3 th$ giới, thì nhFng kh i nim %y

lại gUn với nhau trong m3t kh i nim vA s0 t c đ3ng qua lại m3t

c ch ph# bi$n, trong đ nguyn nhn v- k$t qu lu1n thay đ#i v tr cho nhau

Nguyn nhn sinh ra k$t qu, nhưng k$t qu kh1ng ho-n to-n th2 đ3ng, n vẫn

c kh năng t c đ3ng tr+ lại nguyn nhn ĐiAu cần chú 5 l- t c đ3ng n-y c th* diễn ra hai hướng, c t c đ3ng tch c0c hoặc t c đ3ng tiu c0c V d2, trình đ3 dn tr th%p l- do nAn kinh t$ km

ph t tri*n gy ra, n$u kh1ng được đầu tư cho vic nng cao dn tr c.a nhn dn sG gy cn tr+ đ$n s0 ph t tri*n kinh t$ xã h3i Ngược lại, trình đ3 dn tr cao l- k$t qu c.a s0 ph t tri*n xã h3i c vA chnh tr, kinh t$, văn ha , k$t qu l- tầng lớp tr thc v-đ3i ngQ lao đ3ng với trình đ3 cao, sG đem lại s0 ph t tri*n tt hYn cho nAn kinh t$ quc dn

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ ĐỂ GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG KHỦNG HOẢNG LƯƠNG

THỰC TOÀN CẦU 2.1 Một số nguyên nhân gây ra khủng hoảng l"ơng thực toàn cầu

Bi$n đ#i kh hu đã thay đ#i c c hình th i th6i ti$t như lượng mưa, gia tăng c c cú sc kh hu như bão, lc xo y, lQ l2t v- hạn

h n; ngưỡng nhit ng-y c-ng cao đi kèm với bc xạ tia c0c tm cao v- gi lạnh đAu nh hư+ng đ$n thu hoạch

Bn cạnh đ, hai y$u t gp phần l-m lưYng th0c tăng nguy cY b su bnh gy hại l- tnh đồng nh%t vA gen v- chu kỳ canh t c đồng đAu hoặc lin t2c Hầu h$t n1ng dn trong m3t khu v0c mua cEng m3t loại hạt ging ci ti$n đYn lẻ được thi$t k$ đ* ti

đa ha sn lượng trn cEng m3t chu kỳ n1ng nghip, điAu n-y đã thi$t lp c c điAu kin l5 tư+ng cho s0 bEng n# c.a nhiAu loại bnh dch

Bn cạnh c c y$u t# nh hư+ng đ$n sn xu%t + trn c\n c c c y$u t văn ho xã h3i bao gồm vic t# chc sử d2ng nguồn đ%t, nguồn lao đ3ng v- ch$ đ3 ăn ung cQng l- nguyn nhn dẫn đ$n hin tượng thi$u lưYng th0c

Xung đ3t cQng l- nguyn nhn lớn nh%t c.a nạn đi trn to-n cầu, v- l- nguyn nhn khi$n cho nhiAu ngư6i phi đi mặt với tình trạng m%t an ninh lưYng th0c nghim trọng Từ Mali đ$n Syria đ$n Mozambique, giao tranh ko d-i đã ph h.y sinh k$ v-bu3c c c gia đình phi r6i bỏ nh- cửa, khi$n v1 s trẻ em phi đi

mặt với nạn đi ĐiAu n-y cQng khi$n c c t# chc nhn đạo gặp kh khăn v- nguy hi*m trong vic ti$p cn c c c3ng đồng cần s0 giúp đỡ

Ngo-i ra, đại dch COVID-19 cQng đã gy ra s0 gia tăng mạnh mG

vA nghèo đi v- b%t bình đng trn to-n cầu vì c c lnh đng cửa, phong to đã t-n ph sinh k$ c.a c c gia đình Ở nhiAu quc gia, nhFng hạn ch$ do đại dch cQng đồng nghĩa với vic nguồn cung c%p th0c phẩm b gi n đoạn, gi lưYng th0c tăng nhanh cQng đang tạo ra p l0c lớn cho ngn s ch h3 gia đình, trong đ

c c gia đình nghèo b nh hư+ng nặng nA nh%t

2.2 Hệ quả của cuộc khủng hoảng l"ơng thực toàn cầu

M%t an ninh lưYng th0c l- m3t v%n đA c.a nhiAu quc gia kh c nhau C c quc gia kh1ng c đ lưYng th0c đ* cung c%p cho t%t c mọi ngư6i thư6ng c nhFng v%n đA cần h, trợ khUc ph2c Thng k c.a c c t# chc quc t$ cho th%y đại dch COVID-19 đã khi$n h-ng triu ngư6i từ khUp nYi trn th$ giới m%t vic l-m, thm ch phi sng nh6 nguồn cung c%p th0c phẩm miễn ph Trong khi 43% dn s th$ giới kh1ng th* chi tr được nhFng bFa

ăn dinh dưỡng trước đại dch COVID-19, thì đ$n cui năm 2020, con s đ đã tăng ln 50% Ở c c nước km ph t tri*n hYn, khong 40 đ$n 60% thu nhp h3 gia đình được chi cho th0c phẩm Gi lưYng th0c tăng cQng khi$n c c h3 gia đình cUt gim chi tiu cho c c nhu cầu cY bn kh c Ngo-i ra, gi lưYng th0c th$ giới tăng nhanh gy ra kh khăn trong vic ti$p cn nguồn lưYng th0c, th0c phẩm theo nhu cầu v- sG dẫn đ$n s0 gia tăng trong tỷ l ngư6i đi, suy dinh dưỡng v- bo phì Đặc bit, tình

trạng n-y n$u ti$p t2c ko d-i sG nh hư+ng tiu c0c đ$n sc khoẻ c.a ngư6i dn

N$u c c chnh ph v- c c t# chc quc t$ kh1ng c h-nh đ3ng dt kho t đ* chng lại gi c tăng cao v- cY c%u phn phi lưYng th0c kh1ng đồng đAu, thì tình trạng suy dinh dưỡng sG tr+ th-nh m3t v%n đA nghim trọng hYn, dẫn đ$n s0 b%t #n trong kinh t$

-xã h3i NhFng ngư6i nghèo nh%t + c c nước đang ph t tri*n, với trẻ em l- nhm dễ b t#n thưYng nh%t, c th* sG phi g nh chu

g nh nặng c.a cu3c kh.ng hong lưYng th0c

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC NGUY CƠ KHỦNG

HOẢNG LƯƠNG THỰC TOÀN CẦU

Đ* khUc ph2c nguy cY kh.ng hong lưYng th0c trn to-n th$ giới kh1ng chC cần s0 đng gp c.a m3t c nhn, m3t quc gia m- l-s0 chung sc c.a to-n nhn loại, trong đ chú trọng m3t s v%n

đA sau

Th nh%t, y$u t con ngư6i đng vai tr\ then cht trong vic nhìn nhn ci tạo c ch tiu th2 th0c phẩm Do đ, cần phi nng cao nhn thc, 5 thc con ngư6i vA ch$ đ3 dinh dưỡng l-nh mạnh cho chnh mình v- cho Tr i đ%t đ* đạt được hiu qu dinh dưỡng, ch%t lượng m1i trư6ng v- cu3c sng tt hYn, ph t tri*n bAn vFng hYn Th hai, chnh ph cần h, trợ c c ch h3 chăn nu1i th1ng qua vic cung c%p thc ăn dinh dưỡng, tim ph\ng v- thuc ph\ng chng c c dch bnh c t c đ3ng mạnh; h, trợ kT thut đ* gim t#n th%t cy trồng do su bnh; c c chưYng trình tiAn mặt vì c1ng

vic h, trợ sinh k$ n1ng nghip như ci thin h thng tưới tiu, ph2c hồi đ%t v- lm nghip

Th ba, cần ng d2ng nAn n1ng nghip “th1ng minh” đ* giúp n1ng dn tăng kh năng thch ng với c c hình th i th6i ti$t, bi$n đ#i kh hu, thin tai kp th6i Theo đ, nAn n1ng nghip “th1ng minh” cần ph t tri*n đa dạng ha cy trồng, bo tồn c c vEng n1ng nghip tiu th2 t nước đ* đi ph với s0 gia tăng c.a c c hin tượng kh hu khUc nghit dẫn đ$n m%t mEa, thi$u nước sn xu%t

Cui cEng l- đm bo tnh lin t2c c.a chu,i cung ng th0c phẩm: c c quc gia cần theo dõi thư6ng xuyn tình hình an ninh lưYng th0c v- dinh dưỡng, phi hợp chặt chG với c c đi t c c.a Lin hợp quc (LHQ); th0c hin c c chi$n dch nng cao nhn thc vA c c bin ph p an to-n v- sc khỏe đ* gim nguy cY ly truyAn vi rút tại đa phưYng, hướng đ$n t%t c c c t c nhn trong chu,i gi tr n1ng nghip v- h thng th0c phẩm ch cht; thúc đẩy c c quy trình hoạt đ3ng tiu chuẩn (SOP) v- c c tiu chuẩn bo v giFa n1ng dn, sn xu%t, ngư6i vn chuy*n v- nh-cung c%p n1ng sn, duy trì c c hạn ch$ vA khong c ch vt l5 v-c-ng t ngư6i v-c-ng tt v- cui cEng l- nng cao nhn thc trong c3ng đồng n1ng dn n1ng th1n b_ng c ch sử d2ng c1ng ngh di đ3ng, đ-i ph t thanh đa phưYng v- mạng lưới trư6ng học n1ng dn, đ* đm bo n1ng dn dễ b t#n thưYng c quyAn truy cp th1ng tin đ* bo v bn thn v- nhFng ngư6i kh c khỏi COVID-19

KẾT LUẬN

T%t c nhFng mi lin h m- php bin chng nu ra đAu l- s0

kh i qu t nhFng đặc đi*m c.a nhFng mi lin h c2 th*, trong nhFng lĩnh v0c c2 th* c.a th$ giới vt ch%t Mi quan h nhn -qu chnh l- k$t -qu c.a vic kh i qu t c c hin tượng từ m3t t c đ3ng n-y suy ra m3t k$t qu kh c trn nhiAu lĩnh v0c: trong t0

nhin, xã h3i, trong c vt l5 v- ha học, v- trong đ6i sng xã h3i như kinh t$, chnh tr, văn ha N c vai tr\ v1 cEng quan trọng trong vic hình th-nh nhn thc c.a chúng ta

Trong bi cnh đại dch COVID-19 ng-y c-ng nh hư+ng nghim trọng đ$n t%t c kha cạnh đ6i sng, đặc bit l- hin tượng kh.ng hong lưYng th0c trn to-n th$ giới chu nhiAu th ch thc, chúng

ta phi cEng nhau đồng tm hip l0c, gp sc đ* ngăn chặn tình trạng n-y Đy b-i to n v1 cEng nan gii m- cu hỏi đặt ra l-l-m th$ n-o đ* c đ nguồn cung lưYng th0c v- phn chia đồng đAu cho t%t c mọi ngư6i B-i ti*u lun c.a em đã phần n-o đã phn tch được nhFng nguyn nhn v- k$t qu c.a hin tượng kh.ng hong lưYng th0c đ* từ đ c c ch nhìn nhn đúng vA bn ch%t s0 vic v- đưa ra m3t s gii ph p đ* ci tạo, ti ưu ho c1ng vic khai thc nguồn th0c phẩm

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Phạm Văn Đức (2019) Gio trnh Trit hc Mc – Lnin, NXB Chính trị Quốc

gia Sự thật, Hà Nội