PHẬT GIÁO và HOẠT ĐỘNG AN SINH xã hội

Hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo ngày càng rộng lớn, phong phú và có chiều sâu. Tuy thế, lôgic phát triển của vấn đề còn ở chỗ cao hơn cả các hoạt động từ thiện nhân đạo, bảo trợ xã hội như xương sống của công tác này, trong lịch sử cũng như hiện tại, cũng như các tôn giáo khác, Phật giáo đang vươn lên để trở thành một ngành kinh tế, một nguồn cung ứng các dịch vụ công như y tế, giáo dục, nguồn lực văn hóa đạo đức cũng như chức năng mới mẻ “an ninh sinh tồn”... Điều đó cũng là sự vận dụng cơ hội phục vụ xã hội mà Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định vai trò nguồn lực xã hội của các tôn giáo..

GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO ĐồngTrưởngban

BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO ĐồngTrưởngban

TT.TS.ThíchĐứcThiện TT.TS.Thích NhậtTừ

Các Phó ban

HT.TS.Thích ThanhĐiệnTT.TS.Thíc

hTâmĐứcTS.LêHoàn

gDũng

HT.ThíchHuệThôngP GS.TS.ChuVănTuấn

Ủy viên thư ký

TS Lê Thanh Bình

Các trợ lý Trưởng ban

ThíchNgộDũng ThíchNgộTríDũng

TrươngNguyễnDiễmTrangN

guyễn ThịLinhĐaKhưu ThếQuang

ThíchNgộTríĐứcVăn Nguyễn

HảiTriềuLêHoàngHoa Cương

Nguyễn Thị Đoan TrangNguyễn Thị Kim

Lý

GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

40 NĂM HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN CÙNG ĐẤT NƯỚC

GIÁOHỘIPHẬTGIÁOVIỆTNAM

vàHOẠTĐỘNGANSINHXÃHỘI

Đồng chủ biên:

THÍCHNHẬTTỪ THÍCHĐỨCTHIỆN

NHÀ XUẤT BẢN TÔN GIÁO

MỤC LỤC

Lờigiớithiệu-HT.ThíchTríQuảng ix

Lờigiớithiệu-HT.ThíchThiệnNhơn xv

Lờinóiđầu-HT.ThíchGiácToàn xix

Đềdẫn-TT.ThíchĐứcThiện,TT.ThíchNhậtTừ xxiii

1 GiảiphápansinhxãhộicủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNamtrongquátr ìnhpháttriểnvà hộinhậpquốc tế-HT.ThíchTríQuảng3 2 HoạtđộngtừthiệnxãhộicủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNamtrongbốicả nhpháttriểnvàhộinhậpquốctế-HT.ThíchThiệnNhơn 23

3 HoạtđộngansinhxãhộicủaGHPGVNtrongnhữngnămgầnđây(quanghiênc ứuhoạtđộngchămsóctrẻmồcôivàngườigiàkhôngnơinươngtựa)-HT.TS.ThíchThanhNhiễu 53

4 Phậtgiáovớiviệcđảmbảoansinhxãhộitrongthờikỳpháttriểnvàhộinhập quốctế-HT.TS.ThíchThanhĐiện 65

5 HoạtđộngansinhxãhộicủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNam,mộtsốvấnđềlýluậnvàthự ctiễn-PGS.TS.LêBáTrình 83

6 GópphầnlantỏatinhthầnPhậtgiáovàocôngtáctừthiệnxãhộihiệnnay!-PGS.TS.NguyễnThanhTú 97

7 VaitròcủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNamtronghoạtđộnghỗtrợxãhộingàynay-TS.NguyễnThịQuếHương&ThS.HoàngThịThuHường 109

8 CácloạihìnhansinhxãhộicủaPhậtgiáoởViệtNamhiệnnay - TS.NguyễnThịKimThoa 135

vi GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

9 ĐĐ.ThS.GiácMinhTường 157

TìmhiểukháiniệmansinhxãhộiPhậtgiáotrênphươngdiệntriếtlývàhànhđộng-10.ĐónggópcủaPhậtgiáovềansinhxãhộiquaviệcứngdụngthuyếttamhọ

c:Giới-Định-Tuệtrongđờisống-ĐĐ.ThS.ThíchTinhTuệ 191

11.VaitròPhậtgiáotronghoạtđộngansinhxãhộiởViệtNamhiệnnay-GS.TS.PhạmHồngTung&TS.BùiVănTuấn 203 12.PhậtgiáoNamtôngKhmervớihoạtđộngansinhxãhội-

HT.TS.ThíchThanhĐiện 229 13.PhậtgiáoHàNộivớicôngtácansinhxãhộihiệnnay-

GS.TS.NguyễnNgọcCơ&ThS.TrươngVănHiệp 243 14.PhậtgiáovớiviệcxâydựngniềmtinxãhộiquathựctiễncôngtácansinhxãhộiởTr

373

21.MộtsốhoạtđộngxâydựnghệthốngansinhxãhộicủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNam-ThS.ĐàoThuHà 385 22.AnsinhxãhộiPhậtgiáodướigócnhìnKinhKimcang-TrungTín 399

MỤC LỤC vii

23.Hoằngphápquaphươngthứclàmcôngtácxãhội-SC.ThS.LiênThảo 415 24.HoạtđộngtừthiệnxãhộicủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNamtừkhithànhlậptớin

y-PGS.TS.NguyễnAnhTuấn 531

ĐĐ.ThíchNhuậnPháp 549 32.GiáohộiPhậtgiáocáctỉnh,thànhphốvớiviệcthamgiacuộcvậnđộng“toàndân

viii

LỜI GIỚITHIỆU

Của Hòa thượng Phó Pháp chủ đệ nhất GHPGVN

1 VỀTÍNHLỊCHSỬTẤTYẾUVÀVAITRÒCỦAGIÁOHỘIPHẬTG IÁOVIỆTNAM

độngcủatoàncầuhóavàcuộccáchmạngcôngnghiệplầnthứ4.Cácnghiêncứuđượctrìnhbàytronghộithảovàtậpsáchnày,các

tácgiảđãđánhgiáGHPGVNvềtinhthầnnhậpthế,hộquốc,an

dân,hoạtđộngđốingoạinhândân,chínhsáchansinhxãhội,góp

phầnxóađóigiảmnghèo,đàotạoTăngtài,xóabỏmêtíndịđoan,

(i) CácphongtràochấnhưngPhậtgiáoViệtNamtrongthếkỷXX,

(ii) GiáohộiPhậtgiáoViệtNamvàvaitròhộquốcandân,

(iii)GiáohộiPhậtgiáoViệtNamvàansinhxãhội,(iv)GiáodụcPhật

giáoViệtNam,(v)GiáodụcđạođứcPhậtgiáo,(vi)VănhóaPhật giáoViệtNam

TừkhidunhậpvàoViệtNam,Phậtgiáođãbámrễsâutrong

lòngdântộc.SựpháttriểncủaPhậtgiáoluôngắnliềnvàđồnghành

vịthavẫnđượcbaothếhệTăng,Ni,Phật

lậpnăm1954ởmiềnBắc,(iv)GiáohộiPhậtgiáoViệtNamthống

nhấtthànhlậpngày31-12-1963tạiSàiGònvới13tổchứcPhật giáo1làmthànhviên

1 13

tổchứcPhậtgiáolàmthànhviêncủaGHPGVNTNgồm:(i)ỦybanLiênpháiPhật giàBắcViệt,(iii)ThiềntịnhĐạotràng,(iv)GiáohộiNguyênthủy ViệtNam,(v)GiáohộiTheravada, (vi)GiáohộiTănggiàBắcViệttạimiềnNam,(vii)Giáo hộiTănggiàTrungphần,(viii)GiáohộiTănggiàNamViệt,

chúngtađượcthànhlập,thốngnhấtPhậtgiáobamiền,gồm9tổ chứcPhậtgiáo:(i)HộithốngnhấtPhậtgiáoViệtNam,(ii)Giáo

hộiPhậtgiáoViệtNamThốngnhất,

(iii)GiáohộiPhậtgiáoCổtruyềnViệtNam,

(iv)BanLiênlạcPhậtgiáoYêunướcTp.HồChí Minh,(v)GiáohộiTănggiàNguyênthủyViệtNam,

(vi)GiáohộiPhậtgiáoThiênThaigiáoquán,

(vii)GiáohộiTănggiàKhấtsĩViệtNam,

(viii)HộiSưsãiYêunướcmiềnTâyNambộ,(ix)HộiPhật họcNamViệt.Cóthểkhẳngđịnh,trongcácphongtràothốngnhấtnhằmchấn

hưngvàpháttriểnPhậtgiáotạiViệtNamthìGHPGVNlàGiáo

hộiPhậtgiáomangtínhquốcgiavàcóphạmvihoạtđộngtoànquốc.Ngoài9tổchứcthànhviênnêutrên,trongGHPGVNcòncó

GHPGVNTNvới13tổchứcPhậtgiáotrựcthuộc

Dướigócđộnghiêncứuliênngànhvàđứngtừphươngpháp,lĩnhvựctiếpcậnkhácnhau,tôitinrằngcácvấnđềnghiêncứuvề

GHPGVNđượcsángtỏhơnvàcácgiátrịđónggóptíchcựccủa

2 Phần

lớncácbậctôntúccócôngsánglậpGiáohộiPhậtgiáoViệtNamđãvềcõiPhật.Nhữngvị cócônghiệncònsốnggồmcótôi(HT.ThíchTríQuảng),HT.ThíchThiệnTâmvàHT.Thích GiácToàn.

Phậthọc,giớihọcgiả,tríthứccủacáctrườngđạihọc,đãđánhgiá

nhữngmặtthànhtựuvàhạnchếcủaGHPGVN,đồngthờiđưaracáckhuyếnnghịthựctiễn,gópphầnpháttriểnbềnvữngGHPGVNtrongsứmệnh“phụngsựnhânsinh,tốtđời,đẹpđạo;sángsoiđạopháp,hộquốc,andân.”

2 VỀĐỊNHHƯỚNGPHÁTTRIỂNGHPGVN

Tronggiaiđoạnhiệnnay,đangkhiGHPGVNvàđấtnướcViệtNamchủđộnghộinhậptoàncầu,tôikêugọicácthếhệTăng,NivàPhậttửhãynăngđộnghơnnữatrongviệc“truyềnbáchânlý

thờigian,nângcaotínhhiệuquảtrongquảnlý.Cầncóchínhsách

tuyểndụngTăng,NitàiđứcvàocácvaitròthíchhợptrongGiáo

3 HT.

ThíchMinhChâudịch(2018),KinhTươngưngbộ,tập5,NxbTôngiáo,HàNội,tr.537.

xiv GIÁOHỘIPHẬTGIÁOVIỆTNAMVÀHOẠTĐỘNGANSINHXÃHỘI

hộicáccấp,pháttriểnGiáohộitheohướngnhậpthế,phụngsự nhânsinh.(iii) Vềchínhsáchhộquốc,andân,GHPGVNcáccấpcầncó

nhữngvấnđềcủaPhậtgiáoViệtNamtronglịchsửvàhiệntại

Tronghộithảonày,cónhiềubàiviếtlàmrõtínhchất,đặcđiểmvềcácgiaiđoạnpháttriểncủaGHPGVN,từTổnghộiPhậtgiáoViệtNam(9/1951),GiáohộiTănggiàtoànquốcViệtNam(9/1952),HộithốngnhấtPhậtgiáoViệtNam(1954),GiáohộiPhậtgiáoViệtNamthốngnhất(12/1963)chođếnGiáohộiPhậtgiáoViệtNam(1981)hiệnnay

Tuycónhiềuđiểmkhácbiệtvềnhữngbốicảnhlịchsử,cáccơ

hộivàtháchthức,cáchthứctiếpcậnvàphươngthứcnhậpthế,songtấtcảđềucótầmnhìnvàvậnhànhđúngtrênconđường“thống

nhấttrongđadạng”vàđồnghànhcùngdântộc,cùngđaunỗiđaumấtnướccủadântộc,cótráchnhiệmvớivậnmệnhdântộcvàbiếthysinhvìtựdo,độclậpcủadântộc.Nóimộtcáchkháchquan,

xvi GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

GHPGVNđượcthànhlậpvàongày07-11-1981khôngchỉlàsựtấtyếulịchsử,màcònlàcơhộiquantrọngđểcáctổchứcPhậtgiá

o thốngnhấtthậtsựvàđúngnghĩa,vìmụcđích“phụngsựnhânsinh,tốtđời,đẹpđạo;sángsoiPhậtpháp,hộquốc,andân.”

NhàthơHồDzếnhđãviết:Trang

sửPhậtĐồng thời là trang sử ViệtTrảibao độ hưngsuy…

Cónguymàchẳngmất…1

Nhìnlạitoànbộlịchsử,đúnglàPhậtgiáotừkhidunhậpViệtNamđếnnayđãluônđồnghành,gắnbómáuthịtvớidântộcbằng

Suốt40năm(1981-2021),chúngtavuimừngvàtựhàovềGiáo

hộiPhậtgiáoViệtNam(GHPGVN)ngàycànglớnmạnhvềhệ

thốngtổchức,vềchủtrươnghộquốcandân,đồnghànhvớidân

tộc,pháttriểngiáodụcnhânbản,đàotạoTăngtài,xiểndươngchânlý,hoằngpháplợisinh,pháthuybảnsắcvănhóatrongviệcgiữgìn

LỜI GIỚI THIỆU CỦA HÒA THƯỢNG THÍCH THIỆN NHƠN xvii

xviii GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

hộiPhậtgiáoViệtNamvàansinhxãhội,(iv)GiáodụcPhậtgiáo ViệtNam,(v)GiáodụcđạođứcPhậtgiáo,(vi)VănhóaPhậtgiáo ViệtNam

Chùa Minh Đạo, ngày 01-10-2021

Hòa thượng THÍCH THIỆN NHƠN

Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN

4 Einstein, Albert (1879 – 1955) (1940), “On Science and Religion”, 1940 Nature,

Edinburgh:Scottish Academic, 146 (3706): 605, Bibcode:1940 Natur.146 605E,

doi:10.1038/146605a0, ISBN 0-7073-0453-9.

từphươngBắcvàsaunàylànhữngđộiquânmạnhnhấttừphươngTây.Phươngdiệnquânsựlàmộttấtyếunhưngkhôngphảilàtấtcả.Hộquốccầnphảicóandânmớitrònnghĩa.Andângồmnhững phươngdiệnnhưvănhóa,xãhội,nhântâm.Chiếntranhcókhigọilàtrườngkỳnhưngvẫncóthờiđoạn,baphươngdiệnvănhóa,xã

thìkhôngaibịbỏquênlạisaulưng,baohàmnhữngngườiyếuthế nhất trong xãhội

Trong cấu trúc phân tầng tự nhiên của nhân sinh ta thấy phân

xx GIÁOHỘIPHẬTGIÁOVIỆTNAMVÀHOẠTĐỘNGANSINHXÃHỘI

khúchaymắcxíchdễtổnthươngnhất,dễvỡnhấtcủadântộc,là

phânkhúccủanhữngngườidânyếuthế(NDYT).PhânkhúcấychínhlàchỗmàGiáohộiPhậtgiáoViệtNamcầnquantâmhỗtrợ

hoàncảnhđặcbiệtkhókhănkhôngthểđếntrường,ngườicósức

laođộngnhưngchưacónghềnghiệpmưusinh,ngườibệnhcần phẫu thuậttim, phẫu thuật thủy tinh thể, đồng bào bị thiêntai,dịchbệnh,kểcảtrườnghợpnhữngngườiđangthihànhántrong

cáctrạigiam.Từngnhómnhưvậytacầncóphươngthứcvàcách

ASXHkhácnhauđểcóđượckếtquảcaonhất.Vềphươngthứcvà

hìnhthứcthìGHPGVNcómạnglướiTuệTĩnhđườnglànổitrộivàđạtchuẩnmựcvềnhiềuphươngdiện.NhữngngườilàmcôngtácASXHcủaGiáohộikhôngdừnglạiởmứcđómàđãvàđangphát triểnmạnhhơnnữanhữngmạnglướiASXHkhácnhưmạnglướinhàtrẻ,nhànuôitrẻemkhuyếttật,nhàdưỡnglão,nhànuôingười

già,neođơn,mạnglướinhữnglớpdạynghề

MặtkháccôngtácASXHcầnnângcấpvềchấtlượngvàtínhhệ

thống.Chấtlượngkhôngchỉlàchuyệnsansẻđúngphẩmvậthay

LỜI NÓI ĐẦU CỦA HÒA THƯỢNG THÍCH GIÁC TOÀN xxi

ngangtầmthờiđại.Đólàchủtrươngđúngđắncủanhànướcmà

nhữngngườiconnhàPhậtdùởvịtrínàocũngcầnthamgiavận

động,thựchànhhạnhBồ-tát,pháthuyđầyđủbốntâmvôlượng, từ, bi,hỷ,xả.VớilýtưởngPhụcvụchúngsanhlàcúngdườngchưPhật,Giáo

hộiPhậtgiáoViệtNamcầntăngcườngcôngtácASXHởnhiềuphươngdiện.Nhưđãnói,Giáohộicầncónhữngkếsáchchiếnlượcdàihạnvàngắnhạn,nhữngkếhoạchhànhđộngtổngthểvàchi

tiết,nhữngcơchếbiểudươngvàgiámsáthiệuquả.TấtcảđềuvìmụctiêuchunglàlàmchoPhậtgiáoViệtNampháttriểnmộtcách

nhiềugiátrịsoisángchonhữngđiềutôiđãđềcập,xinđượctrân trọng giớithiệu

Pháp viện Minh Đăng Quang, ngày 01-10-2021

Hòa thượng THÍCH GIÁC TOÀN

ViệntrưởngViệnNghiêncứuPhậthọcViệtNamPhóBanC

hỉđạoHộithảo

(iii)Tâmvịthavìlợiíchchomọingười,

(iv)Tâmvôngãphụngsựnhânsinhkhông quantrọnghóamình,(v)Hạnhbốthí,tặngbiếuvậtchấtchongườibấthạnh,

(vi)Tuđức,hànhthiện,làmphướcquahànhđộngcứu người…Quađó,ứngdụngquacáchọcthuyếtnhậpthếvềxãhội

theocách“hòaquangđồngtrần,”“ởđờivuiđạo”và“Phậtpháp

khônglìaphápthếgian”thúcđẩysựđồnghànhcủaPhậtgiáođối

vớiviệc“hộquốc,andân”vàthamgiađónggóptíchcựcvàocác

lĩnhvựccuộcsốngcủaconngười

trườngmầmnonmiễnphínhằmnângđỡvàgầydựngtươnglaicho trẻemmồcôi,(iv)Chămlohiểubiếtvàkỹnăngsốngquacáclớp

TấtcảcáchoạtđộngansinhxãhộicủaPhậtgiáođãtạonênsự

thayđổitíchcực,xóađói,giảmnghèobềnvững,xóabỏmêtíndị

đoan,nângcaodântrí,nângcuộcsốngcủangườidân,gópphầnxâydựngvàpháttriểnđấtnước,manglạichấtlượnghạnhphúcchongười ViệtNam

LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ KHUYẾN NGHỊ

NhằmđẩymạnhhơnnữachủtrươngnhậpthếcủaPhậtgiáo,Phó Phápchủ đệ nhất GHPGVN,HT.ThíchTríQuảng nêu

thựctiễn,HT.TS.ThíchThanhNhiễu,PhóchủtịchthườngtrựcGHPGVN

tiếpcận“HoạtđộngansinhxãhộicủaGHPGVNtrongnhữngnămgầnđây”.

ViệcPhậtgiáokhôngngừngcứugiúpngườigià,trẻmồcôi,ngườitậtnguyềnvànhữngngườikhôngnơinươngtựađãgópphầnnângcaosứckhỏevàchấtlượngsốngchongườiViệtNam

Vớichủtrương“Phậtgiáovớiviệcđảmbảoansinhxãhội”,HT.TS.ThíchThanhĐi

ện,PhóTổngthưkýGHPGVN,phântíchcácmặthạnchếvàkhuyếnnghịcácgiảiphápthiếtthựcnhằmnângcaohiệuquảcủacáchoạtđộngansinhxãhộitạiViệtNam

Bàinghiêncứu“HoạtđộngansinhxãhộicủaGHPGVN:Lýluậnvàthựctiễn”củaP

GS.TS.LêBáTrình,nguyênPhóChủtịchỦybanTrungươngMặttrậnTổquốcViệtNam,phântíchthựctrạngcủa

xxvi GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

Đứngtừgócđộứngdụngthuyếttừbivàbìnhđẳngsựsống,bàiviết“ĐónggópcủaPhật

giáovềansinhxãhộiquaviệcứngdụnggiới,định,tuệtrongđờisống”củaĐĐ.ThS.T

híchTinhTuệđánhgiáchủtrương,cáchìnhtháiansinhxãhộivàlợiíchđốivớicộngđồngqua cáchoạtđộngchămsócýtế,bảohiểmxãhội,tưvấntâmlý,giảiphóngcăngthẳng,trầmcảm,giúpconngườisốnghạnhphúchơn

xxviii GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

ĐỀDẪN

quyếtmộtsốvấnđềxãhộiởViệtNamhiệnnay”.Quađó,tácgiảđánhgiácácthànhtự

utíchcựccủaPhậtgiáovềgiữgìnbảnsắcvănhóa,giáodụcđạođức,kêugọiýthứcbảovệmôitrườngvàansinhxãhội

Nhưtựađềcủabàiviết,“PhậtgiáoKonTumvớicôngtácxãhộitrongvùngđồngbà

odântộcthiểusố”,ĐĐ.ThíchNhuậnPhápgiớithiệucácđónggópcủaPhậtgiáotro

ngviệcxóađói,giảmnghèo,giúpđỡnhữngngườicóhoàncảnhkhókhăn,hỗtrợnạnnhânthiên taivàbãolụt,xâynhàtìnhthươngvàtìnhnghĩa,khámchữabệnhmiễnphívàdạynghềmiễnphí

bỏnỗiđau,cáchoạtđộngansinhxãhộiPhậtgiáođãcảithiệnđờisốngvậtchấtvàtinhthầncủangườidân,gópphầnxâydựngvàpháttriển đấtnước

Vớicáccáchtiếpcậnkhácnhau,cáctácgiảđánhgiáthựctrạng

củaansinhxãhộiPhậtgiáovớinhữngthànhtựutolớn,đồngthời,

chỉranhữngyếukémvềtínhthốngnhấttronghệthốngansinhxã

hội,quađó,đónggópcáckhuyếnnghịvềgiảiphápnhằmcảithiện

xxx GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM VÀ HOẠT ĐỘNG AN SINH XÃ HỘI

vànângcaochấtlượngvàhiệuquảcủahệthốngansinhxãhộiPhậtgiáo,nhờđó,Phậtgiáoxứngđánglàtôngiáotỏasángvềchínhsách nhậpthế,hộquốc,andân

giáonângcaođờisốngcủangườidântừvậtchấtđếntinhthần,góp

phầnpháttriểnđấtnướcgiàumạnh,ổnđịnhvàbềnvững

Ngày 03-10-2021

Đồng Trưởng Ban tổ chức – Biên tập Hội thảo

Thượng tọa THÍCH ĐỨC THIỆN

Phó Chủ tịch – Tổng thư ký GHPGVN

Thượng tọa THÍCH NHẬT TỪ

Phó Viện trưởng thường trực Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM

LÝLUẬN,THỰCTIỄ

NVÀKHUYẾNNGHỊ

2

GIẢIPHÁPANSINHXÃHỘI CỦAGIÁOHỘIPHẬTGIÁOVIỆTNAMTRONGQUÁ TRÌNH

PHÁT TRIỂN VÀ HỘI NHẬP QUỐCTẾ

làmộtchutrìnhđãđượcđịnhsẵn,anlạcvàkhổđau,hạnhphúc

vàbấthạnhluônsonghành,hếtkhổsẽđếnvuivàquagiaiđoạnvuisẽđếngiaiđoạnkhổ,“Khổtậncamlai”,“Quacơnbĩcựcđến

hồitháilai”.Nhưngđểcóđượccuộcsốnghạnhphúcviênmãn,

bềnlâuthìnhấtthiếtmọingườiphảibiếtsansẻ,chiangọtsẻbùivớinhữngsốphậnkémmaymắntrongcuộcsốngđểnhữngngườiyếuthếbớtkhổđau,khicảxãhộiđềuhạnhphúcthìmỗicánhân cũngcảmthấyđượcvuivẻ

TrongTươngưngbộI(trang128),đứcPhậtđãdạy:“Nàycác kheo,hãyduhànhvìhạnhphúcchoquầnsinh,vìanlạcquần

Tỳ-sanh,vìlòngthươngtưởngchođời,vìlợiích,vìhạnhphúc,vìan

lạcchochưThiênvàloàingười”.ThấmnhuầnquanđiểmcủađứcPhậtluônhướngđếnchúngsinhchonêntrongnhữngnămqua,côngtáctừthiệnnhânđạocủaGiáohộiđãđạtnhiềuthànhtựuquantrọng.NguyênnhânlàdonhiềuTăng,NivàPhậttửđãnhận

thứcđượctầmquantrọng,ýnghĩacủaviệcthựchiệnhoạtđộng

đảmbảoansinhxãhộiđốivớicộngđồng

Vìvậy,GiáohộiPhậtgiáoViệtNamnóichungvàcácTăng,

Ni,Phậttửnóiriêngtiếptụcthựchiệncáchoạtđộngansinhxãhộicóhiệuquảnhằmgiúpđỡngườidân,cácđốitượngyếuthếcó

cuộcsốnganlạc,đủđầyvàhạnhphúc.Trongbốicảnhthếgiới,khuvựcvàViệtNamcónhữngbiếnđộnglớnnhưchiếntranh, thiêntai,dịchbệnh,…thìviệcgiúpđỡ,thựchiệnhoạtđộngan

sinhxãhộicủaPhậtgiáocàngtrởnênquantrọngvàmangýnghĩa tolớn

khoahọcvàcácvănkiệnhộinghịcủaGiáohộiPhậtgiáoViệtNamvàGiáohộiPhậtgiáoởcácđịaphương.Thôngquanhữngnguồntư

thểchínhtrị-hộidoPhậtgiáotriểnkhainhanhchóngquytụ,đoànkếttấmlòng

doanhnghiệp,cáctổchứcxãhộitrongcảnước

Thứnhất,GiáohộiPhậtgiáoViệtNamđãthamgiavàohoạtđộng“xóađói,giảmnghè o”chongườidân,đặcbiệtnhữngtínđồyếuthếtrong xãhội.

Vớitruyềnthống“Hộquốc,Andân”,Phậtgiáoluônđồnghành

cùngvớinhữngthăngtrầmcủadântộc,mặcdùnguồnlựctàichính

cònkhiêmtốnnhưngGiáohộiPhậtgiáoluôndànhưutiênđặc

biệtchonhữngđốitượngyếuthếtrongxãhội,nhấtlànhữngngườinghèo,ngườigiàkhôngnơinươngtựa,ngườicócôngcáchmạng…

Tinhthầnnhậpthế“íchđạo,lợiđời”củaPhậtgiáođãphầnnào

giúpnhữngngườinghèođóivươnlêntrongcuộcsống

Bảng1:Thốngkêsốtiềnquyêngópcủa5tỉnh/

thànhcósốlượnghộnghèolớnnhấtcảnướctínhđếntháng6năm2019(5tỉnhcóhộnghèonhấtcả nướctínhđếntháng12năm2017)

định,GiáohộiđãkhuyếnkhíchcáctínđồPhậttửlàcácchủdoanhnghiệpthunạpnhữngngườikhókhănvàolàmviệc.Ngoàira,Giáohộicòncungcấpvốnchocánhânkhókhănxâydựngnhàxưởng,xínghiệpđểthunạpnhữnghoàncảnhkhókhăn.Trongkhâutiêut

hụ sảnphẩm,Giáohộiđãcónhiềusángkiếnrấthayđemlạihiệuquảkinhtếcaonhưkhuyếnkhíchchủdoanhnghiệpsảnxuấtkếtnghĩa vớidoanhnghiệptiêuthụ…quađó,giúpchongườisảnxuấtluôn

sâu,vùngxa,đặcbiệtlàđồngbàobịảnhhưởngbởibãolũởmiềnTrung,vùngTâyBắcvàđồngbằngsôngCửuLong,GiáohộiPhật

giáoViệtNamđãvậnđộng,đónggópvàocôngtácđảmbảoansinh

xãhội,giúphàngnghìngiađìnhbịthiệthạibởithiêntai,dịchbệnh ổn định cuộcsống

Bảng2:Đánhgiáhiệuquảcácchươngtrìnhxóađói,giảmnghèodoGiáohộiPhậtgiáoViệt Namtổchứctínhđếnnăm2018

Nội dung Mức

độđánh giá

Chưa hiệuquả lắm

Còn yếukém

Chưa hiệuquả lắm

Còn yếukém

Chưa hiệuquả lắm

Còn yếukém

Nguồn:DươngQuangĐiện(Chủbiên):Phậtgiáovớivấnđềansinhxãhội,Sáchchuyênkhảo, NXBChínhtrịquốcgia–Sựthật,1-2020.

Từbảngthốngkêchothấyrằng,tỷlệngườidânsinhsốngởkhu

vựcnôngthônđánhgiámứcđộhiệuquả,chấtlượngđốivớicácchươngtrìnhxóađói,giảmnghèovàgiảmnghèobềnvữngdoGiáohộitổchứccaohơnnhiềusovớikhuvựcthànhthị.Chẳnghạn,ở

chươngtrìnhchovayvốnưuđãđểchohộgiađìnhpháttriểnkinh

tếổnđịnhcuộcsốngthìcótới88%ngườidânkhuvựcnôngthông

đánhgiámứchiệuquảtốtcònkhuvựcthànhthịlà67.5%.Chương

trìnhchovayvốnđểnuôiconănhọcđạihọc,họcnghềcũngvậy,thậmchíconsốđánhgiácủangườidântạikhuvựcnôngthôncòngầnnhưtuyệtđốiđến93%ngườidânchorằngđâylàmộtchương trìnhrấthiệuquả,thiếtthựcvàcầnthiếtđốivớihọ.Nhữngngườidânởkhuvựcnôngthônthườngxuyênbịtácđộngcủanhữngyếu

tốtbấtlợi,họlạikhótiếpcậnvớinhữngchươngtrìnhxóađóigiảm

nghèoưuđãicủaNhànướcvìđiềukiệntiếpcậnthôngtinchưacao.Dođó,cácchươngtrìnhxóađói,giảmnghèovàgiảmnghèobền

vữngnhưcungcấpvốnđểpháttriểnkinhtế;chucấpmiễnphíhoặcchovayvốnưuđãiđểphụcviệchọctậpcủahọcsinh,sinhviênlàrấtcầnthiếtđốivớicáchộgiađìnhởkhuvựcmiềnnúi,nôngthôn,giúphọduytrìổnđịnhcuộcsống.Điềunày,chothấyGiáohộicầntiếptụcmởrộngcácchươngtrìnhxóađói,giảmnghèovàgiảmnghèobềnvữngtạinhữngkhuvựccònkhókhăn,điềukiệnkinhtếnghèonàn,lạchậunhấtlàkhuvựcmiềnnúi,vùngsâuvùngxa,vùngbiênđịacủaTổquốc