- Nêu vấn đề nghị luận và tóm tắt các luận điểm của bài viết “Bàn về đọc sánh” của Chu Quang Tiềm.. - Học sinh hiểu và vận dụng các phép phân tích, tổng hợp khi làm bài văn nghị luận.. K
Trang 1Ngày soạn: 01/01/2016
TUẦN 21 TIẾT 91: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH _Chu Quang Tiềm _
I MỤC TIÊU.
- Hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, giá trị nội dung và ý nghĩa thực tiễn của văn bản
1 Kiến thức.
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Phương pháp đọc sách có hiệu quả
2 Kỹ năng.
- Biết cách đọc, hiểu văn bản dịch không sa đà vào phân tích ngôn từ
- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rèn luyện thêm cách viết bài văn nghị luận
3 Thái độ.
- Yêu thích học bộ môn
- Có thái độ đúng đắn khi đọc sách,
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
- Giáo viên: + Soạn bài:
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Phương pháp:
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
* Hoạt động 1: Khởi động.
1 Tổ chức:
Sĩ số: 9A -
2 Kiểm tra bài cũ.
- Không kiểm tra đầu giờ
3 Bài mới.
* Hoạt động 2: Đọc, hiểu văn bản.
Giáo viên nêu yêu cầu đọc, hướng
dẫn học sinh đọc, gọi học sinh đọc
bài
Gv yêu cầu Hs nêu khái quát về tác
giả, tác phẩm
I Đọc, tìm hiểu chung văn bản.
1 Đọc.
Đây là VB NL, cần chú ý đến các luận điểm Đọc to, rõ ràng
2 Tìm hiểu chú thích.
a.Tác giả.
Chu Quang Tiềm (1897 - 1986) là nhà mỹ học và lý luận văn học trung Quốc
b Tác phẩm.
Trích trong “Danh nhân Trung Quốc bàn
Trang 2Giải nghĩa các từ khó SGK
Văn bản thuộc thể loại gì?
Văn bản có bố cục mấy phần? Nêu ý
mỗi phần
-Vấn đề nghị luận là gì?
- Các luận điểm?
HS đọc lại đoạn 1 của văn bản
Đọc sách có tầm quan trọng như thế
nào?
-Tại sao giả lại khẳng định đọc sách
là con đường quan trọng của học
vấn?
- Nhận xét về các luận cứ và cách lập
luận của tác giả? Tác dụng?
- Đọc sách có ý nghĩa gì?
về niềm vui nỗi buồn của việc đọc sách”
c Từ khó.
( Sgk T 6)
3 Thể loại, bố cục.
+ Thể loại:
-Văn bản nghị luận (lập luận giải thích một vấn đề xã hội)
+ Bố cục: 3 phần
- P1: Từ đầu => thế giới mới: Tầm quan
trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
- P 2: Tiếp => tiêu hao lực lượng: Tác hại
của việc đọc sách không đúng cách
-P 3: Còn lại: Cách chọn sách và phương pháp đọc sách có hiệu quả
=> Bố cục chặt chẽ, hợp lí, làm sáng rõ
luận điểm tổng quát
II Đọc, tìm hiểu nội dung văn bản.
-Vấn đề nghị luận: Bàn về việc đọc sách
- Các luận điểm: Mỗi đoạn văn là một luận điểm
1.T ầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách.
- Sách đã ghi chép, cô đúc và lưu truyền
mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài người tìm tòi, tích luỹ được qua từng thời đại
- Những cuốn sách có giá trị được xem như các cột mốc trên con đường phát triển học thuật của nhân loại
=> Sách là học vấn của toàn nhân loại
- Sách là kho tàng quí báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại mấy nghìn năm
- Sách là cột mốc trên con đường tiến hoá của học thuật
=>Luận cứ rõ ràng, ngắn gọn, lập luận chặt
chẽ Khẳng định tầm quan trọng to lớn của sách đối với nhân loại Nếu không có sách con người sẽ không có sự hiểu biết, sẽ lạc
hậu, lịch sử sẽ đi giật lùi
* Ý nghĩa:
+ Đọc sách là con đường gom góp, tích
luỹ, nâng cao vốn tri thức, hiểu biết của mình
+ Đọc sách để tiếp nhận kinh nghiệm XH, kinh nghiệm cuộc sống
Trang 3
* Ho ạt động 3: Luyện tập.
- HS đọc diễn cảm phần 1 của văn
bản
Những cuốn sách giáo khoa em
đang học có phải là di sản tinh thần
không?
(Hs giải thích)
=>Đọc sách giúp ta chinh phục, khám phá
thế giới quanh ta
* Tóm lại: Sách có ý nghĩa vô cùng quan trọng trên con đường phát triển của nhân loại bởi nó chính là kho tàng kiến thức quý bấu, là di sản tinh thần mà loài người đúc kết được trong hàng nghìn năm Đoc sách là con đường quan trọng để tích lũy
và nâng cao vốn tri thức
* Luyện tập
* Hoạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà.
-Hệ thống toàn bài
-Học sinh nhắc lại nội dung cơ bản vừa học
-Về nhà học bài và trả lời các câu hỏi còn lại trong bài
_
Ngày soạn: 01/01/2016
Giảng:
TIẾT 92 BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
_Chu Quang Tiềm _
I MỤC TIÊU.
- Tiếp tục giúp Hs hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, giá trị nội dung và ý nghĩa thực tiễn của văn bản
1 Kiến thức.
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sáchvà phương pháp đọc sách
- Phương pháp đọc sách có hiệu quả
2 Kỹ năng.
- Biết cách đọc, hiểu văn bản dịch không sa đà vào phân tích ngôn từ
- Thấy rõ bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rèn luyện thêm cách viết bài văn nghị luận
3 Thái độ.
- Yêu thích học bộ môn
- Có thái độ đúng đắn khi đọc sách,
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
- Giáo viên: + Soạn bài:
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
Trang 4+ Phương pháp:
- Học sinh: + Soạn bài
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
* Hoạt động 1: Khởi động.
1 Tổ chức:
Sĩ số: 9A -
2 Kiểm tra bài cũ.
- Nêu vấn đề nghị luận và tóm tắt các luận điểm của bài viết “Bàn về đọc sánh” của Chu Quang Tiềm
3 Bài mới.
Tiết trước chúng ta đã hiểu được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách Nhưng chọn sách và đọc sách như thế nào để mang lại hiệu quả? Chúng ta tiếp tục với bài học hôm nay
* Hoạt động 2: Đọc, hiểu văn bản.
Hs đọc lại phần 2 văn bản
Tại sao phải lựa chọn sách khi đọc?
-Trong tình hình hiện nay, sách
ngày càng nhiều thì việc đọc sách
ngày càng không dễ chút nào Khiến
người đọc dễ mắc phải sai lầm
- Theo tác giả đọc sách không đúng
cách có tác hại gì?
- Khi đọc, cần phải làm như thế
nào?
Tác giả đưa ra lời khẳng định gì?
Qua đó, ta thấy tác giả là người như
II Đọc, tìm hiểu nội dung văn bản.
2 Lời bàn của tác giả về cách lựa chọn sách khi đọc.
Tác giả chỉ ra cái hại:
+ Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu, dễ sa vào lối đọc "ăn tươi nuốt sống" không kịp tiêu hoá, không biết nghiền ngẫm
+ Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn, lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn sách không thật sự có ích
- Cần phải lưa chọn sách:
+ Không tham đọc nhiều, phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ những quyển sách nào thực sự có giá trị, có lợi cho mình
+ Cần đọc kĩ những cuốn sách, tài liệu thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình
+ Cần đọc sách thuộc các lĩnh vực gần gũi, kề cận với chuyên môn của mình
+ Tác giả khẳng định: " Trên đời không
có học vấn nào là cô lập, tách rời các học vấn khác"
Trang 5thế nào?
- HS thảo luận nhóm: Đọc sách như
thế nào là đúng phương pháp?
- HS trình bày ý kiến trước lớp
- Giáo viên kết luận:
Nêu nhận xét của em về nghệ thuật
của văn bản?
Nêu nhận xét của em về nội dung
của văn bản?
HS đọc to phần ghi nhớ
* Hoạt động 3: Luyện tập.
Điều khiến em thấm thía nhất khi
học VB "Bàn về đọc sách" là gì?
=> Một học giả lớn giàu kinh nghiệm và từng trải
3 Lời bàn của tác giả về phương pháp đọc sách.
+ Lựa chọn sách để đọc là một điểm quan trọng của phương pháp đọc sách + Ngoài ra, tác giả nêu hai ý kiến để mọi người suy nghĩ:
- Không nên đọc lướt qua, đọc để trang trí bộ mặt mà phải vừa đọc vừa suy nghĩ
"trầm ngâm tích luỹ, tưởng tượng tự do" nhất là đối với các quyển sách có giá trị
- Không nên đọc tràn lan mà phải đọc
có kế hoạch, có hệ thống
+ Theo tác giả, đọc sách không chỉ là việc học tri thức mà còn là chuyện rèn luyện tính cách, chuyện học làm người
=> Đọc sách cốt để chuyên sâu, ngoài ra còn phải đọc để có học vấn rộng phục vô cho chuyên sâu
* Tóm lại:
Phương pháp đọc sách đúng đắn: đọc
kỹ, vừa đọc vừa suy ngẫm, cần có kế hoạch và có hệ thống
III Tổng kết, ghi nhớ.
1 Nghệ thuật:
+ Bố cục chặt chẽ, hợp lý, dẫn dắt tự nhiên xác đáng bằng giọng truyện trò, tâm tìnhcủa một họ giả có uy tín đã làm tăng tính thuyết phục của văn bản
+ Lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh, ví von và thú vị
2 Nội dung:
+ Đọc sách là con đường quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn
+ Phải biết chọn sách mà đọc
+ Cần kết hợp giữa đọc rộng và đọc sâu + Đọc phải có kế hoạch, có mục đích
* Ghi nhớ
(Sgk T7)
IV Luyện tập.
Trang 6* Hoạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà.
- Hệ thống toàn bài, nhấn mạnh trọng tâm
- Học sinh nhắc lại nội dung bài học
-Về nhà: + Học bài, lập lại hệ thống luận điểm của toàn bài
+ Ôn lại những phương pháp nghị luận đã học
+ Xem trước bài: Khởi ngữ
Ngày soạn: 01/01/2016
Giảng:
TIẾT 93 KHỞI NGỮ
I MỤC TIÊU.
- Học sinh nắm được khái niệm khởi ngữ, đặc điểm, công dụng của khởi ngữ trong câu
- Biết đặt câu có khởi ngữ
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của khởi ngữ
- Công dụng của khởi ngữ
2 Kỹ năng:
- Rèn kĩ năng nhận diện khởi ngữ trong câu
- Đặt câu có khởi ngữ
3 Thái độ.
- Yêu thích học tập bộ môn.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
- Giáo viên: + Giáo án, Sgk, bảng phụ
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Phương pháp:
- Học sinh: + Soạn bài:
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
* Hoạt động 1: Khởi động.
1 Tổ chức:
Sĩ số: 9A -
2 Kiểm tra bài cũ.
- Không kiểm tra đầu giờ
3 Bài mới.
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
+ HS chuẩn bị bài ra nháp
+ HS trình bày trước lớp
+ GV và HS nhận xét, bổ sung,
sửa chữa
Trang 7Gv yêu cầu các em đọc 3 ngữ liệu
trong Sgk.T7
Xác định chủ ngữ trong câu ?
-Khởi ngữ đứng ở vị trí nào?
-Xác định chủ ngữ, khởi ngữ trong
câu
-Tác dụng của khởi ngữ?
Tìm chủ ngữ?
Xác định khởi ngữ, vị trí ,tác dụng?
Em hiểu khởi ngữ là gì?
Hs đọc to ghi nhớ
* Ho ạt động 3: Luyện tập.
Đọc và làm bài tập 1
Học sinh làm bài sau đó gọi 2 em
lên bảng trình bày
Đọc bài tập 2
Làm bài, gọi 2 học sinh lên bảng
chữa
a Mà y, y không muốn chịu của
Oanh một tí gì gọi là tử tế
b Cái khăn vuông thì chắc đã phải
trong câu.
1 Ngữ liệu.
(Sgk)
2 Nhận xét.
- Câu a
+ Anh 1: là chủ ngữ + Anh 2: khởi ngữ
=>Khởi ngữ đứng trước CN, không có quan
hệ trực tiếp với vị ngữ theo quan hệ CN-VN
- Câu b
+ Chủ ngữ: Tôi + Khởi ngữ: Giàu
=>Khởi ngữ đứng trước CN và báo trước nội dung thông báo trong câu
- Câu c
+ Chủ ngữ: Chúng ta
+ Khởi ngữ: Về…văn nghệ + Vị trí:đứng trước CN + Tác dụng:Thông báo về đề tài được nói đến trong câu
+Trước các khởi ngữ có thêm các quan hệ từ: còn, đối với, về…
3 Kết luận.
Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước CN
và nêu lên đề tài nói đến trong câu
* Ghi nhớ
(Sgk T8)
II Luyện tập.
1 Bài tập 1.
- Các khởi ngữ:
a Điều này
b Đối với chúng mình
c Một mình
2 Bài tập 2.
a Anh ấy làm bài cẩn thận lắm
=>Về làm bài, anh ấy cẩn thận lắm
b.Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được
=>Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng tôi chưa giải được
3 Bài tập bổ trợ.
Trả lời:
a Mà y
b Cái khăn vuông
Trang 8soi gương mà sửa đi sửa lại.
c Nhà, bà ấy có hàng dãy nhà ở các
phố Ruộng, bà ấy có hàng trăm
mẫu ở nhà quê
Học sinh viết đoạn văn sau đó trình
bày trước lớp
c Nhà,ruộng
4 Bài tập 4.
Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng khởi ngữ
* Hoạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà
4 C ủng cố:
- Gv dùng bảng phụ cho Hs làm bài trắc nghiệm hệ thống toàn bài
- Học sinh nhắc lại ghi nhớ
- Nhận xét giờ
5 H ướng dẫn về nhà:
+ Học bài
+ Chuẩn bị bài: Phép phân tích và tổng hợp
Ngày soạn: 01/01/2016
Giảng:
TIẾT 94 PHÉP PHÂN TÍCH VÀ PHÉP TỔNG HỢP.
I MỤC TIÊU.
- Học sinh hiểu và vận dụng các phép phân tích, tổng hợp khi làm bài văn nghị luận
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của phép lập luận phân tích, tổng hợp
- Sự khác nhau giữa 2 phép lập luận phân tích, tổng hợp
- Tác dụng của 2 phép lập luận phân tích, tổng hợp trong các văn bản nghị luận
2 Kỹ năng:
- Nhận diện được phép lập luận phân tích, tổng hợp
- Vận dụng 2 phép lập luận này khi tạo lập và đọc, hiểu văn bản nghị luận
3 Thái độ.
- Yêu thích học tập làm văn.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
- Giáo viên: + Soạn bài: Giáo án, Sgk
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Phương pháp: Tìm hiểu ví dụ, nêu, giải quyết vấn đề, luyện tập
- Học sinh: + Soạn bài:
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
* Hoạt động 1: Khởi động.
1 Tổ chức:
Sĩ số: 9A -
2 Kiểm tra bài cũ.
Trang 9- Hãy giải nghĩa của 2 từ sau: Phân tích, tổng hợp.
3 Bài mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
Học sinh đọc văn bản “Trang phục”
trong Sgk.T9
Thông qua một loạt dẫn chứng ở
đoạn mở bài, tác giả đã rút ra nhận
xét về vấn đề gì?
- Hai luận điểm chính trong văn bản
là gì?
Để xác lập luận điểm trên, tác giả
lập luận như thế nào?
Phép lập luận này đứng ở vị trí nào
trong văn bản?
Để xác lập luận điểm 2, tác giả lập
luận như thế nào?
Để chốt lại vấn đề tác giả dùng
phép lập luận nào? Phép lập luận
này đứng ở vị trí nào trong câu?
=>Vai trò:
+ Giúp ta hiểu sâu sắc các khía
cạnh khác nhau của trang phục đối
với từng người từng hoàn cảnh cô
thể.
+ Hiểu ý nghĩa văn hoá và đạo đức
của cách ăn mặc.
Thế nào là phép lập luận phân tích,
tổng hợp?
Lưu ý:
Tuy 2 phép lập luận này đối lập
nhưng không tách rời nhau phân
tích rồi phải tổng hợp thì mới có ý
I.Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp.
1 Ngữ liệu.
Văn bản: Trang phục
2 Nhận xét.
- Tác giả rút ra nhận xét về vấn đề ăn mặc chỉnh tề, cụ thể là sự đồng bộ, hài hòa trong trang phục
a Luận điểm 1: “Ăn cho mình, mặc cho người ”
- Cô gái một mình trong hang sâu…
chắc không đỏ chót mãng chân,mãng tay
- Anh thanh niên đi tát nước…chắc không
sơ mi phẳng tăp
- Đi đám cưới…chân lấm tay bùn
- Đi dự đám tang không được ăn mặc quần áo lòe loẹt, nói cười oang oang
=> Phép lập luận phân tích: Đầu đoạn
b Luận điểm 2: “Y phục xứng kì đức”
- Dù mặc đẹp đến đâu…làm mình tự xấu
đi mà thôi
- Xưa nay cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường
=> Các phân tích trên làm rõ nhận định của tác giả là: "Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội"
=>Tác giả dùng phép lập luận tổng hợp bằng một kết luận ở cuối văn bản: "Thế mới biết….là trang phục đẹp"
3 Kết luận.
- Phân tích:Trình bày từng bộ phận, tong phương diện của một vấn đề chỉ ra nội dung của sự vật, hiện tượng
- Tổng hợp: Rút ra cái chung từ những điều đã phân tích
Trang 10nghĩa, mặt khác phải dựa trên cơ
sởphân tích thì mới tổng hợp được.
Học sinh đọc to ghi nhớ
* Ho ạt động 3: Luyện tập.
Tìm hiểu kĩ năng phân tích tron văn
bản “Bàn về đọc sách”…
Hoạt động nhóm
Nhóm 1, 3 làm bài tập 1
Nhóm 2, 4 làm bài tập 2
Đại diện các nhóm trình bày, nhận
xét bổ sung
Gv chốt chữa
* Ghi nhớ
(Sgk T10)
II Luyện tập.
1 Bài tập 1.
Phân tích:
- Học vấn là thành quả tích lũy…đời sau
- Bất kì ai muốn phát triển học thuật……
- Đọc sách là hưởng thô…
2 Bài tập 2.
- Bất cứ lĩnh vực học vấn nào…chọn sách
mà đọc
- Phải chọn những cuốn sách "đích thực,cơ bản"
- Đọc sách cũng như đánh trận…
* Hoạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà.
4 C ủng cố:
- Khái quát bài học
- Hệ thống toàn bài,nhấn mạnh trọng tâm
- Nhận xét giờ
5 H ướng dẫn về nhà:
+ Học bài
+ Chuẩn bị bài: Luyện tập phân tích và tổng hợp
Ngày soạn: 01/01/2016
Giảng:
TIẾT 95 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP.
I MỤC TIÊU.
- Học sinh có kỹ năng phân tích, tổng hợp trong lập luận
1 Kiến thức:
- Mục đích, đặc điểm, tác dụng của phép lập luận phân tích, tổng hợp
2 Kỹ năng:
- Nhận dạng rõ hơn văn bản có sử dụng phép lập luận phân tích, tổng hợp
- Sử dụng phép lập luận phân tíchvà tổng hợp thuần thôc hơn khi đọc, hiểu
và tạo lập văn bản nghị luận
3 Thái độ.
- Yêu thích học bộ môn
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
- Giáo viên: + Soạn bài: