Giải pháp giáo dục học sinh sử dụng điện an toàn, hợp lí và tiết kiệm THCS tạ thị kiều trần thị liên

Vì nếu chúng ta sử dụng mà không biết gìn giữ, không biết tiết kiệm, bảo vệ thì nguồn năng lượng dần bị cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu điện, mất điện thường xuyên, quá trình sản xuất

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số: ……….……….

1 Tên sáng kiến: Giải pháp giáo dục học sinh sử dụng điện an toàn, hợp lí và

tiết kiệm.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Hiện nay nhu cầu tiêu thụ điện năng rất lớn nhằm phục vụ cho sản xuất, đời sống gia đình, trường học, công sở, khu công nghiệp,…Chúng ta hãy thử tưởng tượng nếu ngày hôm nay không có điện, quá trình sản xuất sẽ như thế nào? Cuộc sống xung quanh chúng ta sẽ ra sao? Nếu con người chỉ biết sử dụng điện mà không biết gìn giữ, không biết tiết kiệm, bảo vệ thì nguồn năng lượng này sẽ ra sao? Đây là vấn đề mà xã hội đang rất quan tâm Vì nếu chúng ta sử dụng mà không biết gìn giữ, không biết tiết kiệm, bảo vệ thì nguồn năng lượng dần bị cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu điện, mất điện thường xuyên, quá trình sản xuất sẽ bị đình truệ, ảnh hưởng đến nền kinh tế của đất nước, trong sinh hoạt cũng như cuộc sống của con người sẽ gặp rất nhiều khó khăn và gây ô nhiễm môi trường,… làm cho các nhà máy điện không cung ứng đủ nhu cầu tiêu thụ điện năng

Vì vậy, sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện là vấn đề ưu tiên hàng đầu và là trách nhiệm của tất cả mọi người, của toàn xã hội

Riêng đối với một trường THCS, nơi mà tôi đang công tác, là một trường được đầu tư nhiều trang thiết bị hiện đại để phục vụ cho công tác giảng dạy, các hoạt động trong trường như: máy bơm nước, máy điều hòa, quạt, đèn, máy chiếu, máy vi tính, tủ lạnh, tivi,… nên việc sử dụng điện trong một ngày ở trường là rất lớn, đặc biệt nhu cầu tiêu thụ điện năng tăng cao khi bước vào mùa khô Do đó, giáo viên cần phải giáo dục cho học sinh sử dụng điện một cách hợp lí và tiết kiệm điện năng sẽ góp phần đảm bảo nhu cầu sử dụng trước mắt và giữ gìn nguồn năng lượng cho tương lai “Tiết kiệm điện năng vì lợi ích của gia đình, của toàn xã hội

và cũng đồng thời góp phần bảo vệ môi trường sống của chúng ta được trong sạch hơn”

Điện năng có vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là trong sản xuất và đời sống Điện năng là nguồn năng lượng, nguồn động lực cho các máy hoạt động Nhờ có điện năng quá trình sản xuất được tự động hóa, cuộc

sống của con người được đầy đủ tiện nghi, văn minh hơn, hiện đại hơn, … Điện năng đã đem lại cho con người nhiều tiện ích to lớn Nó được sử dụng trong mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề, từ trong đời sống gia đình đến sinh hoạt xã hội, cũng như các ngành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, y tế, giáo dục,… Vì vậy mà nhu cầu tiêu thụ điện năng của con người ngày càng tăng và không đồng đều theo thời gian, đòi hỏi người dùng điện phải biết sử dụng điện sao cho an toàn, hợp lí và tiết kiệm

Ngày nay, điện đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày, nhưng những tai nạn và thiết hại do điện gây ra cũng rất lớn Vì vậy, trong quá trình sử dụng và sửa chữa điện cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn điện để

tránh xảy ra tai nạn điện Chúng ta luôn nhớ rằng: “Tai nạn do điện xảy ra rất

nhanh và vô cùng nguy hiểm, nó có thể gây hỏa hoạn, làm bị thương hoặc chết người”.

Vậy, những nguyên nhân nào gây nên tai nạn điện, chúng ta cần phải làm gì

để phòng tránh những tai nạn đó?

Và chúng ta sử dụng như thế nào cho hợp lí và tiết kiệm điện năng?

Chính vì những lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài “Sử dụng điện an toàn, hợp lí và tiết kiệm” để thực hiện nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong việc tuyên truyền, giáo dục cho tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh cùng gia đình khi

sử dụng điện

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

3.2.1 Mục đích của giải pháp:

- Biết được vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống

- Biết được lợi ích của việc tiết kiệm điện năng Tiết kiệm nước cũng là tiết kiệm điện và tiền của

- Biết lựa chọn và sử dụng một số đồ dùng điện phổ biến nhất trong sinh hoạt gia đình một cách hợp lí và tiết kiệm

- Giúp cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh trong nhà trường và người thân biết được những nguyên nhân nào gây ra tai nạn điện để phòng tránh những tai nạn điện có thể xảy ra trong quá trình sử dụng điện

Việc đề ra giải pháp để giáo dục học sinh của nhà trường trong việc “Sử dụng điện an toàn, hợp lí và tiết kiệm” là hết sức quan trọng và cần thiết, nhằm giúp học sinh có ý thức tốt trong việc giữ gìn, bảo vệ các nguồn năng lượng, sử dụng an toàn, hợp lí và tiết kiệm điện

3.2.2 Nội dung giải pháp:

@ Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp:

- Nội dung của giải pháp mới được thực hiện áp dụng lần đầu, không trùng lắp với trước đây

- Không trùng với giải pháp của người khác

- Giải pháp này nhiều hiệu quả thiết thực, có tính tuyên truyền, giáo dục cao Biện pháp thực hiện: tuyên truyền, nhắc nhở, giáo dục học sinh qua các tiết dạy lồng ghép vào môn học trong chương trình môn Công nghệ 8 và Nghề điện dân dụng, giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoài trời, thi tìm hiểu theo chủ đề,

Biện pháp mà tôi đã thực hiện ở trường trước đây cũng đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực là: giáo dục học sinh thông qua lồng ghép vào môn học trong chương trình môn công nghệ 8 và Nghề điện dân dụng

Để mở rộng hơn cho các đối tượng, trong năm học này tôi đưa ra một giải pháp mới hiệu quả hơn, đó là thông qua báo cáo chuyên đề cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường trong tiết sinh hoạt dưới cờ

Trong phần báo cáo chuyên đề, để tăng tính giáo dục, hứng thú và để cho học sinh tập trung lắng nghe, tôi cũng đã tham mưu với ban giám hiệu nhả trường cùng với Đội chuẩn bị sẵn một số phần quà mang tính chất tinh thần, soạn một số câu hỏi ngắn gọn cho học sinh trả lời ở phần cuối chuyên đề, nếu học sinh nào trả lời đúng thì được nhận được một phần quà

@ Các bước thực hiện cụ thể của giải pháp mới:

- Tìm hiểu nguyên nhân, thực trạng vấn đề sử dụng điện ở gia đình và ở nhà trường

- Tìm hiểu thông tin về các thiết bị, đồ dùng điện thường được sử dụng trước kia và hiện nay, như: giá cả, các thông số kĩ thuật,…

- Biên soạn nội dung cần báo cáo

- Lên kế hoạch và tham mưu với ban giám hiệu tổ chức báo cáo chuyên đề cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường

- Thu thập ý kiến, theo dõi sự nhận thức và thực hiện của học sinh

Trong phần nội dung báo cáo, tôi cũng đưa ra một số ví dụ cụ thể, thực tế gần gũi cho học sinh dễ hiểu, dễ tiếp thu như một số đồ dùng điện mà chúng ta sử dụng thường ngày trong gia đình Nội dung được thể hiện qua các phần sau:

Phần 1: An toàn điện

I Nguyên nhân gây tai nạn điện:

1/ Chạm trực tiếp vào vật mang điện

Ví dụ:

- Chạm vào dây dẫn trần, dây dẫn hở cách điện

- Sử dụng các đồ dung điện bị rò điện ra vỏ bằng kim loại như: bàn ủi (bàn là), máy giặt, máy bơm nước,…

- Sửa chữa điện không cắt nguồn điện, không sử dụng các dụng cụ bào vệ an toàn điện (Tự ý tháo gỡ các thiết bị điện trong phòng học như: công tắc điện, ổ điện, …, sửa đèn bàn học mà không rút phích cắm hoặc không mang giày cách điện, tay không mang găng tay cao su,…)

2/ Do phóng điện (vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến áp)

Ví dụ: Không xây nhà trong hành lang lưới điện cao áp, dưới đường dây điện

cao áp, không trèo lên cột điện cao áp, không thả diều gần đường dây điện cao áp,

…

* Theo Nghị định số 54/1999/NĐ-CP qui định khoảng cách bảo vệ an toàn lưới điện cao áp

Loại dây Bọc Trần Bọc Trần Trần

Khoảng cách an

toàn chiều rộng

(m)

Khoảng cách an

toàn thẳng đứng

(m)

3/ Do điện áp bước (đến gần dây dẫn có điện bị đứt rơi xuống dất)

Vào lúc trời mưa bão  dây dẫn điện bị đứt  không lại gần hoặc tự ý nối lại dây dẫn  báo cho trạm quản lí điện gần nhất

II Biện pháp an toàn điện:

1/ Thực hiện một số nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng điện

- Thực hiện tốt cách điện dây dẫn điện (các mối nối dây dẫn điện)

- Không tự ý tháo gỡ các thiết bị điện trong phòng học như: công tắc điện, ổ điện, …

- Kiểm tra cách điện của đồ dùng điện (dùng bút thử điện để kiểm tra các đồ dùng điện có vỏ bằng kim loại xem có bị rò điện không Chạm đầu bút vào vỏ đồ dùng điện, tay chạm vào kẹp kim loại  đèn không sáng  không bị rò  sử

dụng bình thường, an toàn Nếu đèn sáng  bị rò điện  không an toàn  không

sử dụng)

- Thực hiện nối đất hoặc nối trung tính các thiết bị, đồ dùng điện để bảo vệ

- Thường xuyên kiểm tra hệ thống nối đất như: kiểm tra hệ thống nối đất 2 cột thu lôi của trường, …

- Kiểm tra định kì các thiết bị, đồ dùng điện trong các phòng học, phòng chức năng, phòng thí nghiệm thực hành như: ổ điện, công tắc điện, đèn, quạt, … đặc biệt

là hệ thống điện trong các phòng tin học

2/ Một số nguyên tắc an toàn điện khi sửa chữa điện

- Trước khi sửa chữa phải cắt nguồn điện

Ví dụ:

+ Rút phích cắm nối với đồ dung điện Chú ý khi rút tay nắm trên thân phích cắm, không nắm dây dẫn điện để rút phích cắm

+ Rút nắp cầu chì (đối với mạng điện lắp đúng kĩ thuật, cầu chì phải lắp trên dây nóng)

+ Cắt cầu dao hoặc aptomat (cầu dao tự động) tổng

- Sử dụng đúng các dụng cụ bảo vệ an toàn điện cho mỗi công việc trong khi sửa chữa để tránh bị điện giật và tai nạn khác

+ Sử dụng các vật lót cách điện (giá cách điện, thảm cách điện, găng tay, giày cách điện,…)

+ Sử dụng các dụng cụ cách điện (kìm, tua vít, cơle,…), các dụng cụ phải

có cán cách điện bằng nhựa hoặc cao su

+ Sử dụng các dụng cụ kiểm tra (bút thử điện, các đồng hồ đo,…)

3/ Giữ khoảng cách an toàn đối với đường dây điện cao áp và trạm biến áp

- Không vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến

áp cụ thể là: Không xây nhà trong hành lang lưới điện cao áp, dưới đường dây điện cao áp, không trèo lên cột điện cao áp, không thả diều gần đường dây điện cao áp,

…

Phần 2: Sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện

I Nhu cầu tiêu thụ điện năng:

1/ Giờ cao điểm tiêu thụ điện năng

Do thói quen sinh hoạt, cách tổ chức làm việc, nghỉ ngơi, sự thay đổi thời tiết, nhu cầu tiêu thụ điện năng không đồng đều theo giờ trong ngày Trong ngày có những giờ tiêu thụ điện năng nhiều Những giờ đó gọi là giờ “cao điểm”

Điện năng sử dụng trong ngày được phân như sau:

a Giờ bình thường:

- Gồm các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy như sau:

+ Từ 04 giờ 00 đến 9 giờ 30 phút

+ Từ 11 giờ 30 phút đến 17 giờ 00

+ Từ 20 giờ 00 đến 22 giờ 00

- Ngày Chủ nhật:

Từ 04 giờ 00 đến 22 giờ 00

b Giờ cao điểm: Gồm các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy như sau:

+ Từ 09 giờ 30 phút đến 11 giờ 30 phút

+ Từ 17 giờ 00 đến 20 giờ 00

+ Ngày Chủ nhật: không có khung giờ cao điểm Ngành điện chỉ tính theo giờ thấp điểm (từ 20 giờ hôm trước đến 4 giờ sáng hôm sau) và giờ bình thường từ

4 giờ đến 20 giờ hàng ngày

c Giờ thấp điểm: Tất cả các ngày trong tuần từ 22 giờ 00 đến 04 giờ sáng

ngày hôm sau

Việc tính tiền điện theo giờ nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện vào giờ thấp điểm, và hạn chế vào giờ cao điểm nhằm tránh quá tải, thiếu điện vào giờ cao điểm Cách làm này được cho rằng sẽ đem lại lợi ích cho cả ngành điện và cho

cả người dân

2/ Những đặc điểm của giờ cao điểm

- Điện năng tiêu thụ rất lớn trong khi khả năng cung cấp điện của các nhà máy điện không đáp ứng đủ

- Điện áp của mạng điện bị giảm xuống, ảnh hưởng xấu đến chế độ làm việc của các đồ dùng điện

Ví dụ: Vào giờ cao điểm, điện áp của mạng điện bị giảm xuống, sự phát sáng

của đèn, tốc độ quay của quạt, thời gian đun sôi nước của ấm điện sẽ như thế nào? + Đèn phát ra ánh sáng mờ

+ Tốc độ quay của quạt chậm lại

+ Thời gian đun sôi nước của ấm điện sẽ lâu hơn, …

II Sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện năng:

1/ Giảm bớt tiêu thụ điện năng trong giờ cao điểm

Để giảm bớt tiêu thụ điện năng trong giờ cao điểm ta phải cắt điện một số đồ dung điện không cần thiết

Ví dụ: Để giảm bớt tiêu thụ điện năng trong giờ cao điểm, ta phải:

- Cắt điện bình nước nóng

- Không ủi quần áo

- Không bơm nước, tưới vườn trong giờ cao điểm,…

- Trong lớp học tắt đèn, quạt khi không cần thiết

- Các phòng chức năng tắt các máy vi tinh, đèn, quạt khi không sử dụng, …

2/ Sử dụng đồ dùng điện hiệu suất cao để tiết kiệm điện năng

Sử dụng đồ dùng điện hiệu suất cao sẽ ít tiêu tốn điện năng

Ví dụ:

- Hiện nay ta nên sử dụng loại đèn Led hoặc Compac thay cho đèn sợi đốt để chiếu sáng Tốt nhất nên sử dụng đèn Led, vì loại đèn này tiêu tốn lượng điện năng rất ít và tuổi thọ rất cao

- Sử dụng bình nước nóng bằng năng lượng mặt trời để tiết kiệm điện năng

3/ Không sử dụng lãng phí điện điện năng

- Tắt các thiết bị điện như đèn, quạt khi không cần thiết, tận dụng ánh sáng, gió tự nhiên bằng cách mở các cửa sổ phòng học

- Ra khỏi phòng khi ra chơi, tan học phải tắt tất cả các thiết bị điện trong phòng

- Không để các máy móc như máy vi, máy điều hòa,…hoạt động không hữu ích (vận hành không tải)

- Nhắc nhở các bạn chưa có ý thức tốt trong việc sử dụng tiết kiệm điện

- Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy điều hòa đang bật

- Không sử dụng lãng phí nước sinh hoạt

Ví dụ: ở trường các em không được làm hỏng các van nước ở các khu vệ sinh

để nước chảy suốt ngày đêm

- Tận dụng chất thải trong chăn nuôi để tạo ra điện năng phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất

Cụ thể sử dụng tiết kiệm điện trong sinh hoạt gia đình và chiếu sáng

qua một số đồ dùng điện sau đây:

1/ Máy vi tính:

- Chọn mua: Chọn những nhà phân phối có uy tín để mua hàng

- Sử dụng:

+ Giảm độ sáng màn hình Nếu độ sáng càng lớn, năng lượng tiêu thụ càng tăng

+ Tắt toàn bộ hệ thống máy tính khi kết thúc làm việc hoặc tạm ngừng từ 30 phút trở lên, thay vì để máy ở chế độ Stand by (chế độ ngủ hay còn gọi là chế độ chờ)

+ Thay màn hình CRT (màn hình điện tử)  LCD (màn hình tinh thể lỏng) Màn hình LCD chỉ 1/3 năng lượng của CRT  Màn hình LED sẽ tiết kiệm hơn LCD

2/ Ti vi:

- Chọn mua: Chọn kích thước ti vi phù hợp với diện tích phòng, khoảng cách từ chỗ ngồi xem đến ti vi từ 3-5 lần đường chéo màn hình

Ví dụ:

+ Khoảng cách từ 2,1–2,5m chọn màn hình 21-25 inch

+ Khoảng cách từ 3–3,3m chọn màn hình 29-32 inch

- Sử dụng:

+ Tắt nút Power và rút phích cắm ra khỏi ổ cắm

+ Xem ti vi cùng nhau thay vì bật đồng loạt ti vi

+ Khi xem, tắt bớt đèn điện không cần thiết

+ Chỉnh độ sáng và độ tương phản phù hợp, không quá cao

+ Thay màn hình CRT hoặc plasma  LCD  LED

Màn hình LCD tiết kiệm 30% so với ti vi plasma và CRT LED tiết kiệm hơn LCD

3/ Tủ lạnh:

- Chọn mua:

+ Kích thước phù hợp với nhu cầu sử dụng

Ví dụ: Gia đình 4 người chọn khoảng 125-150 lít

+ Chọn loại sử dụng công nghệ tiết kiệm điện (khi đủ độ lạnh tủ tự cắt điện) + Chọn loại có nhiều cửa

- Sử dụng:

+ Đặt nơi thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu vào hoặc gần nguồn nhiệt

+ Đặt ở nấc 3 hoặc 4 là vừa Cứ lạnh hơn 100c là them 25% điện năng tiêu hao

+ Giảm số lần mở cửa tủ và thời gian mở cửa tủ

+ Không cắt điện nhiều lần để tránh sạt ga

+ Không để thức ăn còn nóng vào tủ, không để thức ăn quá đầy

4/ Nồi cơm điện:

- Chọn mua:

+ Khi mua, cắm điện để kiểm tra sơ bộ hoạt động của nồi

+ Chọn nhãn hiệu và nhà phân phối có uy tín

- Sủ dụng:

+ Thường xuyên vệ sinh

+ Chỉ nấu cơm trước khi ăn khoảng 30-45 phút, để hạn chế thời gian hâm nóng

+ Không dùng thìa xúc cơm bằng kim loại (inox, nhôm,…), nên dùng bằng nhựa, gỗ để bảo vệ lớp men chống dính

+ Không nhấn công tắc nồi cơm trước khi cắm phích vào ổ cắm, không dùng chung ổ cắm với đồ dùng điện có công suất lớn để tránh phát nhiệt trên dây dẫn và ổ cắm

Loại nắp rời Loại nắp liền Loại nhỏ Loại lớn

5/ Quạt điện:

- Chọn mua:

+ Kích thước, kiểu dáng và công suất phù hợp với nhu cầu và sở thích + Chọn phích cắm kiểu đúc liền dây dẫn để tăng tính an toàn

+ Quạt quay êm, không bị rung, bị lắc, bị vướng cánh,…

- Sử dụng:

+ Điều chỉnh tốc độ quạt phù hợp với nhu cầu cần thiết, tốc độ mạnh tốn nhiều điện hơn

+ Vệ sinh định kì và tra dầu mỡ vào ổ đỡ

Quạt trần Quạt cây Quạt treo

tường

Quạt bàn

Quạt hơi nước

6/ Bàn ủi (bàn là):

- Chọn mua:

+ Chọn loại bàn là có chế độ tiết kiệm Bàn là có gắn rơ le nhiệt, vì rơ le nhiệt sẽ tự động cắt điện khi bàn là đạt nhiệt độ yêu cầu

+ Chọn mua bàn là hơi nước  phù hợp nhiều loại vải, không gây bóng vải

do nhiệt độ cao

- Sử dụng:

+ Nên dung bàn là vào những giờ thấp điểm (sáng sớm hoặc tối muộn) + Tập trung nhiều đồ ủi một lần để tiết kiệm điện

+ Chọn nhiệt độ thích hợp với từng loại vải khi ủi

+ Làm sạch mặt đế của bàn là

+ Nên cắm phích cắm trước rồi vặn núm điều chỉnh nhiệt độ sau để tránh phát ra tia lửa điện (bị phóng điện)

+ Không dùng bàn là trong phòng có bật máy điều hòa nhiệt độ hoặc khi quần áo còn ướt

+ Nên kiểm tra rò cách điện trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn điện

Bàn ủi nhiệt Bàn ủi

7/ Đèn chiếu sáng:

- Chọn mua:

+ Cân nhắc đối tượng cần quan sát là gì, cần ánh sáng màu gì để rọi sáng + Khi mua bóng đèn, trên bóng phải có ghi đủ 5 thông số về độ sáng: công suất, quang thông, cos, điện áp và cường độ dòng điện