Các tế bào gốc máu này ở trạng thái không hoạt động trong suốt quãng đời của... Thêm vào đó, trạng thái ngủ cũng giúp cho các tế bào gốc tránh được sự tấn công của nhiều loại độc chất tế
Trang 1Khả năng ứng dụng interferon trong hóa
trị liệu
Sau khi bị tổn thương và mất máu, cơ thể cần thiết phải nhanh chóng tái tạo lại thể tích máu cần thiết cho sự sống Điều này được thực hiện bởi một nhóm tế bào gốc đặc biệt trong tủy xương được gọi là tế bào gốc máu (The hematopoietic stem cell) Các tế bào gốc máu này ở trạng thái không hoạt động trong suốt quãng đời của
Trang 2chúng và chúng chỉ được kích thích hoạt động trong trường hợp bị tổn thương và mất máu Sau đó chúng nhanh chóng tiến hành phân chia để
bù vào lượng tế bào máu bị mất
Điều này được trình bày bởi nhóm các nhà khoa học được lãnh đạo bởi Giáo
sử Andreas Trumpp thuộc Trung tâm nghiên cứu ung thư Đức (The German Cancer Research Center (Deutsches Krebsforschungszentrum, DKFZ))
Trang 3Trạng thái ngủ là cơ chế quan trọng
để bảo vệ các tế bào gốc Trước hết là
nó bảo vệ vật liệu di truyền từ sự biến đổi di truyền Sự biến đổi di truyền này được xảy ra chủ yếu trong quá trình phân chia của tế bào Thêm vào
đó, trạng thái ngủ cũng giúp cho các
tế bào gốc tránh được sự tấn công của nhiều loại độc chất tế bào (cytotoxin)
là các chất độc chỉ hoạt động trong quá trình phân chia của tế bào
Các nhà khoa học đã từng khó khăn trong việc xác định các phân tử tính hiệu có vai trò “đánh thức” các tế bào gốc khỏi trạng thái ngủ.Giáo sư Andreas Trumpp và cộng sự đã báo cáo trên tạp chí Nature rằng phân tử interferon-alpha, “chất đưa tin” (The messenger substance) của hệ miễn
Trang 4dịch, có vai trò như chuông báo thức cho các tế bào gốc máu Các nhà khoa học lần đầu tiên đã cho thấy interferon-alpha có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của các tế bào gốc
Interferon –alpha được giải phóng khỏi các tế bào miễn dịch khi cơ quan
bị đe dọa bởi vi khuẩn hoặc virus Các nhà khoa học đã kích hoạt sự sản xuất interferon trong chuột bằng cách sử dụng một chất tương tự như loại virus xâm nhiễm trong động vật Sau đó, trong chuột thí nghiệm có một sự gia tăng lớn tỷ lệ phân chia của các tế bào gốc máu Trong khi đó, ở đối chứng thì không có sự sản xuất các phân tử tín hiệu interferon và không có sự
“tỉnh giấc” của các tế bào gốc
Trang 5Các người điều tra đã thu được thêm bằng chứng về hiệu quả của interferon-alpha bằng cách sử dụng thuốc 5-fluorouracil Đây là loại độc chất tế bào thường được sử dụng trong điều trị ung thư vú hoặc ung thư ruột Các tế bào gốc ở trạng thái ngủ thì không bị ảnh hưởng bởi thuốc, hiệu lực của thuốc chỉ có tác dụng trong quá trình phân chia tế bào Tuy nhiên, nếu động vật được sử dụng interferon trước khi điều trị bằng 5-fluorouracil, chúng chết vì bệnh thiếu máu sau một thời gian ngắn Điều này
do lần điều trị đầu tiên bằng interferon-alpha đã kích thích sự phân chia của các tế bào gốc, quá trình phân chia làm cho các tế bào trở nên nhạy cảm với 5-fluorouracil và bị giết chết Như vậy, chỉ có một số ít tế bào
Trang 6gốc còn sống sót và cung cấp các tế bào máu trưởng thành có vòng đời ngắn như hồng cầu và tiểu cầu máu Những gì các nhà nghiên cứu tìm thấy đặc biệt thú vị, nó cho thấy viễn cảnh mới trong cơ chế sử dụng để gia tăng hiệu quả điều trị ung thư GS Andeas Trumpp đặt ra giả thuyết: “Sử dung interferon-alpha, chúng tôi có thể
“đánh thức” khỏi trạng thái ngủ không chỉ các tế bào gốc máu mà còn các tế bào gốc của khối u Điều này có thể giúp phá vỡ khả năng kháng lại nhiều loại thuốc trị ung thư”
Một quan sát lâm sàng đã cho thấy giả thuyết này không chỉ là ước muốn Các bệnh nhân mắc một loại ung thư máu gọi là bệnh bạch cầu mãn tính (the chronic myelogenous leukemia)
Trang 7được điều trị bằng thuốc Gleevec hầu như luôn tái phát sau khi kết thúc quá trình điều trị Một số bệnh nhân đã được sử dụng interferon-alpha trước khi được điều trị bằng thuốc Gleevec Đáng ngạc nhiên là các bệnh nhân này không bị tái phát trong một thời gian dài mà không cần dùng thêm thuốc
GS Andreas Trumpp giải thích
“Chúng tôi tin rằng các tế bào gốc của bệnh bạch cầu đã được “đánh thức” bởi interferon Do đó chúng trở nên nhạy cảm với Gleevec và bị tiêu diệt”
Theo ThS Lâm Vỹ Nguyên - CNSH TPHCM