Đề cương ôn tập học kì II Ngữ văn lớp 9 Năm học 20162017364

2 Bài thơ về tiểu đội xe không kính Phạm Tiến Duật 1941 – 4/12/2007 1969 Tự do Qua hình ảnh độc đáo – những chiếc xe không kính, khắc họa nổi bật hình ảnh những người lính lái xe trên tu

I/.VĂN BẢN:

a. Văn nghị luận: Xem lại kiến thức của một số tác phẩm nghị luận chính trị - xã hội và nghị luận văn học như: Tiếng nói của văn nghệ (Nguyễn Đình Thi), Bàn về đọc sách (Chu Quang Tiềm), Chó sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La-Phông-Ten (Hi-pô-lit Ten)

b. Thơ hiện đại: Học thuộc lòng các bài thơ và xem nội dung phân tích:

c. Truyện hiện đại: Học các tác phẩm truyện + tóm tắt cốt truyện và nội dung phân tích:

Và xem nội dung + cốt truyện của các tác phẩm: Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang (Đ.Đi-phô), Bố của Xi–mông (Guy-đơ Mô-pa-xăng), Con chó Bấc (G.Lơn-đơn)

II/.TIẾNG VIỆT:

 Ôn tập các bài: Khởi ngữ, Các thành phần biệt lập, Liên kết câu và liên kết đoạn văn, Nghĩa tường minh và hàm ý

 Xem lại: Chương trình địa phương Tiếng Việt

 Ôn các kiến thức có liên quan đến Tổng kết về ngữ pháp

 Thực hành lại các bài tập trong SGK

III/. TẬP LÀM VĂN:

 Ôn dàn ý các bài nghị luận về sự việc, hiện tượng đời sống ; nghị luận về một vấn đề

tư tưởng đạo lý; nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích); nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

 Tập phân tích trước các bài nghị luận:

Con cò, Mùa xuân nho nhỏ,Viếng lăng Bác, Sang thu, Nói với con, Mây&Sóng Những ngôi sao xa xôi, Bến quê

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN – KHỐI 9

HỌC KỲ II – NĂM HỌC 2016 – 2017

 Con cò

 Mùa xuân nho nhỏ

 Viếng lăng Bác

 Sang thu

 Nói với con

 Mây và Sóng

 Chế Lan Viên

 Thanh Hải

 Viễn Phương

 Hữu Thỉnh

 Y Phương

 Ta-Go

 Làng

 Lặng lẽ Sa Pa

 Chiếc lược ngà

 Bến quê

 Những ngôi sao xa xôi

 Kim Lân

 Nguyễn Thành Long

 Nguyễn Quang Sáng

 Nguyễn Minh Châu

 Lê Minh Khuê

A VĂN BẢN

I/. HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC:

TT BÀI THƠTÊN TÁC GIẢ

NĂM SÁNG TÁC

THỂ LOẠI ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

1 Đồng chí

Chính Hữu

(1926 – 27/11/2007)

1948 Tự do

Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lý tưởng chiến đấu, được thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng

Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm

2

Bài thơ

về tiểu đội

xe không

kính

Phạm Tiến Duật

(1941 – 4/12/2007)

1969 Tự do

Qua hình ảnh độc đáo – những chiếc xe không kính, khắc họa nổi bật hình ảnh những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam

Chất hiện thực sinh động hình ảnh độc đáo; giọng điệu tự nhiên, khỏe khoắn, giàu tính khẩu ngữ

3

Đoàn

thuyền

đánh cá

Huy Cận

(31/5/1919 – 20/2/2005)

1958 Thơ 7

chữ

Những bức tranh đẹp, rộng lớn, tráng lệ về thiên nhiên, vũ trụ

và người lao động trên biển theo hành trình chuyến ra khơi đánh cá của đoàn thuyền Qua

đó, thể hiện cảm xúc về thiên nhiên và lao động, niềm vui trong cuộc sống mới

Nhiều hình ảnh đẹp, rộng lớn, được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng

âm hưởng khỏe khoắn, lạc quan

4 Bếp lửa Bằng Việt(1941) 1963

Kết hợp thơ

7 chữ thơ 8 chữ

Những kỷ niệm tràn đầy xúc động về bà và tình bà cháu, thể hiện lòng kính yêu trân trọng

và biết ơn của cháu đối với bà;

và cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước

Kết hợp giữa biểu cảm với miêu tả & bình luận ; sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh người bà 5

Khúc hát

ru những

em bé lớn

trên lưng

mẹ

Nguyễn Khoa Điềm

(19/4/1943) 1971

Chủ yếu

là thơ

8 chữ

Thể hiện tình yêu thương con của người mẹ dân tộc Tà-Ôi gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu và khát vọng về tương lai

Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến

6 Ánh trăng Nguyễn Duy

1948 1978

Thơ

5 chữ Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm Hình bình dị mà ảnh

TT BÀI THƠTÊN TÁC GIẢ

NĂM SÁNG TÁC

THỂ LOẠI ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

tháng đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên đất nước bình dị; nhắc nhở thái độ sống tình nghĩa thủy chung

giàu ý nghĩa biểu tượng; giọng điệu chân thành nhỏ nhẹ mà thấm sâu

7 Con cò

Chế Lan Viên

(1920-1989)

1962 Tự do

Từ hình tượng con cò trong những lời hát ru, ngợi ca tình

mẹ và ý nghĩa lời ru đối với đời sống của mỗi con người

Vận dụng sáng tạo hình ảnh và giọng điệu lời ru của ca dao

8 Mùa xuân nho nhỏ (1930-1980)Thanh Hải 1980

Thơ

5 chữ

Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên và đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung

Thể thơ năm chữ có nhạc điệu trong sáng tha thiết, gắn với dân ca; hình ảnh giản dị, những so sánh, ẩn dụ sáng tạo

9 Viếng

lăng Bác

Viễn Phương

(1/5/1928 – 21/12/2005)

1976 Thơ

8 chữ

Lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ đối với Bác Hồ trong một lần từ miền Nam ra viếng lăng Bác

Giọng điệu trang trọng và tha thiết; nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp

và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị cô đúc

10 Sang thu Hữu Thỉnh

(15/2/1942) 1977

Thơ

5 chữ

Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua sự gợi cảm nhận tinh tế của nhà thơ

Hình ảnh thiên nhiên được gợi tả bằng nhiều cảm giác tinh nhạy, ngôn ngữ chính xác gợi cảm

11 Nói với

con

Y Phương

(24/12/1948)

Sau

1975 Tự do

Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào về quê hương và đạo lý sống của dân tộc

Cách nói giàu hình ảnh, vừa

cụ thể, gợi cảm, vừa gợi

ý nghĩa sâu xa

TT BÀI THƠTÊN TÁC GIẢ

NĂM SÁNG TÁC

THỂ LOẠI ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

12 Mây và

Sóng

Ra-bin -đra-nat Ta-go

(1861-1941)

Ấn Độ

Trong tập thơ Trăng non 1909

Tự do

Qua lời trò chuyện của bé với

mẹ, thể hiện tình yêu mẹ vô ngần của em, ca ngợi tình mẹ con bất diệt và thiêng liêng

Kết cấu hai phần đối xứng và nối tiếp, độc thoại lồng đối thoại, giọng điệu hồn nhiên, nhiều hình ảnh đẹp bay bổng

II/. SẮP XẾP CÁC BÀI THƠ VIỆT NAM ĐÃ HỌC THEO TỪNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ:

19451954: Đồng chí

19541964: Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa, Con cò

19641975: Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Sau 1975: Ánh trăng, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác, Nói với con, Sang thu

 Các tác phẩm kể trên đã tái hiện cuộc sống đất nước và hình ảnh con người Việt Nam suốt một thời kỳ lịch sử từ sau CM/T8-1945, qua nhiều giai đoạn:

 Đất nước và con người Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ với nhiều gian khổ, hy sinh nhưng rất anh hùng (Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ)

 Công cuộc lao động, xây dựng đất nước và những quan hệ tốt đẹp của con người (Đoàn thuyền đánh cá, Mùa xuân nho nhỏ)

 Nhưng điều chủ yếu mà các tác phẩm thơ đã thể hiện chính là tâm hồn, tình cảm, tư tưởng của con người trong một thời kỳ lịch sử có nhiều biến động lớn lao, nhiều thay đổi sâu sắc:

 Tình cảm yêu nước, tình quê hương

 Tình đồng chí, sự gắn bó, với cách mạng, lòng kính yêu Bác Hồ

 Những tình cảm gần gũi, bền chặt của con người: tình mẹ con, bà cháu, trong sự thống nhất với những tình cảm chung rộng lớn

III/. CHỦ ĐỀ TÌNH MẸ CON: Những nét chung và riêng trong 03 bài thơ: Con cò, Khúc hát

ru những em bé lớn trên lưng mẹ, Mây và Sóng

 Nét chung:

 Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, bất diệt

 Sử dụng lời hát ru [lời ru của mẹ], lời của con với mẹ

 Nét riêng:

 Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ:Sự thống nhất gắn bó giữa tình yêu con với lòng yêu nước, gắn bó và trung thành với cách mạng của người mẹ Tà-Ôi trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ Hình tượng sáng tạo: hát ru con lớn trên lưng mẹ

 Con cò: Từ hình tượng con cò trong ca dao, trong lời ru con, phát triển và ca ngợi lòng

mẹ, tình mẹ thương con, ý nghĩa của lời ru đối với cuộc sống con người

 Mây và Sóng: Hóa thân vào lời trò chuyện hồn nhiên, ngây thơ và say sưa của bé với

mẹ để thể hiện tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ Tình yêu mẹ của bé là sâu nặng, hấp dẫn hơn tất cả những vẻ đẹp và sự hấp dẫn khác trong thiên nhiên và vũ trụ

IV/. HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH & TÌNH ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI:

Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Ánh trăng

 Vẻ đẹp tính cách & tâm hồn của anh bộ đội cụ Hồ, người lính CM trong những hoàn cảnh khác nhau

 Tình đồng chí, đồng đội gần gũi, giản dị, thiêng liêng của những người nông dân nghèo khổ trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp cùng chung cảnh ngộ, chia sẻ vui buồn

 Tình cảm lạc quan, bình tĩnh, tư thế ngang tàng, ý chí kiên cường dũng cảm vượt qua khó khăn, nguy hiểm vì sự nghiệp giải phóng miền Nam của những người lái xe Trường Sơn trong những năm đánh Mỹ

 Tâm sự của người lính sau chiến tranh, sống giữa thành phố, trong hòa bình: gợi lại những kỷ niệm gắn bó của người lính với thiên nhiên, đất nước, với đồng đội trong những năm tháng gian lao của chiến tranh Từ đó, nhắc nhở về đạo lý nghĩa tình, thủy chung

V/. BÚT PHÁP SÁNG TẠO HÌNH ẢNH THƠ:

 Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận):

 Bút pháp lãng mạn, nhiều so sánh, liên tưởng, tưởng tượng bay bổng Giọng thơ tươi vui, khỏe khoắn Đó là bài ca lao động sôi nổi, phấn chấn, hào hùng

 Hình ảnh đặc sắc: Đoàn thuyền đánh cá ra khơi, đánh cá, trở về

 Đồng chí (Chính Hữu):

 Bút pháp hiện thực, hình ảnh chân thực, cụ thể, chọn lọc cô đúc

 Hình ảnh đặc sắc: Đầu súng trăng treo

 Bài thơ về tiểu đội xe không kính(Phạm Tiến Duật):

 Bút pháp hiện thực, miêu tả cụ thể

 Hình ảnh đặc sắc: Xe không kính

 Ánh trăng (Nguyễn Duy):

 Bút pháp gợi nghĩ, gợi tả, ý nghĩa khái quát Lời tự tình, độc thoại, ăn năn, ân hận với chính mình

 Hình ảnh đặc sắc: Ánh trăng im phăng phắc

 Con cò (Chế Lan Viên):

 Bút pháp dân tộc & hiện đại: phát triển hình ảnh con cò trong ca dao và lời hát ru

 Hình ảnh đặc sắc: Con cò, cánh cò

 Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải):

 Bút pháp hiện thực & lãng mạn, chất Huế đậm đà Lời tâm nguyện trước lúc đi

xa

 Hình ảnh đặc sắc: Mùa xuân nho nhỏ

I/. HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC:

TT

TÊN

TÁC

NĂM SÁNG TÁC

ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

1 Làng

Kim Lân

(1920 – 20/7/2007)

1948

Qua tâm trạng đau xót, tủi

hổ của ông Hai ở nơi tản cư khi nghe tin đồn làng mình theo giặc, truyện thể hiện tình yêu làng quê sâu sắc thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân

Thành công trong việc xây dựng tình huống truyện &

trong nghệ thuật miêu tả tâm ly và ngôn ngữ nhân vật

TÊN

TÁC

NĂM SÁNG TÁC

ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

2 Lặng lẽ

Sa Pa

Nguyễn Thành Long

(1925 – 1991)

1970

Cuộc gặp gỡ tình cờ của ông họa sỹ, cô kỹ sư mới ra trường với người thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên núi cao

Sa Pa qua đó, truyện ca ngợi những con người lao động thầm lặng, có cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước

Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện hợp

lý, cách kể chuyện tự nhiên, kết hợp giữa tự

sự, trữ tình và bình luận

3 Chiếc

lược ngà

Nguyễn Quang Sáng

(1932)

1966

Câu chuyện éo le và cảm động về hai cha con: ông Sáu và bé Thu trong lần ông về thăm nhà và ở khu căn cứ qua đó truyện ca ngợi tình cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh

Thành công trong nghệ thuật miêu tả tâm lý và xây dựng tính cách nhân vật, mà nổi bật là nhân vật bé Thu

4 Bến quê

Nguyễn Minh Châu

(20/10/1930

 23/1/1989)

In trong tập Bến quê (1985)

Qua những cảm xúc và suy ngẫm của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị và vẻ đẹp bình dị, gần gũi của cuộc sống, của quê hương

Nghệ thuật viết văn tự

sự phối hợp với miêu tả cảnh, miêu tả nội tâm đặc sắc và giàu triết lý

5

Những

ngôi sao

xa xôi

Lê Minh Khuê

(1949)

1971

Cuộc sống, chiến đấu của

ba cô gái thanh niên xung phong trên một cao điểm ở tuyến đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh chống Mỹ cứu nước

truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của họ

Nghệ thuật kể chuyện và miêu tả đặc sắc

1/ Làng [Kim Lân]:

Ông Hai là một nông dân thật thà, chất phác, quê ở làng Chợ Dầu Ông

rất yêu làng của mình và có một thói quen “khoe làng” Ông “khoe” đủ

thứ về làng của ông, từ cái sinh phần viên Tổng Đốc, đến nhà cửa,

Ông Hai:

♣Tình yêu sâu nặng với làng Chợ Dầu

♣Tấm lòng thủy chung

TÓM TẮT CỐT TRUYỆN ĐẶC ĐIỂM

đường làng, chòi kháng chiến với hầm hào, ụ chiến đấu… Đi tản cư, nhớ

làng, tối nào ông cũng qua nhà hàng xóm chuyện trở về làng Chợ Dầu

của mình cho đỡ nhớ Tin làng theo giặc, khiến ông đau dớn, xót xa

Ông xấu hổ, lo lắng đủ điều tình cảm của ông bị giằng xé, để rồi ông đi

đến quyết định dứt khoát “Làng theo Tây mất rồi phải thù” Thế nhưng

khi chuyện trò với đứa con, ông Hai vẫn dạy con về nguồn gốc, quê

hương mình là làng Dầu Khi tin đồn trên được cải chính, ông vui mừng,

sung sướng và lại “khoe” về làng Chợ Dầu của mình

với kháng chiến, với cách mạng mà biểu tượng là cụ Hồ

2/ Lặng lẽ Sa Pa [Nguyễn Thành Long]:

Truyện kể về cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, tình cờ của 4 nhân vật trên chuyến

xe đi từ Hà Nội đến Lào Cai Ông họa sỹ lớn tuổi sắp về hưu, cô kỹ sư

trẻ trên đường nhận công tác được bác lái xe giới thiệu với anh thanh

niên 27 tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu trên đỉnh Yên

Sơn cao 2600 m Tranh thủ 30 phút hành khách nghỉ ngơi, anh thanh

niên mời ông họa sỹ và cô kỹ sư lên thăm nơi ở và nơi làm việc của

mình Sau khi cắt hoa tặng cô gái, anh giới thiệu nơi ở và nơi làm việc

của mình Anh kể cho hai người khách nghe về công việc, cuộc sống và

những suy nghĩ của bản thân Ông họa sỹ vô cùng cảm phục và định vẽ

chân dung của anh, nhưng anh từ chối và giới thiệu hai người khác cũng

sống và làm việc như anh Cô kỹ sư bàng hoàng trước cuộc sống của anh

và dũng cảm hơn với quyết định của mình Sắp hết giờ, ông họa sỹ và

cô kỹ sư chia tay anh trong sự lưu luyến với món quà là làn trứng mà

anh đã tặng

Anh thanh niên:

♣ Sống có lý tưởng cao đẹp; sẵn sàng nhận nhiệm vụ nơi khó khăn

♣ Ý thức về công việc

và lòng yêu nghề Có những suy nghĩ đúng đắn về công việc đối với cuộc sống, con người

♣ Sống ngăn nắp, khoa học, ham học tập

♣ Chân thành, quý trọng tình cảm của mọi người

♣ Khiêm tốn, thành thật

3/ Chiếc lược ngà [Nguyễn Quang Sáng]:

Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến Mãi đến khi con gái lên tám tuổi, ông

mới có dịp về thăm nhà, thăm con Bé Thu không nhận ra cha vì vết sẹo

trên mặt làm ba em không còn giống với người trong bức ảnh chụp mà

em đã biết Em đối xử với cha như người xa lạ Đến lúc Thu nhận ra cha,

tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng là lúc Ông Sáu phải ra

đi Ở khu căn cứ, người cha dồn hết tình cảm yêu quý nhớ thương đứa

con vào việc làm chiếc lược bằng ngà voi để tặng cô con gái bé bỏng

Trong một trận càn, ông hy sinh Trước khi nhắm mắt ông còn kịp trao

cây lược cho người bạn “Anh Ba” – người bạn đồng đội của anh - hứa

sẽ mang cây lược về trao tận tay cho Bé Thu

Bé Thu:

♣ Cô bé có tính cách cứng cỏi, ương ngạnh; yêu ghét rạch ròi

♣ Rất thương cha

Anh Sáu:

♣ Một người cha rất thương con

♣ Một người lính cách mạng giàu lòng yêu nước

4/ Bến quê [Nguyễn Minh Châu]:

Anh Nhĩ từng được đi khắp nơi trên trái đất, cuối đời căn bệnh hiểm

nghèo buộc chặt anh vào giường bệnh, đến nỗi không thể tự mình dịch

chuyển lấy vài mươi phân trên chiếc giường hẹp kê sát bên cửa sổ

Nhưng chính lúc này, Nhĩ phát hiện ra bãi bồi bên kia sông của quê

hương mình thật đẹp, thật quyến rũ Và cũng lúc này đây, anh mới cảm

nhận hết nỗi vất vả, sự tần tảo, tình yêu và đức hy sinh thầm lặng của vợ

mình – chị Liên Nhĩ vô cùng khao khát được đặt chân một lần lên bãi

bồi bên kia sông Hồng Anh nhờ đứa con trai đi sang bên ấy một lần

Đứa con không hiểu ý bố nên nhận lời một cách miễn cưỡng Trên

đường đi, Tuấn sa vào đám chơi phá cờ thế trên hè phố và đã lỡ chuyến

Nhĩ: là một người suốt đời bôn ba, cống hiến cho nhân dân, đất nước Cuối đời trên giường bệnh, anh mới khao khát gắn bó với làng quê, gia đình; và anh muốn được một lần dạo quanh bên bờ sông thân thuộc

TÓM TẮT CỐT TRUYỆN ĐẶC ĐIỂM

đò ngang duy nhất trong ngày Từ việc này, Nhĩ chiêm nghiệm ra được

cái quy luật phổ biến của đời người “con người ta trên đường đời thật

khó tránh được cái điều vòng vèo hoặc chùng chình” Cuối truyện, khi

thấy con đò ngang chạm mũi vào bờ bên này, Nhĩ thu hết tàn lực cuối

cùng của mình để đu người ra ngoài cửa sổ, giơ cánh tay gầy guộc ra

khoát khoát, y như ra hiệu khẩn thiết cho một người nào đó

5/ Những ngôi sao xa xôi [Lê Minh Khuê]:

Ba nữ TNXP làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm

trên tuyến đường Trường Sơn Họ gồm có hai cô gái trẻ là Phương Định

và Nho, còn tổ trưởng là chị Thao hơi lớn tuổi Nhiệm vụ của họ là quan

sát địch ném bom, đo khối lượng đất phải san lấp, đánh dấu vị trí bom

chưa nổ và phá bom Công việc hết sức nguy hiểm vì họ phải thường

xuyên chạy trên cao điểm giữa ban ngày và phải đối diện với “Thần

chết” trong mỗi lần phá bom Họ ở trong một cái hang dưới chân cao

điểm, tách xa đơn vị Cuộc sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa

chiến trường, dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềm

vui hồn nhiên của tuổi trẻ, những giây phút thanh thản, mơ mộng và đặc

biệt là hết sức gắn bó thương yêu nhau trong tình đồng đội, dù mỗi

người một cá tính Phần cuối truyện miêu tả hành động và tâm trạng của

các cô gái trẻ, nhất là của Phương Định, trong một lần phá bom, Nho bị

thương, Thao và Phương Định vô cùng lo lắng, săn sóc bạn Một trận

mưa đá bất ngờ trên cao điểm khiến các cô hết sức vui thích

Phương Định:

♣ Một cô gái Hà Nội còn rất trẻ, nhạy cảm, hồn nhiên, hay mơ mộng và thích ca hát

♣ Một chiến sỹ gan dạ, dũng cảm, có ý thức sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ

♣ Có tình đồng chí, đồng đội thân thiết, gắn bó

II/.HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC & CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA CÁC TRUYỆN ĐÃ HỌC:

Thời kháng Pháp [19451954]: Làng (Kim Lân)

Thời chống Mỹ 19541975: Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng), Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long), Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)

Sau 1975: Bến quê (Nguyễn Minh Châu)

 Các tác phẩm kể trên đã tái hiện cuộc sống đất nước và hình ảnh con người Việt Nam suốt một thời kỳ lịch sử từ sau CM/T8-1945 cho đến ngày đất nước thống nhất

 Phản ánh cuộc sống, chiến đấu, lao động, gian khổ, thiếu thốn với hoàn cảnh éo le của chiến tranh

 Phẩm chất, tâm hồn cao đẹp của con người Việt Nam trong chiến đấu: yêu làng, yêu quê hương, đất nước, yêu công viêc, có tinh thần trách nhiệm cao, trọng nghĩa tình

 Xây dựng nhân vật: điển hình, tư tưởng

 Trần thuật theo ngôi kể: ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba Sáng tạo tình huống truyện độc đáo

ÔN TẬP VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI

TÁC PHẨM LOẠITHỂ TÁC GIẢ

NĂM SÁNG TÁC

ĐẶC SẮC NỘI DUNG NGHỆ THUẬTĐẶC SẮC

01

Rô-bin-xơn

ngoài đảo

hoang

Tiểu thuyết Đ Đi-phô

Anh TK/

XIII

Cuộc sống khó khăn

và tinh thần lạc quan của nhân vật Rô-bin-xơn giữa vùng hoang đảo xích đạo trên mười năm trời

Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn của nhân vật xưng “Tôi”

tự họa, kết hợp miêu tả

02 Bố của

Xi-mông Truyện Mô-pa-xăng Pháp

TK/XIX

Nỗi tuyệt vọng của Xi-mông, tình cảm chân thành của chị Blăng-sốt, sự bao dung của bác Phi-lip

Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật; kết hợp tự sự với nghị luận

03 Con chó Bấc thuyếtTiểu Lân-đơnGiắc TK/XXMỹ

Tình thương yêu loài vật của Giôn Thoóc-tơn

và thế giới tâm hồn của con chó Bấc

Trí tưởng tượng phong phú khi đi sâu vào thế giới tâm hồn của con chó Bấc

B Tập làm văn

I Phần truyện.

1 Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong tác phẩm “Làng” của Kim Lân

2 Suy nghĩ của em về nhân vật anh thanh niên trong văn bản “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long

3 Cảm nhận về nhân vật ông Sáu trong đoạn trích “Chiếc lược ngà” của nhà văn

Nguyễn Quang Sáng

4 Suy nghĩ của em về tình cảm cha con trong chiến tranh qua văn bản “Chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng

5 Cảm nhận về nhân vật Nhĩ trong tác phẩm “Bến quê” của Nguyễn Minh Châu

6 Phân tích truyện ngắn “Bến quê” của Nguyễn Minh Châu

7 Cảm nghĩ về nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của

Lê Minh Khuê

8 Suy nghĩ của em về truyện ngắn “Những ngoi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê

II Phần Thơ

1 Suy nghĩ của em về bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải

2 Suy nghĩ của em về bài thơ “Viếng lăng Bác” của viễn Phương

3 Suy nghĩ của em về bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy

4 Cảm nhận của em về bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh

5 Suy nghĩ của em về bài thơ “Nói với con” của Y Phương

C Phần Tiếng Việt

1 Thế nào là thành phần khởi ngữ ?

 TL: Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ, nêu lên đề tài được nói đến trong câu Trước khởi ngữ có thể thêm một trong các quan hệ từ : về, đối với, còn

2 Chuyển câu sau đây thành câu có khởi ngữ: Bạn ấy làm bài tập rất cẩn thận.

 TL: Về bài tập, bạn ấy làm rất cẩn thận

3 Thế nào là thành phần biệt lập? Có những thành phần biệt lập nào?

 TL: Thành phần biệt lập là bộ phận câu không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu Có 4 thành phần biệt lập:

- Thành phần tình thái

- Thành phần cảm thán

- Thành phần gọi - đáp

- Thành phần phụ chú

4 Chỉ ra và gọi tên các thành phần biệt lập trong các cậu sau đây:

a Hình như bộ đội ta sắp đánh lớn

b Đàn cò chở nắng qua sông

Cò ơi, cò chớ quên đồng làng ta

c Kìa đàn chim én, sứ giả mùa xuân - đang đưa thoi trên đồng lúa xanh rì

d Nắng đã lên rồi Chao ôi cứ mong mãi

 TL: a Hình như: thành phần tình thái

b Cò ơi: thành phần gọi-đáp

c Sứ giả mùa xuân: thành phần phụ chú

d chao ôi: thành phần cảm thán

5 Thêm phần phụ chú vào chỗ thích hợp trong câu sau: Chúng em chúc mừng thầy

cô nhân ngày 20/11.

 TL: Chúng em chúc mừng thầy cô nhân ngày 20/11- ngày Nhà giáo Việt Nam

6 Thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý? Cho biết hàm ý trong câu sau đây: Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.

 TL:

- Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu

- Hàm ý là phần thông báo không được diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu nhưng có thể được suy ra từ những từ ngữ đó

- Hàm ý của câu tục ngữ : Phải biết chọn bạn mà chơi

7 Chỉ ra các phép liên kết có trong đoạn văn sau :

Nhà khoa học người Anh Phơ-răng-xit Bê-cơn đã nói một câu nổi tiếng: “Tri thức

là sức mạnh”… Đó là một tư tưởng rất sâu sắc Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy

 TL: - Phép thế: “Đó” thế cho câu danh ngôn

- Phép nối: “Tuy vậy” nối câu chứa nó với câu trước

- Phép lặp: tư tưởng