KHÔI PHỤC, PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI, TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG - AN NINH, GÒP PHẦN XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1975-1980

Đại hội đánh giá tổng quát tình hình thực hiện nhiệm vụ 3 năm 1972-1974, đề ra phương hướng nhiệm vụ trong 2 năm 1975-1976, trong đĩ trọng tâm là: "Nâng cao năng lực và sức chiến đấu của

Chương I KHƠI PHỤC, PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI, TĂNG CƯỜNG QUỐC PHỊNG - AN NINH, GĨP PHẦN XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1975-1980

1- Nam Hà sau ngày đất nước thống nhất và hợp nhất 2 tỉnh Nam Hà - Ninh Bình thành tỉnh

Hà Nam Ninh

Cuộc Tổng tiến cơng và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

đã kết thúc oanh liệt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phĩng miền Nam, thống nhất Tổ quốc Thắng lợi vẻ vang đĩ mở ra bước ngoặt mới trong lịch sử dân tộc, đưa cách mạng Việt Nam chuyển sang thời kỳ mới - thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) trên phạm vi cả nước

Hồ chung với niềm tự hào của dân tộc, Đảng bộ và nhân dân Nam Hà bước vào thực hiện nhiệm vụ chính trị của giai đoạn mới, trong bối cảnh cĩ nhiều thuận lợi nhưng cũng khơng ít khĩ khăn Trưởng thành từ trong thực tiễn lãnh đạo phong trào cách mạng ở địa phương, Đảng bộ đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trong đấu tranh cách mạng cũng như trong xây dựng, phát triển kinh tế-xã hội Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tạo ra khí thế phấn khởi trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, niềm tin vào đường lối và sự lãnh đạo của Đảng được nâng cao Đây là những yếu tố quan trọng,

cĩ ý nghĩa quyết định để tồn tỉnh vượt qua khĩ khăn, vươn lên giành thắng lợi trong giai đoạn cách mạng mới Bên cạnh những thuận lợi là cơ bản, Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh cũng đứng trước nhiều khĩ khăn, thử thách Hậu quả của cuộc chiến tranh xâm lược do đế quốc Mỹ gây ra chưa kịp khắc phục; thành phố Nam Định, thị xã Phủ Lý và nhiều cơ sở kinh tế, văn hố, xã hội trong tỉnh bị chiến tranh phá huỷ; cơ sở vất chất-kỹ thuật phục vụ sản xuất nghèo nàn, lạc hậu, phân tán; cơ chế quản lý kinh tế kế hoạch tập trung, bao cấp đã kìm hãm phát triển kinh tế-xã hội; sản xuất kém phát triển, hàng hố khan hiếm, nhu cầu thiết yếu của nhân dân chủ yếu dựa vào nguồn viện trợ của các nước XHCN ngày càng giảm Trong bối cảnh trên, Đảng bộ tỉnh đã lãnh đạo triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, nhất là việc tổ chức đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ IV của Đảng, khắc phục hậu qủa chiến tranh, khơi phục kinh tế, ổn định đời sống nhân dân

Thực hiện Chỉ thị của Bộ Chính trị về Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ IV của Đảng, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã tập trung chỉ đạo hồn thành việc tổ chức đại hội Đảng bộ

từ cơ sở đến các huyện, thành, thị, đảng bộ trực thuộc; đồng thời tích cực chuẩn bị mọi mặt cho Đại hội Đảng bộ tỉnh

Ngày 23-6-1975, Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Hà lần thứ III(1) đã diễn ra tại thành phố Nam Định, tham dự Đại hội cĩ 102 đại biểu chính thức Qua 6 ngày làm việc với tinh thần dân chủ, thẳng thắn, Đại hội đã hồn thành các nội dung đề ra và thành cơng tốt đẹp Đại hội đánh giá tổng quát tình hình thực hiện nhiệm vụ 3 năm (1972-1974), đề ra phương hướng nhiệm vụ trong 2 năm 1975-1976, trong đĩ trọng tâm là: "Nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng bộ, phát huy mạnh mẽ vai trị làm chủ tập thể của quần chúng và hiệu lực quản lý của chính quyền, thấu suốt tư tưởng cách mạng, ý thức tự lực cánh sinh, tinh thần khắc phục khĩ khăn, ra sức khai thác, sử dụng mọi tiềm năng và những điều kiện thuận lợi mới, quyết tâm xây dựng kinh tế, phát triển văn hố-trọng tâm là đẩy mạnh sản xuất nơng nghiệp; tiến hành tổ chức lại sản xuất và cải tiến quản lý kinh tế trong các ngành, tăng cường xây dựng

1

Từ khi hợp nhất tỉnh Nam Định với tỉnh Hà Nam thành tỉnh Nam Hà, tháng 5-1965 đến tháng 6-1975, Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã tiến hành 3 kỳ Đại hội Đại hội Đảng bộ tháng 6-1975 là Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Hà lần thứ III

cơ sở vật chất kỹ thuật, kết hợp với củng cố và hồn thiện quan hệ sản xuất XHCN, thực hiện việc phân công mới lao động xã hội theo hướng tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế, đảm bảo làm tròn nghĩa vụ với sự nghiệp cách mạng chung của cả nước và cải thiện đời sống nhân dân Kết hợp xây dựng kinh tế với củng cố quốc phòng, tăng cường công tác quân sự địa phương, đề cao pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tốt an ninh chính trị và trật tự

an tồn xã hội, góp phần tích cực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"

Đại hội bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh gồm 37 đồng chí Ban Thường vụ Tỉnh uỷ gồm 11 đồng chí Đồng chí Phan Điền được bầu làm Bí thư Tỉnh uỷ, đồng chí Tạ Hồng Thanh là Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, đồng chí Vũ Thiện là Phó Bí thư Tỉnh uỷ-Chủ tịch Uỷ ban Hành chính tỉnh

Phương hướng và nhiệm vụ do Đại hội đề ra đã được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khố III cụ thể hố

để tổ chức thực hiện và đã giành được những thắng lợi quan trọng

Ngày 29-9-1975, Hội nghị lần thứ 24 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khố III) ra Nghị quyết nêu

rõ về nhiệm vụ cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới là: "Hồn thành thống nhất nước nhà, đưa cả nước tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), miền Bắc phải tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng CNXH và hồn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, miền Nam phải đồng thời tiến hành cải tạo XHCN và xây dựng CNXH"(2)

Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Đảng bộ tỉnh, quân và dân tồn tỉnh dấy lên phong trào thi đua sôi nổi, nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục sản xuất và ổn định đời sống Trên lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, phong trào thi đua làm thuỷ lợi, thâm canh, tăng vụ được chú trọng Bốn huyện hồn chỉnh thuỷ nông sớm hơn kế hoạch 1 năm là: Xuân Thuỷ, Nam Ninh, Hải Hậu, Nghĩa Hưng Hệ thống đê kè được gia cố, nhiều công trình thuỷ lợi được đào đắp, nạo vét, tu sửa để đảm bảo chủ động nước tưới tiêu, phục vụ sản xuất và đời sống

Công tác chỉ đạo phòng chống lụt bão được coi trọng Cơn bão cuối tháng 8-1975 đã làm hơn 43.900 ha canh tác trên địa bàn tỉnh bị ngập úng, chiếm 41% diện tích đất gieo cấy(3) Do thời tiết và thiên tai diễn biến khắc nghiệt, kết quả sản xuất lương thực năm 1975 đạt thấp, năng suất bình quân tồn tỉnh chỉ đạt xấp xỉ 4,5 tấn/ha, không đạt chỉ tiêu đề ra Riêng chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản tiếp tục phát triển, đặc biệt là chăn nuôi lợn tập thể; đàn trâu, bò và gia cầm tăng đáng kể

Cuộc vận động "tổ chức lại sản xuất và cải tiến quản lý nông nghiệp từ cơ sở tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa" theo tinh thần Nghị quyết 61-CP của Hội đồng Chính phủ đem lại hiệu quả bước đầu Đến cuối năm 1975, trong số 845 hợp tác xã nông nghiệp có 237 hợp tác xã quy mô tồn xã, bình quân 1 hợp tác xã có 232 ha đất canh tác

Lĩnh vực xây dựng cơ bản và quản lý đô thị được quan tâm chỉ đạo Những nơi bị địch tập trung đánh phá nhanh chóng được khôi phục, xây dựng lại, đặc biệt là thành phố Nam Định Hưởng ứng

"Ngày lao động xã hội chủ nghĩa", hàng vạn cán bộ, công nhân viên chức, thanh niên, học sinh, lực lượng vũ trang cùng nhân dân tham gia san lấp hố bom Đến cuối năm 1975 đường giao thông, nhà cửa

cơ bản được khôi phục; hệ thống điện thoại, điện chiếu sáng, nước sinh hoạt được tu sửa, làm mới Tồn tỉnh khôi phục 17.000m2 nhà ở, xây mới 100.000m2, trong đó có 27.000m2 nhà cấp 4 và cao tầng; 9 xã

tự xây dựng trường cấp 2 quy mơ 2 tầng(4) Bệnh viện, trạm y tế được xây dựng, phục vụ khám chữa bệnh cho nhân dân

Trong sản xuất cơng nghiệp-tiểu thủ cơng nghiệp, cán bộ, cơng nhân tập trung vận chuyển máy mĩc, trang thiết bị từ vùng sơ tán trở lại nhà máy, xí nghiệp; tiếp tục đầu tư xây dựng lại các nhà xưởng, mua sắm thêm các trang, thiết bị phục vụ sản xuất; phát động phong trào đăng ký phấn đấu trở thành tổ, đội lao động XHCN, nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành trong cơng nhân Sản xuất cơng nghiệp và tiểu thủ cơng nghiệp được phục hồi và đạt mức tăng trưởng khá Giá trị sản lượng tồn ngành năm 1975 tăng 32,30% so với năm 1972

Sự nghiệp văn hố, giáo dục, y tế, thể thao được duy trì và cĩ nhiều chuyển biến tích cực Ngành văn hố-thơng tin đã chú trọng mở rộng mạng lưới truyền thanh tới các địa phương, đơn vị, đặc biệt là các khu vực dân cư(5) Các đội thanh niên tuyên truyền xung kích (thơng tin lưu động) đã trở thành nịng cốt của phong trào thơng tin, cổ vũ, động viên quần chúng thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở Huyện Hải Hậu, huyện Ý Yên được tặng cờ thi đua "10 năm phấn

đấu, 10 năm lớn mạnh"

Phong trào quần chúng "Bảo vệ an ninh Tổ quốc" được phát động rộng khắp với 3 nội dung là bảo

vệ vững chắc an ninh chính trị; bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa; giữ gìn tốt trật tự an tồn xã hội, củng cố tốt lực lượng cơng an xã, bảo vệ dân phố, bảo vệ cơ quan, xí nghiệp làm nịng cốt cho cơng tác an ninh-trật tự ở cơ sở Nghị quyết số 228-NQ/TW, ngày 12-1-1974 của Bộ Chính trị về "Cuộc đấu tranh chống lấy cắp tài sản xã hội chủ nghĩa, chống làm ăn phi pháp, tăng cường quản lý lao động, quản lý thị trường, giữ vững trật tự trị an, phục vụ tốt phong trào lao động, sản xuất và tiết kiệm, phục vụ tốt đời sống nhân dân" tiếp tục được triển khai thực hiện cĩ hiệu quả Sáu tháng đầu năm 1975, số vụ lấy cắp tài sản xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giảm 65% so với 6 tháng đầu năm 1974 Cơng tác quản lý lao động xã hội từng bước chặt chẽ, đã sắp xếp việc làm cho 21.165 người, kiểm tra và đăng ký kinh doanh cho 4.045 người và chuyển sang sản xuất cho 2.147 trường hợp Kết quả thực hiện Nghị quyết 228-NQ/TW gĩp phần nâng cao ý thức của cán bộ, đảng viên, cơng nhân viên chức trong việc bảo vệ của cơng, tài sản của tập thể, hạn chế hiện tượng tiêu cực trong xã hội

Cơng tác quốc phịng an ninh được chú trọng, các đơn vị lực lượng vũ trang được củng cố; thường xuyên duy trì tốt các đợt diễn tập quân sự, chế độ trực ban, tuần tra, canh gác, hồn thành 100% chỉ tiêu,

kế hoạch tuyển quân, xây dựng thế trận quốc phịng tồn dân vững chắc, đảm bảo sẵn sàng chiến đấu khi

cĩ chiến tranh xảy ra

Cùng với nhiệm vụ khơi phục, phát triển kinh tế, văn hố, đảm bảo an ninh, quốc phịng, thực hiện chủ trương của Đảng chi viện cho các tỉnh miền Nam sau ngày giải phĩng, tỉnh đã huy động hàng ngàn cán bộ, đảng viên và chiến sỹ cơng an tăng cường cho các tỉnh phía Nam, gĩp phần ổn định tình hình chính trị, kinh tế- xã hội và xây dựng chính quyền các cấp

Để phù hợp với tình hình đất nước sau khi miền Nam được giải phĩng, ngày 28-9-1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ đơn vị hành chính cấp khu, hợp nhất một số tỉnh, trong đĩ cĩ Nam Hà và Ninh Bình thành tỉnh Hà Nam Ninh Ngày 9-12-1975, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Quyết định số 2505-NQ/TW chỉ định Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Nam Ninh, gồm 41 uỷ

4 Gồm: Hải Trung, Hải Bắc, Hải Tây, Hải Thanh (Hải Hậu); Xuân Phú, Xuân Kiên (Xuân Thuỷ); Kim Thái (Vụ Bản); Nghĩa Bình, Nghĩa Hiệp (Nghĩa Hưng)

viên, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ gồm 13 uỷ viên; đồng chí Phan Điền được chỉ định làm Bí thư Tỉnh uỷ, đồng chí Tạ Hồng Thanh làm Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, đồng chí Tạ Quang làm Phó Bí thư Tỉnh uỷ-Chủ tịch Uỷ ban Hành chính tỉnh

Tại kỳ họp thứ hai, phiên họp ngày 27-12-1975, Quốc hội khố V ra Nghị quyết hợp nhất tỉnh Nam

Hà với tỉnh Ninh Bình thành tỉnh Hà Nam Ninh Hà Nam Ninh là tỉnh ở phía nam đồng bằng Bắc Bộ, diện tích 3.636 km2; gồm 16 huyện, 1 thành phố, 2 thị xã, với 430 xã, thị trấn, phường; dân số 2.781.409 người; tỉnh lỵ đặt tại thành phố Nam Định

Sau ngày miền Nam hồn tồn giải phóng thống nhất đất nước, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng; Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh đã vượt qua nhiều khó khăn, tập trung trí tuệ và sức lực, khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục kinh tế, ổn định đời sống nhân dân; Cơ sở hạ tầng được tăng cường xây dựng, quốc phòng an ninh được giữ vững, chính trị được củng cố, quyền làm chủ tập thể của nhân dân được phát huy Các tổ chức Đảng trong tỉnh được kiện tồn, sức chiến đấu của các Đảng bộ được nâng cao Với những thành tích đó, năm 1975 tỉnh đã được Chủ tịch nước tặng thưởng cờ luân lưu

"Thi đua Quyết thắng"

Những kết quả bước đầu đạt được trong năm 1975 tạo ra thế và lực mới để Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh vững bước tiến vào thời kỳ mới cùng cả nước triển khai thực hiện kế hoạch 5 năm phát triển kinh tế-xã hội 1976-1980

2- Khôi phục và phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 1976-1980, tăng cường công tác quốc phòng-an ninh, góp phần bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Thực hiện kế hoạch 5 năm 1976-1980, với vị thế của tỉnh mới hợp nhất và phấn khởi chào mừng kết quả Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc, ngày 19-1-1976, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh

Hà Nam Ninh tổ chức phiên họp đầu tiên bàn việc triển khai lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của Đảng bộ Hội nghị đã thống nhất phân công công tác cho các Uỷ viên Ban Chấp hành; đồng thời ra Nghị quyết về việc ổn định tổ chức bộ máy Đảng, chính quyền, đồn thể của tỉnh, xác định nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn cách mạng mới là: "Ra sức khai thác tốt tiềm năng, tranh thủ thuận lợi, khắc phục khó khăn, tăng cường đồn kết nhân dân, động viên khí thế cách mạng sôi nổi trong tồn tỉnh, đẩy mạnh xây dựng

cơ sở vật chất-kỹ thuật, hồn thiện và cải tiến quản lý cơ sở, tổ chức và phân bổ lại lao động, tiến hành cơ giới hố nông nghiệp, đưa sản xuất nông nghiệp, công nghiệp địa phương phát triển mạnh mẽ theo hướng

đi lên hiện đại hố, đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu, tăng khả năng đóng góp, từng bước cải thiện đời sống nhân dân, giữ gìn trật tự trị an, kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, tạo điều kiện thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm (1976-1980)" Công tác hợp nhất tỉnh, sắp xếp kiện tồn tổ chức bộ máy, cán

bộ của các sở, ban, ngành, các tổ chức chính trị xã hội, trụ sở làm việc được tiến hành khẩn trương, nhanh gọn, sớm đi vào hoạt động ổn định

Trên cơ sở những nhiệm vụ trọng tâm được xác định, Đảng bộ đã tập trung tổ chức quán triệt, nghiên cứu sâu rộng và thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Hội nghị lần thứ 23, 24 của Ban Chấp hành

Trung ương Đảng trong các cơ sở Đảng và trong nhân dân

Tỉnh uỷ định hướng công tác tư tưởng tập trung vào việc tăng cường tuyên truyền, giáo dục quan điểm, thái độ lao động mới, kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, xây dựng khu phố, thôn xóm văn minh; giáo dục nếp sống mới, kịp thời khắc phục các biểu hiện tư tưởng lệch lạc trong một bộ phận cán bộ đảng viên, tập trung trí tuệ góp phần hồn thành các mục tiêu kinh tế-xã hội, xây dựng cơ sở vật chất-kỹ thuật cho CNXH; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu của người cán bộ, đảng viên trong giai đoạn cách mạng mới

Ngày 3-2-1976, Tỉnh uỷ tổ chức lễ kỷ niệm 46 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và công bố, ra mắt lãnh đạo cơ quan Đảng, chính quyền tỉnh Hà Nam Ninh, đồng thời phát động "Chiến dịch Hà Nam Ninh" với 6 mũi tiến công:

1- Tập trung đẩy mạnh sản xuất lúa, rau màu để có nhiều lương thực bảo đảm yêu cầu cải thiện đời sống nhân dân và đóng góp cho Nhà nước

2- Ra sức phát triển chăn nuơi lợn, gà, vịt, bị… đưa chăn nuơi thành ngành sản xuất chính và phát triển tồn diện

3- Tích cực sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu

4- Quyết tâm đẩy mạnh hồn chỉnh hệ thống thuỷ nơng tạo điều kiện để thực hiện cơ giới hố nơng nghiệp và xây dựng cơ bản, phục vụ sản xuất và đời sống

5- Thực hiện tốt "Tết trồng cây nhớ ơn Bác Hồ, mừng đất nước thống nhất, mừng tỉnh mới Hà Nam Ninh"

6- Tăng cường cơng tác quốc phịng và trật tự trị an gắn liền với cải thiện đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống văn minh, rèn luyện con người mới xã hội chủ nghĩa

Khẩu hiệu của chiến dịch: "Tất cả cho sản xuất, tất cả cho chiến dịch Hà Nam Ninh tồn thắng"

Để hồn thành nhiệm vụ, Tỉnh uỷ xác định 3 khâu quyết định:

1- Phát động phong trào quần chúng thi đua sơi nổi, mạnh mẽ liên tục và rộng khắp trong tồn tỉnh, đẩy mạnh lao động sản xuất và thực hành tiết kiệm

2- Làm tốt cơng tác đẩy mạnh sản xuất, cải tiến một bước quản lý nơng nghiệp và trong các ngành kinh tế khác theo hướng tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa

3- Tăng cường cơng tác xây dựng Đảng, nâng cao sự lãnh đạo và sức chiến đấu của tồn Đảng bộ theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 23 của Trung ương

Chào mừng tỉnh mới được thành lập và hưởng ứng chiến dịch Hà Nam Ninh, trong tháng 1 và

2-1976, nhân dân tồn tỉnh tập trung cho sản xuất đơng xuân, phấn đấu cấy hết diện tích lúa xuân trong điều kiện khĩ khăn rét đậm kéo dài, nhiều trà mạ bị chết Huyện Hải Hậu, Nam Ninh là hai đơn vị đi đầu, đạt 90% diện tích gieo cấy

Trong khơng khí thi đua sơi nổi, đẩy mạnh thực hiện chiến dịch Hà Nam Ninh, ngày mồng 1 và mồng 2 tết Bính Thìn, Đảng bộ và nhân dân Hà Nam Ninh vinh dự được đĩn đồng chí Lê Duẩn-Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng về thăm và làm việc Đồng chí Bí thư thứ nhất đã đến thăm Hợp tác xã Nghĩa Đồng (Nghĩa Hưng), Nam Đồng (Nam Ninh), Hải Quang (Hải Hậu) là những đơn vị điển hình đạt thành tích cao trên mặt trận sản xuất nơng nghiệp Đồng chí Lê Duẩn đã khen ngợi những

cố gắng, tiến bộ của Đảng bộ và nhân dân tồn tỉnh trong năm qua, hoan nghênh kết quả bước đầu của việc hợp nhất tỉnh, giao nhiệm vụ cho Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hà Nam Ninh phải tích cực phấn đấu

để sớm trở thành một tỉnh nêu gương sáng trong xây dựng và phát triển kinh tế, văn hĩa

Ngày 25-2-1976, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Lê Duẩn, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ra Nghị quyết số 02-NQ/TU về tổ chức chỉ đạo thí điểm cơ giới hĩa nơng nghiệp Mục tiêu của cơ giới hố là nhằm tăng khối lượng sản phẩm nơng nghiệp (tăng năng suất lao động, cây trồng, gia súc, thực hiện phân cơng lại lao động) Ban Thường vụ Tỉnh uỷ chỉ đạo làm thí điểm ở 3 đơn vị trong đĩ cĩ huyện Nam Ninh là thí điểm tồn quốc Sau khi được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đề án cơ giới hố nơng nghiệp của huyện Nam Ninh, với số kinh phí đầu tư là 74.107.000đ, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ chỉ đạo huyện Nam Ninh triển khai làm điểm cơ giới hĩa, trọng điểm là cụm 3/2 để qua đĩ rút kinh nghiệm chỉ đạo chung Tỉnh

đã đầu tư mua sắm, trang bị máy mĩc hiện đại ở từng cụm điểm, tăng cường củng cố trạm máy kéo, trang bị thêm các loại máy cơng tác hỗ trợ sản xuất nơng nghiệp(6)

Để phục vụ yêu cầu tổ chức lại sản xuất và cơ giới hĩa nơng nghiệp, Đảng bộ huyện Nam Ninh chỉ đạo xây dựng, hồn chỉnh hệ thống thủy nơng gồm 14 trạm bơm, 132 cầu cống, nạo vét 22 kênh cấp I; đưa điện về được 13/36 hợp tác xã để phục vụ sản xuất Hàng năm, thực hiện cày bừa bằng máy từ 8.000-9.000 ha gieo cấy, gĩp phần nâng tỷ lệ cơ giới hĩa khâu làm đất từ 45%/năm lên 55%/ năm; riêng cụm điểm 3/2 đạt 83% ; bố trí lại đồng ruộng từ 2.341 vùng cịn 1.258 vùng, đồng thời san lấp gị đống,

mở rộng diện tích canh tác Với cố gắng, quyết tâm cao nhất, Đảng bộ và nhân dân huyện Nam Ninh đã

6

Gồm: 388 máy bơm, 123 máy vò, 60 máy nghiền thức ăn gia súc

vượt qua khó khăn, triển khai từng bước kế hoạch cơ giới hóa nông nghiệp Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy tổ chức sơ kết, rút kinh nghiệm triển khai trong tồn tỉnh Tuy nhiên, khi thực hiện đề án, Trung ương và tỉnh chưa điều tra, khảo sát kỹ thực trạng về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, dẫn đến có phần chủ quan, nóng vội khi mua sắm trang bị máy móc hiện đại, chưa xây dựng các cơ sở kết cấu hạ tầng đi kèm như: đường giao thông, cầu cống, nhà kho để máy móc, đội ngũ công nhân kỹ thuật nên hiệu quả thực hiện

đề án chưa cao

Để đưa nông nghiệp tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, ngày 12-3-1976, Tỉnh uỷ ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về việc chỉ đạo lập quy hoạch và kế hoạch hợp nhất, mở rộng quy mô hợp tác xã nông nghiệp gắn với tổ chức lại sản xuất từ cơ sở trên địa bàn các huyện Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã thành lập ban chỉ đạo tổ chức lại sản xuất do đồng chí Phó chủ tịch

Uỷ ban Hành chính tỉnh làm trưởng ban Ban chỉ đạo tổ chức lại sản xuất của tỉnh đã tích cực hoạt động nhằm bố trí lại sản xuất một cách hợp lý theo h­ướng thâm canh sản xuất lớn để tăng nhanh năng suất lao động, từng bư­ớc thực hiện phân công lao động mới, tăng cư­ờng quan hệ sản xuất, nâng cao đời sống xã viên Trên cơ sở kết quả thí điểm ở một số hợp tác xã, hầu hết các huyện đều tiến hành hợp nhất các hợp tác xã nhỏ thành hợp tác xã quy mô tồn xã Đến cuối năm 1976, có 218 hợp tác xã nhỏ hợp lại thành 77 hợp tác xã lớn Các hợp tác xã sau khi hợp nhất đã xác định rõ ph­ương hư­ớng sản xuất, b­ước đầu đi vào sản xuất nền nếp Tuy nhiên, do nhận thức chưa đầy đủ về sản xuất lớn nên đã hợp nhất một số hợp tác xã quy mô quá lớn, không phù hợp với trình độ và khả năng tổ chức quản lý, nên hiệu quả sản xuất không cao

Nhằm giúp các huyện chỉ đạo chặt chẽ các ngành kinh tế gắn với sản xuất nông nghiệp và các hợp tác xã, Tỉnh uỷ đã chỉ đạo thành lập các cụm kinh tế, kỹ thuật ở các huyện Cuối năm 1976, có 54 cụm kinh tế kỹ thuật hình thành ở các huyện trong tỉnh Mỗi cụm gồm từ 5 đến 10 hợp tác xã trên cùng một khu dân cư­ tập trung, có bán kính từ 3-4 km, diện tích 3.000-5.000 ha, do một đồng chí Thường vụ huyện uỷ trực tiếp chỉ đạo Các hợp tác xã tổ chức các đội chuyên làm giống, chăn nuôi, làm đất…; phân định lại ruộng đất cho các đội sản xuất, phân vùng chuyên canh lúa, màu, cây công nghiệp…, thành lập thêm các tổ, đội ngành nghề và mua sắm thêm công cụ sản xuất; xây dựng hệ thống nhà kho, sân phơi, theo quy mô tập trung và một số công trình phục vụ đời sống nhân dân Các hợp tác xã đã tiến hành đại hội xã viên thông qua phư­ơng án sản xuất, bầu Ban quản trị

Do tập trung chỉ đạo, đầu tư có hiệu quả vật tư, kỹ thuật nên năng suất và sản lượng lúa chiêm xuân năm 1976 đạt kết quả tốt Huyện Nam Ninh cấy 14.277 ha, đạt 106,9% kế hoạch, năng suất 38,09 tạ/ha, đạt 115,4% kế hoạch, sản lượng đạt 54.394 tấn, bằng 123,4% kế hoạch Huyện Xuân Thuỷ cấy 13.082

ha, đạt 103% kế hoạch, năng suất đạt 39,92 tạ/ha, đạt 119% kế hoạch, sản lượng đạt 52.233 tấn, đạt 112,7% kế hoạch Có 19 hợp tác xã đạt năng suất trên 5 tấn/ha Nhiều hợp tác xã ở huyện Xuân Thuỷ tổ chức sản xuất tốt, tiêu biểu như Hợp tác xã Xuân Tiến (năng suất đạt 65,63 tạ/ha), Hợp tác xã Hành Thiện (năng suất đạt 65,25 tạ/ha)

Đi đôi với bố trí lao động tại chỗ, tạo ra b­ước phát triển trong nông nghiệp, tỉnh xây dựng kế hoạch đ­ưa nhân dân đi xây dựng kinh tế mới ở Tây Nguyên và Hồng Liên Sơn Sáu tháng đầu năm 1976, tồn tỉnh đã huy động 2.000 hộ gồm 11.347 nhân khẩu đi xây dựng kinh tế mới Tiêu biểu là huyện Nam Ninh, Nghĩa H­ưng, riêng huyện Nam Ninh có 592 hộ đi xây dựng kinh tế mới Tuy nhiên, do tỉnh chưa chú trọng đầu tư xây dựng vật chất cơ sở nơi ở mới, nên bà con đi xây dựng vùng kinh tế mới gặp nhiều khó khăn, nhiều trường hợp phải bỏ về quê cũ

Phong trào trồng cây "Đời đời nhớ ơn Bác Hồ, mừng Tổ quốc thống nhất, mừng tỉnh mới Hà Nam Ninh" phát triển mạnh Tồn tỉnh đã trồng được 21 triệu cây các loại, vượt 20% kế hoạch Cây công nghiệp, rau màu phục vụ cho sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp được mở rộng Bảy tháng đầu năm 1976, tồn tỉnh thực hiện nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước 228 tấn cói, 30 tấn kén tằm Cây công nghiệp được trồng nhiều ở các địa phương như cói ở Nghĩa Hưng, Hải Hậu, lạc ở Nam Ninh, Ý Yên, Vụ Bản

Trước yêu cầu của thời kỳ mới, Đảng bộ luơn coi trọng cơng tác xây dựng Đảng Thực hiện Chỉ thị

số 192-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc đưa những người khơng đủ tư cách ra khỏi Đảng; đến tháng 3-1976, tỉnh đã tiến hành xử lý 13.259 đảng viên sai phạm, chiếm 6,37% Qua việc thực hiện Chỉ thị của Ban Bí thư, nhận thức và hành động của đảng viên cĩ chuyển biến tích cực, gĩp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch về chính trị, vững vàng về tổ chức

Thực hiện việc thống nhất nước nhà về mặt nhà nước, ngày 25-4-1976, cử tri tỉnh nhà cùng cử tri cả nước nơ nức thực hiện quyền cơng dân, tham gia bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất Tại kỳ họp thứ nhất từ 24-6 đến 3-7-1976, Quốc hội chung của cả nước xác nhận Quốc hội lần này là Quốc hội khố VI; thơng qua các Nghị quyết về tên nước: Cộng hồ xã hội chủ nghĩa Việt Nam, về quốc kỳ, quốc huy, quốc ca và Thủ đơ là Hà Nội, thành phố Sài Gịn-Gia Định được mang tên thành phố Hồ Chí Minh Quốc hội tuyên bố nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới thực hiện theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ 24 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra

Thực hiện Chỉ thị số 240-CT/TW ngày 6-10-1976 của Ban Bí thư­ Trung ương về tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội tồn quốc lần thứ IV của Đảng, Ban Thư­ờng vụ Tỉnh uỷ ra Chỉ thị số 26-CT/TU chỉ đạo các Đảng bộ huyện, thành phố, thị xã và các Đảng bộ trực thuộc tiến hành Đại hội để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ chính trị 2 năm 1975-1976 và đề ra ph­ương hướng, nhiệm

vụ phát triển kinh tế-xã hội, củng cố xây dựng Đảng bộ, chính quyền thời kỳ tiếp theo

Sau khi đã hồn thành vịêc chỉ đạo các Đảng bộ trực thuộc tổ chức đại hội, từ ngày 10 đến

21-11-1976, Đảng bộ tỉnh đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất (vịng 1) Dự Đại hội cĩ 700 đại biểu thay mặt cho trên 102.000 đảng viên trong tồn Đảng bộ Đại hội vinh dự đ­ược đĩn đồn đại biểu Trung

­ương do đồng chí Trường Chinh, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Uỷ ban Th­ường vụ Quốc hội dẫn đầu

về dự và ứng cử bầu làm đại biểu đi dự Đại hội Đảng tồn quốc lần thứ IV

Đại hội đã nghiên cứu Đề cư­ơng Báo cáo chính trị, Dự thảo Điều lệ Đảng (sửa đổi) của Ban Chấp hành Trung ­ương; bầu đồn đại biểu đi dự Đại hội Đảng tồn quốc lần thứ IV gồm 41 đại biểu chính thức (trong đĩ cĩ 9 đại biểu cán bộ Trung ư­ơng) và 4 đại biểu dự khuyết

Trong 7 ngày, từ ngày 14 đến 20-12-1976, tại thủ đơ Hà Nội, Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ IV của Đảng đã diễn ra trọng thể Đại hội đã xác định đường lối chung của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là: "Nắm vững chuyên chính vơ sản, phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng; đẩy mạnh cơng nghiệp hố xã hội chủ nghĩa; xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa; xây dựng nền văn hố mới; xây dựng con ng­ười mới xã hội chủ nghĩa; xố bỏ chế độ người bĩc lột ng­ười, xố bỏ nghèo nàn lạc hậu; khơng ngừng đề cao cảnh giác, thư­ờng xuyên củng cố quốc phịng, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự xã hội"(7) Đại hội vạch ra đường lối kinh tế và ph­ương hư­ớng, nhiệm vụ của kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian từ năm 1976 đến năm

1980 nhằm hai mục tiêu cơ bản: vừa đảm bảo nhu cầu đời sống nhân dân, vừa xây dựng cơ sở vật chất

kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội Đại hội quyết định đổi tên Đảng Lao động Việt Nam thành Đảng Cộng sản Việt Nam(8)

Thành cơng của Đại hội đã mang lại niềm tin t­ưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân tỉnh nhà đối với sự lãnh đạo của Đảng, với t­ương lai đất n­ước trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

Ngày 24-01-1977, Ban Th­ường vụ Tỉnh uỷ ban hành Chỉ thị số 02-CT/TU về cơng tác tuyên truyền giáo dục Nghị quyết Đại hội IV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, xác định rõ

7 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Đảng toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, H, 2004, tập 37, trang 998

8 Tại Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IV, đồng chí Tạ Hồng Thanh- Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hà Nam Ninh được bầu là Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng

mục đích, yêu cầu, phư­ơng châm, ph­ương pháp tiến hành, đồng thời phân công trách nhiệm cho các cấp uỷ Đảng chỉ đạo tổ chức thực hiện, đảm bảo chất l­ượng, hiệu quả Năm 1977, các cấp, các ngành, đồn thể từ tỉnh đến cơ sở đã triển khai sâu rộng việc nghiên cứu, học tập Nghị quyết Đại hội IV của Đảng theo từng chương trình phù hợp với đối tượng Tr­ường Đảng tỉnh đã tổ chức cho 3.613 cán bộ dự các lớp nghiên cứu Nghị quyết Đại hội IV Tồn thể cán bộ, đảng viên đều tham gia nghiên cứu Nghị quyết Qua đợt học tập, sinh hoạt chính trị, trình độ nhận thức, tư­ tư­ởng trong Đảng bộ và nhân dân được nâng lên, tăng cư­ờng sự đồn kết nhất trí, củng cố niềm tin vững chắc vào sự nghiệp cách mạng của Đảng Nghị quyết Đại hội IV của Đảng và thực tiễn những năm đầu hợp nhất tỉnh là điều kiện quan trọng giúp Đảng bộ tỉnh xây dựng các văn kiện chuẩn bị Đại hội lần thứ nhất (vòng 2) của Đảng bộ

Từ ngày 21 đến ngày 27-4-1977, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất (vòng 2) được tổ chức trọng thể tại Hội tr­ường 3-2 thành phố Nam Định Về dự Đại hội có 700 đại biểu Đại hội được đón đồn Đại biểu Trung ­ương do đồng chí Tr­ường Chinh-Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội dẫn đầu về dự Đồng chí đã phát biểu, nhấn mạnh Đảng bộ và nhân dân Hà Nam Ninh muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì điều kiện quyết định tr­ước tiên là phải thiết lập và không ngừng tăng cường chuyên chính vô sản, thực hiện và không ngừng phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, làm tốt công tác xây dựng Đảng và tăng cường đồn kết hơn nữa Đồng chí chỉ rõ, tồn Đảng bộ và các cấp cần xây dựng tác phong mới sau Đại hội Đảng, đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội; trong điều kiện mới, đi sâu, đi sát cơ sở, đặc biệt là học tập kinh nghiệm của những huyện điển hình trong phong trào thi đua

Trong 7 ngày làm việc, Đại hội nghe thông báo kết quả và nghiên cứu quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng tồn quốc lần thứ IV; thảo luận Báo cáo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tình hình thực hiện nhiệm vụ sau hơn một năm hợp nhất, phương hướng nhiệm vụ, kế hoạch 5 năm 1976-1980 và nhiệm vụ

2 năm 1977-1978 Đại hội nhận định: Sau hơn một năm hợp nhất (12/1975-4/1977), Đảng bộ và nhân dân tồn tỉnh phấn đấu hồn thành nhiệm vụ, giành thắng lợi lớn về nông nghiệp, nhất là sản xuất lương thực; sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp trên đà phát triển Thắng lợi về sản xuất nông nghiệp

là sự thể hiện kết quả của việc tổ chức lại sản xuất, thực hiện cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã nông nghiệp

Đại hội xác định nhiệm vụ của Đảng bộ trong giai đoạn mới: "Tăng cường sự lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền các cấp; tiến hành đồng thời 3 cuộc cách mạng, trong đó cách mạng khoa học

kỹ thuật là then chốt, lấy cơ khí hố làm khâu trung tâm; tổ chức lại sản xuất và cải tiến quản lý kinh tế theo hướng sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, nhằm khai thác tốt mọi tiềm lực về lao động, đất đai tài nguyên, phát huy thế mạnh của ba vùng kinh tế trong tỉnh; ra sức đẩy mạnh sản xuất và xây dựng, trước hết là giải quyết tốt vấn đề lương thực, thực phẩm và phân bổ, sử dụng lao động; nhanh chóng hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý, bảo đảm kết hợp chặt chẽ công nghiệp với nông nghiệp, kinh tế Trung ương với địa phương, tiêu dùng trong tỉnh với đóng góp cho Nhà nước và xuất khẩu, kinh tế và quốc phòng; phấn đấu xây dựng Hà Nam Ninh sớm trở thành một tỉnh công-nông nghiệp, có quốc phòng địa phương vững mạnh, có đời sống vật chất văn hố phong phú, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa"

Đại hội bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Nam Ninh khố I gồm 39 uỷ viên, trong đó có 35 uỷ viên chính thức, 4 uỷ viên dự khuyết Tại Hội nghị lần thứ nhất (từ 10 đến 14-5-1977), Ban Chấp hành Đảng bộ đã bầu Ban Thường vụ Tỉnh uỷ gồm 13 đồng chí Đồng chí Phan Điền được bầu lại làm Bí thư Tỉnh uỷ, đồng chí Trần Văn Soạn làm Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, đồng chí Tạ Quang làm Phó Bí thư Tỉnh uỷ-Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh

Đại hội lần thứ nhất (vòng 2) Đảng bộ tỉnh là Đại hội của trí tuệ, dân chủ, khẳng định sự đồn kết, thống nhất ý chí của cán bộ, đảng viên trong tồn Đảng bộ Thành công của Đại hội tạo ra những thuận

lợi mới để Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh vững bước tiến vào giai đoạn phát triển tiếp theo, hồn thành thắng lợi các mục tiêu kinh tế-xã hội, quyết tâm xây dựng tỉnh vững mạnh tồn diện

Sau Đại hội, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ra Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 18-6-1977 về việc tiếp tục học tập Nghị quyết Đại hội Đảng tồn quốc lần thứ IV và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, phổ biến, quán triệt sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống

Thực hiện Nghị quyết số 125-CP, ngày 27-4-1977 của Hội đồng Chính phủ về hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện, thị xã; Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ra Chỉ thị số 01-CT/TU về tiến hành hợp nhất một số huyện, thị xã và thành lập Ban chỉ đạo hợp nhất các huyện, thị xã trong tỉnh Theo đĩ, 9 xã của thành phố Nam Định (9) nhập vào huyện Bình Lục Khu vực Nam Định cơ bản vẫn giữ nguyên 6 huyện, gồm: Ý Yên, Vụ Bản, Nam Ninh, Hải Hậu, Xuân Thuỷ, Nghĩa Hưng và thành phố Nam Định; chỉ thay đổi một số xã về khu vực Hà Nam Do chưa nghiên cứu kỹ yêu cầu trước mắt và lâu dài nên hợp nhất quy mơ huyện và một số xã quá lớn, sau này phải chia lại

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, ngày 15-11-1977, Hội nghị lần thứ 3 của Ban Chấp hành Đảng bộ Hà Nam Ninh (khố I) ra Nghị quyết chuyên đề về nơng nghiệp Nghị quyết xác định, trong thời gian tới phải "Tăng cường sự lãnh đạo tập trung thống nhất của các cấp bộ Đảng, cơng tác quản lý của chính quyền các cấp" và nêu nhiệm vụ cấp bách cần thực hiện: "Tích cực xây dựng và phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động; tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng, lấy cách mạng khoa học kỹ thuật làm then chốt Ra sức củng cố hồn thiện quan hệ sản xuất mới

xã hội chủ nghĩa trong nơng nghiệp, nắm vững việc đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất, tăng cường và cải tiến cơng tác tổ chức quản lý, chế độ quản lý và bộ máy quản lý; gắn liền với việc đẩy mạnh xây dựng

cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển lực lượng sản xuất, hồn chỉnh và nâng cao cơng tác thuỷ lợi; tăng cường và áp dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, từng bước thực hiện cơ khí-điện khí hố; đẩy mạnh đào tạo nâng cao trình độ văn hố, kỹ thuật cho quần chúng, xây dựng con người mới, gia đình văn

hố mới, nơng thơn mới xã hội chủ nghĩa"

Để chiến dịch Hà Nam Ninh tiếp tục triển khai thực hiện cĩ hiệu quả, Tỉnh uỷ phát động nhiều phong trào thi đua sơi nổi như: "Đồng khởi thi đua xã hội chủ nghĩa tiến quân mạnh mẽ vào chiến dịch

Hà Nam Ninh đợt 2"; phát động "Cuộc tiến cơng 25 ngày đêm giành vụ mùa, vụ đơng tồn thắng" trong chiến dịch Hà Nam Ninh đợt 3, phấn đấu đạt 94 vạn tấn lương thực trong năm 1977, một triệu tấn lương thực trong năm 1978… Qua 3 đợt phát động, năm 1978, Tỉnh uỷ mở Hội nghị sơ kết chiến dịch Hà Nam Ninh, đánh giá thành quả trên mặt trận sản xuất nơng nghiệp

Năm 1978, do ảnh hưởng thời tiết khắc nghiệt, bão lũ, sản xuất nơng nghiệp bị thiệt hại nghiêm trọng Vụ chiêm xuân năm 1978 bị rét đậm kéo dài, làm chết hàng vạn ha mạ mới gieo, vụ mùa năm

1978 mưa lớn gây úng lụt nhiều địa phương làm mất trắng 16% diện tích lúa, làm hư hại hàng vạn ha lúa và hoa màu, nhiều nơi tính mạng và tài sản của nhân dân bị đe doạ Trước tình hình đĩ, Đảng bộ lãnh đạo nhân dân khẩn trương khơi phục sản xuất nơng nghiệp, đẩy mạnh thâm canh, chuyên canh tăng

vụ và mở rộng diện tích canh tác, phát huy khả năng đến mức cao nhất để khắc phục thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo vệ tài sản và tính mạng của nhân dân Tỉnh chỉ đạo các huyện tăng cường đầu tư phân bĩn, thuốc trừ sâu, cử cán bộ kỹ thuật xuống cơ sở, hướng dẫn bà con xã viên kỹ thuật chăm bĩn giống lúa mới, mang lại năng suất cao Ba năm 1976-1978, diện tích gieo trồng tăng 8,6%/năm so với 3 năm 1973-1975 Qua các phong trào thi đua sản xuất, nhiều điển hình mới xuất hiện như huyện Hải Hậu, Xuân Thủy, Nam Ninh đạt gần 7 tấn/ha; hợp tác xã Xuân Tiến (Xuân Thuỷ) đạt trên 10 tấn/ha; hợp tác

xã Giao An (Xuân Thuỷ) đạt 7,4 tấn/ha; hợp tác xã Hải Quang, Hải Bắc (Hải Hậu) duy trì năng suất 5,9 tấn và hàng trăm hợp tác xã đạt năng suất 5 tấn/1ha

9

1- Gồm: Mỹ Thịnh, Mỹ Thuận, Mỹ Tiến, Mỹ Thành, Mỹ Hà, Mỹ Thắng, Mỹ Phúc, Mỹ Hưng, Mỹ Trung

Đi đơi với phát triển nơng nghiệp, ngành cơng nghiệp và tiểu thủ cơng nghiệp từng bước phát triển, đảm bảo cung cấp một số mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội ở các địa phư­ơng

Để tiếp tục phát huy những thành quả đạt được trong chiến dịch Hà Nam Ninh, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội; nga#y 12-12-1978, Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ra Nghị quyết số

18-NQ/TU phát động "Chiến dịch Trần Hưng Đạo" Chiến dịch triển khai trong 2 năm 1979-1980, động

viên tồn Đảng bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang trong tỉnh, trên cơ sở quán triệt sâu sắc, nhận thức đầy

đủ tình hình, nhiệm vụ của đất nước, của địa phương, nêu cao tính tự lực, tự cường, phát huy mọi khả năng về lao động, đất đai, cơ sở vật chất kỹ thuật, tập trung giải quyết tốt vấn đề lương thực và thực phẩm, ra sức phát triển hàng tiêu dùng, nguyên liệu cho cơng nghiệp và các mặt hàng xuất khẩu…;phát động một cao trào sản xuất và sẵn sàng chiến đấu, xây dựng phát triển kinh tế, văn hĩa, bảo vệ vững chắc đia phương, phấn đấu hồn thành thắng lợi các chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước 5 năm lần thứ 2, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ IV của Đảng

Thực hiện các mục tiêu của chiến dịch, nhân dân trong tỉnh đã hăng hái thi đua sản xuất Sáu tháng đầu năm 1980, tuy thời tiết diễn biến phức tạp, trên 4 vạn ha đất trồng trọt thiếu nước, nhưng sản xuất

vụ đơng năm 1979-1980 đã trở thành vụ chính Cây hoa màu và cây cơng nghiệp được tỉnh chú trọng chỉ đạo phát triển, tồn tỉnh trồng được 34.573 ha cây hoa màu, tăng 2 lần so với năm 1976 và tăng 1,5 so với 1978; trong đĩ cĩ 15.106 ha khoai tây, 10.793 ha khoai lang; tổng sản lượng hoa màu đạt 15 vạn tấn Các hợp tác xã trồng cây vụ đơng đạt 50-70% diện tích canh tác là Yên Nhân (Ý Yên); Liên Minh, Thành Lợi (Vụ Bản) Bước đầu hình thành 2 hợp tác xã vành đai trồng rau quanh thành phố Nam Định Tuy nhiên, cây cơng nghiệp chưa được quan tâm đầu tư đúng mức, do vậy diện tích, năng suất bị sụt giảm Năm 1979 so với năm 1978 diện tích lạc giảm 3,9%, năng suất giảm 2,9%, sản lượng giảm 4,9%; diện tích mía đạt 100,4%, năng suất giảm 2,9%, sản lượng giảm 2,4% Vụ chiêm xuân năm 1980, tổng sản lượng màu quy thĩc vẫn đạt mức trung bình so với các năm Một số huyện vẫn giữ được truyền thống thâm canh tăng năng suất đạt 3 tấn/ha như Hải Hậu Những cố gắng và kết quả trong sản xuất nơng nghiệp đã gĩp phần thiết thực giải quyết khĩ khăn về lương thực của nhân dân trong tỉnh

Phong trào trồng cây trong nhân dân tiếp tục phát triển Năm 1979, tồn tỉnh trồng 19 triệu cây, đạt 72,8% kế hoạch năm Phong trào trồng tre ven biển, trồng cây làm nguyên liệu cho cơng nghiệp và hàng xuất khẩu vẫn được duy trì Nhiều nơi đã xây dựng vườn cây ăn quả, vườn cây Bác Hồ Các huyện làm tốt phong trào trồng cây là huyện Xuân Thuỷ, Hải Hậu

Sau khi triển khai thực hiện cuộc vận động tổ chức lại sản xuất, cải tiến quản lý nơng nghiệp, cải tiến quy mơ hợp tác xã theo hướng sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, các huyện khu vực Nam Định đã tiến hành hợp nhất các hợp tác xã, số hợp tác xã tồn xã, hợp tác xã liên thơn tăng lên đáng kể Tuy nhiên, sau hợp nhất cho thấy, quy mơ hợp tác xã quá lớn so với thực tế yêu cầu phát triển kinh tế, nhiều mục tiêu

đề ra khơng thể thực hiện được, sản xuất kém hiệu quả Do vậy, từ năm 1979, Tỉnh uỷ chỉ đạo cải tiến lại hợp tác xã, những hợp tác xã quá lớn sẽ chia ra (10) và chỉ đạo làm điểm ở hợp tác xã Đồng Sơn (Nam Ninh) Đây là hợp tác xã quy mơ lớn trên 1000 ha, được chia thành 3 hợp tác xã Đến năm 1980, tổng số hợp tác xã trong khu vực Nam Định là 233 hợp tác xã Các hợp tác xã tiến hành đại hội xã viên, kiện tồn Ban quản trị Song, quá trình tổ chức lại quy mơ hợp tác xã diễn ra chậm Nguyên nhân do trình độ quản

lý của cán bộ yếu kém, một số cĩ tư tưởng chần chừ, ngại khĩ khăn khơng muốn thay đổi

10

Huyện Nghĩa Hưng có 5 hợp tác xã lớn được chia thành 13 hợp tác xã nhỏ; huyện Ý Yên có 6 hợp tác xã lớn tổ chức thành 14 hợp tác xã nhỏ; huyện Hải Hậu có 4 hợp tác xã lớn chia thành 8 hợp tác xã nhỏ; thành phố Nam Định có 1 hợp tác xã lớn chia thành 2 hợp tác xã nhỏ; huyện Xuân Thuỷ có 2 hợp tác xã lớn chia thành 4 hợp tác xã nhỏ; huyện Nam Ninh có 11 hợp tác xã lớn chia thành 24 hợp tác xã nhỏ, huyện Vụ Bản có 5 hợp tác xã lớn chia thành 12 hợp tác xã nhỏ

Từ năm 1980, Tỉnh uỷ chỉ đạo tổ chức lại sản xuất, cải tiến quản lý ở các hợp tác xã trong các cụm điểm kinh tế, gắn liền với phân cấp cho cấp huyện Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã chọn 3 cụm làm điểm ở

3 khu vực Khu vực Nam Định(11) cĩ cụm 3/2 với diện tích 3.518 ha của huyện Nam Ninh Các hợp tác

xã ở cụm 3/2 đã lấy việc thâm canh lúa làm ngành sản xuất chính; chăn nuơi lợn, phát triển ngành nghề

là ngành sản xuất bổ sung; chuyển dần từng bước chăn nuơi lên ngành sản xuất chính Ở các cụm điểm, bước đầu thực hiện phương thức liên doanh trong sản xuất Đây là một hình thức tổ chức mới, làm cơ sở định hướng đi lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Việc phân vùng quy hoạch các hợp tác xã điểm phù hợp với việc phân vùng quy hoạch của tỉnh Phương hướng sản xuất của từng cụm, hợp tác xã được xác định phù hợp với điều kiện kinh tế mỗi địa phương Từ kết quả làm điểm, tỉnh đã tổng kết và triển khai trên địa bàn các huyện

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương về vấn đề làm thử chế độ phân phối mới ở hợp tác

xã nơng nghiệp, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ chỉ đạo làm điểm ở 2 huyện: Tam Điệp và Vụ Bản Kết quả làm điểm ở Vụ Bản cho thấy hiệu quả quản lý và sử dụng lao động tốt hơn, tốc độ sản xuất nhanh hơn Hợp tác xã Trung Thành và Đại Thắng là điển hình làm tốt chế độ phân phối mới Chính sách phân phối theo định suất, định lượng và phân phối theo lao động nhằm mục đích khuyến khích hộ xã viên và người lao động hăng hái lao động sản xuất, nêu cao trách nhiệm Song quá trình thực hiện, cách phân phối này bộc lộ nhiều hạn chế, khơng mang lại hiệu quả như mong muốn Do vậy, từ năm 1979, Tỉnh uỷ chỉ đạo tiến hành xố bỏ phân phối theo định suất, định lượng, thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động, đồng thời chú ý tăng phúc lợi xã hội

Trong quản lý, điều hành do duy trì quá lâu mơ hình hợp tác xã nơng nghiệp theo phương thức tập thể hố triệt để ruộng đất và tư liệu sản xuất của nơng dân, quản lý tập trung, quy mơ lớn, chế độ "khốn việc" thực hiện ở các hợp tác xã khơng cịn phù hơ#p với điều kiện thực tiễn Các định mức khốn chưa thích hợp; thiếu kiểm tra, nghiệm thu; thưởng phạt khơng cơng bằng, dẫn tới tình trạng rong cơng, phĩng điểm đã hạn chế nhiệt tình sản xuất của nơng dân, dâ#n đến mâu thuẫn giữa lợi ích của người nơng dân và lợi ích của tồn xã hội

Để khắc phục bất cập trong sản xuất nơng nghiệp, thực hiện Thơng báo số 22-TB/TW, ngày

22-10-1980 của Ban Bí thư Trung ương "về một số cơng tác trước mắt trong việc củng cố hợp tác xã nơng nghiệp gắn với xây dựng huyện ở đơng bằng và trung du miền Bắc", Tỉnh uỷ ra Nghị quyết chỉ đạo các

huyện tiến hành làm thử khốn sản phẩm cuối cùng đến nhĩm và người lao động Theo đĩ, hợp tác xã và đội sản xuất quản lý điều hành 6 việc, khốn cho nhĩm và người lao động làm 3 khâu gắn với khốn sản phẩm cuối cùng Ban Thường vụ Tỉnh uỷ chọn 9 hợp tác xã làm điểm: Hợp tác xã Nam Hải (Nam Ninh), Khánh Lão (Vụ Bản), Yên Khánh (Ý Yên), Tây Phú (Nghĩa Hưng), Lộc An (Tp Nam Định), Giao Hương, Giao Hà, Xuân Hồng (Xuân Thuỷ), Hải Nam (Hải Hậu) Kết quả làm điểm đã khẳng định: Phương thức khốn mới tạo điều kiện cho người nơng dân bước đầu chủ động trong sản xuất, gắn lao động của xã viên với kết quả cuối cùng của sản xuất, đem lại lịng tin cho hộ xã viên Từ kết quả làm điểm, Tỉnh uỷ triển khai hình thức khốn mới trên tất cả các hợp tác xã Trong tổng số 564 hợp tác xã, cĩ

116 hợp tác xã thực hiện hình thức khốn sản phẩm 100% diện tích; 180 hợp tác xã khốn sản phẩm một phần diện tích; 264 hợp tác xã khốn sản phẩm cho nhĩm lao động Huyện làm tốt cơng tác khốn này là Xuân Thuỷ với 36/41 hợp tác xã Từ hình thức này đã nảy sinh hình thức khốn hộ mà một vài nơi đã làm theo hình thức khốn chui

Chăn nuơi là một ngành sản xuất chính trong sản xuất nơng nghiệp nhưng do kết quả sản xuất vụ mùa 1975 đạt thấp nên năm 1976, ngành chăn nuơi của tỉnh gặp nhiều khĩ khăn Tổng đàn lợn đến thời điểm tháng 10-1976 cĩ 706.136 con, đạt 93,9% kế hoạch và bằng 95,5% so với năm 1975, trong đĩ đàn lợn tập thể đạt 119.156 con, bằng 90% so với năm 1975; đàn trâu đạt 97,5% kế hoạch Tháng 10-1979,

11

Các cụm khác ở Ninh Bình và Hà Nam