Giáo án phụ đạo Ngữ văn 9 Năm học: 2014 2015335

Đề bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.. Đề bài 2 Nước ta có nhiều tấm gương vượt lên số phận học tập thành công như anh Nguyễn Ngọc Ký bị hỏng tay, dùng chân viết chữ,

Trang 1

Ngày soạn: 15/1/2015

luyện tập nghị luận về một sự việc hiện tượng đời

sống và nghị luận tư tưởng đạo lí.

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc kiến thức về văn bản nghị luận sự việc hiện tượng và nghị luận tư tưởng đạo lí Hiểu rõ được yêu cầu từng phần của dàn ý mỗi kiểu bài

2 Kỹ năng: Rèn cho học sinh có kỹ năng tạo lập văn bản nghị luận

3 Thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức chuẩn bị bài ở nhà, ý thức thực hành viết bài

B Tiến trình lên lớp.

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

GV HD HS ôn tập lí thuyết

1 Khái niệm: Là bàn về một sự việc hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê

hay có vấn đề đáng suy nghĩ

2 Đề bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.

* Ví dụ dạng đề bài:

- Hiện nay hiện tơng vứt rác bừa bãi ở cả nông thôn và thành thị trở thành hiện tợng đáng báo

động Em có suy nghĩ gì về vấn đề này

- Hiện tượng tham nhũng, mê tín dị đoan, bệnh thành tích, tai nạn giao thông, chất độc màu da cam, H5N1, những tấm gương trong học tập , xem thêm đề trong SGK…

3 Cách làm bài nghị luận về một sự việc hiện tượng.

a Tìm hiểu đề, tìm ý

+ Xác định kiểu loại đề

+ Hiện tượng, sự việc gì được nêu trong đề bài

+ Đề yêu cầu gì

b Lập dàn bài:

+ Mở bài: Giới thiệu sự việc hiện tượng có vấn đề

+ Thân bài: Liên hệ thực tế, phân tích các mặt, đánh giá nhận định

+ Kết luận khẳng định, phủ định, lời khuyên

* Thực hành

Đề bài1:

Hiện nay hiện tựơng vứt rác bừa bãi ở cả nông thôn và thành thị trở thành hiện tượng

đáng báo động Em có suy nghĩ gì về vấn đề này.

Rác thải - Mối đe doạ của toàn nhân loại

* Gợi ý dàn ý:

I Mở bài: Giới thiệu sự việc hiện tượng có vấn đề

Trang 2

II Thân bài:

1 Những biểu hiện:

- Vứt rác bừa bãi là hiện tượng khá phổ bến ở nớc ta ở bất kỳ đâu nhơ: Bến xe, công viên vỉa hè

bờ hồ, di tích lịch sử, bài biển ta cũng có thể được chứng kiến những cảnh tượng rất không đẹp mắt này

- Công viên, bờ hồ là nơi công cộng mà con người có thể th dãn, hít thở không khí trong lành, dạo chơi, ngắm cảnh vứt rác bừa bài không những làm cho cảnh quan xung quanh không đẹp

mà còn làm cho con ngời không còn cảm giác thoải mái khi đến đây

- ở những khu dân cư đông đúc, rác không những vứt lung tung mà còn chất thành đống, bốc mùi hôi thối, có khi đống rác to lấn chiếm cả lòng lề đường, cản trở giao thông

- Các khu chợ từ nông thôn đến thành thị, sau buổi họp chợ là một bài chiến trờng với đầy đủ các chủng loại rác và mùi hôi thối

2 Nguyên nhân:

- Do ý thức con ngời, đó là thái độ vô trách nhiệm, lối sống ích kỷ Họ chỉ biết làm sạch cho mình mà không nghĩ đến môi trờng xung quanh

- Họ cha ý thức đợc tác hại của rác thải đối với sức khởe của con ngời

- Các cấp chính quyền cha có đợc giải pháp hợp lí đối với vấn đề rác thải nh: Cha xây đựng đợc những nơi chứa rác tập trung, cha trang bị đầy đủ các thùng rác nơi công cộng, cha xây dựng các nhà máy xử lí rác thải

3 Hậu quả:

- Rác thải bừa bãi sẽ gây Ô nhiễm môi trờng, không khí mất trong lành, thay vào đó là sự hôi thối ngột ngạt đến khó chịu Đây la nguyên nhân gây ra các bệnh về đờng hô hấp

- Rác dới sông ngòi ao hồ sẽ làm ô nhiễm nguồn nớc của chính con ngời Nguồn nớc ô nhiễm sinh ra các bệnh về đờng tiêu hoá, da liễu, làm chết các loại sinh vật có lợi nh: Tôm, cua , cá

- Rác thải nơi công cộng sẽ làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên mà con ngời đã cố gắng tạo ra Giá trị của của ngời Việt Nam sẽ bị hạ thấp trong con mắt của ngời nớc ngoài

- Trong khu dân c các loại rác khó phân huỷ nh túi ni lông vứt bừa bãi sẽ gây ra hiện tợng tắc ngẽn nguồn nớc thải

4 Biện pháp xử lí:

- Giáo dục, tyuên truyền cho mọi ngời biết đợc tác hại do rác thải gây ra

- Mỗi ngời phải có ý thức trách nhiệm với môi trờng

- Các cơ quan chức năng phải có kế hoạch phân loại rác thải và xử lí rác thải một cách hợp lí Xây dựng các hố rác xa nơi dân cư

III Kết bài: Kết luận, khẳng định đa ra lời khuyên

4 Củng cố:

Khái quát nội dung ôn tập

5 Hướng dẫn về nhà:

- Nắm vững nội dung ôn tập

- Viết bài hoàn chỉnh

- Tìm hiểu thêm các đề bài khác

Trang 3

Ngày soạn: 21/1/2015

luyện tập nghị luận về một sự việc hiện tượng đời

sống và nghị luận tư tưởng đạo lí (T).

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc kiến thức về văn bản nghị luận sự việc hiện tượng và nghị luận tư tưởng đạo lí Hiểu rõ được yêu cầu từng phần của dàn ý mỗi kiểu bài

3 Bài mới:

GVHDHS làm bài tập.

Đề bài 2

Nước ta có nhiều tấm gương vượt lên số phận học tập thành công (như anh Nguyễn Ngọc Ký

bị hỏng tay, dùng chân viết chữ, anh Hoa Xuân Tứ bị cụt tay, dùng vai viết chữ, anh Đỗ Trọng Khơi bị bại liệt đã tự học thành nhà thơ; anh Trần Văn Thước bị tai nạn lao động, đã tự học (học giỏi…) lấy nhan đề "Những người không chịu thua số phận" em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của mình về những con người ấy

* Gợi ý dàn ý:

1 Mở bài: Giới thiệu nhân vật chính của bài viết: Người ấy là ai? Có đặc biệt gì về nghị lực vợt khó? anh Nguyễn Ngọc Ký quê ở Hải Hậu

2 Thân bài:

- Nêu những suy nghĩ của em về những con ngời không chịu thua số phận đã được khái quát ở

mở bài

+ Anh Nguyễn Ngọc Ký quê ở Hải Hậu sinh ra bị liệt cả hai tay anh rát thích học một hôm mẹ dẫn đến trường nhng thầy cô giáo không nhận về nhà anh nhìn thấy đàn gà bới thóc bằng chân anh nảy sinh ra ý nghĩ mình có thể viết bằng chân được thế là anh tập viết bằng chân chữ rát đẹp lên được cô giáo nhận vào trường từ đó anh gắn liền với manh chiếu ngồi dới lớp hết cấp một anh được bác hồ tặng huy hiệu anh học hết cấp hai hết cấp ba và đợc chuyển thẳng vào đại học tổng hợp khoa văn anh học xong về dạy học ở quê nhà trở thành một giáo viên dạy giỏi

+ Nêu những sự việc thể hiện phẩm chất và nghị lực phi thường vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn của con ngời đó

- Nêu suy nghĩ của em về những phẩm chất và nghị lực của con ngời được giới thiệu

+ Họ chính là những tấm gương sáng để chúng ta những người học sinh rất cần học hỏi

+ Ôi chao! những người đó mới dũng cảm và kiên cường vì mục đích của mình mà giám vợt qua những số phận mà ông trời đã đặt ra cho họ thật đáng kính

Trang 4

+ Họ thật là dũng cảm, vì mục đích tương lai cuộc sống đã vượt lên chính số phận khắc nghiệt của mình để vươn dậy

- Rút ra bài học từ tấm gương con người vượt lên số phân

3 Kết bài:

- Nêu khái quát ý nghĩa và tác động của tấm gương quyết tâm vượt lên số phận

Đề bài 3: Anh chị cú suy nghĩ gỡ về hiện tượng “nghiện” Internet trong nhiều bạn trẻ hiện nay MB: Internet – nơi hội tụ cỏc nguồn thụng tin trở thành thế giới thu nhỏ được mọi người đặc biệt quan tõm, nhất là cỏc bạn học sinh, thanh niờn -> dẫn đến tỡnh trạng nghiện ngập và trở thành vấn đề núng mà mọi người vụ cựng bức xỳc

TB: Nghiện Internet là lạm dụng quỏ mức, sử dụng vụ tổ chức ở mọi lỳc mọi nơi, khụng làm chủ bản thõn, bỏ cả ăn uống, nghỉ ngơi, học hành mà sa đọa trong thế giới hư ảo

- Nguyờn nhõn dẫn đến nghiện Internet:

+ Bản thõn cỏc bạn trẻ chưa nhận thức được mặt trỏi của Internet, cũn ham chơi, tũ mũ, hiếu động, muốn chứng tỏ bản thõn với người xung quanh

+ Cỏc bậc phụ huynh chưa quản lớ chặt chẽ con em mỡnh, cũn thiếu sút trong vấn đề giỏo dục + Nhà nước và chớnh quyền địa phương khụng quản lớ cỏc tiệm Net, để mặc cỏc chủ tiệm mở cửa sỏt bờn trường học và mọc lờn ngày càng nhiều

+ Mặt lợi của internet mang lại, Internet trở thành từ điển sống của tất cả mọi người Nhờ

Internet, con người cú thể tra cứu tài liệu, cập nhật thụng tin hàng ngày, hàng giờ mà khụng mất thời gian, cụng sức; là cụng cụ làm việc đối với một số ngành cụng nghệ thụng tin; cung cấp cỏc thể loại giải trớ như phim, õm nhạc, trũ chơi,…

+ Tỏc hại : rất nhiều những thụng tin mang tớnh chất đồi trụy; cỏc trũ chơi giải trớ bạo lực khiến nhiều bạn trẻ nghiện bỏ rơi cuộc sống thực tại Từ đú tệ nạn xó hội cũng xảy ra nhiều hơn như giết người, trộm cắp để thỏa cơn nghiện… Rất nhiều bạn mắc bệnh hoang tưởng từ những trũ chơi khiến gia đỡnh vụ cựng lo lắng, xó hội vụ cựng bức xỳc Cú thể núi Internet cũng là nguyờn nhõn dẫn đến suy thoỏi đạo đức con người

- Giải phỏp: Bản thõn

+ Gia đỡnh

+ Nhà nước/

KB: Trong mỗi chỳng ta, ai cũng xứng đỏng được hưởng những điều tốt đẹp của cuộc sống, ai cũng cú quyền thả mỡnh vào Internet nhưng đừng lạm dụng nú, phải biết chắt lọc, biết dừng lại đỳng lỳc trước khi biến thành con nghiện

“Hóy để chỳng ta làm chủ Internet và đừng bao giờ để Internet điều khiển chỳng ta”

4 Củng cố:

Trang 5

Ngày soạn: 21/1/2015

luyện tập nghị luận tư tưởng đạo lí

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc kiến thức về văn bản nghị luận tư tưởng đạo lí Hiểu rõ

được yêu cầu từng phần của dàn ý mỗi kiểu bài

3 Bài mới:

GVHDHS ụn tập lớ thuyết

1 Khỏi niệm:

Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lớ là bàn về vấn đề thuộc tư tưởng đạo đức, lối sống của con ngời

* Vớ dụ vấn đề tư tưởng đạo lớ: Tranh giành và nhường nhịn, Thời gian là vàng, cú chớ thỡ nờn

2 Cỏch làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lớ.

a Tỡm hiểu đề, tỡm ý.

+ Tớnh chất của đề

+ Yờu cầu về nội dung

+ Tri thức cần cú

+ Tỡm nghĩa cõu tục ngữ bằng cỏch giải thớch nghĩa đen, nghĩa búng của nú

b Lập dàn bài

+ Mở bài: Giới thiệu vấn đề tư tưởng đạo lớ cần bàn luận

+ Thõn bài:

- Giải thớch nội dung ý nghĩ của vấn đề tư tưởng đạo lớ

- Nhận định, đỏnh giỏ nội dung ý nghĩa của tư tưởng đạo lớ

- Liờn hệ thực tế cuộc sống lấy lớa lẽ, dẫn chứng để chứng minh tư tưởng đạo lớ

- Bàn bạc mở rộng vấn đề tư tưởng đạo lớ trong hoàn cảnh xó hội chung, riờng

+ Kết bài: Kết luận, tổng kết, nờu nhận thức mới, tỏ ý khuyờn bảo hoặc tỏ ý hành động

GVHDHS Thực hành

1 Đề bài: Suy nghĩ về đạo lớ Uống nước nhớ nguồn.

Bước 1:

- Tri thức cần cú:

+ Hiểu biết về tục ngữ Việt Nam

+ Vận dụng cỏi tri thức về đời sống

Tỡm ý:

Trang 6

Bước 2: Lập dàn bài:

a, Mở bài: Giới thiệu cõu tục ngữ và nờu tư tưởng chung của nú

b, Thõn bài:

- Giải thớch nội dung cõu tục ngữ

- Đỏnh giỏ nội dung cõu tục ngữ

c, Kết bài: - Khẳng định một truyền thống tốt đẹp của dõn tộc

- Nờu ý nghĩa của tục ngữ với ngày hụm nay

* Bước 3: Viết bài:

a, Viết đoạn mở bài: Cú nhiều cỏch mở bài tuỳ theo gúc độ nhỡn nhận vấn đề

- Đi thẳng vào vấn đề: Uống nớc nhớ nguồn đang là truyền thống đạo lớ tốt đẹp của người Việt

Để hiểu một cỏch đầy đủ ý nghĩa sõu sắc của đạo lớ đú chỳng ta cựng bàn luận

b, Viết đoạn thần bài

- Giải thớch cõu tục ngữ: (Giải thớch nghĩa đen, nghĩa búng)

+ Nước là mọi thành quả mà con người được hưởng thụ từ cỏc giỏ trị đời sống vật chất (như cơm ăn, ỏo mặc, điện thắp sỏng, nước dựng, cả non sống gấm vúc, thống nhất hoà bỡnh) cho đến cỏc giỏ trị tinh thần (văn hoỏ phong tục tớn ngưỡng, nghệ thuật…)

+ " Nguồn" là những ngời làm ra thành lịch sử truyền thống sỏng tạo, bảo vệ thành quả

"Nguồn" là tổ tiền, xó hội, dõn tộc, gia đỡnh… Nhớ nguồn là thể hiện lũng biết ơn đối với những

người làm ra thành quả Đạo lớ "Uống nước nhớ nguồn" là đạo lớ của người hưởng thụ thành quả

+ Nhớ nguồn thể hiện tõm, trỏch nhiệm của người được hưởng thành quả đối với người tạo ra thành quả

- Bỡnh:

+ Cõu tục ngữ nờu đạo lớ làm người

+ Cõu tục ngữ nờu truyền thống tốt đẹp của dõn tộc

+ Cõu tục ngữ nờu một nền tảng tự duy trỡ và phỏt triển của xó hội

+ Cõu tục ngữ là lời nhắc nhở đối với ai vụ ơn

+ Cõu tục ngữ khớch lệ mọi người cống hiến cho xó hội, dõn tộc

- Luận:

+ Giỏ trị của cõu tục ngữ trong hoàn cảnh XH hiện nay

+ Phờ phỏn những biểu hiện sai trỏi

c, Viết đoạn kết bài:

- Đi từ nhận thức tới hành động

Bước 4: Đọc lại và sửa lỗi

- Lập luận giải thớch, chứng minh và phõn tớch tổng hợp

4 Củng cố:

Trang 7

Ngày soạn: 25/1/2015

BUỔI 9

ễn tập liờn kết cõu và đoạn văn

Giỳp HS củng cố và nõng cao hiểu biết về khỏi niệm liờn kết cõu và liờn kết đoạn đó được học

- Rốn kỹ năng thực hành vận dụng làm cỏc BT liờn quan

3 Bài mới:

GVHDHS ụn tập lớ thuyết

Y/c HS nhắc lại cỏc nội dung kiến thức của chuyờn đề đó được học

1 Liờn kết nội dung.

- Liờn kết chủ đề

- Liờn kết logic

2 Liờn kết hỡnh thức.

- Phộp lặp từ ngữ

- Phộp đồng nghĩa, trỏi nghĩa và liờn tưởng

- Phộp thế

- Phộp nối

GVHDHS làm bài tập Bài 1: Phõn tớch tớnh liờn kết về nội dung giữa cỏc cõu trong đoạn văn sau:

Trong cuộc đời đầy truõn chuyờn của mỡnh, Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó tiếp xỳc với văn húa nhiều nước, nhiều vựng trờn thế giới, cả phương Đụng và phương Tõy Trờn những con tàu vượt trựng dương, Người đó ghộ lại nhiều hải cảng, đó thăm cỏc nước Chõu Phi, chõu ỏ, chõu

Mĩ Người đó từng sống dài ngày ở Phỏp, ở Anh Người núi và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Phỏp , Anh, Hoa, Nga…và Người đó làm nhiều nghề

Bài 2: Tỡm cỏc phương tiện liờn kết hỡnh thức trong cỏc phần trớch sau:

a/ Tết năm nay là sự chuyển tiếp giữa hai thế kỷ, và hơn thế nữa, là sự chuyển tiếp giữa hai thiờn niờn kỉ Trong thời khắc như vậy, ai ai cũng núi tới việc chuển bị hành trang bước vào thế

kỉ mới, thiờn niờn kỉ mới

Trong những hành trang ấy, cú lẽ sự chuẩn bị bản thõn con người là quan trọng nhất Từ cổ chớ kim, bao giờ con người cũng là động lực phỏt triển của lịch sử Trong thế kỉ tới mà ai ai cũng thừa nhận rằng nền kinh tế tri thức sẽ phỏt triển mạnh mẽ thỡ vai trũ của con người lại càng nổi trội

b/ Cõy dừa gắn bú với người dõn Bỡnh Định chặt chẽ như cõy tre đối với người dõn miền Bắc Cõy dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con người: thõn cõy làm mỏng, lỏ làm tranh, cọng lỏ chẻ nhỏ làm vỏch, gốc dừa già làm chừ đồ xụi, nước dừa để uống, để kho cỏ, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm,…Cựi dừa ăn sống với bỏnh đa, làm mứt, làm bỏnh keooj, ộp lấy dầu dựng để thắp, để ăn, để chải đầu, nấu xà phũng Sọ dừa làm khuy ỏo, làm gỏo, làm muụi Vỏ

Trang 8

dừa bện dõy rất tốt đối với người đỏnh cỏ vỡ nú mềm, dẻo, dai, chịu mưa, chịu nắng Cõy dừa gắn bú với đời sống hằng ngày là như thế đấy

Bài 3: Chỉ ra lỗi liờn kết trong cỏc đoạn văn sau:

a/ Gần đõy, cỏch ăn mặc của một số bạn cú nhiều thay đổi, khụng cũn giản dị và lành mạnh như trước nữa Cú bạn mặc mói một kiểu ỏo khụng thay đổi gỡ cả Thật là thiếu phong cỏch hiện đại Nhà trường đang phỏt động phong trào ủng hộ đồng bào bị thiờn tai

b/ Đoàn thuyền đỏnh cỏ ra khơi trong cảnh màn đờm buụng xuống Súng biển cài then, đờm sập cửa, vũ trụ đi vào yờn tĩnh, vắng lặng Bốn bề khụng cũn một tiếng động Lỏ cờ nhỏ trờn cột buồm bay phần phật trước giú Những đường chỉ viền úng ỏnh như sỏng rực trong đờm

c/ Thỳy Kiều và Thỳy Võn là hai chị em Nhưng Thỳy Kiều là chị, cũn Thỳy Võn là em Họ đều là những người con gỏi cú nhan sắc

Bài 4: Vỡ sao cỏc cõu trong đoạn trớch sau đõy liờn kết được với nhau?

- Chửi Kờu Đấm Đỏ Thụi Bịch (Nguyễn Cụng Hoan)

Bài 5:

a/ Sử dụng phộp lặp, phộp thế, phộp liờn tưởng, phộp nối, hóy viết một đoạn văn khoảng 10 cõu

cú chủ đề: Em yờu lời ru của mẹ

b/ Chỉ ra cỏc phộp liờn kết và phương tiện liờn kết trong đoạn văn vừa viết

 Tham khảo HD giải trong Chuyờn đề Ngữ văn 9/Tr127,128

Bài tập: 1,2,3,4,5 (Sỏch một số kiến thức ngữ văn lớp 9 –trang145)- hướng dẫn giải-tr254

4 Củng cố:

*********************************************

Ngày soạn: 02/02/2015

BUỔI 10

Mựa xuõn nho nhỏ - Thanh Hải

- Giỳp HS củng cố kiến thức về tỏc phẩm thơ Mựa xuõn nho nhỏ

- Rốn kỹ năng cảm thụ tỏc phẩm thơ qua một số bài tập vận dụng

3 Bài mới:

Nội dung ụn luyện.

Bài 1: Nờu hoàn cảnh sỏng tỏc bài thơ " Mựa xuõn nho nhỏ" ( Thanh Hải) Em hiểu ý nghĩa nhan đề " Mựa xuõn nho nhỏ" như thế nào?

Gợi ý:

Trang 9

* Hoàn cảnh sáng tác:

- Tháng 11 năm 1980

- Nhấn mạnh hoàn cảnh riêng của tác giả: ốm nặng, nằm trên giường bệnh và chỉ ít lâu sau ông qua đời Vượt qua hoàn cảnh ấy, tâm hồn nhà thơ vẫn rộng mở trước vẻ đẹp của mùa xuân, vẫn tha thiết hướng về cuộc sống, vẫn khao khát được cống hiến một phần nhỏ bé của mình để làm nên vẻ đẹp của cuộc đời chung

* ý nghĩa nhan đề:

- Mùa xuân nho nhỏ gắn với mùa xuân thiên nhiên, đất nước

- Mùa xuân nho nhỏ ẩn dụ cho khát vọng sống, lý tưởng sống đẹp đẽ, cao quý của nhà thơ:

muốn hiến dâng những điều cao đẹp nhất của cuộc đời mình để góp phần làm nên mùa xuân lớn chung của mọi người

- Cách đặt tên bài thơ Mùa xuân nho nhỏ thật đặc biệt :

+ “Mùa xuân” là khái niệm trừu tượng, chỉ mùa nhưng lại kết hợp với “nho nhỏ” là tính từ, nên mùa xuân trở niên hiện hữu, có hình khối Tên bài thơ gợi sự hấp dẫn

+Tên bài thơ cũng là một câu thơ trong bài, được trích gần như nguyên vẹn Như vậy, chủ đề bài thơ được nhấn mạnh, lưu giữ

+ So sánh cách đặt tên tác phẩm của Thanh Hải với một số nhà thơ khác sáng tác về mùa xuân

để thấy rõ sự sáng tạo của Thanh Hải (Vườn xuân; Hoa cỏ mùa xuân ) và sự tiếp nối (Mùa xuân chín; Mùa xuân xanh )

Bài 2: Viết đoạn văn trinh bày hoàn cảnh ra đời của bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ

Thanh Hải, trong đó có câu mở rộng thành phần (gạch chân câu đó)

- Đoạn văn minh hoạ:

Thanh Hải là một nhà thơ cách mạng, tham gia hai cuộc kháng chiến, bám trụ ở quê hương Thừa – Thiên - Huế(1) Ông có công trong việc xây dựng nền văn học cách mạng miền Nam từ những ngày đầu kháng chiến (2) Bài thơ “ Mựa xuõn nho nhỏ” được sáng tác tháng 11 năm 1980, chỉ ít lâu sau thỡ nhà thơ qua đời(3) Mặc dự bị bệnh trọng, đang nằm trên giường

bệnh nhưng với tỡnh yờu đời, yêu cuộc sống, Thanh Hải mở rộng hồn mỡnh để cảm nhận mùa xuân thiên nhiên của đất nước, mùa xuân của Cách mạng(4) Bài thơ như một lời tâm niệm

chân thành, gửi gắm thiết tha của nhà thơ để lại cho đời trước lúc ông đi xa (5)

(Câu 4 là câu mở rộng thành phần)

Bài 3: Viết một đoạn văn ngắn giải thích nhan đề của tác phẩm “ Mùa xuân nho nhỏ” của

Thanh Hải (trong đó có sử dụng phép thế và một câu hỏi tu từ kết thúc đoạn)

- Đoạn văn minh hoạ:

Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh Hải ca ngợi cảnh sắc thiên nhiên tươi

đẹp của đất nước, một mùa xuân tươi vui, tràn đầy sức sống Tác giả của bài thơ là người sống hết mình thuỷ chung cho đất nước, đem cả cuộc đời phục vụ cho Tổ quốc: đất nước bị Mĩ - Diệm và bè lũ tay sai âm mưu chia cắt làm hai miền, ông hoạt động bí mật trong vùng giặc, gây dựng phong trào cách mạng, coi thường cảnh máu chảy đầu rơi Cảm động hơn nữa là bài thơ

ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh, một tháng trước lúc ông qua đời Bởi thế nên “Mùa xuân nho nhỏ”” không chỉ thể hiện lòng yêu thiên nhiên, yêu

quờ hương đất nước của tác giả mà còn thể hiện tình yêu trước cuộc đời của người nghệ sĩ Nhan đề bài thơ chứa đựng một ý nghĩa sâu sắc: Mùa xuân nho nhỏ gắn với mùa xuân thiên

nhiên, đất nước mỗi con người hãy trở thành “ một Mùa xuân nho nhỏ”” để làm nên mùa xuân bất tuyệt của đất nước Ai cũng phải có ích cho đời! “Mùa xuân nho nhỏ”” là một ẩn dụ đầy

Trang 10

sỏng tạo khắc sõu ý tưởng: “ Mỗi cuộc đời đó húa nỳi sụng ta” (Nguyễn Khoa Điềm) Nhà thơ

Thanh Hải đó gúp cho thơ ca dõn tộc một bài thơ xuõn đẹp, đậm đà tỡnh nghĩa Tuy một tõm hồn, tài năng thơ đó khộp lại, nhưng những gỡ thuộc về chất ngọc trong trỏi tim, tấm lũng nhà

thơ cũn để đời cho hậu thế trõn trọng nõng niu Làm sao khụng quý, khụng yờu những vần thơ

của một hồn thơ đỏng kớnh nhường này?

Phộp thế đại từ: Thanh Hải, nhà thơ, ụng, hồn thơ.

Cõu kết thỳc đoạn văn là cõu hỏi tu từ

Bài 2:

Mở đầu bài thơ " Mựa xuõn nho nhỏ" nhà thơ Thanh Hải viết: " Mọc giữa dũng sụng

xanh Một bụng hoa tớm biếc".

a) Cõu thơ trờn sử dụng biện phỏp tu từ gỡ? Hóy nờu hiệu quả nghệ thuật của biện phỏp tu

từ ấy trong văn cảnh

b) Hóy chộp 5 dũng thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ đầu của tỏc phẩm

c) Viết đoạn văn từ 8 đến 10 cõu nờu cảm nhận về khổ thơ trờn ( đề ụn 2009-2010)

d) Trong đoạn văn cú sử dụng biện phỏp nhõn hoỏ ( Gạch chõn biện phỏp nhõn hoỏ)

Gợi ý:

a) Cấu trỳc đảo ngữ: gợi sức sống mựa xuõn

Cú thể so sỏnh: trong thơ xưa, hỡnh ảnh cỏnh hoa, cỏnh bốo thường gợi liờn tưởng về kiếp đời lờnh đờnh, chỡm nổi Trong cõu thơ của Thanh Hải, bằng biện phỏp tu từ đảo ngữ, tỏc giả đó đem đến một liờn tưởng hoàn toàn khỏc: bụng hoa như mọc lờn từ dũng sụng, được nuụi dưỡng bằng nguồn sức sống của mựa xuõn

c) Đảm bảo cỏc ý:

- Vẻ đẹp của bức tranh mựa xuõn: màu sắc tươi sỏng, khụng gian trong trẻo, tiếng chim gợi buổi bỡnh minh ấm ỏp Hỡnh ảnh thơ độc đỏo: giọt sương, giọt nắng hay giọt õm thanh trong vắt?

- Tõm hồn rộng mở, tinh tế của nhà thơ trước thiờn nhiờn, cuộc đời

4 Củng cố:

***************************************

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	363,73 KB