SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY DỰNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦM THUỜNG MẮC TRONG KỸ THUẬT NHẢY CAO ( BƯỚC QUA) CỦA HỌC SINH TRUNG HỌ CƠ SỞ

Trong hoạt động giáo dục, các nhà giáo cũng thường xuyên đúc rút kinh nghiệm khi lựa chọn thông tin, thiết kế bài giảng, làm đồ dùng dạy học, đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục cho

Ủ

ƢỜ

BÀI VIẾT GỬI CỔNG THÔNG TIN

Đ ỆN TỬ QU N HOÀNG MAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM XÂY DỰNG MỘT SỐ BÀI T P NHẰM KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦ ƢỜNG MẮC TRONG KỸ

THU T NHẢ ( ƢỚC QUA) CỦA HỌC SINH TRUNG HỌ Ơ Ở

V Đ Ô Ƣ

8 - 2019

“ Á K Ế K Ệ ĐỘ Ự

ĐỂ Á V Ê Á Ạ ”

Giáo dục là một hoạt động luôn đòi hỏi phải sáng tạo Sự sáng tạo này được bắt nguồn từ việc người giáo viên phải thường xuyên sử dụng các phương pháp giáo dục linh hoạt để xử lí các tình huống sư phạm bất thường nảy sinh Đặc biệt khi chúng ta sống trong thời đại khoa học và công nghệ phát triển nhanh chóng và thế giới đang diễn ra quá trình hội nhập sâu rộng, thì việc giáo dục thế hệ trẻ trở thành những công dân năng động, sáng tạo là một yêu cầu bức thiết

Sáng kiến kinh nghiệm của người giáo viên là nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng trong việc giảng dạy, quản lí Sáng kiến kinh nghiệm không chỉ mang đến những đổi mới, sáng tạo trong công tác dạy và học mà còn giúp người giáo viên thoát khỏi sức ỳ

Viết sáng kiến kinh nghiệm giáo dục là tổng kết lại những việc đã làm có kết quả tốt, là nghiên cứu ứng dụng những lí thuyết mới, những sáng kiến mới vào thực

tế Đối với các nhà giáo, đây vừa là hình thức nghiên cứu để phát triển chuyên môn, vừa là hình thức tự học để hoàn thiện năng lực sư phạm mà mục đích cuối cùng là góp phần nâng cao chất lượng quá trình giáo dục và dạy học trong nhà trường

Với tầm quan trọng của nó, việc viết sáng kiến kinh nghiệm giáo dục đang được phát động thành một phong trào rộng khắp trong tất cả các bậc học từ mầm non đến trung học phổ thông của cả nước

Viết sáng kiến kinh nghiệm trong trường trung học cơ sở là một module trong chương trình bồi dưỡng thường xuyên nâng cao năng lực nghề nghiệp cho giáo viên các trường trung học cơ sở

Trong hoạt động giáo dục, các nhà giáo cũng thường xuyên đúc rút kinh nghiệm khi lựa chọn thông tin, thiết kế bài giảng, làm đồ dùng dạy học, đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục cho phù hợp với các đối tượng học sinh, với từng môn học, từng bài học cụ thể Nhà giáo có kinh nghiệm là người biết xử lí khéo léo các tình huống sư phạm và có các phương pháp giáo dục linh hoạt, đạt hiệu quả giáo dục cao

Chọn đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm giáo dục là một thao tác quan trọng,

bởi vì nếu không có đề tài thì sẽ không có nghiên cứu tổng kết Để có đề tài có giá trị khoa học và thực tiễn, các nhà giáo phải đầu tư trí tuệ trong công việc hằng ngày, luôn quan tâm đến chất lượng giáo dục, phải phân tích những ưu nhược điểm, thế mạnh của các phương pháp hay nội dụng giáo dục, tìm được cái thiếu hụt, cái chưa đầy đủ của thực tiễn để nghiên cứu tổng kết, sáng tạo ra cái mới cho giáo dục

Đối với các nhà giáo đang giảng dạy trong các trường học trung học cơ sở nói

chung và với bản thân tôi nói riêng , tôi nhận thấy : “ Viết sáng kiến kinh nghiệm

giáo dục vừa là hoạt động nghiên cứu khoa học, vừa là hình thức tự học, tự bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp còn là động lực để giáo viên sáng tạo”

Là một giáo viên giảng dạy bộ môn Thể dục trong nhà trường trung học cơ sở, tôi thấy “Cái quý nhất của mỗi con người là sức khỏe và trí tuệ” và Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi toàn dân tập thể dục, người viết: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân mạnh khỏe tức là

cả nước mạnh khỏe Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi người…” Nhưng dù tập môn thể thao nào cũng phải tập đúng phương pháp khoa học mới đem lại sức khỏe, nếu không còn có hại Chính vì vậy, dưới đây là một số kinh nghiệm mà tôi và vận dụng vào trong quá trình giảng dạy môn Thể dục

ở Trường trung học cơ sở Lĩnh Nam

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM XÂY DỰNG MỘT SỐ BÀI T P NHẰM KHẮC PHỤC NHỮNG SAI LẦ ƢỜNG MẮC TRONG KỸ THU T NHẢY CAO

( ƢỚC QUA) CỦA HỌC SINH THCS

ĐẶT VẤ ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài:

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi toàn dân tập thể dục, người viết:

“Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi người…”

(Trích trong bài “Sức khỏe và thể dục” đăng trên báo Cứu quốc số 199 ngày 27/3/1946)

Vậy cái quý nhất của mỗi con người đó chính là sức khỏe và trí tuệ Ngày nay, đất nước đang trong giai đoạn đổi mới thì những con người mới không chỉ cần

có trí tuệ mà còn cần phải có thể lực, sức khỏe tốt Điền kinh là một môn học hết sức quan trọng, nó là một trong những nội dung đào tạo cơ bản trong các trường Đại học và Trung học chuyên nghiệp Trong các trường trung học cơ sở, nó là một nội dung để đánh giá tiêu chuẩn rèn luyện thân thể của học sinh Trong trường trung học cơ sở, điền kinh cũng là một môn học rất cơ bản và là tiền đề cho các phân môn thể dục khác

Điền kinh là một trong những môn học bao gồm những hoạt động rất phong phú như: đi bộ, chạy nhảy và ném đẩy Những tập luyện điền kinh sẽ làm cho cơ thể có những biến đổi rõ rệt về hình thái chức năng cũng như các tố chất thể lực Tập luyện điền kinh không đòi hỏi sân bãi, dụng cụ phức tạp mà có thể tập luyện trên mọi địa hình, mọi vị trí rất phù hợp với điều kiện của nước ta Do đó, được rất nhiều người tham gia tập luyện, nó là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào rèn luyện và nâng cao sức khỏe cho con người

Ngày nay, phong trào TDTT ngày càng được phát triển rộng khắp, do vậy việc xây dựng một phương pháp giảng dạy huấn luyện nhằm đào tạo cho đội ngũ vận động viên và học sinh có thành tích cao đang là một vấn đề rất quan trọng

Thành tích thể thao là kết quả của các quá trình chuẩn khác nhau về: thể lực,

kĩ thuật, chiến thuật, tâm lí và ý chí Nhưng trong đó yếu tố kĩ thuật đóng vai trò quan trọng hơn cả và là một mặt không thể thiếu được trong quá trình đào tạo vận động viên Trong tất cả các môn thể thao, hoàn thiện kĩ thuật là một vấn đề quan trọng quyết định đến thành tích thể thao Qua kinh nghiệm và các công trình nghiên cứu khoa học thể dục thể thao đã chứng minh rằng:

- Động tác kĩ thuật càng thuần thục chính xác thì càng tiết kiệm tận dụng và phát huy được khả năng dùng sức của cơ thể

- Quá trình nắm vững kĩ thuật các môn nói chung và môn Điền kinh nói riêng nhất là kĩ thuật bật nhảy, trong đó có nhảy cao là một kĩ thuật khó Nhảy cao

là một hoạt động không có chu kì nhưng tương đối phức tạp đòi hỏi người tập không những nắm vững các yếu lĩnh kĩ thuật của động tác ngay từ đầu mà còn yêu cầu người học vừa thực hiện vừa phải tư duy động tác đã học sao cho những động tác đó trở thành thuần thục chính xác và nhịp nhàng Nếu ngay từ đầu khi mới học

kĩ thuật đã không tạo cho người học những khái niệm đúng về động tác thì dần dần

trong quá trình tập luyện sẽ trở thành thói quen khó sửa gọi là “Cố tật” Từ đó sẽ ảnh hưởng đến quá trình tập luyện và thành tích kiểm tra cũng như thi đấu

Đối với học sinh hiện nay đều mắc phải một số sai lầm khi học kĩ thuật mà

cụ thể là trong kĩ thuật nhảy cao kiểu“bước qua”, việc mắc phải sai lầm trong kĩ thuật làm cho kết quả học tập bị hạn chế rất nhiều Chính vì vậy, trong quá trình giảng dạy và từ những kinh nghiệm tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm:

“ Một số bài tập nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong kĩ thuật nhảy cao (bước qua) của học sinh THCS”

2 Mục đích nghiên cứu:

Mảng đề tài nghiên cứu là nhằm xác định các sai lầm thường mắc của học sinh trong quá trình học nhảy cao bước qua Từ đó xác định các nguyên nhân để sửa chữa các sai lầm

3 Ý nghĩa của đề tài:

Đề tài tôi nghiên cứu dùng tư liệu cho những người làm công tác giảng dạy

và huấn luyện Việc sử dụng hệ thống các bài tập sửa chữa sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quá trình giảng dạy

B NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Để nghiên cứu đề tài trên tôi đặt cho mình những nhiệm vụ sau:

1 Xác định những sai lầm thường mắc khi thực hiện thuật nhảy cao

“bước qua” – nguyên nhân

2 Lựa chọn một số bài tập và biện pháp sửa chữa những sai lầm đó và đánh giá hiệu quả

P ƢƠ P ÁP Ê ỨU

Để giải quyết những nhiệm vụ trên tôi sử dụng các phương pháp sau:

1 Phương pháp tổng hợp và phân tích các tài liệu chuyên môn

Tiến hành phương pháp này tôi đã tìm được các tài liệu có liên quan đến vấn

đề nghiên cứu như sách điền kinh

Trong những tài liệu đó thì tôi tìm ra những vấn đề có liên quan để giúp cho việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài được thuận lợi

2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Phương pháp này tôi đã tiến hành hỏi một số ý kiến của các thầy cô giáo nhiều năm giảng dạy và huấn luyện các vận động viên để tìm ra những sai lầm mà học sinh thường mắc phải

3 Phương pháp quan sát sư phạm

Với đề tài này tôi đã tiến hành quan sát sư phạm trong các giờ lên lớp giảng dạy học sinh khối 8, 9 trường tôi dạy để từ đó tìm ra những sai lầm thường mắc và

áp dụng các bài sửa chữa đối với học sinh THCS trên toàn thành phố

4 Phương pháp toán học thống kê

Tôi đã sử dụng phương pháp này để giải quyết nhiệm vụ hai của đề tài, tính toán rút ra kết quả cụ thể đề từ đó có cơ sở đánh giá hiệu quả việc áp dụng các bài tập và biện pháp sửa chữa Tôi đã sử dụng công thức toán học thống kê

D P ƢƠ P ÁP Ổ CHỨC

“Một số bài tập nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong kĩ thuật nhảy cao bước qua của học sinh THCS”

1 Thời gian tiến hành nghiên cứu:

Tôi đã tổ chức tiến hành nghiên cứu từ ngày 10/9/2018 đến 18/2/2019 gồm các giai đoạn sau:

- Giai đoạn 1: Tháng 9 năm 2018 viết đề cương

- Giai đoạn 2: Từ tháng 10 năm 2018 đến tháng 1 năm 2019 giải quyết các nhiệm vụ

- Giai đoạn 3: Từ tháng 1 năm 2019 đến 18/2/2019 hoàn thành đề tài

2 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh trường THCS trường tôi giảng dạy

3 Địa điểm nghiên cứu:

- Sân trường THCS trường tôi giảng dạy

E PHÂN TÍCH KẾT QUẢ

1 Giải quyết nhiệm vụ 1:

Xác định những sai lầm thường mắc khi thực hiện kĩ thuật nhảy cao “bước qua” – nguyên nhân

1.1 - Cơ sở nguyên lý kĩ thuật:

Để hiểu rõ được và phân tích những sai lầm chúng ta cần nắm vững các yếu lĩnh kĩ thuật nhảy cao “bước qua” Kĩ thuật nhảy cao “bước qua” không phải là một kĩ thuật khó nhưng nó cũng rất phức tạp nếu người tập ngày từ đầu học kĩ thuật này

mà không nắm vững các nguyên lý kĩ thuật và định hình được động tác thì rất dễ bị mắc phải những sai lầm:

0 0

V sin α

H + h +

2g

Trong đó:

H: là độ cao của quỹ đạo trọng tâm

h0: là độ cao của trọng tâm thân thể khi chân giậm sắp dời khỏi mặt đất

V0: là tốc độ bay ban đầu

g: là gia tốc trọng trường và là một hằng số: g = 9,8mm

α: là góc bay của trọng tâm

Từ công thức trên thì thấy H hoàn toàn phụ thuộc vào Vo hay phụ thuộc vào

độ bay ban đầu Cụ thể là phụ thuộc vào lực giậm nhảy Vo càng lớn thì lực giậm nhảy càng lớn Từ đó ra có thể kết luận rằng: Thành tích của các môn nhảy nói chung và nhảy cao nói riêng đều phụ thuộc trực tiếp vào sức mạnh, tốc độ và mức

độ hoàn thiện của người nhảy

1.2 - Nguyên nhân và những sai lầm thường mắc khi thực hiện kĩ thuật:

Kĩ thuật nhảy cao “bước qua” là một kĩ thuật tương đối phức tạp và có độ khó cao thể hiện ở chỗ khi thực hiện kĩ thuật người học phải vận dụng tốc độ của chuyển động nằm ngang trong chạy đà sang tốc độ thẳng đứng khi bay trên không sau giậm nhảy Để đạt được thành tích cao đòi hỏi người tập phải chạy đà với tốc

độ hợp lí, giậm nhảy một phát tích cực đúng hướng, để tại điều kiện nâng cao trọng tâm cơ thể, xử lí kĩ thuật trên không chính xác hợp lí giữa chạy đà và giậm nhảy

Từ những yếu tố độ khó của kĩ thuật nhảy cao như thế nên khi người học có thể mắc phải nhiều sai lầm khác nhau Ở mỗi giai đoạn kĩ thuật khác nhau thì người học khi thực hiện mắc phải các sai lầm khác nhau Để hiểu rõ nguyên nhân gây nên những sai lầm trong kĩ thuật nhảy cao “bước qua” mà từ trước tới nay rất nhiều học sinh mắc phải Tôi đã tiến hành đọc tài liệu chuyên môn, bằng sự trao đổi một số ý kiến của các thầy các cô đã có kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm và bằng phương pháp quan sát trong các giờ lên lớp giảng dạy đối với học sinh, đã cho tôi thấy rõ những sao lầm thường mắc của đa số học sinh và nguyên nhân gây nên những sai lầm đó

Đề làm việc đó tôi đã tiến hành phương pháp quan sát sư phạm và phương pháp tọa đàm

1.3 - Kết quả của phương pháp quan sát sư phạm

Đây là phương pháp chủ yếu để tiến hành nghiên cứu: thông qua phương pháp sư phạm tôi đã rút ra được những sai lầm thường mắc nhất của học sinh khi thực hiện động tác Để có được kết quả tôi đã đứng ngay với người thực hiện, mục đích là dễ quan sát toàn bộ kĩ thuật động tác Qua nhiều lần quan sát các buổi tập khác nhau tôi đã tìm ra những sai lầm mà học sinh thường mắc phải khi thực hiện động tác là:

1 Chạy đà không tính nhịp điệu

2 Tốc độ đà bị giảm đi ở những bước cuối cùng

3 Giậm nhảy chưa kết hợp với đánh tay và đá chân lăng

4 Trên không chưa có động tác xoay chân lăng, mở hông và duỗi chân giậm

5 Rơi xuống đất bằng cả lưng

6 Kết thục giậm nhảy thân người đổ vào xà

7 Chạy đà không theo đường thằng

8 Ở giai đoạn chuyển qua xà, tư thế người chưa đúng tư thế bước qua xà

Trên đây là những sai lầm chung nhất trên cơ sở quan sát lần thực hiện của học sinh khi học kĩ thuật nhảy cao (bước qua) Nhưng vấn đề chính của nhiệm vụ 1 là: phải xác định được những sai lầm nào là sai lầm chung nhất mà người tập thường mắc phải

Để làm được điều đó tôi đã sử dụng phương pháp quan sát sư phạm trong các giờ lên lớp của học sinh khối 8 -9 (tổng số 260) trong quá trình quan sát sư phạm tôi đã thu được kết quả ở bảng sau:

Bảng 2: Kết quả của p ƣơng p áp quan sát sƣ p ạm

(Tính theo tỉ lệ %.N = 260)

TT Tên sai lầm

Số ngườithực hiện

Qua bảng trên ta thấy

- Ở sai lầm 1 có 20 người tập mắc phải chiếm 8%

- Ở sai lầm 2 có 65 người tập mắc phải chiếm 25%

- Ở sai lầm 3 có 20 người tập mắc phải chiếm 8%

- Ở sai lầm 4 có 20 người tập mắc phải chiếm 26%

- Ở sai lầm 5 có 12 người tập mắc phải chiếm 5%

- Ở sai lầm 6 có 60 người tập mắc phải chiếm 23%

- Ở sai lầm 7 có 50 người tập mắc phải chiếm 20%

- Ở sai lầm 8 có 55 người tập mắc phải chiếm 21%

Như vậy qua quan sát sư phạm tôi thấy rằng sai lầm 2, 4, 6, 7, 8 là những trường hợp người tập mắc phải Qua việc quan sát thì tôi thấy rằng những sai lầm này người tập mắc phải chiếm tỉ lệ nhiểu hơn cả Từ đó tôi có thể coi những sai lầm này

là cơ bản nhất và thường mắc phải nhất Từ những sai lầm còn lại tỉ lệ mắc phải ít không nhiều, có thể giải thích các sai lầm này không diễn ra thường xuyên và phổ biến ở người tập

Nhưng đây mới là qua phương pháp quan sát sư phạm tôi thu được kết quả như vậy Chưa chắc hẳn các sai lầm mà tôi đã tìm ra được ở đây đã là cơ bản nhất

mà thường mắc phải nhất Để có kết quả chính xác hơn tôi đã tiến hành tiếp công việc của mình bằng cách trao đổi phỏng vấn với một số giáo viên

1.4 - Kết quả của phương pháp phỏng vấn

Tiến hành giải quyết phương pháp này tôi đã tiến hành 10 phiếu cho 10 người gồm các giáo viên, các huấn luyện viên và vận động viên để xin ý kiến về những sai lầm thường mắc trong khi học kĩ thuất nhảy cao kiểu “bước qua” Kết quả là sau khi thu phiếu phỏng vấn và tính toán theo tỉ lệ % chúng tôi có kết quả ở

bảng sau:

Bảng 3: Kết quả p ương p áp p ỏng vấn

(Tính theo tỷ lệ % N = 10)

TT Tên sai lầm

Số người thực hiện

10

1 3 10 4 10 2 9 7 8

Qua bảng trên cho tôi thấy:

- Ở sai lầm 1 có 3/10 người tập mắc phải chiếm 30%

- Ở sai lầm 2 có 10/10 người tập mắc phải chiếm 100%

- Ở sai lầm 3 có 4/10người tập mắc phải chiếm 40%

- Ở sai lầm 4 có 10/10người tập mắc phải chiếm 100%

- Ở sai lầm 5 có 2/10người tập mắc phải chiếm 20%

- Ở sai lầm 6 có 9/10người tập mắc phải chiếm 90%

- Ở sai lầm 7 có 7/10người tập mắc phải chiếm 70%

- Ở sai lầm 8 có 8/10người tập mắc phải chiếm 80%

Qua phương pháp phỏng vấn cụ thể là kết quả tỷ lệ % thu được qua các phiếu phỏng vấn ta vẫn thấy ở sai lầm 2, 4, 6, 7, 8 chiếm tỷ lệ cao nhất

Để đánh giá được một cách chính xác hơn tôi đã tiến hành so sánh kết quả 2 phương pháp Phương pháp quan sát sư phạm và phương pháp phỏng vấn xem có

sự trùng lặp nhau không

Bảng 4: Kết quả của p ương p áp quan sát sư p ạm và phỏng vấn

TT Tên sai lầm

Số người thực hiện

Nhìn vào bảng so sánh giữa 2 phương pháp ta thấy rằng: Các sai lầm 2; 4; 6; 7; 8 chiếm tỷ lệ % cao nhất Đến lúc này có thể coi đây là những sai lầm cơ bản