nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa

Những năm qua, Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm và chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường công tác bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, trong đó có công tác đảm bảo TTATGT

NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA

Đại tá, TS Phùng Văn Hào Trung tâm Nghiên cứu ATGT - Học viện Cảnh sát nhân dân

Nước ta có hệ thống hạ tầng giao thông (đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy, hàng hải) phong phú và đa dạng Đặc biệt, hệ thống giao thông đường thủy nội địa giữ vị trí quan trọng và đầy tiềm năng trong việc giao thương, vận tải hàng hóa, phục vụ du lịch Theo thống kê, nước ta có 3.260 km bờ biển, có gần 3.000 đảo lớn nhỏ nằm rải rác trên diện tích hơn một triệu km2 mặt biển đã tạo thành nhiều tuyến vận tải biển và ven biển Hệ thống cảng biển có 119 cảng được hình thành hầu hết trên các tỉnh, thành phố ven biển Ngoài ra, chúng ta còn có 2.360 con sông, kênh lớn nhỏ với tổng chiều dài khoảng 220.000 km và có khoảng 6.000 cảng bến thủy nội địa, đây là điều kiện hình thành hệ thống giao thông nối liền các tỉnh, thành phố với nhau Trong đó, giao thông đường thủy nội địa có khoảng 41.000 km sông, kênh được khai thác vào mục đích vận tải Theo sự hình thành tự nhiên, hiện nay hệ thống sông, kênh từ nội địa đổ ra biển đã tạo nên hệ thống giao thông vận tải sông, biển liên hoàn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thông vận tải thủy, góp phần vào

sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, giao lưu quốc tế trên mọi lĩnh vực của đất nước

Nhằm phát huy thế mạnh của hệ thống giao thông vận tải thủy nội địa, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội thông qua hoạt động giao thông đường thủy nội địa, nhất là việc sắp xếp lại cơ cấu, tổ chức các cơ quan chức năng chuyên ngành, phát huy lợi thế tự nhiên và ưu thế về năng lực, giảm giá thành vận tải Đặc biệt, đã công bố mở rộng và đưa vào hoạt động những tuyến vận tải thủy ven biển, như: Quảng Ninh - Quảng Bình; Quảng Bình - Bình Thuận; Bình Thuận - Kiên Giang tạo đà thúc đẩy hoạt động giao thông vận tải thủy nội địa, giảm tải cho vận tải đường bộ, giảm tai nạn và ùn tắc giao thông, giảm cước phí và giải quyết tình trạng ùn ứ hàng hóa tại các cảng biển 3 miền Bắc, Trung, Nam Do đó, sản lượng vận tải thủy tăng cả về vận tải hành khách và vận tải hàng hóa so với những năm trước đây, cụ thể năm 2014, tổng khối lượng hàng vận chuyển đạt trên 250 triệu tấn (tăng 12%) và vận chuyển được trên 15 triệu lượt hành khách (tăng 8%) so với năm 2013 Đặc biệt khu vực đồng bằng sông Cửu Long, vận tải đường thủy chiếm khoảng 60% đến 70% tổng sản lượng hành hóa và hành khách so với cả nước

Những năm qua, Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm và chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường công tác bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, trong đó

có công tác đảm bảo TTATGT trên các tuyến giao thông đường thủy nội địa Căn cứ Chỉ thị số 09/CT-TW ngày 01/12/2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới, Quốc hội, Chính phủ Nhà nước đã thể chế hóa các chủ trương, đường

lối của Đảng để quản lý TTATGT đường thủy bằng việc ban hành các văn bản pháp luật có liên quan Cụ thể, ngày 20/6/2012, Quốc hội ban hành Luật Xử lý vi phạm hành chính; ngày 17/6/2013, Quốc hội tiếp tục hoàn thiện và ban hành Luật Sửa đổi,

bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa cũng như nhiều văn bản pháp luật khác nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trên lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa; ngày 20/08/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 93/2013/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông hàng hải, đường thủy nội địa; ngày 20/11/2014, Chính phủ ban hành Nghị định số 110/2014/NĐ-CP về quy định điều kiện kinh doanh vận tải đường thủy nội địa; ngày 27/02/2015 Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 24/2015/NĐ-CP về quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa Theo đó, các bộ, ngành như: Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an, Bộ Thuỷ sản, Bộ Nông nghiệp

và phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và môi trường, UBND cấp tỉnh đã ban hành các quyết định, thông tư để hướng dẫn thực hiện Luật, Nghị định của Chính phủ; đồng thời đã tổ chức, xây dựng, triển khai nhiều kế hoạch, nhiều biện pháp để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về TTATGT đường thuỷ nội địa trong phạm vi chức năng, nhiệm

vụ của mình theo quy định của pháp luật Chính vì vậy, kể từ khi triển khai Luật GTĐTNĐ đến nay, hiệu lực quản lý nhà nước được tăng cường, tình hình TTATGT đường thuỷ nội địa đã có nhiều chuyển biến tích cực

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường thuỷ nội địa đã được các bộ, ngành chức năng, chính quyền các địa phương đẩy mạnh bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú Thời gian vừa qua, lực lượng Công an làm nòng cốt, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng và triển khai chương trình hành động về thực hiện cuộc vận động xây dựng phong trào "Văn hóa giao thông với bình yên sông nước"; phối hợp với các đài phát thanh, truyền hình Trung ương và địa phương phổ biến giáo dục pháp luật về giao thông; xây dựng các phim phóng sự tuyên truyền luật Giao thông đường thủy nội địa; phản ánh về tình hình TTATGT đường thủy; về tình hình trật tự, an toàn xã hội trên các tuyến đường thủy; các quy định về sử dụng áo phao, dụng cụ nổi cứu sinh; tình hình tai nạn và kết quả công tác phát hiện và xử lý vi phạm về TTATGT đường thủy Những mặt công tác trên đã thiết thực góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đường thuỷ nội địa của đông đảo nhân dân, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với công tác bảo đảm TTATGT đường thuỷ nội địa

Đối với kết cấu hạ tầng của hệ thống giao thông thủy nội địa đã được Nhà nước quan tâm đầu tư, cụ thể ngày 03/02/2000, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 16/2000/QĐ-TTg về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển ngành giao thông vận tải đường đường sông Việt Nam đến năm 2020 Ngày 25/02/2013, Thủ tướng

Chính phủ ký ban hành Quyết định số 255/QĐ-TTg về việc phê duyệt điều chỉnh Chiến lược phát triển giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm

2030 Được sự ủy quyền của Chính phủ, ngày 24/4/2013, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã ký quyết định số 1071/QĐ-BGTVT về phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển giao thông vận tải Đường thủy nội địa Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 Theo Quy hoạch, mục tiêu phát triển giao thông vận tải đường thủy nội địa đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 phải đảm nhận khối lượng vận tải hàng hóa 17% và hành khách 4,5% trong khối lượng vận tải của toàn ngành

Cụ thể, đến năm 2020, vận tải thủy nội địa phải đảm nhận vận tải hàng hóa là 17%, vận tải hành khách là 4,5% khối lượng vận tải của toàn ngành.Tốc độ tăng trưởng khối lượng vận tải hàng hoá bình quân 8%/năm về tấn và 8,5% về T.Km, 2,5% về hành khách và 3,4% về hành khách.Km Năm 2020 vận tải đạt 356 triệu tấn hàng hóa và

280 triệu lượt hành khách Khối lượng luân chuyển hàng hóa năm 2020 đạt 77.640 triệu tấn.Km; hành khách đạt 6.000 triệu lượt hành khách.Km

Định hướng tới năm 2030, khối lượng hàng hóa đường thủy nội địa sẽ đạt khoảng 586 triệu tấn và luân chuyển đạt khoảng 127.000 triệu tấn.km Hành khách đạt khoảng 355 triệu lượt hành khách và luân chuyển đạt khoảng 7.600 triệu hành khách.km

Ngày 26/4/2013, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã ký ban hành Quyết định

số 1108/QĐ-BGTVT phê duyệt Quy hoạch chi tiết hệ thống cảng Đường thủy nội địa (ĐTNĐ) khu vực phía Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 Theo đó, Quy hoạch được xây dựng theo quan điểm phát triển hệ thống cảng ĐTNĐ khu vực phía Nam phù hợp với Chiến lược phát triển GTVT và Quy hoạch tổng thể phát triển GTVT Đường thủy nội địa Việt Nam Mục tiêu của Quy hoạch là đến năm 2020 sẽ xây dựng hệ thống cảng hàng hóa và cảng hành khách đáp ứng nhu cầu thông qua khối lượng hàng hóa và hành khách, đến năm 2020 là 32,6 triệu tấn/năm và 29,0 triệu lượt hành khách/năm Dự kiến đến năm 2030, lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng hóa

là 52,5 triệu tấn/năm và có 42,55 triệu lượt hành khách/năm thông qua các cảng khách Trên cơ sở đó, UBND các tỉnh, thành phố xây dựng chi tiết phát triển giao thông vận tải đường thủy nội địa của từng địa phương Đặc biệt, nhiều cảng biển, bến thủy nội địa được mở rộng, nâng cấp; các tuyến sông nạo vét và được đưa vào khai thác, sử dụng; hệ thống phao tiêu, biển báo được hoàn thiện để phục vụ hoạt động vận tải thủy nội địa an toàn và thông suốt

Công tác đăng ký, đăng kiểm, quản lý phương tiện và người điều khiển phương tiện thuỷ nội địa đã được Bộ Giao thông vận tải và UBND các địa phương quan tâm thực hiện và đưa mặt công tác này đi vào nề nếp Trên cơ sở quy định của pháp luật và thực tiễn công tác đăng ký, đăng kiểm phương tiện thủy, cơ quan chuyên ngành và

UBND các tỉnh, thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc đăng ký, đăng kiểm phương tiện cũng như đào tạo, cấp bằng, chứng chỉ chuyên môn cho người điều khiển phương tiện thủy, xoá bỏ thủ tục không cần thiết, giảm phí và lệ phí cho các chủ phương tiện Mặt công tác này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động giao thông đường thuỷ nội địa chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật

Công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm TTATGT đường thuỷ nội địa đã được các lực lượng CSGT đường thuỷ và thanh tra giao thông, cảng vụ… thực hiện thường xuyên Đặc biệt, ngày 07/4/2015, Cục Cảnh sát Giao thông, Cục Đường thủy nội địa Việt Nam và Cục Đăng kiểm Việt Nam ký Kế hoạch phối hợp liên ngành bảo đảm TTATGT đường thủy nội địa năm 2015 với 8 nội dung phối hợp và 10 chương trình thực hiện kế hoạch Ngoài ra, Cục Cảnh sát giao thông đã tham mưu cho Lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát ký kết với Bộ Tham mưu Bộ đội Biên phòng về Quy chế phối hợp

và Kế hoạch phối hợp thực hiện công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trên đường thủy của 28 tỉnh ven biển và 4 tỉnh biên giới phía Nam Lực lượng CSGT còn phối hợp với Cục ĐKVN, Cục ĐTNĐ Việt Nam, Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, Cơ quan Tài nguyên môi trường thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành

để kiểm tra công tác đảm bảo TTATGT ở một số địa phương trọng điểm Theo thống

kê chưa đầy đủ, từ năm 2010 đến hết tháng 6/2015, thông qua công tác TTKS, lực lượng CSGT đường thuỷ đã phối hợp với các ngành xử lý 33.019 trường hợp vi phạm, phạt tiền nộp Kho bạc nhà nước trên 14,204 tỷ đồng; đồng thời đề xuất, kiến nghị với các ngành, các cấp có biện pháp khắc phục nhiều sơ hở, bất cập cũng như huy động được sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về giao thông đường thuỷ nội địa trên phạm vi toàn quốc

Tuy nhiên, lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa còn nhiều những khó khăn, phức tạp nhất định Về tự nhiên, các tuyến sông, ngòi khu vực phía Bắc luôn thay đổi khó lường, khi hạn hán kéo dài làm khan hạn nhiều tuyến sông, khi mưa nhiều gây ra

lũ quét ; khu vực miền Trung thường xảy ra bão, lũ; khu vực Nam bộ thường đối diện với tình trạng triều cường và nước biển dâng đã gây ảnh hưởng đến hoạt động giao thông vận tải thủy cũng như công tác đảm bảo TTATGT trên tuyến giao thông đường thủy nội địa Bên cạnh đó, tình trạng vi phạm các quy định của pháp luật trên các tuyến đường thủy nội địa đang diễn ra khá phổ biến với các hành vi, như: lấn chiếm hành lang giao thông đường thủy nội địa để xây nhà, xây dựng các công trình trái phép làm thay đổi dòng chảy, cản trở giao thông; tình trạng phương tiện không đăng ký, đăng kiểm vẫn tham gia lưu thông; điều khiển phương tiện không bằng cấp, không có chứng chỉ chuyên môn; nhiều phương tiện và bến chở khách qua sông không đảm bảo điều kiện an toàn; khai thác cát, sỏi lòng sông; cắm đăng, đáy, nuôi cá lồng, họp chợ ;

sử dụng chất nổ, thiết bị sung điện để đánh bắt thủy hải sản; tình trạng phương tiện

chở quá tải, quá số người quy định, vi phạm quy tắc giao thông vẫn diễn ra ở mức phổ biến và nghiêm trọng Để khắc phục tình trạng vi phạm nêu trên, từ năm 2010 đến

2014, lực lượng Cảnh sát đường thủy cả nước đã tăng cường công tác TTKS và phát hiện XLVP về TTATGT trên tuyến đường thủy nội địa là 985.166 trường hợp, phạt tiền nộp kho bạc Nhà nước hơn 515,258 tỷ đồng Riêng năm 2014 đã xử lý 206.031 trường hợp và xử phạt 118,14 tỷ đồng Những hành vi vi phạm TTATGT đường thủy nội địa nêu trên là những nguyên nhân chủ yếu gây ra các vụ tai nạn giao thông trên các tuyến đường thủy nội địa, có nhiều vụ đặc biệt nghiêm trọng, làm chết và bị thương nhiều người, thiệt hại lớn về kinh tế Từ năm 2010 đến 2014, cả nước xảy ra 693 vụ TNGT, làm chết 568 người, bị thương 78 người, thiệt hại 691 phương tiện và 129 tỷ đồng Ngoài ra, những vụ chết do đuối nước, cháy, nổ, tai nạn lao động xảy ra trên tuyến đường thủy nội địa từ năm 2010 đến 2014 là 348 vụ, làm chết 436 người, làm bị thương 9 người

Bên cạnh những vi phạm về TTATGT nói trên, tình hình hoạt động của các loại tội phạm kinh tế, hình sự, ma túy trên các tuyến đường thủy diễn ra hết sức phức tạp Nổi lên là tình trạng các băng nhóm tổ chức, bảo kê khai thác cát trái phép trên các tuyến sông làm ảnh hưởng dòng chảy; tình trạng vận chuyển ma túy trái phép từ nước ngoài vào nội địa trên các phương tiện thủy; tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại chủ yếu xảy ra trên các tuyến biển thuộc địa bàn Quảng Ninh, Hải Phòng, Bà Rịa -Vũng Tàu, trên tuyến sông biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Cămphuchia (than, xăng, dầu DO, quặng titan, chất thải nguy hại, pháo nổ ), vận chuyển than trái phép từ Việt Nam đi Trung Quốc; vận chuyển thuốc nổ trái phép từ nước ngoài vào Việt Nam; vận chuyển thuốc lá trái phép từ Cămpuchia vào nội địa; đánh bạc, số đề trên các phương tiện thủy Đây là những vấn đề đáng quan tâm và cần thiết phải tập trung đấu tranh, triệt phá Thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên tuyến đường thủy nội địa cho thấy, năm 2013, lực lượng Cảnh sát đường thủy đã tiến hành điều tra, khám phá 305 vụ, trong đó 115 vụ hình sự (71 vụ trộm cắp, 22 vụ đánh bạc, 6 vụ cố ý giây thương tích, 8 vụ bắt truy nã, 5 vụ cưỡng đoạt tài sản, 2 vụ cướp tài sản); 142 vụ kinh tế; 48 vụ ma túy; bắt giữ 385 đối tượng, thu giữ: 140.000 bao thuốc

lá các loại, 104 kg pháo nổ, 50 kg thuốc nổ, 3 quả mìn và 23 kíp nổ, 14.500 lít xăng dầu, 1.500 kg động vật hoang dã, 12, 065 m2 gỗ các loại, 4.100 tấn quặng , 12.950 tấn than, 1.250 tấn xi măng, 2.000 tấn đạm u rê, 174 chai rượu, 141.650 kg đường cát, 20 tấn thức ăn gia súc, 25 bao quần áo Thái, 803.500.000 VNĐ, 52 phương tiện thuỷ, 50 máy thuỷ và nhiều hàng hoá khác, tổng trị giá ước tính khoảng 25 tỷ đồng Năm

2014, lực lượng Cảnh sát đường thuỷ toàn quốc đã phát hiện, bắt giữ 312 vụ, 368 đối tượng phạm pháp, lập biên bản xử lý theo quy định, gồm: 149 vụ kinh tế, 116 vụ hình

sự, 47 vụ ma túy; thu giữ nhiều hàng hoá có giá trị khoảng 200 tỷ đồng

Những tồn tại, yếu kém nêu trên do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có một nguyên nhân rất quan trọng là do công tác quản lý nhà nước về TTATGT đường thuỷ nội địa của các ngành, các cấp còn bị buông lỏng, yếu kém và bất cập Mặc dù các địa phương cơ bản đã xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển giao thông vận tải đường thuỷ nội địa theo lãnh thổ; tuy nhiên, việc quy hoạch hệ thống cảng, bến thuỷ nội địa, các khu vực khảo sát thăm dò khai thác tài nguyên cát, sỏi, nuôi trồng, đánh bắt thuỷ sản, họp chợ, làng chài chưa hợp lý, thiếu căn cứ khoa học Thậm chí, có địa phương còn quy hoạch lấn sông để xây dựng các công trình làm thay đổi dòng chảy, tác động tiêu cực đến các hoạt động giao thông vận tải thủy nội địa Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về TTATGT đường thủy nội địa đã được tiến hành nhưng chưa thường xuyên và hiệu quả không cao Trên thực tế, số đối tượng điều khiển phương tiện tham gia giao thông trên tuyến đường thủy nội địa cố tình vi phạm các quy định của pháp luật luôn ở mức cao, trong đó 2 vi phạm chủ yếu

là phương tiện chở quá tải và quá hạn kiểm định nhưng vẫn đưa vào hoạt động Việc phối hợp giữa các ngành, các cấp chính quyền địa phương chưa chặt chẽ và chưa đề cao trách nhiệm theo đúng quy định của pháp luật Mặt khác, luật Giao thông đường thủy nội địa đã được sửa đổi phù hợp với thực tiễn hoạt động giao thông đường thủy nội địa, nhưng một số văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành vẫn còn một số quy định chưa phù hợp, gây khó khăn cho việc tổ chức thực hiện trong thực tiễn, nhất là trong lĩnh vực quản lý nhà nước về kết cấu hạ tầng giao thông, quản lý phương tiện, người điều khiển phương tiện và quản lý vận tải thuỷ nội địa, phát hiện và xử lý người

vi phạm

Có thể khẳng định rằng, giao thông vận tải có vị trí vô cùng quan trọng trong tiến trình CNH, HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó vận tải hàng hóa

và hành khách của lĩnh vực giao thông đường bộ chiếm tỷ trọng chủ đạo Do vậy, trong những năm vừa qua kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đã được đầu tư xây dựng đáng kể, song cũng chưa thể đáp ứng được yêu cầu thực tiễn khi lưu lượng người

và phương tiện đường bộ tham gia giao thông ngày một gia tăng Để giảm tải cho lĩnh vực giao thông đường bộ, ngoài lĩnh vực vận tải đường sắt và đường hàng không, vừa qua Đảng, Nhà nước đã tập trung đầu tư ngân sách thực hiện các đề án, các quy hoạch phát triển giao thông vận tải đường thuỷ nội địa Do vậy, trong thời gian tới sẽ có nhiều tuyến giao thông đường thuỷ, cảng, bến cảng thủy sẽ được xây dựng mới, được cải tạo, nâng cấp và cấp phép hoạt động, phương tiện giao thông đường thuỷ nội địa sẽ tiếp tục tăng cao; các hoạt động như vận tải, khai thác tài nguyên môi trường, hoạt động thuỷ sản, dầu khí và thăm quan, du lịch trên đường thuỷ nội địa sẽ phát triển sôi động; tình hình TTATGT và TTXH trên đường thuỷ nội địa sẽ có những diễn biến phức tạp mới Chính vì vậy, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đảm bảo TTATGT đường thuỷ nội địa phải được Chính phủ, các bộ, ngành chức năng và

UBND các địa phương cần tiếp tục tăng cường với chất lượng và hiệu quả cao hơn nữa nhằm đạt được mục tiêu là giao thông đường thủy nội địa phải được đảm bảo thông suốt, trật tự, an toàn cho phương tiện, tài sản và bảo vệ môi trường, hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại về người và tài sản do tai nạn giao thông gây ra; phục

vụ phát triển kinh tế - xã hội và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia

Chính vì vậy, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đảm bảo TTATGT đường thuỷ nội địa thời gian tới cần tiếp tục tăng cường, tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau đây:

Thứ nhất, việc nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò và tầm quan trọng về giao

thông đường thuỷ nội địa cũng như công tác đảm bảo TTATGT đường thuỷ nội địa nói riêng phải được quán triệt sâu sắc tại cấp ủy Đảng và các chính quyền các cấp, các cơ quan chuyên ngành và những cá nhân được Nhà nước giao chức năng tổ chức hoạt động giao thông Bởi vì, những đóng góp của giao thông vận tải đường thủy nội địa không chỉ đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh

mà còn có tác dụng thúc đẩy quá trình giao lưu, hội nhập của đất nước ta Do đó, những chủ thể (cá nhân, tổ chức) được giao thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực đảm bảo TTATGT đường thủy nội địa cần tính toán thực hiện đồng bộ các giải pháp về kỹ thuật, an toàn của phương tiện; kết cấu hạ tầng giao thông đường thuỷ nội địa; đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật - nghiệp vụ cho người điều khiển phương tiện thủy; phổ biến, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật cho người tham gia giao thông đường thuỷ nội địa; tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường công tác đấu tranh phòng chống tội phạm nhằm đảm bảo giao thông đường thuỷ nội địa trật tự, an toàn và phát triển bền vững

Thứ hai, hiện nay, luật Giao thông đường thủy nội địa đã được Quốc hội bổ

sung, sửa đổi hoàn thiện cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của các mặt hoạt động trên lĩnh vực đường thủy nội địa Tuy nhiên, ở một số văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan mới ban hành đã có một số hạn chế nhất định Do vậy cần phải tiếp tục rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, của các Bộ, ngành và UBND các địa phương (nghị định, thông tư, chỉ thị, quyết định ) đã ban hành có liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước về giao thông đường thuỷ nội địa, kịp thời đề xuất

bổ sung, sửa đổi hoặc ban hành mới cho phù hợp với thực tế Việc phát hiện ra những hạn chế, những điểm chưa phù hợp trong các quy định nêu trên, ngoài việc nghiên cứu

lý luận, cần phải căn cứ thực tiễn công tác đảm bảo TTATGT đường thủy nội địa Có như vậy, các quy định của pháp luật mới đi vào cuộc sống và đưa các hoạt động giao

thông đường thủy nội địa phục vụ hiệu quả sư nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, đảm bảo cuộc sống bình yên cho người dân

Hiện nay, có những quy định phải được bổ sung, sửa đổi cho phù hợp như: quy định về hành lang bảo vệ luồng chạy tàu, thuyền; quy định về đăng ký, đăng kiểm phương tiện; quy định về đào tạo, cấp bằng, chứng chỉ chuyên môn cho thuyền viên và người lái phương tiện thuỷ và quản lý vận tải thuỷ; quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thuỷ nội địa; quy định về phân công trách nhiệm và quan hệ phối hợp trong công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông

Thứ ba, ngoài việc tiến hành thực hiện các nội dung quy hoạch phát triển và sắp

xếp lại hệ thống cảng, bến thuỷ nội địa; quy hoạch các khu vực khai thác cát, sỏi, khoáng sản, nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản, họp chợ, làng chài, làng nghề trên đường thuỷ nội địa theo đề án quy hoạch tổng thể của Trung ương và các địa phương Nhất thiết các địa phương phải tuân thủ các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước

về Chiến lược pháp triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020, trong đó có chiến lược về giao thông vận tải, tránh tình trạng vì lợi ích trước mắt hoặc cục bộ - địa phương mà làm ăn manh mún, phá vỡ kết cấu chung, làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng - an ninh đất nước Các địa phương cần thiết áp dụng các biện pháp thiết lập lại TTATGT đường thuỷ nội địa tại địa phương mình theo hướng tự chịu trách nhiệm để từng bước nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước của UBND các cấp đối với công tác bảo đảm TTATGT đường thuỷ nội địa

Thứ tư, với nhiệm vụ, quyền hạn của mình được pháp luật quy định, các bộ, ban,

ngành, UBND các địa phương được giao thực hiện công tác quản lý nhà nước về đảm bảo TTATGT đường thủy nội địa theo chức năng, nghiệp vụ chuyên môn hay theo địa bàn - lãnh thổ cần có sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với nhau trên cơ sở phân công, phân cấp trách nhiệm, quyền hạn rõ ràng, tránh trùng dẫm và quyết tâm làm triệt tiêu những sơ hở trong công tác quản lý Đặc biệt, UBATGT Quốc gia là cơ quan tham mưu cho Đảng, Nhà nước về các giải pháp đảm bảo TTATGT cần tập trung làm rõ những nguyên nhân, hạn chế trong việc triển khai các biện pháp đảm bảo TTATGT trên các tuyến đường thủy nội địa thời gian qua và đề xuất phương án tối ưu để các cơ quan, đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước xây dựng chương trình, kế hoạch phù hợp với thực tiễn yêu cầu đòi hỏi

Thứ năm, các cơ quan chức năng kết hợp với cơ quan tuyên truyền (báo, đài )

đổi mới phương pháp, nội dung và mở rộng địa bàn tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường thuỷ nội địa cho mọi đối tượng nhằm nâng cao sự hiểu biết và ý thức tự giác chấp hành các quy định về bảo đảm TTATGT đường thuỷ nội địa của toàn xã hội Chú ý xây dựng các phong trào "Văn hóa giao thông với bình yên sông nước", "Cảng, bến sông an toàn", "Làng chài tự quản, làng chài bình yên" ở

những nơi tiềm ẩn những nguy cơ mất TTATGT đường thủy nội địa, nhất là những địa bàn sông, kênh có nhiều phương tiện thủy qua lại, những nơi thường xảy ra các vụ tai nạn giao thông, đuối nước

Thứ sáu, việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị, phương

tiện, công cụ hỗ trợ, tăng cường biên chế cho các lực lượng thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thuỷ nội địa cần được coi trọng Trong đó, đặc biệt chú trọng khâu đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho các lực lượng chuyên trách và đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị, phương tiện, công cụ hỗ trợ phải xuất phát từ thực tế đòi hỏi, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí và không hiệu quả

Với điều kiện tự nhiên sẵn có rất thuận lợi cho việc khai thác các tuyến sông, kênh, rạch đưa hoạt động giao thông vận tải đường thủy nội địa tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, như đã phân tích, thực trạng tình hình TTATGT đường thủy nội địa hiện nay có rất nhiều yếu tố phức tạp, khó lường, nhất là công tác quản lý, điều hành hoạt động giao thông đường thủy nội địa của các cơ quan chức năng còn nhiều hạn chế, ý thức thức chấp hành các quy định về bảo đảm TTATGT đường thuỷ nội địa của đối tượng tham gia giao thông chưa cao, kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, tai nạn giao thông đường thuỷ nội địa vẫn tiểm ẩn các nguy cơ xẩy

ra bất cứ khi nào Đây là những yêu cầu đòi hỏi các cấp, các ngành chức năng cần chú trọng nâng cao năng lực quản lý nhà nước về TTATGT đường thủy nội địa góp phần quan trọng đảm bảo hoạt động giao thông đường thuỷ nội địa được an toàn, thuận lợi và phát triển bền vững trong tình hình mới

Tài liệu tham khảo:

- Chỉ thị số 09/CT-TW ngày 01/12/2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng;

- Luật Xử lý vi phạm hành chính;

- Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa;

- Các Nghị định số 93/2013/NĐ-CP; Nghị định số 110/2014/NĐ-CP; Nghị định

số 24/2015/NĐ-CP của Chính phủ;

- Quyết định số 16/2000/QĐ-TTg ngày 03/02/2000 của Thủ tướng Chính phủ;

- Quyết định số 1108/QĐ-BGTVT ngày 26/4/2013 của Bộ trưởng Bộ GTVT;

- Báo cáo Tổng kết các năm từ 2010 đến 2014 của Cục Cảnh sát đường thủy - BCA