Lớp bồi dưỡng kiến thức QLNN ngạch chuyên viên

Các chế độ Bảo hiểm xã hội BHXH, bảo hiểm y tế BHYT,bảo hiểm thất nghiệp BHTN luôn được đổi mới để phù hợp với xu thế phát triền của đất nước, cũng như đưa các chế độ đến với mọi người d

LỜI NÓI ĐẦU

Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là chính sách lớn của Đảng và nhà nước, là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết trên cơ

sở đóng và được thụ hưởng Đây là những chính sách mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và cao đẹp, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và nhà nước

Được sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước cũng với sự nỗ lực của lãnh đạo và toàn thể cán bộ, nhân viên toàn ngành thì hơn 20 năm từ khi thành lập, hiện nay ngành BHXH đang trở thành trụ cột an sinh của xã hội Các chế độ Bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT),bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) luôn được đổi mới để phù hợp với xu thế phát triền của đất nước, cũng như đưa các chế độ đến với mọi người dân Những thay đổi được cụ thể hóa thông qua Luật số 46/2014/QH13 ngày 13 tháng 6 năm 2014 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm y tế, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2015, Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2014 có hiệu lực từ ngày

01 tháng 01 năm 2016 và luật Bảo hiểm thất nghiệp được quy định trong Luật việc làm 38/2013/QH13 ngày 16 tháng 11 năm 2013 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2015, góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập cơ bản về chế

độ, chính sách BHXH, BHYT, BHTN trong thời gian qua, tiếp cận một cách đầy

đủ hơn bảo hiểm xã hội của khu vực, thế giới trong quá trình hội nhập quốc tế, đáp ứng tốt hơn quyền được tham gia, được thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội của người dân

Bảo hiểm xã hội huyện An Minh là cơ quan trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Kiên Giang đặt tại huyện An Minh, có chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm

xã hội tỉnh tổ chức thực hiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT; quản lý thu, chi BHXH, BHYT trên địa bàn huyện theo phân cấp quản lý của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và quy định của pháp luật Bảo hiểm xã hội huyện chịu sự quản lý

trực tiếp, toàn diện của Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh và chịu sự quản lý hành chính nhà nước của Ủy ban nhân dân huyện Hiện nay bảo hiểm xã hội huyện có

01 Giám đốc, 01 phó giám đốc, 09 chuyên viên, nhân viên phụ trách chuyên môn, 01 bảo vệ, 01 tạp vụ và 01 tài xế, thực hiện quản lý thu, chi các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho 110 đơn vị sử dụng lao động, trong đó có 2.772 người tham gia BHXH bắt buộc, 1.905 người tham gia BHTN và 101.023 người tham gia BHYT, tập thể BHXH huyện An Minh luôn

nỗ lực cao nhất để hoàn nhiệm vụ được giao và đạt được nhiều giấy khen của BHXH tỉnh và BHXH Việt Nam Tuy nhiên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thì cũng còn một số đơn vị vẫn chưa quan tâm sâu sắc đến chế BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động làm ảnh hưởng đến quyền lợi và uy tín của ngành

Tiểu luận tình huống “Xử lý việc trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,

bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động tại Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa trên địa bàn huyện An Minh ” sẽ nói cụ thể việc đơn vị chưa quan tâm

đến quyền lợi của người lao động và hướng xử lý

Trong quá trình thực hiện tiểu luận này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp

đỡ, hướng dẫn của các thầy, cô của Trường Đào tạo nghiệp vụ bảo hiểm xã hội trong quá trình giảng dạy, truyền đạt kiến thức Tuy nhiên, do trình độ nhận thức

và thời gian có hạn, bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Rất mong nhận được sự góp ý của các Thầy, cô để bài viết của tôi được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa được thành lập từ ngày 01 tháng 01 năm 2014 chuyên phân phối thức ăn, thuốc cho tôm giống trên địa bàn và các huyện lân cận, thời gian đầu thành lập, Công ty có đến cơ quan Bảo hiểm xã hội

để tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho 52 lao động

Anh Danh Thảo sinh năm 1978 người người dân tộc Khơme với trình độ văn hóa chỉ học hết lớp 6 là nhân viên của Công ty, có hợp đồng làm việc từ ngày 01 tháng 03 năm 2016, hằng ngày có nhiệm vụ giao thức ăn, thuốc cho các đại lý bán lẻ với mức lương hưởng theo hợp đồng là 3.500.00 đồng/tháng, ngoài

ra còn số tiền phụ cấp khác tùy theo năng suất làm việc

Trong quá trình làm việc ngày 09 tháng 11 năm 2016 anh Thảo bị sốt thương hàn phải nhập viện, lúc này anh có làm đơn xin nghỉ việc tại Công ty 15 ngày để điều trị bệnh và chi phí nằm viện của anh gia đình tự trả vì không có thẻ BHYT đồng thời trong thời gian nghỉ anh Thảo bị Công ty cắt lương không chi trả Hoàn cảnh của anh Thảo rất khó khăn, anh là lao động chính trong nhà để nuôi vợ và 02 đứa con nhỏ, không có ruộng đất để canh tác nên thu nhập đều dựa vào tiền lương đi làm công của anh Thảo Trong lúc nằm bệnh tại bệnh viện thì có người bạn của anh đến thăm, người bạn này hỏi anh có được tham gia BHXH không sao không có thẻ BHYT? Anh thảo cũng không biết mình có được tham gia không nên mới nhờ người nhà mang hợp đồng đến cho người bạn xem giúp Sau khi xem hợp đồng của anh thảo trong hợp đồng có ghi rõ thời gian hợp đồng làm việc là 12 tháng và anh Thảo được đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định Do đó người bạn của anh thảo đã tư vấn anh liên hệ với Công ty để xem xét được hỗ trợ và thời gian anh nghỉ bệnh sau khi xuất viện có thể thanh toán chế độ ốm đau tại Bảo hiểm xã hội

Sau khi điều trị trong bệnh viện 12 ngày bệnh của anh đã dần bình phục

và hết thời gian 15 ngày nghỉ phép anh quay trở lại Công ty làm việc lúc này anh có liên hệ với kế toán để hỏi thăm về trường hợp của anh, tuy nhiên kế toán vẫn không nói rõ để anh hiểu mà cố tình né tránh, anh yêu cầu gặp lãnh đạo

Công ty để trình bày tuy nhiên vẫn không được gặp, quá bức xúc anh Thảo mang theo hợp đồng làm việc đến Bảo hiểm xã hội huyện trình bày sự việc và nhờ giúp đỡ

Qua tiếp nhận trình bày sự việc của anh Thảo, Bảo hiểm xã hội huyện An Minh tiến hành rà soát hồ sơ thu của Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa Tuy nhiên, trong danh sách lao động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của Công ty lại không có tên anh Danh Thảo Theo trình bày của ảnh Thảo và hợp đồng anh cung cấp thì phía Công ty không đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho anh Thảo đúng như quy định

Với những thông tin cơ bản có được, cơ quan Bảo hiểm xã hội cũng giải thích cụ thể cho anh Thảo biết những quy định, nghĩa vụ, quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, khi có ốm đau, tai nạn… xảy ra và việc không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho anh, trách nhiệm này thuộc về Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa, nơi anh Thảo làm việc

2 PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG

2.1 Nguyên nhân

- Về phía người lao động:

+ Người lao động không am hiểu chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

+ Người lao động chưa quan tâm sâu sắc đến chế độ, quyền lợi của bản thân, mặc dù đã làm việc gần 10 tháng mặc dù không có thẻ BHYT và sổ BHXH anh Thảo cũng không yêu cầu Công ty cấp, làm hồ sơ

+ Đặc biệt trường hợp của anh Danh Thảo anh là người dân tộc và trình

độ văn hóa thấp nên việc hiểu biết về pháp luật, các quy định về quyền và nghĩa

vụ khi tham gia BHXH, BHYT, BHTN càng hạn chế hơn

- Về phía đơn vị sử dụng lao động:

+ Đơn vị không thực hiện đúng quy định về việc trích nộp và đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động, cố tình trốn đóng bảo hiểm xã hội,

bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp để giảm bớt chi phí phải bỏ ra thêm cho người lao động nhằm có được lợi nhuận cao nhất

+ Mặc dù nắm rõ quy định, trách nhiệm đối với người sử dụng lao động trong việc thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội, nhưng cố tình tránh né, hàng tháng vẫn trích lương BHXH, BHYT, BHTN của người lao động nhưng vẫn không đến đăng ký với Bảo hiểm xã hội gây thiệt hại về quyền lợi cho người lao động

- Về phía cơ quan Bảo hiểm xã hội:

+ Chưa tăng cường kiểm tra kịp thời, chặt chẽ dẫn đến chủ sử dụng lao động đã không tham gia đủ số người lao động trong công ty

+ Chưa chủ động trong việc đôn đốc, nhắc nhở đơn vị đối chiếu kịp thời

để đảm bảo tính chính xác cũng như giải quyết những vướng mắc, khó khăn của người lao động tại đơn vị

- Về phía các cơ quan chức năng khác:

Ở đây là sự thiếu quan tâm của công đoàn của Công ty với chính người lao động của mình, chưa giám sát chặt chẽ để đề nghị với lãnh đạo Công ty những quyền lợi chính đáng của người lao động

2.2 Hậu quả

- Người lao động gặp phải khó khăn về kinh tế trong thời gian bị bệnh, đồng thời nếu Công ty trốn đóng lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng nhiều quyền lợi hơn như về BHYT khi có bệnh, ốm đau, tại nạn lao động

sẽ không hưởng hưởng, BHTN sau khi nghỉ việc, quyền lợi BHXH khi hưởng một lần

- Người lao động không được giải quyết chế độ thỏa đáng, kịp thời dẫn đến thiếu tin tưởng vào việc giải quyết của các cơ quan chức năng Nhà nước

- Chủ sử dụng lao động gây mất lòng tin đối với người lao động, đồng thời ảnh hưởng đến uy tín, danh tiếng của Công ty nghiêm trọng hơn có thể xảy

ra tranh chấp với người lao động Tư đó người lao động sẽ không gắn bó lâu dài với công ty

- Theo Điều 26, Điều 28 Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 8 năm 2013 và Nghị định số 88/2015/NĐ-CP ngày 07 tháng 10 năm 2015 sửa đổi

bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thì Công ty sẽ

bị xử phạt về việc trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động

- Việc Công ty trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN làm ảnh hưởng đến quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp, ảnh hưởng đến chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, ảnh hưởng đến mục tiêu “an sinh xã hội” của Đảng và Nhà nước ta

- Nếu không có biện pháp xử lý mạnh tình trạng trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN thì các doanh nghiệp, các công ty, đơn vị khác sẽ “lách luật” để trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho nhiều lao động khác, sẽ ảnh hưởng rất lớn

để quyền lợi của người lao động

- Người lao động không được giải quyết chế độ thỏa đáng, kịp thời dẫn đến thiếu tin tưởng vào việc giải quyết của các cơ quan chức năng Nhà nước, đặc biệt là ngành BHXH và nó làm mất đi ý nghĩa của BHXH Vì bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội

3 XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

Căn cứ hợp đồng lao do động mà anh Danh Thảo cung cấp thì hợp đồng của anh với Công ty là 12 tháng, theo khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội

số 58/2014/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2014, thì anh Thảo thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01 tháng 03 năm 2016 nhưng đơn vị

đã không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định cho anh

Căn cứ Điều 24, điều 25 của Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2014, thì trường hợp của anh Danh Thảo được hưởng chế

độ ốm đau khi nằm viện xong anh sẽ cung cấp giấy ra viện cho Công ty để làm

hồ sơ cho anh hưởng chế độ ốm đau và thời gian được thanh toán ốm đau được quy định tại Điều 26 của Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 ngày 20 tháng

11 năm 2014

Những nội dung cần được xử lý trong tình huống này gồm:

- Do thời gian anh Thảo nằm viện không có thẻ BHYT nên mọi chi tiết điều trị gia đình anh Thảo tự chi trả, vậy chi phí nằm viện điều trị do ai thanh toán?

- Số ngày nằm viện của anh Thảo có được cơ quan Bảo hiểm xã hội thanh toán được không?

- Trách nhiệm chi trả chế độ ốm đau cho anh Hiển thuộc về ai?

- Thời gian anh Hiển làm việc tại công ty mà chưa được tham gia bảo hiểm xã hội sẽ được giải quyết như thế nào?

Trách nhiệm của người lao động (anh Thảo), đơn vị sử dụng lao động (Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa) và cơ quan Bảo hiểm xã hội:

- Người lao động sẽ cung cấp toàn bộ hồ sơ chứng từ có liên quan đến đợt điều trị cho đơn vị sử dụng lao động để đơn vị xem xét giải quyết

- Đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm xem xét, giải quyết theo quy định

- Bảo hiểm xã hội huyện An Minh phối hợp với các cơ quan chức năng, tiến hành kiểm tra Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa để xác định ngoài trường hợp của anh Thảo, còn bao nhiêu người lao động tại đơn vị chưa được tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo đúng quy định

Để giải quyết tình huống công ty trong một thời gian dài không thực hiện trích nộp đúng, đủ BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo quy định của pháp luật, cần phải đặt các quan điểm và mục tiêu xử lý cụ thể như sau:

- Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thì Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa phải truy đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN của người lao động cho cơ quan bảo hiểm xã hội theo đúng luật định

- Xử lý hành vi vi phạm về việc đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động của công ty theo đúng quy định pháp luật

- Thực hiện đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền để có đủ cơ sở pháp lý khởi kiện khi cần thiết nhằm đem lại công bằng trong kinh doanh và thực hiện tốt mục tiêu an sinh xã hội Tạo lòng tin cho người lao động an tâm lao động sản xuất

4 XÂY DỰNG CÁC PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN

4.1 Xây dựng các phương án xử lý tình huống

Để xử lý tình huống trên hợp tình hợp lý và đúng theo quy định của Nhà nước thì cần đưa ra những phương án giải quyết khác nhau sau đó đánh giá ưu nhược điểm của từng phương án Tiếp đó lựa chọn được hướng giải quyết tối ưu nhất cho tình huống, sau khi tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu văn bản, ba phương

án được xây dựng và ưu nhược điểm được phân tích cụ thể, chi tiết như sau:

4.1.1 Phương án 1

- Bảo hiểm xã hội huyện An Minh báo cáo về Bảo hiểm xã hội tỉnh để tiến

hành thanh tra theo quy định Điều 13, Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa sẽ bị xử phạt theo quy định tại Điều 26,

Điều 28 Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 8 năm 2013 của Chính

phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và quy định tại Điều 28, Nghị định số 88/2015/NĐ-CP ngày 07 tháng 10 năm 2015 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số

95/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 8 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động

Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng Đồng thời chi phí điều trị

nằm viện của anh Thảo do Công ty chi trả do không đóng BHXH, BHYT, BHTN cho lao động nên anh Thảo không có thẻ BHYT để sử dụng nên đơn

vị phải gánh chịu khoản chi phí này.

 Phân tích ưu, nhược điểm của phương án 1

• Ưu điểm:

- Mang tính răn đe, đồng thời thể hiện được tính nghiêm minh của pháp luật do áp dụng biện pháp xử lý hành chính đối với hành vi vi phạm pháp luật về trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN

- Giúp hạn chế việc tương tự xảy tại các đơn vị sử dụng lao động

- Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động Tạo lòng tin cho người lao động an tâm làm việc

Nhược điểm:

Tuy đã có sữa đổi số tiền xử phạt nhưng đối với các đơn vị có nhiều lao động thì số tiền phạt vẫn chưa đủ lớn so với số tiền mà đơn vị trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động

4.1.2 Phương án 2

Theo trình bày của anh Danh Thảo và hợp đồng anh cung cấp thì anh thuộc đối tượng đóng BHXH, BHYT, BHTN, Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa phải lập hồ sơ truy đóng lại cho anh và toàn bộ những người lao động khác chưa được tham gia giống như anh Sau đó anh Thảo nộp các hồ sơ điều trị cho đơn vị, đơn vị sẽ lập hồ sơ gồm mẫu C70a, giấy ra viện để gửi về Bảo hiểm xã hội thanh toán chế độ ốm đau cho anh Thảo

 Phân tích ưu, nhược điểm của phương án 2

• Ưu điểm:

- Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động

• Nhược điểm:

Phương án này chưa mang tính răng đe cho các đơn vị cao, dựa vào đây các đơn vị sẽ “lách luật” để trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN

4.1.3 Phương án 3

Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động thì Bảo hiểm xã hội huyện An Minh sẽ hướng dẫn các thủ tục cần thiết cho Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa

để tiến hành truy thu đóng BHXH, BHYT, BHTN cho anh và những lao động chưa được tham gia BHXH, BHYT, BHTN còn lại của Công ty

 Phân tích ưu, nhược điểm của phương án 3

• Ưu điểm:

Tạo lòng tin cho người lao động đối với Nhà nước, với ngành Bảo hiểm

xã hội, giúp người lao động quan tâm hơn quyền lợi của mình khi tham gia BHXH, giúp người lao động yên tâm làm việc

• Nhược điểm:

Công ty truy đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động nhưng chỉ được ghi nhận thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp không được truy hưởng ngược lại các quyền lợi khám chữa bệnh, nghỉ ốm làm thiệt thòi cho người lao động

4.2 Lựa chọn phương án

Sau khi phân tích đánh giá ưu nhược điểm, tính khả thi của từng phương

án, nếu áp dụng một trong những phương án trên thì đều có nhược điểm riêng không mang lại hiệu quả cao nhất nên việc kết hợp cả ba phương án đưa ra là mang tính khả thi, thực thi đúng pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người lao động và đồng thời mang tính răng đe đối với các đơn vị

5 KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN ĐƯỢC LỰA CHỌN

Để thực hiện tốt phương án đã lựa chọn trên, cần phải lên kế hoạch thực hiện tuần tự các bước sau:

- Bước 1:

Cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện An Minh sẽ hướng dẫn thủ tục cần thiết

để Công ty TNHH thủy sản Đông Hòa tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế , bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động và làm hồ sơ giải quyết chế độ ốm đau cho anh Danh Thảo

Theo đó, hồ sơ truy thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 23, Quyết định số 959/QĐ_BHXH ngày