PHẦN I: VIỆC XÁC ĐỊNH TỘI DANH, ÁP DỤNG HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI HÀNH VI PHẠM TỘI LIÊN QUAN ĐẾN PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH COVID-19 Câu hỏi 1: Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc
Trang 1HỘI ĐỒNG PHỐI HỢP PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
TỈNH HẢI DƯƠNG
THÔNG TIN PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
Số tháng 4/2020
(Tài liệu dùng cho Báo cáo viên pháp luật
và Tuyên truyền viên pháp luật)
Cơ quan thường trực: Sở Tư pháp tỉnh Hải Dương Địa chỉ: Số 2 đường Phạm Sư Mệnh, TP Hải Dương
ĐT: 02203833650 – 02203857212.
Trang 3TÀI LIỆU TUYÊN TRUYỀN
TÌM HIỂU MỘT SỐ QUY ĐỊNH, HƯỚNG DẪN
VỀ VIỆC XÉT XỬ TỘI PHẠM, XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH LIÊN QUAN ĐẾN PHÒNG, CHỐNG
DỊCH BỆNH COVID - 19
* Cơ sở pháp lý:
- Bộ Luật Hình sự 2015;
- Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007
và các văn bản hướng dẫn thi hành;
- Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012;
- Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/07/2013của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biệnpháp thi hành Luật Xử lý VPHC và Nghị định số97/2017/NĐ-CP ngày 18/8/2017 sửa đổi, bổ sung một
số điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP;
- Nghị định số 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013của Chính phủ quy định về cưỡng chế thi hành quyếtđịnh xử phạt VPHC;
- Nghị định của Chính phủ quy định xử phạtVPHC trong các lĩnh vực có liên quan đến công tácphòng, chống bệnh truyền nhiễm trong đó có dịch bệnhCovid-19: Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày14/11/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt VPHCtrong lĩnh vực y tế; Nghị định số 109/2013/NĐ-CP ngày
Trang 424/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt VPHC tronglĩnh vực quản lý giá, phí, lệ phí, hóa đơn…
* Văn bản hướng dẫn:
- Hướng dẫn số 45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020của Toà án nhân dân tối cao về việc xét xử tội phạm liênquan đến phòng, chống dịch bệnh Covid-19;
- Công văn số 385/STP-XDKT&TDTHPL ngày06/4/2020 của Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Hải Dương vềviệc xử lý vi phạm pháp luật trong phòng, chống dịchCovid-19
PHẦN I: VIỆC XÁC ĐỊNH TỘI DANH,
ÁP DỤNG HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI HÀNH VI PHẠM TỘI LIÊN QUAN ĐẾN PHÒNG, CHỐNG
DỊCH BỆNH COVID-19
Câu hỏi 1: Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19 đã được thông báo cách ly có hành vi
“trốn khỏi nơi cách ly” bị xử lý theo điều, khoản nào của Bộ luật Hình sự (BLHS)?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghingờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19
đã được thông báo cách ly có hành vi “trốn khỏi nơi cách
Trang 5ly” gây lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho người khác thì
bị coi là trường hợp thực hiện “hành vi khác làm lây landịch bệnh nguy hiểm cho người” quy định tại điểm ckhoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnhtruyền nhiễm cho người
Câu hỏi 2: Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19 đã được thông báo cách ly có hành vi
“Không tuân thủ quy định về cách ly” bị xử lý theo điều, khoản nào của BLHS?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghingờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19
đã được thông báo cách ly có hành vi “Không tuân thủ
quy định về cách ly” gây lây truyền dịch bệnh Covid-19
cho người khác thì bị coi là trường hợp thực hiện “hành
vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người” quyđịnh tại điểm c khoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội làmlây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người
Câu hỏi 3: Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19 đã được thông báo cách ly mà có hành
vi “Từ chối, trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách
ly, cưỡng chế cách ly” bị xử lý theo điều, khoản nào của BLHS?
Trang 6Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghingờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19
đã được thông báo cách ly có hành vi “Từ chối, trốn
tránh việc áp dụng biện pháp cách ly, cưỡng chế cách ly” gây lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho người khác thì
bị coi là trường hợp thực hiện “hành vi khác làm lây landịch bệnh nguy hiểm cho người” quy định tại điểm ckhoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnhtruyền nhiễm cho người
Câu hỏi 4: Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19 đã được thông báo cách ly có hành vi
“Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối” bị xử lý theo điều, khoản nào của BLHS?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người đã được thông báo mắc bệnh; người nghingờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19
đã được thông báo cách ly có hành vi “Không khai báo y
tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối” gây
lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho người khác thì bị coi
là trường hợp thực hiện “hành vi khác làm lây lan dịchbệnh nguy hiểm cho người” quy định tại điểm c khoản 1
Trang 7Điều 240 và bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnh truyềnnhiễm cho người
Câu hỏi 5: Trong trường hợp nào người chưa bị xác định mắc bệnh Covid-19 nhưng sống trong khu vực đã có quyết định cách ly, quyết định phong tỏa bị
xử lý về tội “vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người” theo quy định tại Điều 295?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người chưa bị xác định mắc bệnh Covid-19 nhưngsống trong khu vực đã có quyết định cách ly, quyết địnhphong tỏa thực hiện một trong các hành vi sau đây gâythiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên do phát sinh chi phíphòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quyđịnh về an toàn ở nơi đông người theo quy định tại Điều295:
- Trốn khỏi khu vực bị cách ly, khu vực bị phongtỏa;
- Không tuân thủ quy định cách ly;
- Từ chối, trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách
ly, cưỡng chế cách ly;
- Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặckhai báo gian dối
Trang 8Câu hỏi 6: Khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh để phòng chống dịch bệnh Covid-19 của cơ quan, người có thẩm quyền, trường hợp nào chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý cơ sở kinh doanh dịch vụ bị xử lý về tội “vi phạm quy định
về an toàn ở nơi đông người” theo quy định tại Điều
295 của BLHS?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý cơ sở kinhdoanh dịch vụ (như quán ba, vũ trường, karaoke, dịch vụmát-xa, cơ sở thẩm mỹ…) thực hiện hoạt động kinhdoanh khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinhdoanh để phòng chống dịch bệnh Covid-19 của cơ quan,người có thẩm quyền, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồngtrở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị
xử lý về tội “vi phạm quy định về an toàn ở nơi đôngngười” theo quy định tại Điều 295 của Bộ luật Hình sự
Câu hỏi 7: Người có hành vi đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông thông tin giả mạo, thông tin sai
sự thật, thông tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh Covid-19, gây dư luận xấu bị xử lý theo điều,khoản nào của BLHS?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Trang 9Người có hành vi đưa lên mạng máy tính, mạngviễn thông thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thôngtin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh Covid-19, gây dưluận xấu thì bị xử lý về tội đưa hoặc sử dụng trái phépthông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo quy địnhtại Điều 288 của Bộ luật Hình sự.
Câu hỏi 8: Theo quy định của BLHS, người có hành vi đưa trái phép thông tin cá nhân, bí mật đời tư xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của nhân viên y tế, người tham gia phòng, chống dịch bệnh Covid-19, người mắc bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh Covid-19 có thể bị xử lý về tội gì?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người có hành vi đưa trái phép thông tin cá nhân,
bí mật đời tư xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh
dự của nhân viên y tế, người tham gia phòng, chống dịchbệnh Covid-19, người mắc bệnh, người nghi ngờ mắcbệnh Covid-19 thì bị xử lý về tội làm nhục người kháctheo quy định tại Điều 155 của Bộ luật Hình sự
Câu hỏi 9: Người có hành vi lợi dụng dịch bệnh Covid-19 đưa ra thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc, vật tư y tế về phòng, chống dịch bệnh nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị xử
lý theo điều, khoản nào của BLHS?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Trang 10Người có hành vi lợi dụng dịch bệnh Covid-19 đưa
ra thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc,vật tư y tế về phòng, chống dịch bệnh nhằm chiếm đoạttài sản của người khác thì bị xử lý về tội lừa đảo chiếmđoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 của Bộ luật Hìnhsự
Câu hỏi 10: Người có hành vi đã, đang hoặc nhằm đưa trái phép thuốc, vật tư y tế dùng vào việc phòng, chống dịch bệnh Covid-19 ra khỏi biên giới nước Cộng hòa XHCN Việt Nam nhằm thu lợi bất chính có thể bị xử lý về tội gì?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người có hành vi đã, đang hoặc nhằm đưa tráiphép thuốc, vật tư y tế dùng vào việc phòng, chống dịchbệnh Covid-19 ra khỏi biên giới nước Cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam nhằm thu lợi bất chính thì bị xử lý
về tội buôn lậu theo quy định tại Điều 188 của Bộ luậtHình sự
Câu hỏi 11: Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch bệnh Covid-19 để mua vét hàng hóa nhằm bán lại để thu lợi bất chính bị xử lý về tội gì?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Trang 11Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo
sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch bệnh Covid-19
để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước có thẩmquyền công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóađược Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chínhthì bị xử lý về tội đầu cơ theo quy định tại Điều 196 của
Bộ luật Hình sự
Câu hỏi 12: Người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19 thì bị xử lý về tội gì?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lựchoặc thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ trongphòng, chống dịch bệnh Covid-19 thì bị xử lý về tộichống người thi hành công vụ theo quy định tại Điều 330của Bộ luật Hình sự
Câu hỏi 13: Người có trách nhiệm trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19 nhưng không triển khai hoặc triển khai không kịp thời, đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định gây hậu quả nghiêm trọng thì bị xử lý về tội gì?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
Trang 12Người có trách nhiệm trong phòng, chống dịchbệnh Covid-19 nhưng không triển khai hoặc triển khaikhông kịp thời, không đầy đủ các biện pháp phòng,chống dịch bệnh theo quy định gây hậu quả nghiêm trọngthì bị xử lý về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêmtrọng theo quy định tại Điều 360 của Bộ luật Hình sự.
Câu hỏi 14: Đề nghị cho biết việc áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp trong xử lý các tội liên quan đến phòng, chống dịch bệnh Covid-19?
Trả lời: Theo hướng dẫn tại Công văn số
45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 của Hội đồng Thẩmphán TANDTC thì:
- Áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với trườnghợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây landịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người…)
- Áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, cải tạokhông giam giữ hoặc phạt tù nhưng cho hưởng án treotheo đúng quy định của pháp luật đối với trường hợpphạm tội chưa gây ra hậu quả hoặc gây hậu quả ít nghiêmtrọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh)
- Ngoài việc áp dụng hình phạt chính, Tòa án xemxét áp dụng hình phạt bổ sung và biện pháp tư pháp theoquy định của Bộ luật Hình sự
PHẦN II: THẨM QUYỀN, MỨC PHẠT ÁP DỤNG ĐỐI VỚI HÀNH VI VI PHẠM HÀNH CHÍNH LIÊN QUAN ĐÊN PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH COVID-19
Trang 13Câu hỏi 15: Đề nghị cho biết, thẩm quyền và mức phạt VPHC đối với hành vi không thực hiện đeo khẩu trang khi tham gia nơi công cộng hoặc ra đường thuộc diện không cần thiết?
Trả lời: Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều
11 Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 củaChính phủ quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực y
tế, hành vi không thực hiện đeo khẩu trang khi tham gianơi công cộng hoặc ra đường thuộc diện không cần thiết
có thể bị Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến300.000 đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Thanh tra viên y tế
Câu hỏi 16: Đề nghị cho biết thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi vứt khẩu trang, các chất, vật dụng đã sử dụng không đúng nơi quy định có khả năng làm lây lan bệnh Covid-19?
Trả lời: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 16 Nghị
định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chínhphủ quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực y tế, hành
vi vứt khẩu trang, các chất, vật dụng đã sử dụng khôngđúng nơi quy định có khả năng làm lây lan bệnh Covid-
19 có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Chánh Thanh tra Sở Y tế
Trang 14Câu hỏi 17: Thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi không khai báo khi phát hiện người mắc bệnh Covid-19?
Trả lời: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 6 Nghị
định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chínhphủ quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực y tế, hành
vi không khai báo khi phát hiện người mắc bệnh
Covid-19 có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồngđến 500.000 đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Thanh tra viên y tế
Câu hỏi 18: Thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi không thực hiện việc xét nghiệm phát hiện bệnh Covid-19 theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền?
Trả lời: Theo quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 6
Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 củaChính phủ quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực y
tế, hành vi không thực hiện việc xét nghiệm phát hiệnbệnh Covid-19 theo yêu cầu của cơ quan nhà nước cóthẩm quyền có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến1.000.000 đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Chánh Thanh tra Sở Y tế
Câu hỏi 19: Đề nghị cho biết, thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi không khai báo hoặc khai báo không trung thực, kịp thời diễn biến bệnh Covid-
Trang 1519 của bản thân với thầy thuốc, nhân viên y tế được giao nhiệm vụ?
Trả lời: Theo quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 9
Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 củaChính phủ quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực y
tế, hành vi không khai báo hoặc khai báo không trungthực, kịp thời diễn biến bệnh Covid-19 của bản thân vớithầy thuốc, nhân viên y tế được giao nhiệm vụ có thể bịphạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Thanh tra viên y tế
Câu hỏi 20: Thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi không tuân thủ chỉ định, hướng dẫn phòng, chống lây nhiễm bệnh Covid-19 của thầy thuốc, nhân viên y tế và nội quy, quy chế của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh?
Trả lời: Theo quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 9
Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 củaChính phủ, hành vi không tuân thủ chỉ định, hướng dẫnphòng, chống lây nhiễm bệnh Covid-19 của thầy thuốc,nhân viên y tế và nội quy, quy chế của cơ sở khám bệnh,chữa bệnh có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ100.000 đồng đến 300.000 đồng
Thẩm quyền xử phạt: Chủ tịch UBND cấp xã;
Thanh tra viên y tế
Câu hỏi 21: Đề nghị cho biết thẩm quyền và mức phạt đối với hành vi không đăng ký theo dõi sức khỏe với trạm y tế cấp xã nơi cư trú của người mắc