“Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương Cho đoàn xe kịp giờ ra trận Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa Đánh lạc hướng thù.. - Học v
Trang 1ĐỀ THI KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG
MÔN: NGỮ VĂN THỜI GIAN: 150 PHÚT
I VĂN – TIẾNG VIỆT: ( 8 ĐIỂM )
Câu 1: (4đ) Hãy tìm biện pháp tu từ đặc sắc được sử dụng trong hai câu
thơ đầu
“Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Đánh lạc hướng thù Hứng lấy luồng bom…”
(Trích “Khoảng trời hố bom” – Lâm Thị Mỹ Dạ)
Câu 2: (4đ)
Ngạn ngữ Hi Lạp có câu: “ Học vấn có hững chùm rễ đắng cay nhưng hoa quả lại ngọt ngào”
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy nói rõ quan niệm của em về vấn
đề này?
II TẬP LÀM VĂN: ( 12 ĐIỂM )
"Tình thương là hạnh phúc của con người"
Trang 2ĐÁP ÁN THI KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG
MÔN: NGỮ VĂN THỜI GIAN: 150 PHÚT
I VĂN – TIẾNG VIỆT: ( 8 ĐIỂM )
Câu 1: (4đ)
- Phép tu từ đặc sắc trong hai câu thơ đầu: Nhân hóa (“cứu con đường đêm
ấy khỏi bị thương”)
- Đánh lạc hướng của giặc để chúng không thả bom vào con đường quan trọng của chúng ta
- Từ đó , cho thấy sự hi sinh cao cả, tất cả vì đất nước của các cô gái tyhanh niên xung phong trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Câu 2: (4đ)
a/ Ý nghĩa câu ngạn ngữ:
- Có phép ẩn dụ: chum rễ đắng cay, hoa quả ngọt ngào – tạo nên nghĩa hàm xúc cô đọng
- Học vấn : là trình độ hiểu biết của người có học
- Con đường đi tới học vấn đầy khó khăn, gian khổ( những chum rễ đắng cay)
- Học vấn mang lại niềm vui và hạnh phúc cho con người( hoa quả ngọt ngào)
- Phải nhìn thấy hai mặt của vấn đề và cần xác định rõ chỉ có không ngai khó, chúng ta mới có thể thành công trong học tập
b/ Khẳng định chân lí trong câu ngạn ngữ:
- Có học vấn con người mới có khả năng làm chủ thiên nhiên, làm chủ xã hội, nhất là làm chủ vận mệnh của mình Trên cơ sở ấy, đời sống vật chất và tinh thần mới được nâng cao
- Muốn có học vấn cao phải nỗ lực không ngừng Lao động trí óc vất vả, phải lao tâm khổ trí
- Cần có thái độ khó khăn mấy cũng không lùi bước Thắng không kiêu, bại không nản
- Lấy dẫn chứng minh họa: Bác Hồ, giáo sư toán học Ngô Bảo Châu…
c/ Bày tỏ quan điểm:
- Học vấn không chỉ là tri thức mà còn gồm cả việc rèn luyện tư tưởng, tình cảm, đạo đức, nhân cách cao quý Để đạt được những điều đó, chúng ta cần
cố gắng rất nhiều từ bỏ một thói xấu, làm một việc tốt cũng cần phải đấu tranh với bản thân , vượt qua khó khăn thử thách
- Không phải khi nào trong quá trình học tập đắng cay cũng đến trước, ngọt ngào đến sau Trong học tập, nhiều lúc vừa có nỗi khổ vừa có niềm vui Khi
đã ham học, chăm học thì sự say mê sẽ làm ta quên cả mệt nhọc Những lúc
đó, kết quả học tập sẽ đạt được rất cao
Trang 3II TẬP LÀM VĂN: ( 12 ĐIỂM)
1/ MB:
- Hạnh phúc là một khái niệm tinh thần trừu tượng Tùy theo vai trò, vị trí của từng cá nhân, từ giai cấp trong xã hội mà có những quan niệm khác nhau
về hạnh phúc
2/TB:
- Tình thương: là tình cảm nồng nhiệt làm cho gắn bó mật thiết và có trách nhiệm với người, với vật (Từ điển tiếng Việt)
- Hạnh phúc: là trạng thái sung sướng vì cảm thấy hoàn toàn đạt được ý nguyện (Từ điển tiếng Việt)
cảm, đùm bọc lẫn nhau
+ Như vậy là thỏa mãn mọi ý nguyện, đã được hưởng sung sướng, hạnh
thương:
- Trong phạm vi gia đình:
thân để nuôi dạy con cái nên người Con cái ngoan ngoãn, trưởng thành, cha
mẹ coi đó là hạnh phúc nhất của đời mình
phận hoặc hư hỏng là nỗi đau lớn nhất của cha mẹ
+ Con cái biết nghe lời dạy bảo của cha mẹ, biết đem lại niềm vui cho cha
mẹ, đó là hiếu thảo, là tình thương và hạnh phúc
Trang 4+ Tình thương yêu, sự hòa thuận giữa anh em, giữa cha mẹ và con cái tạo
- Trong phạm vi xã hội:
+ Tình thương chân thành là cơ sở của tình yêu đôi lứa
“Nước chảy liu riu, lục bình trôi líu ríu
Anh thấy cô nàng nhỏ xíu anh thương”
“Tóc em dài em cài hoa lí
Miệng em cười hữu ý anh thương”
“Thò tay mà ngắt ngọn ngò
Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ”
Ngũ lục sông cũng lội, thất bát cửu thập đèo cũng qua”
“Muối ba năm muối đang còn mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
+ Tình thương là truyền thống đạo lí: Thương người như thể thương thân; tạo nên sự gắn bó chặt chẽ trong quan hệ cộng đồng giai cấp, dân tộc
“Bầu ơi thương lấy bí cùng
“Một miếng khi đói bằng một gói khi no”
“Lá lành đùm lá rách”
“Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng”
Trang 5+ Tình thương mở rộng, nâng cao thành tình yêu nhân loại.
- Những tấm gương sáng trong lịch sử coi Tình thương là hạnh phúc của con người:
khoát cho một người lính giữa đêm đông lạnh giá
nước, gác sang một bên những oan ức, bất hạnh của riêng mình
dân trong tình cảnh nô lệ nên đã rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước, cứu
cuộc đời mình
Lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu tình thương, không biết quan tâm, chia sẻ, đồng cảm và giúp đỡ người khác…
Rút ra bài học về phương châm sống xứng đáng là con người có đạo đức, có nhân cách và hành động vì tình thương
3/ KB:
- Tình thương là lẽ sống cao cả của con người Tình thương vượt lên trên mọi sự khác biệt giữa các dân tộc trên thế giới
phải vươn lên chống đói nghèo, áp bức bất công, chiến tranh phi nghĩa… để góp phần xây dựng một thế giới hòa bình thịnh vượng…
)