ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thanh thiếu niên Việt Nam được biểu hiện ở nhiều phương diện : cách sống, lối sống, quan niệm, suy nghĩ, ở hoạt động, nói năng, ăn mặc, ứng xử
Trang 150 đề thi vào lớp 10
Phần đề thi và đỏp ỏn
Đề số 1
I trắc nghiệm
1 Khái niệm văn bản nhật dụng chủ yếu đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập nhật
của nội dung văn bản chứ không phải là một khái niệm thể loại Hãy chọn Đúng hoặc
Sai cho nhận định trên
A Đúng B Sai
2 Nối tên văn bản ở cột A với phương thức biểu đạt ở cột B để có được kết luận chính
xác nhất về hình thức của mỗi một văn bản nhật dụng
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình Tự sự và miêu tả
Ôn dịch, thuốc lá Thuyết minh, nghị luận và biểu cảm
Ca Huế trên sông Hương Thuyết minh và miêu tả
Cuộc chia tay của những con búp bê Nghị luận và biểu cảm
3 Điền cụm từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn chỉnh nhận định :
"Khi học văn bản nhật dụng, nhất thiết phải liên hệ với "
4 Trong văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh", cốt lõi của phong cách Hồ Chí Minh là
gì ? Hãy chọn đáp án đúng nhất
A Vẻ đẹp của sự hiểu biết sâu rộng
B Vẻ đẹp của lối sống giản dị, thanh đạm
C Vẻ đẹp văn hoá với sự kết hợp hài hoà giữa tinh hoa văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại
D Vẻ đẹp của một lối sống hiện đại
II tự luận
Em có suy nghĩ gì về ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thế hệ trẻ Việt Nam ?
Đỏp ỏn đề số 1
I trắc nghiệm
Câu 1 : A
Câu 2 :
Đấu tranh cho 1 thế giới hoà bình Nghị luận và biểu cảm
Ôn dịch, thuốc lá Thuyết minh, nghị luận và biểu cảm
Ca Huế trên sông Hương Thuyết minh và miêu tả
Cuộc chia tay của những con búp bê Tự sự và miêu tả
Câu 3 : Thực tiễn cuộc sống
Câu 4 : C
Trang 2II tự luận
Dàn bài
Mở bài:
Đất nước đang trong quá trình hội nhập quốc tế, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là vấn đề quan trọng, ý thức của thanh thiếu niên Việt Nam trong vấn đề này là điều rất
đáng quan tâm suy nghĩ
Thân bài:
1 ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thanh thiếu niên Việt Nam được biểu
hiện ở nhiều phương diện : cách sống, lối sống, quan niệm, suy nghĩ, ở hoạt động, nói năng, ăn mặc, ứng xử
Qua những biểu hiện trên, có thể thấy rõ ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thanh thiếu niên Việt Nam là như thế nào ?
2 Xem xét nguyên nhân của vấn đề này phải nhìn ở cả 2 mặt : khách quan và chủ
quan Khách quan là sự tác động của môi trường sống, của bối cảnh thời đại Chủ quan
là bản thân sự vận động trong tư duy của đối tượng : các thanh niên, thiếu niên đã quan tâm, suy nghĩ ở mức độ nào về vấn đề này
3 Với một ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc như vậy, thanh thiếu niên Việt Nam
đang tác động như thế nào đến bộ mặt văn hoá dân tộc, đang để lại một kết quả ra sao cho tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh quá trình hội nhập quốc tế đang diễn ra sôi
động
4 Xã hội, gia đình, bản thân mỗi thanh niên, thiếu niên nên làm gì để góp phần khẳng
định bản sắc văn hoá Việt Nam trong cộng đồng quốc tế
Kết bài:
Bản sắc văn hoá là cái riêng của mỗi dân tộc Giữ gìn cái riêng đó là trách nhiệm của mỗi công dân, trong đó có phần quan trọng của thế hệ trẻ
Bài viết tham khảo Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là một tư tưởng luôn được đề cao trong lịch sử xây dựng và phát triển đất nước của nhân dân Việt Nam Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sôi động hiện nay, đây lại càng là vấn đề quan trọng ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thế hệ trẻ, một lực lượng đông đảo và hùng hậu đang là điều được quan tâm đặc biệt của xã hội
Hơn bất kì ai, thanh niên, thiếu niên là những đối tượng bén nhạy nhất với các yếu
tố văn hoá Nhìn vào thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là thành viên của thế hệ 8X, 9X người ta thấy biểu hiện một ý thức đối với bản sắc văn hoá dân tộc Thế hệ trẻ bây giờ nhanh nhạy hơn, năng động hơn, hiện đại hơn, đó là dấu hiệu đáng mừng, bởi nó chứng tỏ tuổi trẻ Việt Nam luôn nắm bắt và theo kịp những yêu cầu của thời đại Thế nhưng, hãy quan sát kĩ một chút, chúng ta sẽ thấy trong cái năng động, hiện đại đó còn
có rất nhiều điều đáng suy ngẫm
Đầu tiên là từ những cái dễ thấy nhất như đi đứng, nói năng, ăn mặc, phục trang
Xu hướng chung của giới trẻ là bắt chước, học theo phim nước ngoài, theo các diễn viên, các ca sĩ nổi tiếng Những mái tóc nhuộm nhiều màu, những bộ quần áo cộc cỡn, lạ mắt, những cử chỉ đầy kiểu cách, những câu nói lẫn lộn Tiếng Anh, Tiếng Việt đó
là biểu hiện của một thứ văn hoá đua đòi phù phiếm Sự chân phương, giản dị mà lịch lãm, trang nhã vốn là biểu hiện truyền thống của người Việt Nam đã không được nhiều bạn trẻ quan tâm, để ý Chạy theo những hình thức như vậy cũng là biểu hiện của việc
Trang 3quay lưng lại với bản sắc văn hoá dân tộc ở một chiều sâu khó thấy hơn là quan niệm, cách nghĩ, lối sống Rất nhiều thanh, thiếu niên Việt Nam không nắm được lịch sử dân tộc dù đã được học rất nhiều, trong khi đó lại thuộc lòng vanh vách tiểu sử, đời tư của các diễn viên, ca sĩ ; không biết, không hiểu và không quan tâm tới các lễ hội dân gian vốn là sinh hoạt văn hoá truyền thống lâu đời của nhân dân trong khi rất sành về
"chát", về ca nhạc, cà phê Ngày lễ, tết họ đến nhà thờ hoặc vào chùa hái lộc nhưng không biết bàn thờ gia tiên đã có những gì Họ coi sự cần cù, chăm chỉ là biểu hiện của sự cũ kĩ, lạc hậu Tất cả đều là biểu hiện của một sự thiếu ý thức trong giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Tiếp xúc với nhiều công dân trẻ tuổi, người ta thấy dấu ấn của bản sắc văn hoá Việt Nam là rất mờ nhạt, mà đậm nét lại là một thứ văn hoá ngoại lại hỗn tạp Đó là một thực trạng đang khá phổ biến hiện nay
Có hai nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên : nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan Về phía khách quan, đó chính là tác động của môi trường sống, của bối cảnh thời đại Thời đại đất nước mở cửa giao lưu, hội nhập với thế giới cho nên văn hoá bên ngoài theo đó mà tràn vào Việt Nam Đâu đâu cũng có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh của một thứ văn hoá mới, hiện đại và đầy quyến rũ Trong một không gian chung như vậy, những nét văn hoá cổ truyền của người Việt dường như
đang có nguy cơ trở nên yếu thế
Về chủ quan, thế hệ trẻ ngày nay ít quan tâm để ý đến vấn đề bản sắc văn hoá Họ thiếu ý thức giữ gìn, bởi thực chất là họ không hiểu được bản sắc văn hoá dân tộc là gì
và cũng không cần hiểu
Những công dân trẻ Việt Nam sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Việt Nam nhưng lại không giống một người dân nước Việt Họ có bề rộng nhưng thiếu chiều sâu, chiều sâu của một tâm hồn Việt, một tính cách Việt Văn hoá dân tộc là cội rễ bền vững của tâm hồn mỗi con người, không lớn lên và bám chắc vào cội rễ đó, mỗi con người chỉ còn là một cá nhân lạc loài giữa cộng đồng của mình Đó là hậu quả đầu tiên dành cho chính mỗi người, đặc biệt là những người trẻ tuổi Và hãy tưởng tượng, nếu thế hệ hôm nay quên đi bản sắc văn hoá dân tộc mình thì trong một tương lai không xa chúng ta sẽ còn lại gì ? và những thế hệ tiếp nối sau này sẽ ra sao ? Bản sắc văn hoá là linh hồn, là gương mặt riêng của mỗi dân tộc, là yếu tố quan trọng để khẳng định vị thế của dân tộc đó ở giữa cộng đồng thế giới Đánh mất bản sắc riêng trong nền văn hoá của mình là đánh mất quá khứ, mất lịch sử, mất cội nguồn và chúng ta chỉ còn là một con số không ở giữa nhân loại Thế hệ trẻ
là những người nắm giữ tương lai của đất nước, bởi vậy, nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là một điều vô cùng cần thiết
Vậy thì cần làm gì để thực hiện được điều đó Trước hết, là phải từ sự tự giác ý thức của mỗi người Mỗi thanh niên, thiếu niên phải thực sự thấy được giá trị của văn hoá dân tộc - những giá trị được chắt lọc và đúc kết từ ngàn đời, được gìn giữ, kế thừa qua bao thăng trầm của lịch sử, đã và đang ăn sâu trong máu thịt của mỗi người dân để
dù có đi đâu, sống ở nơi nào, con người đó vẫn luôn là người dân nước Việt
Gia đình, cộng đồng xã hội cũng phải chung sức, chung lòng để tô đậm thêm nữa những giá trị văn hoá đó trong sự trà trộn phức tạp của những luồng văn hoá khác Mặt khác, cũng cần phải thấy rằng, giữ gìn ở đây không có nghĩa là khư khư ôm lấy cái đã
có Cần phải kế thừa phát huy nhưng đồng thời cũng phải phát triển nó lên bằng cách kết hợp có lựa chọn với những yếu tố văn hoá mới tích cực Từ đó hình thành một nền văn hoá Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, đa dạng, vừa thống nhất, đảm bảo
được yêu cầu "hoà nhập nhưng không hoà tan" trong một thời đại mới Thực hiện điều này là trọng trách, là nghĩa vụ của mỗi công dân, của mỗi thanh, thiếu niên hôm nay
Trang 4Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là đóng góp có ý nghĩa đầu tiên cho đất nước mà mỗi thanh thiếu niên có thể làm và hãy làm bắt đầu từ việc điều chỉnh, uốn nắn chính những hành vi, ý thức của bản thân mình
Đề số 2
I trắc nghiệm
1 Trong các yêu cầu sau, yêu cầu nào là yêu cầu cao nhất của văn bản nhật dụng ?
Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất
2 Trong các văn bản sau, văn bản nào không phải là văn bản nhật dụng ? Khoanh tròn
vào đáp án đúng
A Mẹ tôi
B Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
C Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới
D Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
3 Chọn Đúng hoặc Sai cho nhận định sau : Văn bản nhật dụng có thể sử dụng mọi thể
loại, mọi kiểu văn bản
4 Những nội dung cụ thể sau tương ứng với những phần nào trong bố cục của văn bản
"Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em" Hãy
điền tên từng phần vào trước dấu hai chấm và sắp xếp lại các phần theo trật tự đúng như trong văn bản
A .: Nêu lên thực tế cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay: khổ cực về nhiều mặt, tình trạng bị rơi vào hiểm hoạ
B .: Những điều cần phải làm của từng quốc gia và cộng đồng thế giới, vì sự sống còn, phát triển của trẻ em
C .: Khẳng định những điều kiện thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế có thể đẩy mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em
II tự luận
Khủng bố đang diễn ra hàng ngày tại một số nước và có nguy cơ bùng nổ trên toàn thế giới Những suy nghĩ của em về vấn đề này ?
Đỏp ỏn Đề số 2
I trắc nghiệm
Câu 1: D
Câu 2: C
Câu 3: A
Câu 4: A Sự thách thức
B Nhiệm vụ
C Cơ hội
Sắp xếp theo trình tự : A -> C -> B
II tự luận
Trang 5Dàn bài
Mở bài :
Nền hoà bình của thế giới đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nạn khủng bố
Thân bài:
1 Nạn khủng bố đang lan tràn trên khắp mọi khu vực của thế giới Ngày nào cũng có
cảnh đổ máu bởi khủng bố Khủng bố đang là nỗi lo chung của tất cả các dân tộc
2 Mâu thuẫn, xung đột chính trị giữa các quốc gia, dân tộc, các tổ chức, phe phái là
nguyên nhân của tình trạng này
3 Khủng bố đe doạ nghiêm trọng tới mọi mặt của đời sống con người từ tính mạng
đến của cải, từ vật chất tới tinh thần, khiến nơi nơi đều bao trùm một bầu không khí căng thẳng, hoảng loạn Sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hoá của các quốc gia đều
bị ảnh hưởng bởi nguy cơ khủng bố
4 Tất cả mọi người, mọi quốc gia đều phải cùng thể hiện rõ quyết tâm đẩy lùi khủng
bố bằng những biện pháp cụ thể ; bảo vệ trái đất khỏi nạn khủng bố cũng chính là bảo
vệ mái nhà chung của tất cả chúng ta
Kết bài:
Thế giới sẽ tươi đẹp hơn nếu như con người không đối đầu và tàn hại lẫn nhau
Bài viết tham khảo Khát vọng lớn nhất của nhân loại từ thuở xa xưa đến giờ vẫn là khát vọng về một nền hoà bình thực sự và vĩnh cửu Thế nhưng trong lịch sử, nhân loại cũng đã bao lần phải chứng kiến cảnh bầu trời xanh của trái đất trong vẩn đục bởi khói lửa chiến tranh Hiện nay, nạn khủng bố ở rất nhiều quốc gia trên thế giới đang phá vỡ bầu không khí hoà bình của tất cả mọi người
Từ "khủng bố" đã trở thành một từ rất quen thuộc đối với con người hôm nay Gắn
liền với nó là cảnh đổ máu tang thương, là người chết, là đổ nát tan hoang, là nỗi kinh hoàng ám ảnh bao người sống sót
Các phương tiện thông tin ngày nào cũng sẵn những tin về những thảm cảnh như vậy Tai hoạ khủng bố có thể đến với bất kì ai, ở bất cứ nơi nào : trong nhà hàng, siêu thị, trường học, nhà trẻ, công viên, bến xe, máy bay Cách thức khủng bố cũng rất đa dạng : gài bom, tấn công trực tiếp, bắt cóc con tin, đặc biệt nguy hại là bọn khủng bố
có thể sử dụng cả vũ khí sinh học, hoá học để reo giắc thảm hoạ cho con người Khủng
bố ngày càng trở nên nghiêm trọng, bởi qui mô và mức độ tàn phá của nó Thế giới hẳn sẽ không bao giờ quên được ngày 11 tháng 9, ngày mà toà tháp đôi chọc trời, biểu tượng cho sức mạnh và nền kinh tế Mĩ đổ sụp xuống trong tiếng la hét kinh hoàng của hàng ngàn người Đấy là hồi chuông cảnh báo có sức thuyết phục nhất về tội ác khủng
bố Tác giả của những vụ khủng bố lại là những kẻ giấu mặt đang tạo thành một tổ chức mà mạng lưới của nó có mặt ở hầu khắp các khu vực của thế giới Bởi thế, không một ai trên thế giới biết tai hoạ có thể sẽ đổ ập xuống đầu mình lúc nào Một bầu không khí lo lắng, hoang mang đang bao trùm lên cuộc sống của toàn nhân loại
Đằng sau mỗi một vụ khủng bố bao giờ cũng tồn tại một nguyên nhân Nhưng nguyên nhân bao trùm của mọi cuộc khủng bố vẫn là những bất đồng về chính trị, dẫn
đến mâu thuẫn, xung đột dai dẳng về chính trị, về sắc tộc, về tôn giáo trong cộng
đồng thế giới
Hậu quả mà nạn khủng bố để lại là vô cùng nghiêm trọng Hàng năm, những vụ khủng bố đã cướp đi không biết bao nhiêu sinh mạng con người, gây nên cảnh đổ máu tàn khốc, cảnh cha mất con, vợ mất chồng, gia đình, người thân li tán Những người
Trang 6may mắn sống sót thì trở thành người tàn phế, mang di chứng suốt đời Khủng bố còn làm tiêu tốn biết bao nhiêu công sức, của cải của con người Tài sản, nhà cửa, các công trình kiến trúc mà bao người phải nỗ lực trong nhiều năm tháng mới tạo dựng lên được chỉ trong một tích tắc đã bị huỷ hoại hoàn toàn Nhiều người bị đầy vào cảnh không nhà, không cửa, tay trắng chỉ trong giây phút Kèm theo đó, nguy hiểm hơn là môi trường sống của trái đất bị đặt trong nguy cơ bị huỷ diệt bất cứ lúc nào Đây là những hậu quả tức thời trước mắt mà ai cũng có thể nhìn thấy Bên cạnh đó, còn tồn tại những hậu quả lâu dài cho tương lai loài người Khủng bố khiến cho mâu thuẫn, xung đột trên thế giới ngày càng trở nên gay gắt quyết liệt Khối thống nhất, nền hoà bình mà nhân loại nỗ lực xây dựng đã bị xâm hại và lung lay thực sự Khủng bố chưa phải là một cuộc chiến tranh công khai trên một phạm vi rộng nhưng tiến hành khủng bố là cách tốt nhất để nuôi dưỡng mầm mống và làm bùng phát chiến tranh trên toàn thế giới Nhân loại sẽ như thế nào, sẽ đi về đâu khi chiến tranh lại bùng nổ trong lúc hậu quả của hai cuộc chiến tranh thế giới ở thế kỉ XX hãy còn đó Không chỉ có vậy, nạn khủng bố lan tràn khiến tất cả mọi người ở khắp nơi trên trái đất mất đi cảnh giác an toàn, cảnh giác yên tâm trong cuộc sống Trái đất là ngôi nhà chung và là ngôi nhà duy nhất của loài người giữa vũ trụ, thế nhưng con người đang cảm thấy sợ khi sống dưới mái nhà của mình Nỗi ám ảnh về khủng bố len lỏi vào cuộc sống bình yên của mọi người và đang mài mòn, thách thức sức chịu đựng của tất cả Khả năng huỷ hoại thần kinh loài người của nó còn lớn và tai hại gấp nhiều lần khả năng làm đổ máu hay phá huỷ tài sản
Khủng bố, đó là kẻ thù của một nhân loại tiến bộ và văn minh
Cần làm gì để ngăn chặn nguy cơ này ? Các nước trên thế giới đều coi đây là vấn
đề an ninh quốc gia và có rất nhiều biện pháp thiết thực, cương quyết để bảo vệ tính mạng, tài sản cũng như cuộc sống của người dân Tuy nhiên, vẫn chưa thể hết, chưa thể chấm dứt tình trạng này Cuộc đấu tranh với nạn khủng bố sẽ còn kéo dài và vô cùng nan giải, bởi kẻ thù của chúng ta cũng tựa một con quái vật khổng lồ ẩn mình trong bóng tối, nó sẵn sàng tấn công con người bất cứ lúc nào nhưng không bao giờ lộ mặt Để có thể chiến thắng được, loài người phải xích lại gần nhau hơn nữa và phải bắt
đầu từ những việc tưởng rất xa xôi : giáo dục, hình thành cho những thế hệ tương lai một tình yêu hoà bình bền vững Có như vậy, trái đất của chúng ta mới mãi mãi là một
tổ ấm giữa dải thiên hà mênh mông lạnh lẽo
Thế giới sẽ tuyệt vời biết mấy nếu ngày mai sẽ không còn bạo lực, không còn thù hằn và chết chóc ! Con người tàn hại lẫn nhau thực chất là đang tàn hại chính mình ! Hãy góp một tiếng nói chung vào cuộc chiến chống khủng bố trên toàn thế giới
Đề số 3
I trắc nghiệm
1 Các văn bản nhật dụng ở lớp 8 và lớp 9 đã đề cập tới những vấn đề nào trong các
vấn đề sau đây ? Khoanh tròn vào đáp án đúng
A Môi trường
B Văn hoá
C Dân số và tương lai loài người
D Quan hệ giữa con người và thiên nhiên
E Giáo dục
G Quyền sống của con người
Trang 7H Bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh
I Hội nhập thế giới và giữ gìn bản sắc dân tộc
K Danh lam thắng cảnh
2 Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là nội dung của văn bản
nhật dụng nào ?
3 Điền từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn chỉnh kết luận về thể loại của văn bản "Đấu
tranh cho một thế giới hoà bình" :
"Về thể loại, văn bản này thuộc loại "
4 Tuyên bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em được công bố vào ngày, tháng,
năm nào ?
II tự luận
Có rất nhiều bạn nhỏ bằng tuổi em nhưng phải rời nhà ra kiếm sống ở các thành phố Suy nghĩ của em về vấn đề này ?
Đỏp ỏn Đề số 3
I trắc nghiệm
Câu 1: A, C, G, H, I
Câu 2: Văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh"
Câu 3: Nghị luận
Câu 4: 30 - 9 - 1990
II tự luận
Dàn bài
Mở bài :
Tình trạng nhiều thiếu niên phải sớm rời mái nhà của mình để đến những thành phố kiếm sống đã trở thành tình trạng phổ biến
Thân bài :
1 Số lượng trẻ em từ nông thôn đến thành thị kiếm sống hiện nay là rất nhiều Các em
thuộc đủ mọi lứa tuổi, làm nhiều công việc khác nhau Cuộc sống của các em rất vất vả, khó nhọc
2 Nguyên nhân khiến các em phải rơi vào tình trạng này thì rất nhiều nhưng nhiều
nhất vẫn là do cái nghèo Cái nghèo làm nảy sinh nhiều cảnh ngộ, chịu thiệt thòi nhiều nhất từ những cảnh ngộ đó là những đứa trẻ Bên cạnh đó còn do sự thiếu quan tâm của người lớn
3 Tình trạng này sẽ dẫn đến nhiều hậu quả khó lường, không chỉ đối với xã hội mà đối
với trước hết là bản thân các em Sống xa gia đình, trong một môi trường phức tạp, tuổi lại còn nhỏ, chắc chắn sẽ ảnh hưởng không ít tới tâm hồn, nhận thức của các em Từ
đó mà sẽ có tác động ngược lại của các em đối với môi trường chung của xã hội
4 Cần phải có những biện pháp, những giải pháp để giảm thiểu và dần dần xoá bỏ tình
trạng này Đó cũng là cách để xã hội góp tay thực hiện vấn đề quyền trẻ em một cách thiết thực nhất
Kết bài:
Tình trạng trẻ em lang thang kiếm sống ở thành phố là nỗi nhức nhối chung của cả xã hội Xã hội sẽ văn minh hơn, công bằng và tiến bộ hơn nếu ở đó mọi trẻ em đều
được hưởng những quyền mà các em có
Trang 8Bài viết tham khảo Trẻ em là tương lai của thế giới Trẻ em sinh ra phải được chăm sóc, nuôi dưỡng,
được yêu thương, bảo vệ và học tập đầy đủ Đó là quyền mà bất kì đứa trẻ nào cũng
được hưởng Thế nhưng trong thực tế thì không phải như vậy Có rất nhiều bạn nhỏ khi lớn lên đã phải sớm rời bỏ mái nhà để tìm đến kiếm sống ở những thành phố, những khu đô thị xa lạ Hiện tượng này không còn là cá biệt mà đã trở thành một tình trạng phổ biến, một vấn đề của cả xã hội
Đặt chân đến bất kì thành phố, khu đô thị dù lớn, dù bé nào người ta cũng có thể
dễ dàng bắt gặp những đứa trẻ lang thang đến từ nhiều vùng quê khác nhau Đó là những cô bé, cậu bé tuổi còn rất nhỏ, tâm hồn còn rất ngây thơ, non nớt Các em đáng
lẽ phải đang ở nhà và cắp sách đến trường như bao bạn nhỏ cùng trang lứa khác, nhưng lại phải một thân một mình bươn chải kiếm sống Các em tìm đến thành phố với mục
đích lớn nhất là kiếm tiền để nuôi sống bản thân và giúp đỡ gia đình Mỗi em tự tìm cho mình một công việc : em đánh giày, em bán báo, em đi làm người giúp việc trong các gia đình, các quán ăn Bất cứ việc gì làm được và có người cần các em đều có thể làm Việc ít, người nhiều - nhiều khi phải tranh cướp, giành giật mới kiếm được miếng
ăn ít ỏi
Một mình giữa nơi đông đúc, không có người thân thích bên cạnh, các em phải tự
lo cho mình mọi chuyện, từ ăn uống đến chỗ ngủ qua đêm rồi khi ốm đau bệnh tật Cuộc sống của các em rất bếp bênh và khổ cực, có biết bao nhiêu cay đắng, rủi ro rình rập theo mỗi bước chân của những đứa trẻ này Nhìn khuôn mặt của các em, người ta thấy hiện rõ sự mệt mỏi, cái già dặn trước tuổi bên cạnh chút hồn nhiên, non nớt của tuổi thơ còn sót lại Đấy là điều khiến chúng ta, bạn và tôi, những đứa trẻ may mắn
đang được che chở dưới mái ấm gia đình và ngày ngày cắp sách đến trường, không thể không suy nghĩ
Đứa trẻ nào cũng muốn được yêu thương, được chăm sóc, được sống giữa vòng tay gia đình và bạn bè Thế nhưng, tại sao vẫn có nhiều bạn nhỏ phải tự bước vào đời kiếm sống sớm đến vậy ? Nguyên nhân đầu tiên của tình trạng này vẫn là do cái nghèo Nơi các bạn nhỏ này bước chân ra đi đều là những vùng nông thôn xa xôi Gia đình có mỗi một nghề làm ruộng, đất thì ít, anh chị em thì đông, đến ngày mùa đầu tắt mặt tối mà vẫn không đủ ăn Không có tiền đi học, các bạn nhỏ ở nhà rồi rời nhà đi kiếm sống để bớt gánh nặng cho gia đình Cũng có khi là do cảnh cha mẹ không hoà hợp, suốt ngày cãi cọ, không để ý đến con cái, các em cũng tự bỏ nhà lên phố rồi cha mẹ li thân, li
dị, hay do mất cha, mất mẹ khiến các em không còn chỗ dựa Nói chung, có trăm nghìn lí do đẩy các bạn nhỏ vào cảnh tha phương Đằng sau tất cả những lí do đó vẫn phải khẳng định một điều đó là sự thiếu quan tâm của người lớn Nếu các bậc làm cha, làm mẹ biết nghĩ cho các em nhiều hơn thì chắc chắn dù trong bất cứ hoàn cảnh nào
họ cũng sẽ không để cho con em mình vào đời bươn chải vật lộn với miếng ăn khi còn quá nhỏ dại như vậy Sống trong cảnh thiếu thốn, cảnh không yên ổn của gia đình đã
là một thiệt thòi, giờ phải rời mái nhà đang che chở cho các em, một thân một mình mưa nắng chốn xa lạ, đó là lời cảnh báo cho cả xã hội về vấn đề đảm bảo những quyền lợi chính đáng cho tất cả mọi đứa trẻ
Tình trạng trẻ em từ nông thôn ra thành phố kiếm sống đã và đang để lại rất nhiều những hậu quả nghiêm trọng Sống trong một môi trường đua chen phức tạp, tiếp xúc với đồng tiền, với cơ chế thị trường quá sớm khiến nhận thức, nhân cách, tâm hồn của các em phát triển một cách lệch lạc, không tự nhiên và thiếu lành mạnh Thật khó mà dám khẳng định là tất cả những đứa trẻ đó sẽ có một tương lai bình thường và và tốt
đẹp Bị ép phải già trước tuổi, phải từ giã tuổi thơ khi còn quá nhỏ, phải sống trong cô
Trang 9đơn ghẻ lạnh, không có một bàn tay vỗ về chăm sóc, không có người chỉ đường dẫn lối ai dám đảm bảo rằng, tất cả những em nhỏ đó sẽ đều trở thành những công dân lương thiện và có ích Thực tế cho thấy nhiều đứa trẻ trong số đó đã trở thành tội phạm trước khi trở thành một công dân Chúng móc túi, cướp giật, trộm cắp, lừa đảo, sa vào các tệ nạn xã hội và trở thành gánh nặng của cộng đồng Đa phần các em nhỏ khi mới rời nhà đi đều là những đứa trẻ hiền lành, ngây thơ, chỉ sau một thời gian đã trở thành những đứa trẻ hoàn toàn khác Lối sống nơi đô thị đã làm mất đi ở các em bản tính trong sáng, hồn nhiên, vô tư Đó là những di chứng tinh thần rất có hại cho các em khi
đến tuổi trưởng thành
Như vậy, tình trạng trẻ em rời nhà đến kiếm sống ở các thành phố sẽ tạo nên những hậu quả khôn lường đối với chính những đứa trẻ và với toàn xã hội Cần phải làm gì để xoá bỏ tình trạng này để trẻ em tất cả mọi vùng miền đều được hưởng những quyền chính đáng mà các em có Đây là trách nhiệm không của riêng ai Sự quan tâm
là điều đầu tiên cần phải có Và trước hết phải là từ gia đình, cha mẹ và những người thân của các em Tạo dựng cho các em một mái ấm bình yên, cho các em một môi trường trong lành để các em được lớn lên, được trưởng thành một cách tự nhiên, lành mạnh là điều các bậc làm cha, làm mẹ phải làm Mỗi địa phương cũng cần có những biện pháp cụ thể để giúp những em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt giải quyết những khó khăn vướng mắc Ví như giúp các em có việc làm ngay trên quê hương mình, hỗ trợ để các em có đủ điều kiện đến trường và rộng hơn là cả xã hội Dành cho các em một cái nhìn độ lượng, nhân ái, một cử chỉ quan tâm dù là rất nhỏ bé, là mỗi người đã và đang góp phần đem đến cho mỗi số phận tội nghiệp đó những giá trị rất lớn lao
Nhà nước đã có nhiều hành động cụ thể để giải quyết vấn đề này Như giao cho các tỉnh, các địa phương đưa các em trở về, tạo công ăn việc làm, giúp các em ổn định cuộc sống tại quê nhà, được học tập, vui chơi như mọi đứa trẻ khác Việc làm này bước
đầu đã tạo nên những biến đổi rất tích cực, rất nhiều bạn nhỏ đã yên tâm trở về, lao
động và sinh hoạt trên quê hương mình, tìm thấy niềm vui mới Sự quan tâm của Nhà nước là rất kịp thời và thiết thực Tuy nhiên, để chấm dứt hẳn tình trạng này thì cần có thời gian và sự quan tâm hơn nữa của tất cả mọi người trong cộng đồng
Một xã hội không thể coi là văn minh, là công bằng và tiến bộ khi mà ở đâu đó vẫn có nhiều đứa trẻ bị đẩy ra đường kiếm tiền thay cho việc đến trường đi học Cho các em một quá khứ êm đềm, một hiện tại bình yên hạnh phúc và một tương lai được
đảm bảo, đó cũng là cách để tạo dựng một thế giới tốt đẹp cho tất cả mọi người
Đề số 4
I trắc nghiệm
1 Đề cập, bàn luận, thuyết minh, miêu tả, đánh giá những vấn đề, những hiện tượng
gần gũi, bức thiết đối với đời sống trước mắt của con người và cộng đồng, là biểu hiện cho tính chất gì của văn bản nhật dụng ?
2 Hãy sắp xếp lại hệ thống luận cứ trong văn bản "Đấu tranh cho một thế giới hoà
bình" (G.Mac-ket) sao cho chính xác nhất với cách trình bày của tác giả
A Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉ người
B Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ có khả năng huỷ diệt cả trái đất và các hành tinh khác trong hệ mặt trời
C Tất cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân, đấu tranh cho một thế giới hoà bình
Trang 10D Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngược lại lí trí của loài người mà còn ngược lại với lí trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá
3 Chọn Đúng hoặc Sai cho nhận định sau : Bài học quan trọng được rút ra từ văn bản
"Phong cách Hồ Chí Minh" là : cần phải hoà nhập với khu vực và quốc tế nhưng cũng cần phải giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc
II tự luận
Một số người làm cha, làm mẹ thường xuyên đánh đập, chửi mắng con cái và cho rằng : "thương cho roi cho vọt"
Hãy trình bày những suy nghĩ của em về hiện tượng này
Đỏp ỏn Đề số 4
I trắc nghiệm
Câu 1: Tính cập nhật
Câu 2: B -> A -> D -> C
Câu 3: A
II tự luận
Dàn bài
Mở bài :
Con cái muốn trưởng thành phải nhờ sự giáo dưỡng của cha mẹ Các bậc làm cha, làm mẹ có nhiều cách giáo dục con cái khác nhau, trong số đó có nhiều người chọn cách mắng chửi, thậm chí đánh đập như là một biện pháp dạy dỗ tốt nhất đối với con
em mình
Thân bài :
1 Rất nhiều đứa trẻ từ những năm tháng ấu thơ cho đến khi trưởng thành hiếm khi,
thậm chí chưa bao giờ được nghe một lời bảo ban, khuyên nhủ dịu dàng của cha mẹ Bất kì lúc nào, trong bất cứ chuyện gì, cha hoặc mẹ, hoặc cả cha lẫn mẹ đều có một hình thức duy nhất đối với các em : quát tháo, mắng chửi bằng những lời lẽ hết sức gay gắt, thô bạo ; hay nặng hơn là dùng roi vọt và đánh đập Biện pháp này được áp dụng trong tất cả mọi việc, mọi tình huống, chỉ cần cha mẹ không cảm thấy hài lòng, thì dù là chuyện nhỏ như cái nhà chưa được sạch, quần áo chưa được gọn gàng, đến những chuyện lớn hơn, như bị điểm kém, đi học về muộn, bị cô giáo phê bình, đánh nhau, cãi lộn cha mẹ đều ngay lập tức dạy dỗ con mình bằng cách này
Đối với họ, đấy là cách giáo dục con cái tốt nhất, bởi vì làm như vậy các em sẽ sợ
và không bao giờ dám phạm lỗi nữa Theo họ đó còn là cách để thể hiện tình yêu
thương, bởi vì "th ương cho roi cho vọt"
2 Thực chất, cách giáo dục này không phải là một biện pháp tích cực và có hiệu quả
Điều này đã được minh chứng bằng thực tế Rất nhiều đứa trẻ bước ra khỏi những năm tháng ấu thơ với nỗi ám ảnh không bao giờ mất về cách đối xử thô bạo của cha mẹ đối với bản thân mình Làm bất cứ việc gì cũng có thể bị chửi mắng và khi lỡ phạm lỗi thì
bị đánh đập thậm tệ Cứ ròng rã liên tục như vậy, cuối cùng những đứa trẻ không tiến
bộ lên chút nào mà thậm chí là còn ngược lại : từ ngoan thành hư, từ hiền thành dữ, từ thông minh lanh lợi hoá ra lì lợm, chậm chạp Nhìn chung, có hai xu hướng phát triển cơ bản : hoặc là quậy phá nghịch ngợm, hoặc là trở nên trầm cảm khó gần Trước mặt cha mẹ, các em dường như ngoan hơn, nhưng thực chất cái ngoan đó chỉ là đối phó