Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng CNXH ở việt nam và sự vận dụng của đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước hiện nay

Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng CNXH ở việt nam và sự vận dụng của đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước hiện nay Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng CNXH ở việt nam và sự vận dụng của đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước hiện nay Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng CNXH ở việt nam và sự vận dụng của đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước hiện nay

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài : Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng CNXH ở Việt Nam

và sự vận dụng của Đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay.

Học viên: Trương Thị Tú Nhi

Mã sinh viên: 2055380038

Lớp: Truyền Thông Chính Sách K40

2021 – Hà Nội

M Ụ C L Ụ C

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 4

1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội 41.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 12

Chương 2: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG CÔNG CUỘC CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY 18

2.1 Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cũng chính là mục tiêu cao cả, bất biến của toàn Đảng, toàn dân ta 182.2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động, khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực, trước hết là nội lực để đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức 182.3 Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại 192.4 Chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy nhà nước, đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, để xây dựng chủ nghĩa xã hội 19

KẾT LUẬN 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lê Nin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, là

sự kết tinh tinh hoa văn hóa của dân tộc và trí tuệ của thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa yêu nước, truyền thống nhân

ái và tư tưởng cộng đồng làng xã Việt Nam, được hình thành từ lâu đời trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc

Hồ Chí Minh đã từng biết đến tư tưởng chủ nghĩa xã hội sơ khai ở phương Đông, qua "thuyết đại đồng "của Nho giáo, chế độ công điền ở phương đông là cơ sở kinh tế tạo nên sự liên kết cộng đồng bền chặt của người Việt Nam Khi ra nước ngoài khảo sát cách mạng thế giới, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy trong học thuyết Mác về lý tưởng một xã hội nhân đạo, về con đường thực hiện ước mơ giải phóng các dân tộc bị áp bức khỏi ách nô lệ Đến năm 1923, Nguyễn Ái Quốc đến Liên Xô, lần đầu tiên biết đến "chính sách kinh tế mới" của Lênin, được nhìn thấy thành tựu của nhân dân xô-viết trên con đường xây dựng xã hội mới Tư tưởng Hồ Chí minh là ngọn cờ dẫn dắt sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta, trong đó tư tưởng về chủ nghĩa xã hội là một bộ phận hết sức quan trọng.Nhất quán với các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng, chủ nghĩa xã hội là một học thuyết khoa học và cách mạng của giai cấp vô sản nhằm xóa bỏ ách thống trị tư bản chủ nghĩa, thực hiện lý tưởng giải phóng giai cấp và giải phóng toàn thể xã hội loài người Chủ nghĩa xã hội còn được hiểu với tư cách là một chế độ xã hội thuộc hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà việc xây dựng và hoàn thiện nó như là một quá trình lịch sử lâu dài để từng bước đạt tới mục tiêu Hồ Chí Minh đã nêu lên quan điểm của mình về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mac – Lênin về chủ nghĩa xã hội và tình hình thực tiễn xã hội việt Nam, đặc điểm của dân tộc Việt nam lúc bấy giờ Hồ Chí Minh

đã làm phong phú thêm cách tiếp cận về chủ nghĩa xã hội, đóng góp vào phát triển lý luận của chủ nghĩa Mac – Lênin Qua nhiều năm xây dựng chủ nghĩa xã hội bằng việc vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội vào đất nước ta qua từng thời kỳ, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu Và trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Việt Nam trong những thời kỳ sau thì những giá trị của chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội vẫn là những cơ sở lý luận căn bản nhất

Qua bài tiểu luận này em xin làm rõ thêm “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng CNXH ở Việt Nam và sự vận dụng của Đảng ta trong công cuộc côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay ”.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu:

Tiểu luận nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam, từ đó làm rõ sự vận dụng của Đảng ta trong công cuộc công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam

- Làm rõ sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam của Đảng ta trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Tiểu luận nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam

* Phạm vị nghiên cứu:

Tiểu luận tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủnghĩa xã hội ở Việt Nam và sự vận dụng của Đảng ta trong công cuộc côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay thông qua các tác phẩm, bài nói, bàiviết

4 Cơ sở lý luân và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luân nghiên cứu :

Tiểu luận được triển khai trên nền tảng lý luận cơ bản của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vềxây dựng chủ nghĩa xã hội

Mác-* Phương pháp nghiên cứu:

Tiểu luận sử dụng phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Ngoài ra, tiểu luận còn sử dụng các phươngpháp kết hợp lịch sử - logic, phân tích – tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, đối chiếu,

so sánh,…

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Làm rõ hệ thống tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm 2 chương

và 6 tiết

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Ở VIỆT NAM 1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

1.1.1 Phương thức tiếp cận của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

Trước hết, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diện kinh tế.

Hồ Chí Minh đã tiếp thu những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin, vận dụng sáng tạo và đưa ra nhiều kiến giải mới phù hợp với Việt Nam.Người khẳng định vai trò quyết định của sức sản xuất đối với sự phát triển của

-xã hội cũng như đối với sự chuyển biến từ -xã hội nọ sang -xã hội kia Trên cơ sởnền tảng kinh tế mới, chủ nghĩa xã hội sẽ xác lập một hệ thống các giá trị đặcthù mang tính nhân bản thấm sâu vào các quan hệ xã hội Người cũng khẳngđịnh, trong lịch sử loài người có 5 hình thức quan hệ sản xuất chính, và nhấnmạnh, "không phải quốc gia dân tộc nào cũng đều trải qua các bước phát triểntuần tự như vậy” Người sớm đến với tư tưởng quá độ tiến thẳng lên chủ nghĩa

xã hội không trải qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa

Thứ hai, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ khát vọng giải phóng dân tộc Việt Nam.

Người đã tìm thấy trong học thuyết khoa học và cách mạng của Mác conđường chân chính để giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con

người Trong bài Trả lời phỏng vấn của Sáclơphuốcniố, phóng viên bảo

L'Humanite, Người khẳng định: “ chỉ có chủ xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới

giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế giới” HồChí Minh đã thấy được giá trị của độc lập, tự do, hạnh phúc trong mục tiêu lýtưởng của chủ nghĩa xã hội khoa học Đối với Hồ Chí Minh: chủ nghĩa xã hội làước mơ, mục tiêu lý tưởng của độc lập, tự do, hạnh phúc trong mục tiêu lý tưởngcủa chủ nghĩa xã hội khoa học Đối với Hồ Chí Minh: chủ nghĩa xã hội là ước

mơ, mục tiêu lý tưởng của cách mạng Việt Nam, đó là sự nhất quán con đườngcứu nước mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội

Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đemlại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng,bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người,niềm vui, hòa bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính,xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tườngdài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau

Tất cả mọi người hãy đứng lên quanh lá cờ đỏ để chinh phục thế giới Lao độngtất cả các nước đoàn kết lại!”

Như vậy, xuất phát từ hoàn cảnh một nước thuộc địa mất độc lập, tự do, ra

đi năm 1911 là để tìm con đường giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do, khôngtheo con đường của các bậc tiền bối Chính từ khát vọng giải phóng dân tộc, trảiqua nhiều năm khảo sát, tìm tòi, Người biết đến Cách mạng xã hội chủ nghĩatháng Mười Nga và Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa,Người đã đến với chủ nghĩa xã hội Theo Hồ Chí Minh, chỉ có cách mạng vô sản

và chủ nghĩa xã hội mới có thể giải phóng các dân tộc một cách triệt để “Chúng

ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lậpcũng không làm gì Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dânđược ăn no, mặc đủ” Muốn vậy, giá trị của độc lập, tự do, hạnh phúc chỉ tìmthấy được trong chủ nghĩa xã hội và chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có được giá trịchân chính của độc lập và tự do

Thứ ba, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diện đạo đức, hướng tới chủ nghĩa nhân văn cao cả

Theo Người, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội vừa ở mức sống vật chất,vừa ở giá trị đạo đức của xã hội, ở phẩm chất đạo đức của những người cộng sản

ưu tú Việc giảm sút niềm tin của quần chúng vào tương lai của chủ nghĩa xãhội, không phải ở những sai lầm và thất bại tạm thời mà chủ yếu là ở sự sa sút,thoái hóa của những người được mệnh danh là “những chiến sĩ tiên phong”trước thuận lợi hay khó khăn của cách mạng Theo Hồ Chí Minh, phong tràocộng sản quốc tế trở thành lực lượng quyết định vận mệnh loài người chẳngnhững là do chiến lược và sách lược thiên tài của cách mạng vô sản, mà còn donhững phẩm chất đạo đức cao quý làm cho chủ nghĩa cộng sản trở thành sứcmạnh vô địch Đạo đức chính là nhân tố quan trọng làm nên sức hấp dẫn của chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản “Có gì sung sướng và vẻ vang hơn là traudồi đạo đức cách mạng để góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội và giải phóng loài người” Đối với Hồ Chí Minh, đạo đức cao cảnhất là đạo đức cách mạng, đạo đức giải phóng dân tộc, giải phóng loài người.Chủ nghĩa xã hội vì vậy cũng là giai đoạn phát triển mới của đạo đức

Chủ nghĩa xã hội là mọi công dân phải có đạo đức xã hội chủ nghĩa, tức làmọi người phải biết đoàn kết, tích cực tham gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, rasức góp phần cho dân giàu, nước mạnh, phát triển thuần phong mỹ tục Xâydựng đạo đức xã hội chủ nghĩa còn phải chấm dứt những tệ nạn xấu do xã hội cũ

để lại Chủ nghĩa xã hội là đối lập với chủ nghĩa cá nhân, theo Người: “Chủnghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội Cho nênthắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh

trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân” Người cho rằng, chủ nghĩa cá nhân là căn bệnh mẹ,

đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm, vì vậy, “muốn đánh thắng kẻ thù là chủ nghĩa đếquốc, muốn xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội, thì trước hết phải chiến thắng

kẻ thù bên trong mỗi chúng ta là chủ nghĩa cá nhân”

Khẳng định việc từ bỏ chủ nghĩa cá nhân nhưng Hồ Chí Minh không hềphủ nhận cá nhân mà ngược lại, Người luôn chăm lo đến nhu cầu và lợi ích cánhân, đề cao năng lực và phẩm chất tốt đẹp của cá nhân Theo Người, “khôngmột chế độ nào tôn trọng con người, xem xét lợi ích cá nhân đúng đắn và bảođảm cho nó được thỏa mãn bằng chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủnghĩa” Suốt đời mình, Người đã chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng con người,đem lại lợi ích của con người Chủ nghĩa xã hội là một xã hội mang tính nhânđạo và nhân văn sâu sắc, một xã hội mà ở đó mọi người được tự do phát huymọi năng lực của mình Theo Hồ Chí Minh, đạo đức cao cả, trong sáng của conngười là ở chỗ toàn tâm toàn ý vì sự nghiệp giải phong dân tộc, giải phóng conngười, đó là đạo đức xã hội chủ nghĩa, là con người xã hội chủ nghĩa, là bướcphát triển cao của đạo đức

Thứ tư, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam

Việt Nam là một nước kinh tế nông nghiệp, nông nghiệp lấy đất và nướclàm nền tảng nên đòi hỏi rất nhiều nhân lực Địa hình Việt Nam rất đa dạng,phức tạp, lại nằm trong vùng nhiệt gió mùa, người dân Việt Nam phải thườngxuyên vật lộn, chống chọi với thiên tai khắc nghiệt Chế độ công điện và côngcuộc trị thủy sớm gắn kết con người Việt Nam lại với nhau Hơn nữa, dân tộcViệt Nam thường xuyên phải đứng lên để chống giặc ngoại xâm, đó là nhữngnhân tố quan trọng hình thành nên tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc ViệtNam – một nhân tố thuận lợi để đi xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Nóitới đặc trưng của văn hóa Việt Nam, còn phải kể đến một nền văn hóa lấy nhânnghĩa làm gốc Đó là một nền văn hóa trọng đạo lý làm người, đề cao tráchnhiệm, bổn phận của cá nhân đối với gia đình, xóm làng, Tổ quốc, truyền thốngtrọng dân, khoan dung, hòa mục để hòa đồng Văn hóa Việt Nam là văn hóatrọng trí thức, hiền tài, biết lấy dân làm gốc

Con người Việt Nam có tâm hồn trong sáng, giàu lòng vị tha, yêu thươngđồng loại, kết hợp được cái chung với cái riêng, gia đình với Tổ quốc, dân tộc vànhân loại chính những truyền thống tốt đẹp của văn hóa và con người ViệtNam đã tạo nên bản sắc văn hóa tốt đẹp của người Việt là một trong những cơ sởdẫn dắt Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác – Lê nin, chủ nghĩa xã hội NhưNgười nói: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải là chủ nghĩacộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba” Bản chất của chủ

nghĩa xã hội tự nó đã thể hiện những văn hóa tốt đẹp; chủ nghĩa xã hội là giaiđoạn phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản về mặt văn hóa và giải phóng conngười Nói đến văn hóa là nói đến con người, theo Hồ Chí Minh, xây dựng chủnghĩa xã hội trước hết là xây dựng con người có văn hóa, có trình độ, năng lực

và Người đã từng nhắc nhở: Hiểu chủ nghĩa Mác - Lê nin là phải sống với nhau

có tình có nghĩa, nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống với nhau không có tình cónghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác- Lênin được Đối với Hồ Chí Minh:muốn có chủ nghĩa xã hội trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa

Thứ năm, chủ nghĩa xã hội ra đời là một quá trình phát triển hợp quy luật

Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội là tất yếu của sự phát triển kinh tế, kĩ thuậtdựa trên sự phát triển của sức sản xuất xã hội Trong bài Đạo đức cách mạng(1958), Người chỉ rõ: “Cách sản xuất và sức sản xuất phát triển và biến đổi mãi,

do đó mà tư tưởng của người, chế độ xã hội vv cũng phát triển và biến đổi.Chúng ta đều biết từ đời xưa đến nay, cách sản xuất từ chỗ dùng cành cây, búa

đá phát triển đến máy móc, sức điện, sức nguyên tử Chế độ xã hội cũng pháttriển từ cộng sản nguyên thủy đến chế độ nô lệ, đến chế độ phong kiến, đến chế

độ tư bản chủ nghĩa và ngày nay gần một nửa loài người đang tiến lên chế độ xãhội chủ nghĩa và chế độ cộng sản chủ nghĩa Sự phát triển và tiến bộ đó không aingăn cản được”?

Theo Hồ Chí Minh, sự phát triển của chủ nghĩa xã hội là một quá trình tựnhiên, khách quan theo tiến trình lịch sử của loài người Trong bài Nói chuyệnvới anh chị em học viên, cán bộ, công nhân viên trường đại học nhân dân ViệtNam (khóa III), Người chỉ rõ: “Lịch sử của xã hội do người lao động tạo ra Sựphát triển của lịch sử là quy luật không ai ngăn trở được Chế độ cộng sảnnguyên thủy biến đổi thành chế độ nô lệ Chế độ nô lệ biến đổi thành chế độphong kiến Chế độ phong kiến biến đổi thành chế độ tư bản chủ nghĩa Chế độ

tư bản chủ nghĩa nhất định biến thành chế độ xã hội chủ nghĩa”

Tổng hợp những quan điểm của Hồ Chí Minh ta thấy: Người một mặtnắm vững những tư tưởng cơ bản của Mác- Lênin trong sự phân kỳ hình tháikinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa và những đặc trưng tương ứng của nó và từ đóNgười nhận thấy cách mạng Việt Nam phải biết vận dụng sáng tạo nhữngnguyên lý của Mác- Lê nin về chủ nghĩa xã hội để xây dựng chủ nghĩa xã hộiViệt Nam sao cho phù hợp với thực tiễn, điều kiện cụ thể của Việt Nam Từ bảnchất ưu việt của chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã đi tới khẳng định tính tất yếucủa sự lựa chọn chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta

1.1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh không có một tác phẩm chuyên bàn về chủ nghĩa xã hội,cũng không đưa ra một khái niệm chung về chủ nghĩa xã hội mang tính lý luậncao mà bằng những quan niệm khác nhau về chủ nghĩa xã hội Người diễn đạtchủ nghĩa xã hội trên những mặt cụ thể, bằng những lời lẽ ngắn gọn, đơn giản,

dễ hiểu, dễ nhớ

Theo Người, chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội bao gồm các mặt hoànchỉnh, con người được phát triển toàn diện, tự do “Chỉ có chủ nghĩa cộng sảnmới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồngốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên trái đất, việc làm cho mọingười và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộnghoà thế giới chân chính, xoá bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến naychỉ là những bức tường dài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểunhau và yêu thương nhau” Nói chung: “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhândân đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc,già không lao động được thì nghỉ, những phong tục, tập quán không tốt dần dầnđược xóa bỏ” Trong Di chúc, Người chỉ rõ: “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết,phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ

và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” Quan niệm về chủ nghĩa xã hội còn được Hồ Chí Minh nhấn mạnh bằngviệc xác định các động lực, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Theo Người, nhân tốquyết định thắng lợi của chủ nghĩa xã hội là ra sức phát triển sản xuất, xây dựngcon người mới, chú trọng phát triển khoa học và kỹ thuật “Muốn xây dựng chủnghĩa xã hội trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa, có tư tưởng

và tác phong xã hội chủ nghĩa” “Cách mạng xã hội chủ nghĩa gắn liền với sựphát triển khoa học và kỹ thuật, với sự phát triển văn hóa của nhân dân” “Muốnthực hiện được chủ nghĩa xã hội phải có kỹ nghệ, nông nghiệp và tất cả mọingười đều được phát huy hết khả năng của mình” “Cách mạng xã hội chủ nghĩagắn liền với sự phát triển khoa học và kỹ thuật, với sự phát triển văn hoá củanhân dân”

Chủ nghĩa xã hội là hướng tới mục tiêu cho con người và vì con người

Hồ Chí Minh đặt câu hỏi “chủ nghĩa xã hội là gì?” và Người tự trả lời rất đơngiản, dễ hiểu: chủ nghĩa xã hội “Là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng,

tự do”; “Chủ nghĩa xã hội là mọi người dân được áo ấm, cơm no, nhà tử tế, đượchọc hành”; “Mục đích của chủ nghĩa xã hội là không ngừng nâng cao mức sốngcủa nhân dân””; “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”, “Chủnghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ainấy được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động thì được nghỉ, những

phong tục tập quán không tốt dần dần bị xoá bỏ Tóm lại, xã hội ngày càngtiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội” Nói tóm lại, theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội được hiểu một cách ngắngọn, mộc mạc là “trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát nạn bầncùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống một đờihạnh phúc; chủ nghĩa xã hội là nhằm năng cao đời sống vật chất và văn hóa củanhân dân và do nhân dân tự xây dựng lấy”

1.1.3 Tiến lên chủ nghĩa xã hội là một tất yếu khách quan

Hồ Chí Minh đã tiếp thu, vận dụng sáng tạo lý luận Mác - Lênin về sựphát triển tất yếu của xã hội loài người theo các hình thái kinh tế - xã hội, HồChí Minh đưa ra quan điểm: Tiến lên chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu

ở Việt Nam sau khi nước nhà đã giành được độc lập theo con đường cách mạng

vô sản

Mục tiêu giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản mà Hồ ChíMinh đã lựa chọn cho dân tộc Việt Nam là nước nhà được độc lập, nhân dânđược hưởng cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, tức là sau khi giành độc lập dântộc, nhân dân ta sẽ xây dựng một xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa Trong lịch

sử cận đại và hiện đại, sự phát triển của dân tộc Việt Nam đã được trải nghiệmqua các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc Các cuộc đấu tranh giành độc lậpdân tộc để xây dựng lại một chế độ phong kiến (Cần Vương), hoặc để xây dựngmột chế độ Cộng hoà đại nghị tư sản (theo hệ tư tưởng tư sản) đã bị bế tắc Vớiđiều kiện lịch sử mới, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là độc lập dântộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Điều này chính là sự lựa chọn đúng đắn của

Hồ Chí Minh và thực tế chứng minh con đường phát triển đó của dân tộc ViệtNam là tất yếu, duy nhất đúng, hợp với điều kiện của Việt Nam và phù hợp với

xu thế tất yếu của thời đại Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, khi đã tintheo lý luận về chủ nghĩa Cộng sản khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ ChíMinh đã khẳng định rằng: "Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đemlại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng,bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người,niềm vui, hòa bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính,xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tườngdài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau"

1.1.4 Một số đặc trưng cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa

Là xã hội có bản chất khác hẳn các xã hội khác đã tồn tại trong lịch sử, xãhội xã hội chủ nghĩa có nhiều đặc trưng; song, nếu tiếp cận từ những lĩnh vực

lớn của xã hội, theo Hồ Chí Minh, xã hội xã hội chủ nghĩa có một số đặc trưng

cơ bản sau:

Thứ nhất, về chính trị: Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội có chế độ dân chủ

Chế độ dân chủ trong xã hội xã hội chủ nghĩa được thể hiện trước hết là

xã hội do nhân dân làm chủ, nhân dân là chủ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộngsản trên nền tảng liên minh công - nông Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, địa vịcao nhất là nhân dân Nhà nước là của dân, do dân và vì dân Mọi quyền lợi,quyền lực, quyền hạn thuộc về nhân dân và mọi hoạt động xây dựng, bảo vệ đấtnước, bảo vệ chế độ xã hội cũng thuộc về nhân dân

Những tư tưởng cơ bản về đặc trưng chính trị trong xã hội xã hội chủnghĩa nêu trên không chỉ cho thấy tính nhân văn cao cả của Hồ Chí Minh màcòn cho thấy Hồ Chí Minh nhận thức rất sâu sắc về sức mạnh, địa vị và vai tròcủa nhân dân; về sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội khi Đảng lãnh đạo dựa vàonhân dân, huy động được nhân lực, tài lực, trí lực của nhân dân để đem lại lợiích cho nhân dân

Liên quan đến vấn đề dân chủ, trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản,C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: Để tiến tới chủ nghĩa xã hội, trong giai đoạn thứnhất của cách mạng vô sản, giai cấp vô sản phải “giành lấy dân chủ” để thựchiện nền chuyên chính của mình Kế thừa và phát triển tư tưởng trên, Hồ ChíMinh cho rằng, chế độ nào cũng có chuyên chính; song, sự khác nhau cơ bảngiữa chuyên chính trong chế độ xã hội chủ nghĩa với chuyên chính trong các chế

độ khác ở chỗ: Chuyên chính ở chế độ phong kiến, tự bản là chuyên chính của

số ít người đối với đại đa số nhân dân, còn chuyên chính dưới chế độ xã hội chủnghĩa là chuyên chính của đại đa số nhân dân đối với thiểu số phản động chốnglại lợi ích của nhân dân” Người gọi chuyên chính này là nhân dân dân chủchuyên chính và giải thích “nhân dân dân chủ chuyên chính, nghĩa là dân chủvới nhân dân, chuyên chính (trừng trị) bọn phản động Về tầm quan trọng củanhân dân dân chủ chuyên chính, Người chỉ rõ: “Như cái hòm đựng của cải thìphải có khóa Nhà thì phải có cửa Khóa và cửa để phòng kẻ gian ăn trộm Dânchủ là của quý báu nhất của nhân dân, chuyên chính là cái khóa, cái cửa để đềphòng kẻ phá hoại, nếu hòm không có khóa, nhà không có cửa thì sẽ mất cắphết Cho nên có cửa phải có khóa, có nhà phải có cửa Thế thì dân chủ cũng cầnphải có chuyên chính để giữ gìn lấy dân chủ”

Như vậy, theo Hồ Chí Minh, trong chủ nghĩa xã hội, dân chủ và nhân dândân chủ chuyên chính là hai mặt của một vấn đề, là hai yếu tố không thể táchkhỏi nhau để dân chủ được thực hiện và được bảo vệ trong hiện thực