Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Tư tưởng hồ chí minh về xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

HỌC VI N BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUY N Ệ Ề

KHOA CH Ủ NGHĨA XÃ HỘI KHOA H C Ọ

TIỂU LU N CU I K Ậ Ố Ỳ

MÔN H C: CH Ọ Ủ NGHĨA XÃ HỘ I KHOA H C Ọ

Đề tài:

TƯ TƯỞ NG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG N ỀN VĂN HÓA XÃ

HỘI CHỦ NGHĨA TRONG THỜI K Ỳ QUÁ ĐỘ LÊN CH Ủ NGHĨA

XÃ H I Ộ

Họ và tên sinh viên: ĐẶ NG MAI TRANG

Mã sinh viên: 2156150052 Lớp: Quan h công chúng chuyên nghi p K41 ệ ệ

Giảng viên hướ ng d n: Nghiêm S Liêm ẫ ỹ

Hà Nội, tháng 12 năm 2021

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do nghiên cứu đề tài 1

2 Mục đích và nhi m v nghiên cệ ụ ứu 2

2.1 Mục đích 2

2.2 Nhi m v nghiên cệ ụ ứu 2

3 Đối tượng và ph m vi nghiên cạ ứu 2

3.1 Đối tượng 2

3.2 Ph m vi nghiên cạ ứu 2

4 Ý nghĩa ủa đề c tài 2

NỘI DUNG 3

I Nền văn hóa xã hộ i chủ nghĩa theo tư tưởng Hồ Chí Minh 3

1 Quan điểm chung c a H Chí Minh v ủ ồ ề văn hóa 3

1.1 Khái ni m v ệ ề văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh 3

1.2 V trí vai trò cị ủa văn hóa 3

1.3 Chức năng của văn hóa 4

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh v xây d ng nề ự ền văn hóa trong thời kỳ quá độ lên ch ủ nghĩa xã hội 6

2.1 Nền văn hóa xây dựng trên cơ sở lấy dân làm gốc 6

2.2 Xây d ng nự ền văn hóa mới tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại 8

2.3 Nền văn hóa xã hộ i chủ nghĩa phải do Đảng Cộng sản Vi t Nam ệ lãnh đạo 11

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh v ề các lĩnh vực chính của văn hóa 12

3.2 Văn hóa văn nghệ 13

3.3 Văn hóa đời sống – đạo đức, l i s ng mố ố ới 14

3.4 Văn hóa chính trị 15

II Vận đụng tư tưởng H Chí Minh v ồ ề văn hóa vào việc xây dựng nền văn hóa Vi t Nam tiên tiệ ến, đậm đà bản s c dân t c trong thắ ộ ời k ỳ quá độ lên ch ủ nghĩa xã hội 15

1 Nh ng thành tữ ựu đạt được 15

2 Nh ng m t h n chữ ặ ạ ế 18

3 M t s ộ ố giải pháp 19

KẾT LU N Ậ 21

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 22

MỞ ĐẦU

1 Lý do nghiên cứu đề tài

Chủ t ch Hị ồ Chí Minh đã để ại cho Đả l ng và nhân dân Vi t Nam ta m t di sệ ộ ản

tư tưởng vô cùng to lớn và hết sức sâu sắc Tư tưởng của Người giống như kim chỉnam cho từng hành động của Đảng và c a cách m ng Vi t Nam trong quá trình tiủ ạ ệ ến lên chủ nghĩa xã hội Đại hội đại bi u toàn qu c l n th IX cể ố ầ ứ ủa Đảng họp tại Hà

Nội đã đưa ra một định nghĩa chuẩn xác về tư tưởng Hồ Chí Minh, rằng: “Tư tưởng

Hồ Chí Minh là m t h ộ ệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản c a cách m ng Viủ ạ ệt Nam” Điều này cho thấy, tư tưởng H Chí Minh cồ ần được nghiên c u không phứ ải dưới góc độ những ý ki n, nhế ững suy nghĩ riêng lẻ, mà cần được đặt trong sự tổng hợp và có tính hệ thống Nói cách khác, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa là mộ ộ phật b n của tư tưởng H Chí Minh nói chung V i nh ng ồ ớ ữđóng góp vô giá cho nhân loại, nhân dịp Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Hồ Chí Minh, UNESCO tôn vinh người là bậc vĩ nhân với danh hi u kép: v a là ệ ừ anh hùng giải phóng dân t ộc, vừa là nhà văn hóa kiệ t xu ất Do đó, nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh không ch là nghiên c u nh ng ph m ch t cao quý thỉ ứ ữ ẩ ấ ể hiện trong cu c sộ ống của Người, mà còn là nghiên cứu những quan điểm của Người về văn hóa và xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Dù thời gian qua đi, nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa xã hội ch nghĩa mãi mãi có ý nghĩa đặủ c biết đối với n n cách m ng Viề ạ ệt Nam, đặc bi t trong thệ ời đại mới, tư tưởng c a ủ Người càng

có ý nghĩa thời sự và thực tiễn to lớn Hiện nay, trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, càng đòi hỏi chúng ta phải khai thác sâu hơn về ấn đề tư vtưởng văn hóa của Hồ Chí Minh để quán triệt trong từng bước đi lên của cách mạng Việt Nam

Vì lý do đó, em quyết định chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng

nền văn hóa xã hội chủ nghĩa trong th ời k ỳ quá độ lên ch ủ nghĩa xã hội.” làm đề

tài nghiên c u cho ti u luứ ể ận

2 Mục đích và nhiệm v nghiên c u ụ ứ

2.1 Mục đích

Tiểu lu n t p trung vào hai m c tiêu sau: ậ ậ ụ

- Nắm được quan điểm cơ bản của tư tưởng H Chí Minh v vồ ề ấn đề văn hóa

và xây d ng nự ền văn hóa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

- Thấy đượ ự ậc s v n dụng tư tưởng H Chí Minh cồ ủa Đảng C ng s n Vi t Nam ộ ả ệvào công cu c xây d ng nộ ự ền văn hóa trong thời kỳ đổi mới

2.2 Nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

- Tìm hiểu tư tưởng c a H Chí Minh vủ ồ ề văn hóa; hệ thống hóa và làm rõ những quan điểm cơ bản của chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hóa và phát triển nền văn hóa

- Xác định quan điểm và phân tích s v n dự ậ ụng tư tưởng H Chí Minh cồ ủa Nhà nước vào sự nghiệp xây dựng và phát tri n nể ền văn hóa mới

3 Đối tượng và ph m vi nghiên c u ạ ứ

4 Ý nghĩa của đề tài

Trong công cu c xây dộ ựng và đổi mới đất nước, ta càng thấy rõ được tính cấp bách c a nhi m v xây d ng nủ ệ ụ ự ền văn hóa dân tộc Muốn đất nước có th phát triể ển vững m nh, toàn di n v m i m t thì chúng ta không th b qua m t nhi m v ạ ệ ề ọ ặ ể ỏ ộ ệ ụquan trọng đó là xây dựng nền văn hóa dân tộc Qua vi c nghiên cệ ứu đề tài, khiến

em nh n thậ ức đượ ầc t m quan tr ng c a vi c áp dọ ủ ệ ụng tư tưởng H Chí Minh vào ồtrong công cu c xây d ng nộ ự ền văn hóa Việt Nam thời kỳ ớ m i Từ đó, bản thân em

nhận th y mình c n ph i c g ng h c t p và phát huy s c m nh c a thanh niên Viấ ầ ả ố ắ ọ ậ ứ ạ ủ ệt Nam có th để ể đóng góp vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước.

NỘI DUNG

I Nền văn hóa xã hộ i chủ nghĩa theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Quan điểm chung c a H Chí Minh v ủ ồ ề văn hóa

1.1 Khái ni m v ệ ề văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Khái ni m vệ ề văn hóa có nội hàm r t phong phú, vì v y có r t nhiấ ậ ấ ều định nghĩa khác nhau về văn hóa Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm văn hóa được hiểu theo c ả ba nghĩa rộng, h p và r t h p ẹ ấ ẹ

Theo nghĩa rộng, ch t ch Hủ ị ồ Chí Minh nêu văn hóa là toàn bộ những giá tr ị

về c 2 m t v t ch t và tinh thả ặ ậ ấ ần do con người sáng t o ra v i mạ ớ ục đích sử ụng dchúng, đáp ứng lẽ sinh tồn Người viết: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, ngh thu t, nh ng công c cho sinh ho t hệ ậ ữ ụ ạ ằng ngày v m ề ặc, ăn, ở và các phương thứ c s d ng Toàn bử ụ ộ nhữ ng sáng t o và phát ạminh đó tức là văn hóa Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với bi u hi n cể ệ ủa nó mà loài người đã sản sinh ra nh m thích ng nh ng nhu cằ ứ ữ ầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”

Theo nghĩa hẹp, Người viết: “Trong công cuộ c kiến thiết nước nhà, có bốn vấn đề ần chú ý đến, cũng phả c i coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế,

xã hội, văn hóa Nhưng văn hóa là mộ t kiến trúc thượng tầng”

Theo nghĩa rất hẹp, văn hóa đơn giản là trình độ học vấn của con người, thể hiện ở việc H Chí Minh yêu c u mồ ầ ọi người phải đi học “văn hóa”, xóa mù chữ, …

1.2 V trí vai trò cị ủa văn hóa

Chủ t ch H Chí Minh cho rị ồ ằng văn hóa là động l c, là m c tiêu c a s ự ụ ủ ựnghiệp cách mạng Theo Người, văn hóa góp phầ ạo nên bướn t c nhảy vọt trong tư duy và hành động của con người Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng khẳng định rằng:

“văn hóa soi đường cho quốc dân đi” “Phải đem văn hóa lãnh đạ, o quốc dân để

thực hiện độ ậc l p, t ự cườ ng, t ự chủ” Phải “Xúc tiến văn hóa để ạo con ngườ t i m ới

và cán b m i cho cu c kháng chi n ki n quộ ớ ộ ế ế ốc” Theo quan điểm c a ch t ch H ủ ủ ị ồChí Minh, văn hóa còn được xác định là đời sống tinh thần của con người, của xã hội, văn hóa thuộc về kiến trúc thượng tầng của xã hội Văn hóa cùng với 3 yếu tố: chính tr , kinh t , xã hị ế ội đã tạo thành b n vố ấn đề chủ ế y u trong đờ ối s ng xã h i ộTrong công cu c xây dộ ựng đất nước, có b n vố ấn đề này u cđề ần được coi trọng như nhau Theo quan điểm c a ch t ch H Chí Minh, b n vủ ủ ị ồ ố ấn đề trên có m i quan h ố ệmật thiết và tác động lẫn nhau

Về m t chính trặ ị, chính tr xã hị ội được gi i phòng thì m i có th mả ớ ể ở đường cho nền văn hóa phát triển Đối v i kinh tớ ế, xây dựng nền kinh tế nh m tằ ạo điều kiện cho công tác xây d ng và phát triển văn hóa Từ đó ta có thể thấy được, văn ựhóa không thể đứng ngoài, mà ph i n m trong cả ằ ả hai lĩnh vực là chính tr và kinh tị ế, văn hóa phục vụ cho nhiệm vụ chính trị và thúc đẩy nền kinh tế phát triển Chủ tịch

Hồ Chí Minh cũng đã chỉ rõ: “Văn hoá, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không th ể đứ ng ngoài, mà ph ải ở trong kinh t và chính trế ị” Điều này cũng cho thấy rằng, Người luôn đề cao vai trò của văn hóa trong công cuộc phát triển đất nước ti n lên chế ủ nghĩa xã hội Người đã từng nhấn mạnh rằng: “Trình độ văn hoá

của nhân dân nâng cao s ẽ giúp chúng ta đẩ y m nh công cu c khôi ph c kinh tạ ộ ụ ế, phát tri n dân ch c n thiể ủ ầ ết để xây dựng nước ta thành một nước hoà bình, th ống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh” Như vậy, có thể thấy rằng văn hóa đứng ở trong kinh t và chính trế ị, cũng có nghĩa là trong kinh tế và chính trị phải có tính

văn hóa

1.3 Chức năng của văn hóa

Văn hóa trong tư tưởng Hồ Chí Minh có thể tóm gọn ở ba chức năng chủ yếu sau:

Thứ nhất là, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp cho nhân dân Đây là chức năng quan trọng nhất của văn hóa, bồi dưỡng và nâng cao tư tưởng cho nhân dân giúp văn hóa đi sâu vào tâm lý quốc dân, từ đó có thể xây dựng được những tình c m lả ớn như lòng yêu nước, tình yêu thương giữa con người với con người, ghét những thói hư tậ ấu, căm thù mọt x i thứ giặc nội xâm, trong lòng m i ỗngười dân Vi t Nam Vì lẽ đó, trong quá trình xây dựệ ng nền văn hóa cách mạng ởnước ta, Chủ tịch H Chí Minh và Đảng C ng sồ ộ ản thường xuyên quan tâm đến vấn

đề bồi dưỡng lý tưởng và tình cảm cho mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, đảng viên

Thứ hai là, nâng cao trình độ dân trí Quan ni m H Chí Minh v ệ ồ ề văn hóa xuất phát t cách ti p c n mácxít và r t gừ ế ậ ấ ần gũi với nh n th c hiậ ứ ện đại, Người cho r ng: ằ

“Một dân t c d t là m t dân tộ ố ộ ộc yếu”, “Dốt thì dại, dại thì hèn” Do đó, văn hóa

gắn v i tri thớ ức và trình độ dân trí, hay nói cách khác, không có văn hóa đồng nghĩa với vi c không có dân trí Nói tệ ới văn hóa là nói tới vấn đề dân trí, dân trí ở đây không ph i ch d ng lả ỉ ừ ại ở việc biết đọc, bi t viế ết mà còn là trình độ hiểu bi t, kiế ến thức của mỗi người dân Những hiểu biết đó bao gồm nhiều lĩnh vực như: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học k thuỹ ật – công nghệ,

Thứ ba là, bồi dưỡng nh ng ph m ch t tữ ẩ ấ ốt đẹp, nh ng phong cách lành m nh, ữ ạluôn hướng con người tới cái chân – thiện – mỹ để không ngừng hoàn thi n bệ ản thân Phẩm ch t c a mấ ủ ỗi người được th ể hiện qua l i sinh ho t, l i làm vi c và cách ố ạ ố ệ

ứng x Giá trị văn hóa tác động đến con ngườ , giúp xác địử i nh nh ng chuẩn m c ữ ựtrong đời sống xã hội Với mỗi cá nhân, giá trị văn hóa chính là thành tố ốt lõi để chình thành nên nhân cách con người Với những đặc trưng riêng, khác với kinh t ế

và chính trị, văn hóa hướng con người ta tới cái đẹp, cái chân – thiện – mỹ, để ừ đó t

có thể vươn tới lý tưởng, từ cái chưa hoàn thiện vươn tới cái hoàn thiện, đặc bi t là ệtrong vi c hoàn thi n b n thân mệ ệ ả ỗi người

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh v xây d ng nề ự ền văn hóa trong th i k ờ ỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

2.1 Nền văn hóa xây dựng trên cơ sở lấy dân làm gốc

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, trong xã h i có giai c p, thì ý ộ ấthức hệ giai c p là n i dung c t lõi của m i nấ ộ ố ọ ền văn hóa Chính vì thế, sau khi giai cấp công nhân tr thành giai c p c m quy n thì ý th c h cở ấ ầ ề ứ ệ ủa nó đã trở thành nhân

tố giữ vai trò ch yủ ếu trong đờ ối s ng tinh th n c a xã h i ầ ủ ộ Bản ch t giai cấ ấp công

nhân chính là một đặc trưng nổ ậ ủi b t c a nền văn hóa xã hội chủ nghĩa M i s coi ọ ựnhẹ, xa r i n i dung khoa h c và cách m ng c a ý th c h giai cờ ộ ọ ạ ủ ứ ệ ấp công nhân đều nhất định dẫn đến một kết quả là không thể xây dựng được nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Lãnh tụ Nguy n Ái Quễ ốc đã sớm được giác ngộ chủ nghĩa Mác – Lênin nên ,

khi tr thành Ch tở ủ ịch nước, công việc đầu tiên mà Người ti n hành là c u hàng ế ứchục triệu người con Vi t Nam, nh ng công nhân, nông dân cùng kh ra kh i cái ệ ữ ổ ỏnghèo đói và cái dốt nát bằng những chiến dịch lớn “chống giặc ngoại xâm, chống giặc đói và chống giặc dốt” Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò sáng tạo lịch

sử, sáng tạo văn hóa của nhân dân lao động Vì thế, theo Người, nhân dân chính là những người tạo ra toàn bộ lịch sử xã hội và trong đó không thể thiếu các giá trị văn hóa Đặt các vấn đề về con người và xã hội lên ưu tiên hàng đầu trong quá trình xây d ng nự ền văn hóa thờ ỳ quá đội k lên chủ nghĩa xã hội, Ch t ch H Chí Minh ủ ị ồ

đã nêu ra quan điểm của mình rằng, muốn phát triển văn hóa thì cần phải quan tâm đến động lực to lớn của lịch sử đó chính là vai trò của quần chúng nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiề ầu l n khẳng định v t m quan tr ng c a nhân dân trong ề ầ ọ ủcông cu c xây d ng và phát triộ ự ển đất nước nói chung và phát triển văn hóa nói

riêng: “Trong b u tr i không gì quý b ng nhân dân Trong thầ ờ ằ ế giớ i không gì m nh ạ

bằng lực lượng đoàn kế ủt c a nhân dân ”, “Dễ mười lần không dân cũng chịu Khó

trăm lần dân liệu cũng xong” Chính vì lẽ ấy, trong tư tưởng của Hồ Chí Minh, dù đứng trước bất kỳ khó khăn hay vấn đề gì, Người cũng đều gắn với sức mạnh đoàn kết của toàn dân Nhân dân làm chủ, tin tưởng, bàn b c th c hi n là quy lu t phát ạ ự ệ ậ

triển c a xã hủ ội và c a nủ ền văn hóa mới Vi t Nam ệ Chủ ị t ch Hồ Chí Minh đã nói

rằng: “Muố n xây d ng chủ ự nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa.” Con

người xã h i chủ nghĩa vừộ a là mục tiêu, vừa là động l c, v a là s c sống c a nền ự ừ ứ ủvăn hóa mới

Trong xây dựng văn hóa, cương lĩnh của H Chí Minh là ồ “xúc ti n công tác ếvăn hóa để đào tạo con người mới và cán bộ mới cho công cuộc kháng chiến kiến quốc Ph i triả ệt để ẩ t y tr m i di tích thuừ ọ ộc địa và ảnh hưởng nô d ch cị ủa văn hóa

đế quốc Đồng th i, phát tri n những truyền th ng tờ ể ố ốt đẹp của dân tộc và hưởng thụ những cái m i cớ ủa văn hóa tiến b ộ thế giới để xây dựng một nền văn hóa Việt nam có tính ch t dân t c, khoa hấ ộ ọc và đại chúng.” Đó chính là nội dung cụ thể trong quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh để phát huy “cốt cách dân tộc” Không

có một nền văn hóa nào có thể ồ ạ t n t i lâu dài n u nó tách kh i nh ng giá tr truyế ỏ ữ ị ền thống, và cắt đứt mối quan h v i tâm lý, tình c m c a dân tệ ớ ả ủ ộc Nét đặc sắc trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh là Ngườ ất chú ý đếi r n việc bảo lưu văn hóa của dân tộc Việt Nam Và theo quan điểm của Người, nền văn hóa mới ph i là m t nả ộ ền văn hóa thống nhất trong tính đa dạng, tập trung tinh túy của các dân tộc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam

Hồ Chí Minh đến v i chớ ủ nghĩa Mác – Lênin, được h p th m t thấ ụ ộ ế giới quan, nhân sinh quan triệt để, do đó trong tư tưởng c a H Chí Minh công cu c xây dủ ồ ộ ựng nền văn hóa mới phải luôn đề cao tính dân t c cộ ủa văn hóa Tính dân tộc chính là cái “cốt”, cái túy, đặc trưng của một nền văn hóa dân tộc Tính dân tộc của văn hóa được thể hiện trước hết thông qua tính cách, tâm h n c a nhồ ủ ững người con đất Việt, được bi u hiể ện qua truy n thề ống văn hóa, hệ giá trị, cách tư duy và hành động mang b n s c Vi t Nam H giá tr dân t c Vi t Nam sả ắ ệ ệ ị ộ ệ ẽ được chuy n thành các ểchuẩn mực xã hội để định hướng cho hành động c a mủ ỗi con người và đánh giá mỗi cá nhân Điều này góp phần làm ổn định xã hội Đó là các tư duy và ứng xử mang b n s c dân t c Vi t Nam ả ắ ộ ệ

Muốn xây d ng m t nự ộ ền văn hóa xã hội chủ nghĩa, thì không thể ỏ b qua việc bảo t n và phát huy ồ bản sắc văn hóa dân tộc B n sả ắc văn hóa dân tộc được hun đúc suốt chi u dài l ch s dân tề ị ử ộc, đượ ạo nên trong quá trình lao độc t ng và sáng tạo c a nhân dân, tủ ừ đó hình thành nên các truyền th ng, chu n m c, l i s ng, tính ố ẩ ự ố ốcách tâm lý, nếp nghĩ mang tính đặc thù c a dân t c B n sủ ộ ả ắc văn hóa dân tộc chính

là cái cốt cách, “khí thiêng sông núi” của dân t c, t o nên s khác bi t gi a các dân ộ ạ ự ệ ữtộc B n sả ắc văn hóa dân tộc g n li n v i dân t c, tham gia vào trong quá trình hình ắ ề ớ ộthành và phát tri n c a m t dân tể ủ ộ ộc Do đó bản s c ắ văn hóa dân tộc là tinh túy, nội lực và s c m nh c a toàn dân t c Ch t ch H Chí Minh yêu c u, mu n thứ ạ ủ ộ ủ ị ồ ầ ố ể hiện được tính dân tộc của văn hóa, người làm văn hóa văn nghệ phải h c lịch s , họ ử ọc truyền th ng cố ủa dân tộc

“Dân ta phải biết s ử ta

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”

2.2 Xây d ng nự ền văn hóa mớ ếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại ti i

Bên c nh vi c gi a gìn và phát huy b n s n dân tạ ệ ữ ả ả ộc, theo quan điểm H Chí ồMinh, thì m t nộ ền văn hóa xã hội ch ủ nghĩa còn cần ph i biả ết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Ti p nh n và biế ậ ến đổi văn hóa là một quy lu t cậ ủa văn hóa Theo

Hồ Chí Minh, “Văn hoá Việt Nam là ảnh hưởng lẫn nhau của văn hoá Đông

phương và Tây phương chung đúc lại” Và Người đã nhắc nhở các nhà văn hoá Việt Nam: “Tây phương hay Đông phương có cái gì tốt, ta học lấy để tạo ra một nền văn hoá Việt Nam Nghĩa là lấ y kinh nghiệm tốt của văn hoá xưa và nay, trau

dồi cho văn hoá Việ t Nam có tinh thần thuần tuý Việt Nam, để hợp với tinh thần dân chủ” Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mục đích của việc tiếp thu văn hóa toàn nhân loại

là để làm giàu cho nền văn hóa Việt Nam, xây dựng văn hóa Việt Nam hợp với tinh thần dân ch ủ

Đối v i Vi t Nam, vi c ti p thu có ch n l c nớ ệ ệ ế ọ ọ ền văn hóa nhân loại để xây dựng nền văn hóa cách mạng, mang ý nghĩa giải phóng vừa là một truyền thống

lịch s , v a là m t nhu c u t t yử ừ ộ ầ ấ ếu khách quan Theo tư tưởng của Người thì càng giàu tính qu c t thì bố ế ản sắc dân t c càng phát triộ ển phong phú hơn Chủ ị t ch H ồChí Minh chính là biểu tưởng c a s hòa nhủ ự ập, giao lưu và sáng tạo, làm giàu có hơn các giá trị văn hóa Việt Nam Một phóng viên trên tờ báo Mỹ đã từng nhận xét

rằng: “Cụ H không phồ ải là người dân t c ộ chủ nghĩa hẹ p hòi mà c là m t ngụ ộ ười yêu mến văn hóa Pháp trong khi chống th c dân Pháp, mự ột con người bi t coi ế

trong nh ng truy n th ng cách m ng M trong khi M phá hoữ ề ố ạ ỹ ỹ ại đất nước cụ.” Trong các giá trị văn hóa nhân loại, Hồ Chí Minh đặc bi t nh n m nh n ch ệ ấ ạ đế ủnghĩa Mác – Lênin, đỉnh cao của văn hóa nhân loại Chủ nghĩa Mác – Lênin là mặt trời soi sáng quá trình di n bi n ph c tễ ế ứ ạp và đa dạng c a l ch s ủ ị ử loài người, đặc biệt

nó soi sáng quá trình di n bi n c a chễ ế ủ ế độ tư bản chủ nghĩa và sự quá độ ừ t chế độ

tư bản chủ nghĩa lên chế độ xã hội chủ nghĩa Dưới sự soi sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin, chúng ta có một cơ sở khoa học để xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

ở Việt Nam dân t c và hiộ ện đại

Trong quan điểm của Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác – Lênin đã trở thành linh hồn của nền văn hóa mới – nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Trên tinh thần hi u biể ết

và nhìn nh n khoa hậ ọc, Người đã thực hiện và lãnh đạo thành công quá trình giao lưu, tiếp thu và biến đổi của nhân loại để xây dựng một nền văn hóa mới tại Việt Nam Trong công cu c th c hi n kộ ự ệ ế hoạch xây d ng nự ền văn hóa mới, Bác đã quán triệt m t sộ ố nguyên t c chắ ỉ đạo cơ bản sau:

Một là, trong b i cố ảnh quố ếc t có nhi u biề ến đổi, mu n nố ền văn hóa có thểphát tri n t nhiên, làm phong phú thêm b n sể ự ả ắc văn hóa của dân t c mình, không ộnên giữ thái độ bài ngoài, mà ph i tích c c và mả ự ạnh dán hướng ra ng i v i tinh ờ ớthần “bốn bể đều là anh em”, tiếp thu các tinh hóa văn hóa từ bên ngoài, học cái hay của ngườ ề làm cho đất nưới v c mình ngày càng giàu m nh ạ

Hai là, phải tiếp thu văn hóa thế giới m t cách có ch n l c, phù h p vộ ọ ọ ợ ới đặc tính và truy n th ng cề ố ủa văn hóa Việt Nam để không đánh mất tinh hóa b n sả ắc văn