Tiểu luận công pháp quốc tế về tư cách chủ thể của vatican và đài loan

Một cá nhân có quốc tịch Vatican trong thởi gian làm việc tại Vatican và chấm dứt khi thực hiện xong nhiệm vụ được giao, như vậy mối quan hệ của quốc tịch Vatican và dân cư của Vatican k

ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NÔI

MÔN HỌC: CÔNG PHÁP QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: TƯ CÁCH CHỦ THỂ CỦA VATICAN VÀ ĐÀI LOAN

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Hà Nội, Tháng 3/2022

1 Dẫn nhập

Chủ thể của luật quốc tế là thực thể tham gia hoặc có khả năng tham gia vào quan hệ quốc tế một cách độc lập, có đầy đủ quyền và nghĩa vụ quốc tế và chịu trách nhiệm pháp lý quốc tế về những hành vi mà chính chủ thể đó thực hiện

Hiện nạy, trong pháp luật quốc tế đang tồn tại và công nhận 4 loại chủ thể sau của luật quốc tế : Quốc gia, tổ chức quốc tế liên quốc gia, dân tộc đang đấu tranh nhằm thực hiện quyền tự quyết dân tộc và chủ thể đặc biệt

Mỗi một loại chủ thể đều có những đặc điểm riêng, và hiện nay trên thế giới có Vatican và Đài Loan là hai thực thể có tư cách chủ thể của luật quốc tế có nhiều tranh cãi Vì vậy nhóm hai xin được phân tích và đưa ra quan điểm như sau:

2 Tư cách chủ thể của Tòa thánh Vatican

Tòa thành Vatican là một thực thể nằm trong thành phố Roma của Italia Chúng ta sẽ đi phân tích lần lượt các yêu tố để xác định tư cách chủ thể của Vatican

Thứ nhất, liệu Vatican có phải là một quốc gia thực sự hay không? Để một chủ thể là một quốc gia thì đáp ứng 4 điều kiện cơ bản:

(1) Có lãnh thổ xác định Lãnh thổ xác định là sự phân định và xác định được một cách

rõ ràng lãnh thổ của mình với các quốc gia láng giềng

Vatican có diện tích khoảng 0,44km^2 , nằm trọn trong thành phố Rome, tức là nằm bên trong Italia.Vào năm 1929 theo Hiệp ước Latêranô với tư cách là một thực thể mới thì Vatican và Italya đã thỏa thuận để phân định ranh giới của cả hai bên, thông qua hiệp định này cho thấy sự rõ ràng, tách bạch của cả hai bên trong vấn đề lãnh thổ Và sau khi ký hiệp ước đó hai bên không có vấn đề nào trong xác định lãnh thổ của nhau Giới hạn lãnh thổ của Vatican là bức tường cao bao quanh dài tổng cộng 3,2 km2

(2) Dân cư ổn định và thường xuyên Một thực thể có tư cách quốc gia thì yếu dân cư là yếu tố không thể thiếu Dân cư là một cộng đồng người, họ phải gắn bó ổn định và thường xuyên với quốc gia đó Sự gắn bó ổn định của dân cư với quốc gia thể hiện thông qua quốc tịch và sự cư trú của học trên lãnh thổ Quốc tịch của người dân có sự bền vững tức là gắn

bó về thời gian, quốc tịch có khả năng gắn bó với họ từ khi họ nhận quốc tịch cho đến cuối cuộc đời họ hay không? Và cho dù đi đến đâu thì họ vẫn mang quốc tịch của quốc gia đó là yếu tố về không gian.Trong tòa thánh Vatican có dân cư sinh sống và có 450 người có quốc tịch Vatican, tuy nhiên quốc tịch Vatican được xác định mang tính tạm thời , trên cơ

sở, chức năng, nhiệm vụ của của cá nhân đó tại Vatican Một cá nhân có quốc tịch Vatican trong thởi gian làm việc tại Vatican và chấm dứt khi thực hiện xong nhiệm vụ được giao, như vậy mối quan hệ của quốc tịch Vatican và dân cư của Vatican không có mối quan hệ hai chiều, quốc tịch đó sẽ hết hiệu lực khi mà công dân đó thực hiện xong nhiệm vụ được giao Tức là quốc tịch đó không có khả năng gắn bó với công dân của mình.Yếu tố bền

vững về thời gian của dân cư chưa được đáp ứng

(3) Chính quyền Vatican tổ chức bộ máy quản lý theo hình thức là một nền quân chủ thần quyền Giáo hoàng là người đứng đầu, nắm quyền lưc tối cao, bao gồm cả quyền lập pháp, hành pháp, và tư pháp Giáo hoàng được bầu với quyền lực trọn đời bởi Mật nghị Hồng y gồm các Hồng y dưới 80 tuổi Các quan chức chính phủ chính của Thành Vatican

là Quốc vụ khanh (đồng thời đóng vai trò ngoại trưởng), Chủ tịch Ủy ban lễ nghi Thành quốc Vatican (đồng thời là Thủ hiến), và Chưởng ấn Thành Vatican

(4) Khả năng tham gia quan hệ quốc tế: Hiện nay Vatican cũng đã xác lập quan hệ với nhiều quốc gia trên thế giới, Vào năm 1900, chỉ khoảng 20 quốc gia có qua hệ ngoại giao với Tòa Thánh; đến năm 1978, con số này đã lên tới 84 và năm 2005 là 174 Với Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI, số các nước này tăng lên đến 180 và với Đức Giáo hoàng Phanxicô, con số này đã tăng lên 183.Bên cạnh con số 183 nước kể trên, Liên hiệp châu Âu và Hội Hiệp sĩ Malta cũng có quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh Có khoảng 90 Đại sứ quán có trụ

sở ở Roma, bao gồm Liên hiệp châu Âu và Hội Hiệp sĩ Malta

Và Vatican cũng đã tham gia vào công ước viên 1961 và

Vào 6/4/1964 Liên Hợp Quốc đã cấp tư cách nhà nước quan sát viên thường trú.1/7/2004 Vatican đã có được tất cả các quyền của tư cách thành viên đầy đủ trừ quyền bỏ phiếu, đệ trình đề xuất giải quyết mà không có nghị quyết và đưa ra các ứng viên (A/RES/58/314)

Từ điều đó cho thấy khả năng tham gia các quan hệ quốc tế của Vatican

Tuy nhiên, yếu tố về sự bền vững dân cư của Vatican chưa được đáp ứng về nên Vatican chưa được coi là một quốc gia thực sự, và căn cứ vào tình tình hiên nay Vatican cũng không phải là dân tộ đang đấu tranh giành quyền tự quyết hay là tổ chức quốc tế liên chính phủ Vì vậy Vatican chỉ mang tư cách của một chủ thể đặc biệt

3 Tư cách chủ thể của Đài Loan

Đài Loan là một thực thể khác trên thế giới rơi vào tranh cãi đây là một quốc gia hay là một dân tộc đang đấu tranh nhằm thực hiện quyền tự quyết dân tộc Nếu là một quốc gia thì 4 yếu tố của một quốc gia liệu có được đáp ứng hay không

(1) Yếu tố lãnh thổ,

Đảo Đài Loan nằm tại phía Tây Bắc Thái Bình Dương, tọa lạc giữa quần đảo Ryukyu của Nhật Bản và quần đảo Philippines, tách rời khỏi lục địa Á-Âu đồng thời có đường biên giới trên biển giáp với Trung Quốc đại lục thông qua eo biển Đài Loan, Đài Loan có diện tích vào khoảng 36.000 km², là đảo lớn thứ 38 trên thế giới, với khoảng 70% diện tích là đồi núi còn đồng bằng tập trung chủ yếu tại khu vực ven biển phía tây

Năm 1895, Nhật và Trung ký hiệp ước Shimonoseki, nói rằng Đài Loan thuộc quyền kiểm soát của Nhật cho đến năm 1945

Năm 1943, tại hội nghị Potsdam, lãnh đạo Đài Loan Chiang Kai-shek gặp gỡ U.S Tổng thống Franklin Roosevelt and British Prime Minister Winston Churchill ở Cairo Tổng kết hội nghị, Hiệp định Cairo được kí, nhấn mạnh rằng “…Formosa [Taiwan], và the Pescadores [the Penghu Islands], thuộc quyền kiểm soát của Chính phủ Trung Hoa dân Quốc

Sau thế chiến thứ hai, Chính phủ Trung Hoa Dân quốc chấp nhận sự đầu hàng của Nhật tại Đài Loan Chính phủ Đài Loan tuyên bố: …I restore all legal territory, people, administration, political, economic, and cultural facilities and assets of Taiwan [including the Penghu Islands].”

Đài Loan không có lãnh thổ được sự công nhận của Trung Hoa

(2) Dân cư

Dân số của Đài Loan khoảng hơn 23tr người (2018), và dân cư ở đây luôn mang tính ổn định và thường xuyên bởi Quốc tịch Đài Loan của người dân Đài Loan luôn mang tính bền vững về thời gian và không gian,

Dân số của Đài Loan khoảng hơn 23 triệu người (2018), trong đó 95% là người Hán, 70%

là người Phúc Kiến, 14% là người Khách Gia, 14% những người nhập cư từ 1949; 3,1% những người nhập cư mới và 2,4 % là Thổ Dân và dân cư ở đây luôn mang tính ổn định và thường xuyên bởi Quốc tịch Đài Loan của người dân Đài Loan luôn mang tính bền vững

về thời gian và không gian

(3) Chính phủ

Đài Loan cũng có một bộ máy chính quyền riêng để quản lý đất nước riêng Họ cũng có chế độ pháp luật riêng để quản lý

Chính quyền của Đài Loan thì luôn được nhân dân trên hòn đảo này ủng hộ, và họ thực hiện quyền quản lý của mình một cách hữu hiệu mà không chịu sự ảnh, chi phối bởi nước khác mặc dù Trung Quốc luôn tìm cách và cho rằng đó là một phần của Trung Quốc nhưng

cư dân nơi đây không đồng tình việc đó và họ luôn thực hiện và ủng hộ việc quản lý của chính quyền của Đài Loan và Đài Loan cũng nhiều lần khẳng định điều này với báo chí quốc tế về sự độc lập, không phụ thuộc của mình

(4) Năng lực tham gia vào quan hệ với các chủ thể của Luật Quốc Tế khác

Đài Loan có khả năng tự mình tham gia vào các quan hệ quốc tế một cách độc lập, điều đó được thể hiện ở việc hiện nay có nhiều quốc gia trên thế giới xác lập quan hệ với Đài Loan

và công nhận Đài Loan mặc dù con số này giảm dần, sự giảm dần của các quốc gia hay việc không công nhận Đài Loan nó không chứng minh được rằng Đài Loan không có khả năng tự mình xác lập quan hệ ngoại giao, bởi việc xác lập quan hệ ngoại giao là ý chí của các chủ thể có muốn hay không.( Lý giải thêm về vấn đề các nước trên thế giới hạn chế xác

lập quan hệ ngoại giao với Đài Loan Bởi Trung Quốc luôn muốn Đài Loan xác nhập vào quốc gia của mình nhưng điều đó chưa thể thực hiện được, vì vậy mà Trung Quốc luôn dùng sức mạnh của mình để ép buộc Đài Loan và cũng gián tiếp làm điều đó với các quốc gia xác lập quan hệ với Đài Loan, điều đó làm ảnh hưởng đến sự phát triển của các nước

đó đặc biệt là kinh tế)

Hiện nay trên thế giới Đài Loan đã xác lập quan hệ với rất nhiều quốc gia, nhưng con số này đang giảm dần Tính đến ngày 20 tháng 9 năm 2019, các quốc gia bang giao của Trung Hoa Dân Quốc gồm: 4 quốc gia châu Đại Dương là Nauru, Palau, Quần đảo Marshall và Tuvalu; 9 quốc gia Mỹ Latinh-Caribe là Belize, Honduras, Guatemala, Haiti, Nicaragua, Paraguay, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia và Saint Vincent và Grenadines; một quốc gia châu Phi là Eswatini, cùng với Thành Vatican tại châu Âu

Và việc công nhận một thực thể có là một quốc gia hay không thì không phải là yếu tố quyết định đó hay quốc gia Uỷ ban trọng tài về thiết lập hòa bình tại Nam Tư (cũ) cũng đưa ra kết luận tương tự trong bản Kiến nghị số 10, theo đó "công nhận là hành vi tùy ý do các quốc gia thực hiện vào thời điểm thích hợp, với hình thức do họ lựa chọn và quyết định"

Trên thực tế, công nhận được thực hiện chủ yếu trên nền tảng các động cơ mang tính chính trị, nhằm hướng đến và vì lợi ích của quốc gia tiến hành công nhận

Ngoài ra, Đài Loan gia nhập các tổ chức như Tổ chức Thương mại Thế giới, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, Ủy ban Olympic Quốc tế, đồng thời tích cực tham

dự hoạt động của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, Tổ chức Y tế Thế giới, Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế và các tổ chức khác của Liên Hợp Quốc, nhưng lại không phải là thành viên của Liên Hợp Quốc

⇨ Với 4 điều kiện trên Đài Loan đã đáp ứng và được coi là một quốc gia trên thế giới, độc lập và riêng biệt mà không phụ thuộc vào quốc gia khác

Tư cách chủ thể của Vatican trong Luật quốc tế - Lý luận và thực tiễn

Mục lục

Lời nói đầu

Chương 1: Tư cách chủ thể trong Luật quốc tế

1 Tư cách chủ thể trong luật quốc tế

2 Quốc gia và chủ quyền quốc gia

3 Tổ chức quốc tế liên chính phủ và dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết

4 Công nhận quốc tế

Chương 2: Khái quát về Vatican

1 Địa danh Vatican

2 Thành quốc Vatican

3 Tòa thánh Vatican

Chương 3: Tư cách chủ thể của Vatican

1 Tư cách chủ thể của Thành quốc Vatican

2 Tư cách chủ thể của Tòa thánh

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Lời nói đầu

Tại Việt Nam, khi dùng từ Vatican, ta có thể hiểu theo nhiều nghĩa như một địa điểm liên quan đến tôn giáo, một tổ chức tôn giáo hoặc một quốc gia

Nhắc đến quốc gia Vatican, người ta thường nghĩ tới một quốc gia vô cùng nhỏ bé Thật vậy, chỉ với diện tích 44 hecta, tại sao Vatican lại có thể đáp ứng được các điều kiện để trở thành một quốc gia? Như ta đã biết, tham gia quan hệ luật quốc tế không chỉ có quốc gia

mà còn các chủ thể khác như các dân tộc đang đấu tranh giành quyền độc lập, các tổ chức quốc tế liên chính phủ Liệu Vatican có khả năng tham gia các quan hệ quốc tế một cách độc lập hay không?

Nhắc đến tòa thánh Vatican, người ta thường nghĩ tới một tổ chức tôn giáo, chứ không phải

là một thực thể có mối quan hệ rộng rãi với cộng đồng quốc tế Vậy bản chất của Tòa thánh Vatican là gì? Mối quan hệ giữa Tòa thánh Vatican và quốc gia Vatican?

Đó là các vấn đề sẽ được nghiên cứu trong bài nghiên cứu này

Tiểu luận này gồm 3 chương:

- Chương 1 nhắc lại các khái niệm cơ bản về tư cách chủ thể trong Luật quốc tế

- Chương 2 tìm hiểu về thuật ngữ Vatican

- Chương 3 nghiên cứu về mối quan hệ của Vatican trong cộng đồng quốc tế

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong tiểu luận chủ yếu là tổng hợp, kết hợp với so sánh các tài liệu của các tác giả có uy tín bằng phương pháp biện chứng duy vật – lịch sử Với tính chất một tiểu luận, bài viết này sẽ tập trung vào phần làm sáng tỏ nội hàm thuật ngữ Vatican cũng như vị trí của thực thể này trong mối quan hệ quốc tế

Đây là một đề tài mang nhiều tính lý luận và đối tượng nghiên cứu là chủ thể nước ngoài, mặt khác do sự hạn chế về nguồn tài liệu trong nước nên bài viết được tham khảo nhiều từ các tài liệu và trang web nước ngoài, vì vậy không tránh khỏi sai sót trong việc dịch thuật cũng như kiểm chứng độ chính xác

Chương 1: Tư cách chủ thể trong Luật quốc tế 

Tư cách chủ thể nói riêng, tư cách chủ thể trong Luật quốc tế nói chung là những khái niệm

cơ bản đã được làm rõ trong những cuốn giáo trình kinh điển Do vậy chương này chỉ nhắc lại những nội dung cơ bản để làm rõ đối tượng nghiên cứu của tiểu luận Việc đi sâu vào phân tích những khái niệm này khi áp dụng với chủ thể là Vatican sẽ được trình bày tại Chương 3

1 Tư cách chủ thể trong luật quốc tế

Trong một quan hệ pháp luật luôn có 3 bộ phận cơ bản: chủ thể, khách thể và nội dung quan hệ Quan hệ pháp luật do luật quốc tế điều chỉnh cũng không nằm ngoài quy luật đó

Có 3 tư cách chủ thể được thừa nhận rộng rãi trong luật quốc tế hiện đại:

- Quốc gia

- Dân tộc đang đấu tranh giành quyền dân tộc tự quyết

- Tổ chức quốc tế liên chính phủ (liên quốc gia)

Để được nhân danh một trong các tư cách này, chủ thể bắt buộc phải đáp ứng được những yêu cầu nhất định của tư cách đó Mặt khác chủ thể cũng chỉ có khả năng thực hiện những quyền và nghĩa vụ ứng với tư cách mà mình chọn

2 Quốc gia và chủ quyền quốc gia

Như trên đã viết, quốc gia là một trong số những tư cách mà một thực thể khi tham gia quan hệ luật quốc tế sẽ sử dụng Đây đồng thời cũng là tư cách được sử dụng phổ biến và truyền thống nhất

Để có được tư cách này, theo Điều 1 Công ước Montevideo năm 1933 thì thực thể phải thỏa mãn được 4 điều kiện sau:

- Có dân cư thường xuyên: là những người sinh sống trên lãnh thổ đó trong một thời gian dài Hiểu theo nghĩa rộng thì dân cư bao gồm cả những người có và không có quốc tịnh của quốc gia nơi họ sinh sống

- Có lãnh thổ xác định: được thể hiện bằng việc có đường biên giới để phân định lãnh thổ với các quốc gia xung quanh

- Có chính phủ: là một cơ quan được thành lập để điều hành những công việc của quốc gia

- Có năng lực tham gia quan hệ với các quốc gia khác Hiểu theo nghĩa rộng thì đây là khả năng tham gia quan hệ với các chủ thể khác của luật quốc tế, vì thực chất công ước Montevideo chỉ quy định về quyền và nghĩa vụ của các quốc gia mà thiếu đi các chủ thể khác được thừa nhận trong luật quốc tế hiện đại

Chủ quyền quốc gia là một thuộc tính pháp lý – chính trị gắn liền với mỗi quốc gia Chủ quyền – sovereignity có xuất phát từ tiếng Latin là superanus, với nghĩa gốc là sức mạnh

tối cao Nội dung của quyền này là sự sở hữu tối cao và độc lập đối với một vùng lãnh thổ Theo đó, trong phạm vi lãnh thổ của mình thì quốc gia có đầy đủ 3 quyền chính trị : lập pháp, hành pháp, tư pháp; có quyền quyết định mọi vấn đề kinh tế, xã hội khác của quốc gia Mặt khác chủ quyền quốc gia còn thể hiện bằng quyền tự quyết định chính sách đối ngoại khi tham gia quan hệ quốc tế

Bình đẳng về chủ quyền quốc gia là một nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, cụ thể như sau[1]

a) Tất cả các quốc gia bình dẳng về mặt pháp lý

b) Mỗi quốc gia được hưởng các quyền xuất phát từ chủ quyền hoàn toàn

c) Mỗi quốc gia có nghĩa vụ tôn trọng tư cách của các quốc gia khác

d) Sự toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của quốc gia là bất khả xâm phạm

e) Mỗi quốc gia có quyền tự do lựa chọn và phát triển chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa và

xã hội của mình

f) Mỗi quốc gia có nghĩa vụ tuân thủ một cách đầy đủ và có thiện chí các nghĩa vụ quốc tế của mình và chung sống trong hòa bình với các quốc gia khác

3 Tổ chức quốc tế liên chính phủ và dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết

Tổ chức quốc tế liên chính phủ là 1 thực thể liên kết chủ yếu bởi các quốc gia có chủ quyền được thành lập trên cơ sở 1 điều ước quốc tế do chính các quốc gia thành viên thỏa thuận thành lập nên Có cơ cấu tổ chức chặt chẽ để thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp

lý quốc tế nhằm đạt được những mục đích đã đặt ra.[2]

Các điều kiện để xem 1 dân tộc là dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết: [3]

- Dân tộc đó đang bị một quốc gia hoặc dân tộc khác đô hộ

- Đang tồn tại trên thực tế 1 cuộc đấu tranh (giữa bên bị áp bức và bên đô hộ) với mục đích giành được độc lập

- Cuộc đấu tranh đó phải thành lập được 1 cơ quan lãnh đạo phong trào đại diện cho dân tộc đó trong mối quan hệ với các chủ thể khác của Luật quốc tế

4 Công nhận quốc tế

Khái niệm về công nhận quốc tế[4]

Công nhận quốc tế có thể được quan niệm là hành vi chính trị - pháp lý của quốc gia công nhận dựa trên nền tảng các động cơ nhất định (mà chủ yếu là động cơ chính trị, kinh tế, quốc phòng) nhằm xác nhận sự tồn tại của thành viên mới trong cộng đồng quốc tế, khẳng định quan hệ của quốc gia công nhận đối với chính sách, chế độ chính trị, kinh tế…của thành viên mới và thể hiện ý định muốn được thiết lập các quan hệ bình thường, ổn định

với thành viên mới của cộng đồng quốc tế trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống quốc tế

Như vậy, hành vi công nhận không góp phần xác lập tư cách chủ thể luật quốc tế của một chủ thể khác Nói cách khác, tư cách chủ thể luật quốc tế nói chung, tư cách quốc gia nói riêng được hình thành không dựa vào sự công nhận của các chủ thể khác trong cộng đồng quốc tế

Vấn đề được đặt ra ở đây là liệu trên thực tế, nếu một chủ thể đáp ứng được các điều kiện

để trở thành chủ thể luật quốc tế, nhưng mặt khác lại không được quốc gia nào công nhận, hoặc chỉ có một số ít quốc gia công nhận, thì liệu chủ thể đó có khả năng thực tế thực hiện hành vi quan hệ quốc tế hay không Nếu không thể thực hiện hành vi quan hệ quốc tế thì tư cách chủ thể đạt được cũng không có ý nghĩa thực tiễn

Chương 2: Khái quát về Vatican

Vatican có thể được hiểu theo 3 nghĩa sau:

- Địa danh Vatican

- Tòa thánh Vatican

- Thành quốc Vatican

Chương này sẽ đi sâu vào trình bày các yếu tố cấu thành Thành quốc Vatican và Tòa thánh Vatican, làm tiền đề để phân biệt 2 thực thể này và mối quan hệ của nó trong cộng đồng quốc tế trong chương 3

1 Địa danh Vatican

Thành phố Vatican là một khu vực địa lý nằm phía trong lòng thành phố Rome, Italia Hiện nay, với diện tích hơn 44 hecta, nó được phân định với thành phố Rome bởi một bức tường cổ xây dựng từ thế kỉ thứ 9 sau Công Nguyên dưới sự chỉ đạo của Giáo hoàng Leo

IV, và sau này được bổ sung thêm bởi các Giáo hoàng Paul III, Pius IV (thế kỉ 16) và Urban VIII (thế kỉ 17)

Cái tên Vatican xuất phát từ tên Latin của địa danh này là Mons Vaticanus, nghĩa là Đồi Vatican, và tên này đã có trước cả khi Thiên chúa giáo xuất hiện

Năm 1929 Hiệp ước Lateran được ký kết giữa Tòa thánh Vatican với Vương quốc Ý đã công nhận chủ quyền của Tòa thánh đối với vùng đất này, qua đó hình thành nên Thành quốc Vatican

2 Thành quốc Vatican

2.1 Sơ lược về Thành quốc Vatican

Thành quốc Vatican, tên chính thức bằng tiếng Italia là Stato della Città del Vatican, là một