LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................................1CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI ROTRONG KINH DOANH...............................................................................................21.1. Rủi ro trong kinh doanh ..................................................................................21.1.1. Định nghĩa.............................................................................................................21.1.2. Phân loại rủi ro.....................................................................................................21.2. Quản trị rủi ro trong kinh doanh ...................................................................31.2.1. Khái niệm quản trị rủi ro:.....................................................................................31.2.2. Quy trình các bước của quản trị rủi ro trong kinh doanh: ...................................41.2.3. Vai trò, mục tiêu của quản trị rủi ro:....................................................................4CHƯƠNG 2: DỰ ÁN SẢN XUẤT Ô TÔ ĐIỆN VINFAST VÀ CÁC BƯỚC QUẢNTRỊ RỦI RO CHO DỰ ÁN GIAI ĐOẠN 2020 2022 ...............................................52.1. Giới thiệu về tập đoàn Vingroup ....................................................................52.2. Giới thiệu về dự án sản xuất ô tô điện VinFast .............................................62.2.1. Giới thiệu chung....................................................................................................62.2.2. Bước đi của dự án sản xuất ô tô điện VinFast ......................................................62.2.3. Đánh giá chung .....................................................................................................72.3. Phân tích các bước quản trị rủi ro cho dự án sản xuất ô tô điện VinFast giaiđoạn 2020 2022 ...............................................................................................82.3.1. Nhận dạng và phân tích rủi ro ..............................................................................82.3.2. Đo lường rủi ro ...................................................................................................112.3.3. Kiểm soát rủi ro...................................................................................................132.3.4. Tài trợ và xử lý rủi ro..........................................................................................14CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO DỰ ÁN ...................163.1. Đánh giá...........................................................................................................163.1.1. Đánh giá ý tưởng và thị trường...........................................................................163.1.2. Đánh giá tài chính, năng lực quản lý..................................................................163.1.3. Đánh giá rủi ro....................................................................................................173.2. Đề xuất giải pháp............................................................................................183.2.1. Giải pháp từ phía nhà nước ................................................................................183.2.2. Giải pháp từ phía Tập đoàn Vingroup................................................................19KẾT LUẬN ..................................................................................................................21TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................22
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH 2
1.1 Rủi ro trong kinh doanh 2
1.1.1 Định nghĩa 2
1.1.2 Phân loại rủi ro 2
1.2 Quản trị rủi ro trong kinh doanh 3
1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro: 3
1.2.2 Quy trình các bước của quản trị rủi ro trong kinh doanh: 4
1.2.3 Vai trò, mục tiêu của quản trị rủi ro: 4
CHƯƠNG 2: DỰ ÁN SẢN XUẤT Ô TÔ ĐIỆN VINFAST VÀ CÁC BƯỚC QUẢN TRỊ RỦI RO CHO DỰ ÁN GIAI ĐOẠN 2020 - 2022 5
2.1 Giới thiệu về tập đoàn Vingroup 5
2.2 Giới thiệu về dự án sản xuất ô tô điện VinFast 6
2.2.1 Giới thiệu chung 6
2.2.2 Bước đi của dự án sản xuất ô tô điện VinFast 6
2.2.3 Đánh giá chung 7
2.3 Phân tích các bước quản trị rủi ro cho dự án sản xuất ô tô điện VinFast giai đoạn 2020 - 2022 8
2.3.1 Nhận dạng và phân tích rủi ro 8
2.3.2 Đo lường rủi ro 11
2.3.3 Kiểm soát rủi ro 13
2.3.4 Tài trợ và xử lý rủi ro 14
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO DỰ ÁN 16
3.1 Đánh giá 16
3.1.1 Đánh giá ý tưởng và thị trường 16
3.1.2 Đánh giá tài chính, năng lực quản lý 16
3.1.3 Đánh giá rủi ro 17
3.2 Đề xuất giải pháp 18
3.2.1 Giải pháp từ phía nhà nước 18
3.2.2 Giải pháp từ phía Tập đoàn Vingroup 19
KẾT LUẬN 21
TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Ngành sản xuất ô tô vẫn là một ngành non trẻ trong lĩnh vực công nghiệp của Việt Nam Trước đây, nổi bật nhất trong thị trường là Tập đoàn Thaco Trường Hải chuyên sản xuất xe tải, xe khách phục vụ trong thị trường Việt Nam Trong những năm gần đây,
ta chứng kiến sự xuất hiện táo bạo của Tập đoàn Vingroup tiến vào ngành công nghiệp đầy thử thách và cơ hội này Hơn thế nữa, với tầm nhìn của Chủ tịch Phạm Nhật Vượng, Vingroup mang khát vọng chinh phục cả thị trường quốc tế, đánh dấu sự xuất hiện đầu tiên của Việt Nam trên bản đồ ngành công nghiệp ô tô trên thế giới, cạnh tranh với những cái tên lâu năm và dày dặn trên thị trường
Vì đang đi những bước chân đầu tiên trong một ngành đầy khó khăn như ô tô, việc quản lý rủi ro trong sản xuất là rất quan trọng đối với tập đoàn nhằm có những phương
án để đối mặt với tình huống xấu nhất có thể xảy ra, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh Covid ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế Vậy nên, nhóm chúng em xin gửi tới quý thầy
cô bài tiểu luận với chủ đề “Quản lý rủi ro trong dự án sản xuất ô tô điện Vinfast của Tập đoàn Vingroup trong giai đoạn 2020-2022”
Bài tiểu luận của chúng em gồm 3 chương:
Chương 1: Lý thuyết chung về rủi ro và quản trị rủi ro trong kinh doanh
Chương 2: Dự án sản xuất ô tô điện Vinfast và các bước quản trị rủi ro cho dự án giai đoạn 2020-2022
Chương 3: Đánh giá và đề xuất giải pháp cho dự án
Do kiến thức và kinh nghiệm của chúng em còn hạn chế nên bài tiểu luận khó tránh khỏi thiếu sót Chúng em rất mong nhận được những góp ý, nhận xét của cô để bài tiểu luận được hoàn chỉnh hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO
TRONG KINH DOANH 1.1 Rủi ro trong kinh doanh
1.1.1 Định nghĩa
Rủi ro trong kinh doanh có thể được định nghĩa là tổng mức thiệt hại về vốn đầu
tư, tài chính, thi trường,… mà doanh nghiệp phải gánh chịu trong quá trình hoạt động kinh doanh Tuy có nhiều những loại rủi ro khác nhau nhưng chủ yếu các doanh nghiệp
sẽ mắc phải các rủi ro về tài chính và các thực trạng hoạt động kinh doanh hiện nay Rủi ro kinh doanh là thiệt hại có thể đã lường trước hoặc phần lớn là do không lường trước được của một doanh nghiệp nào đó Rủi ro kinh doanh có thể đến từ sự thất bại về kế hoạch, hình thức kinh doanh, phương thức kinh doanh, hoặc hỗn loạn về nhân
sự gây ảnh hưởng đến sự tăng tăng trưởng kinh tế của doanh nghiệp
1.1.2 Phân loại rủi ro
Có 2 loại rủi ro mà một doanh nghiệp có thể đối mặt phải Cụ thể, rủi ro bên trong
và rủi ro bên ngoài
1.1.2.1 Rủi ro bên trong
Rủi ro bên trong là rủi ro tác động trực tiếp đến hoạt động nội bộ của doanh nghiệp như tổ chức quản lý, chiến lược, tài chính, nhân lực Nguyên nhân gây ra chủ yếu đến từ năng lực quản lý yếu kém của người lãnh đạo
Rủi ro bên trong bao gồm:
⠂Rủi ro tài chính:
Là một trong những rủi ro phổ biến nhất mà các công ty khởi nghiệp thường phải đối mặt Tài chính là thứ cơ bản và cốt yếu nhất để có thể duy trì hoạt động kinh doanh Trong trường hợp tình hình kinh doanh không tốt, nguồn tài chính dồi dào là thứ duy nhất giúp doanh nghiệp có thể trụ vững được trước những khó khăn
⠂Rủi ro nhân lực:
Là rủi ro bắt nguồn từ sự mâu thuẫn trong mối quan hệ giữa những người làm việc trong cùng một công ty Đó có thể là sự bất đồng giữa những người cùng cấp hoặc
Trang 4sự mâu thuẫn giữa quản lý và nhân viên Tóm lại, việc bất đồng sẽ làm cản trợ nội bộ công ty, các cá nhân sẽ khó có thể hợp tác làm việc với nhau một cách hiệu quả nhất
⠂Rủi ro năng suất:
Là rủi ro khi bộ máy công ty chưa thể làm việc một cách hiệu quả nhất, có thể đến từ năng lực quản lý của người lãnh đạo cũng như năng lực làm việc của nhân viên, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu hàng năm, sự phát triển của doanh nghiệp
1.1.2.2 Rủi ro bên ngoài
Là những rủi ro xảy ra ở ngoài môi trường, lĩnh vực mà công ty đang kinh doanh
Đó có thể là rủi ro đến từ pháp lý, thị trường, khách hàng,
Rủi ro bên ngoài bao gồm:
⠂Rủi ro thị trường:
Là rủi ro được gây ra bởi các sự kiện không thuộc tầm kiểm soát của cả người quản
lý và người lao động Nguyên nhân thường là bất khả kháng, sự thay đổi chính sách, biến động thị trường dẫn đến sự thay đổi trong chính khách hàng
⠂Rủi ro pháp lý: là rủi ro đến từ sơ suất trong việc tuân thủ các luật liên quan đến doanh nghiệp và chính sách nội bộ Nó có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình hoạt động kinh doanh Nguyên nhân có thể như hiểu sai luật, không cập nhật các quy định mới của nhà nước, không hiểu đúng chính sách quy trình nội bộ,
1.2 Quản trị rủi ro trong kinh doanh
1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro:
Theo trường phái cũ, quản trị rủi ro đơn thuần là mua bảo hiểm (chuyển một phần
rủi ro có thể gặp sang cho doanh nghiệp bảo hiểm), do đó quản trị được rủi ro thuần túy, rủi ro được bảo hiểm Ngoài ra, quản trị rủi ro có thể hiểu là quá trình xác định các rủi
ro và tìm cách quản lý nhằm hạn chế những thiệt hại với tổ chức
Theo trường phái mới, được hiểu rằng đây chính là quá trình hoạch định mục
tiêu, chiến lược, kế hoạch mà đối tượng quản lý cần đạt được trong một giai đoạn nhất định Rủi ro là những bất trắc có thể đo lượng được Quản trị rủi ro là tổng hợp các hoạch định chiến lược và kế hoạch quản lý rủi ro, tổ chức thực hiện và kiểm soát toàn
bộ hoạt động của tổ chức liên quan đến quản trị rủi ro sao cho đạt được mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất
Trang 51.2.2 Quy trình các bước của quản trị rủi ro trong kinh doanh:
Bước 1: Nhận diện rủi ro và phân tích rủi ro
Bước 2: Đo lường rủi ro
Bước 3: Kiểm soát rủi ro
Bước 4: Tài trợ và xử lý rủi ro
1.2.3 Vai trò, mục tiêu của quản trị rủi ro:
Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp giúp các nhà quản lý tập trung thiết lập chính sách, xác định trọng tâm, cơ chế điều hành, cải thiện các công cụ, phương pháp định lượng rủi ro, tăng cường trách nhiệm quản lý rủi ro và tạo điều kiện cho việc nhận diện kịp thời các thay đổi danh mục rủi ro của doanh nghiệp
Quản trị rủi ro là quy trình cho phép xác định, đánh giá hoạch định và quản lý các loại rủi ro hướng đến 3 mục tiêu:
• Xác định được rủi ro
• Phân tích những rủi ro đặc thù với tổ chức
• Ứng phó với những rủi ro đặc thù và hiệu quả
Hiệu quả và vai trò của quản trị rủi ro chỉ được phát huy tối đa, đạt được mục tiêu, hoàn thành mục đích khi và chỉ khi nắm rõ được những đặc điểm về quy mô, tiềm lực, môi trường hoạt động và thái độ của những người đứng đầu tổ chức đối với việc quản trị rủi ro
Trang 6CHƯƠNG 2: DỰ ÁN SẢN XUẤT Ô TÔ ĐIỆN VINFAST VÀ CÁC BƯỚC
QUẢN TRỊ RỦI RO CHO DỰ ÁN GIAI ĐOẠN 2020 - 2022
2.1 Giới thiệu về tập đoàn Vingroup
Khởi nguồn của Vingroup là Tập đoàn Technocom (thành lập năm 1993 tại Ucraina) Vào những năm đầu thế kỷ XX, Technocom đã bước vào Việt Nam, tập trung đầu tư vào hai lĩnh vực chính là du lịch và bất động sản, thiết lập ra hai thương hiệu chiến lược ban đầu là Vincom và Vinpearl Đầu năm 2012, Công ty cổ phần Vincom và Công ty cổ phần Vinpearl được sáp nhập thành một, dưới hình thức Tập đoàn và lấy tên
• Du lịch:
Vinpearl hiện đang là một trong những thương hiệu du lịch nghỉ dưỡng hàng đầu Việt Nam, cung cấp các dịch vụ du lịch, văn hóa mới lạ và hàng đầu với nhiều tổ hợp như Vinpearl Nha Trang, Vinpearl Land Nha Trang, Vinpearl Land Phú Quốc, Vinpearl Luxury Nha Trang,
Trang 7Gần đây, Vingroup đã hình thành hệ thống giáo dục Vinschool, liên cấp từ Mầm non Trung học phổ thông Ngoài ra VinUni của Tập đoàn Vingroup cũng đã được đưa vào hoạt động chính thức và đã chào đón những khóa sinh viên đầu tiên
2.2 Giới thiệu về dự án sản xuất ô tô điện VinFast
2.2.1 Giới thiệu chung
VinFast là một thành viên của tập đoàn Vingroup, sản xuất ô tô và xe máy được thành lập năm 2017, có trụ sở đặt tại thành phố Hải Phòng
Sản phẩm chủ lực của VinFast là các phương tiện giao thông thông minh sử dụng điện bao gồm: ô tô điện, xe buýt điện và xe máy điện VinFast không ngừng sáng tạo, nghiên cứu, phát triển để đem lại những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất, giá trị và trải nghiệm xuất sắc nhất cho khách hàng, góp phần thúc đẩy việc chuyển đổi thói quen sử dụng xe xăng sang xe điện, bảo vệ môi trường và sức khỏe cho cả cộng đồng
Hiện tại, VinFast đã giới thiệu và cho ra mắt ba mẫu ô tô điện thông minh, một mẫu xe buýt điện và sáu mẫu xe máy điện Trong đó, mẫu xe ô tô điện VF e34 đã chính thức nhận đặt hàng và đã bàn giao vào cuối năm 2021 tại Việt Nam, hai mẫu ô tô điện
VF e35 và VF e36 sẽ được VinFast giới thiệu rộng rãi tại Việt Nam và thị trường quốc
tế bao gồm Mỹ, Canada, châu Âu vào năm 2022 (Vingroup - Annual Report 2020)
2.2.2 Bước đi của dự án sản xuất ô tô điện VinFast
02/09/2017, khởi công xây dựng tổ hợp sản xuất ô tô – xe máy điện VinFast
Trang 82017 - 2020, trong giai đoạn đầu, VinFast dần tạo dựng thương hiệu cho dòng xe của
mình đối với cả thị trường trong và ngoài nước thông qua 2 mẫu ô tô VinFast Lux ra mắt tại Paris Motor show, VinFast Fadil và VinFast President với phiên bản giới hạn
Tháng 1/2021, VinFast chính thức bắt đầu dự án sản xuất ô tô điện với việc công bố
tầm nhìn mới đó là trở thành hãng xe ô tô điện thông minh toàn cầu Đây là dấu mốc quan trọng trong sự phát triển của VinFast với kế hoạch sản xuất mẫu ô tô điện đầu tiên cho người Việt và từng bước mở rộng thị trường sang Bắc Mỹ và Châu Âu
24/3/2021, xe ô tô điện VinFast VF e34 được ra mắt đánh dấu bước tiến đầu tiên của
Việt Nam trên “cuộc đua” xe điện toàn cầu Khác với các mẫu xe xăng trước đó, sự kiện
ra mắt VF e34 được công bố trên nền tảng online và cho phép khách hàng đặt cọc qua
hệ thống mua sắm trực tuyến Ngay sau khi mở bán, mẫu xe ô tô điện mới nhất của VinFast đã nhận được sự ủng hộ tích cực từ phía khách hàng với hơn 3000 đơn đặt hàng sau 12h mở bán và hơn 25.000 đơn chỉ sau 3 tháng
Hiện nay, VinFast đã có kế hoạch xây dựng nhà máy tiêu chuẩn quốc tế tại Quảng Ninh
và Hà Tĩnh để tự chủ sản xuất và phát triển công nghệ xe ô tô Bên cạnh đó, VinFast cũng liên tục ký kết hợp tác với các đối tác lớn trong và ngoài nước để chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh sản xuất xe trong nước nhằm bắt kịp xu hướng thời đại công nghệ 4.0 Ngoài ra, VinFast cũng đang gấp rút hoàn thiện hệ thống trạm sạc cho xe ô tô điện phủ khắp 63 tỉnh thành và bàn giao xe VF e34 vào cuối năm 2021 Khi chính thức đi vào hoạt động, trạm sạc VinFast sẽ tạo nên một hệ sinh thái cho xe điện lớn nhất Việt Nam, đáp ứng nhu cầu của người dùng trên toàn quốc
Với định hướng trở thành hãng xe điện thông minh toàn cầu, VinFast đã lên kế hoạch mở rộng 35 showroom và trung tâm dịch vụ tại Mỹ trong năm nay và đặt ra mục tiêu bán 15.000 xe điện vào năm 2022 VinFast cũng chuẩn bị ra mắt ô tô tự hành VF e35 và VF e36 tại thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, hứa hẹn chinh phục khách hàng Mỹ bằng sản phẩm chất lượng, đẳng cấp với tiêu chuẩn an toàn cao và công nghệ hiện đại
2.2.3 Đánh giá chung
• Ưu điểm
Thứ nhất, việc triển khai kế hoạch sản xuất và kinh doanh ô tô của VinFast rơi vào
đúng thời điểm mà Nhà nước đang quan tâm và chú trọng đến sự phát triển ngành công
Trang 9nghiệp ô tô Do vậy, VinFast đã nhận được sự hỗ trợ tối đa của Nhà nước với các chính sách ưu đãi rất thuận lợi
Thứ hai, xe điện (xe máy và ô tô) đang trong giai đoạn đầu của chu kỳ thị trường,
nên là một thị trường đầy tiềm năng, và cơ hội cho người chơi mới là có Không như thị trường xe máy truyền thống vốn đang ở giai đoạn bão hòa, một vài nơi đã chuyển qua giai đoạn thoái trào, khi chính phủ đã đặt ra mốc ngưng hoạt động xe động cơ đốt trong Hơn thế nữa, nếu so với thế giới thì Việt Nam còn rất nhiều room cho thị trường phương tiện cá nhân Nếu được sự hỗ trợ bởi chính sách nhất quán của Nhà nước (cơ sở hạ tầng, phí sử dụng ), thì tiềm năng thị trường là rất lớn cho VinFast
Thứ ba, VinFast đã xác định sản xuất xe điện ngay từ đầu, đây là một công nghệ
còn khá mới đối với Đông Nam Á Chính nhờ vào điều này mà các doanh nghiệp ô tô trong khu vực không thể phát huy lợi thế cạnh tranh để đè bẹp VinFast ngay từ đầu
• Hạn chế
Thứ nhất, dù là “biểu tượng” ô tô Việt Nam, nhưng thực tế, VinFast vẫn là một tên
tuổi khá mới trong ngành ô tô chỉ 4 năm hoạt động và hơn 2 năm bán xe Do đó, khả năng sinh lời của doanh nghiệp vẫn là một thách thức Năm ngoái, VinFast đã bán được khoảng 30.000 chiếc xe, một số lượng đủ để chiếm 10% thị trường địa phương nhưng còn rất xa so với mục tiêu hàng năm là bán được 250.000 xe
Thứ hai, tuy thị trường xe điện là một thị trường tiềm năng nhưng quả thực, không
dễ để bán xe điện tại Việt Nam, nơi mà xe máy và ô tô xăng đang chiếm ưu thế và suy nghĩ của người dân chưa thay đổi
Thứ ba, theo Báo cáo tài chính bán niên 2020, Vingroup nhận định: "Diễn biến phức
tạp của dịch COVID-19 đã gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của hầu hết các công ty con trong tập đoàn" Chung xu hướng đó, mảng sản xuất bao gồm sản xuất ô tô và xe máy điện liên quan đến công ty con VinFast cũng ghi nhận khoản lỗ lớn, điều này cũng gây ảnh hưởng đến tiến độ phát triển của dự án sản xuất và tiêu thụ xe ô
Trang 10ro nổi bật mà các thành viên nhận thấy rõ nhất khi thực hiện dự án sản xuất ô tô điện của VinFast này
2.3.1.1 Rủi ro về nhân lực
Việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao là nhân tố chủ chốt để đạt được thành công trong ngành công nghiệp ô tô Thực tế, không dễ để vừa đào tạo nhân lực vừa sản xuất để cho ra sản phẩm sau 2 - 3 năm, trừ khi VinFast tuyển dụng những người
đã có kinh nghiệm từ các doanh nghiệp lắp ráp ô tô khác Thông thường, các hãng ô tô nước ngoài phải mất nhiều năm, kể cả việc đưa nhân sự ra nước ngoài huấn luyện mới
có được đội ngũ thợ lành nghề như hiện tại
Vấn đề của VinFast sẽ còn phức tạp hơn thế, bởi ô tô điện là một công nghệ mới Hiện tại, chỉ các nhà cung cấp linh kiện mới có thể đào tạo nguồn nhân lực về những công nghệ mới này, tuy nhiên họ cũng chỉ dạy về sản xuất, lắp ráp những linh kiện của
họ Vì vậy, việc tìm ra nơi có thể huấn luyện đội ngũ nhân lực để hoàn thiện tổng thể chiếc xe cũng là một bài toán khó đối với VinFast
2.3.1.2 Rủi ro về trang thiết bị, cơ sở hạ tầng
Với ô tô điện tại thị trường Việt Nam, trở ngại là đang thiếu một chính sách phát triển đồng bộ từ pin cho xe điện đến hạ tầng, mạng lưới trạm sạc… Công nghệ pin cho
xe điện phải đảm bảo độ bền, hiệu suất cao, sạc nhanh Mạng lưới trạm sạc phải đạt độ phủ rộng để đảm bảo nhu cầu vận hành Những điều kiện này hiện còn rất thiếu ở Việt Nam
Hạ tầng là câu chuyện được bàn tới nhiều mỗi khi chính sách phát triển xe điện được nhắc tới Cùng kế hoạch sản xuất, VinFast dự kiến triển khai hơn 2.000 trạm sạc với hơn 40.000 cổng sạc cho xe máy điện, ô tô điện khắp cả nước, hoàn thành cuối năm
2021 cùng tiến độ bàn giao xe Tuy nhiên, ở Việt Nam, một hệ thống trạm sạc đồng bộ cho xe điện gần như chưa có Thiếu hạ tầng giao thông đường bộ, điểm đỗ xe tĩnh và quỹ đất để bố trí trạm sạc cho xe điện có khả năng sạc nhanh, đổi pin… trở thành một trong những trở ngại lớn
2.3.1.3 Rủi ro về nguồn cung nguyên vật liệu đầu vào
Đại dịch Covid-19 đã tác động không nhỏ và đặt ra nhiều thách thức cho ngành sản xuất ô tô điện Nguồn cung cũng như chi phí đang là bài toán khiến nhiều hãng xe ô
Trang 11tô “đau đầu”, buộc phải cắt giảm sản xuất do chi phí tăng cao và thiếu hụt nguồn nguyên liệu đầu vào
Pin xe điện được chế tạo từ các kim loại có trong vỏ trái đất, trong khi nguồn tài nguyên khoáng sản này trên thế giới không phải là vô tận Một trong những kim loại quan trọng để sản xuất pin là lithium đã ghi nhận mức tăng giá phi mã trong năm 2020
và quý đầu 2021 Theo đó tính đến trung tuần tháng 3, giá lithium đã tăng 68% so với đầu năm, chạm mức 11.250 USD/tấn
Ngoài ra, chất bán dẫn cũng đóng vai trò quan trọng trong ô tô điện, chịu trách nhiệm truyền lệnh từ máy tính điều khiển tới các bộ phận phần cứng của xe Ô tô điện
có cấu trúc càng phức tạp thì càng cần nhiều chất bán dẫn Trong bối cảnh ngày càng nhiều hãng xe hơi trên thế giới đẩy mạnh sản xuất xe điện và cho ra đời nhiều mẫu xe thông minh, nhu cầu về nguồn cung chất bán dẫn càng trở nên cấp thiết
Như vậy, có thể thấy, nguyên liệu đầu vào để sản xuất ô tô điện cũng như pin trong bối cảnh đại dịch Covid-19 thực sự khan hiếm và đắt đỏ Nếu VinFast không có kế hoạch
rõ ràng cho tình huống này thì rủi ro khi sản xuất ô tô điện sẽ càng tăng cao
2.3.1.4 Rủi ro cạnh tranh
Trong vài năm trở lại đây, phương tiện điện hóa nhập khẩu đã có dấu hiệu nhen nhóm thâm nhập thị trường ô tô điện Việt Nam Cụ thể, năm 2020 con số đã tăng gần gấp đôi so với năm trước với hơn 400 xe và chỉ sau 3 tháng đầu năm 2021 đã có gần
600 xe nhập khẩu vào Việt Nam Khi các nước có nền công nghiệp ô tô mạnh trong khu vực cũng nhanh chóng bắt tay vào chạy đua sản xuất ô tô điện và tiến độ của dự án VinFast bị chậm lại vài năm, thì VinFast sẽ bị rủi ro lỡ nhịp thị trường Nếu không tự làm chủ thị trường, xe ngoại sẽ gia nhập rất nhanh và dự kiến đến năm 2025, Việt Nam
sẽ trở thành thị trường “màu mỡ” trong việc tiêu thụ ô tô điện cho các dòng xe nhập khẩu
Ngoài ra, VinFast còn dự kiến mở bán ô tô điện của mình tại thị trường Mỹ và châu Âu Các thị trường này có những đối thủ cạnh tranh rất “khó nhằn” Ví dụ, VinFast
sẽ phải cạnh tranh với Tesla - kẻ thống trị thị trường xe điện ở Mỹ với khoảng 79% thị phần Thực tế, những chiếc ô tô điện của VinFast cùng phân khúc với Tesla được bán với giá thấp hơn một chút Tuy nhiên, nếu không tính đến những ưu đãi mà VinFast dành cho khách hàng tại thị trường Mỹ, có thể khẳng định rằng, phần lớn người Mỹ sẽ
Trang 12không muốn mạo hiểm bỏ ra một số tiền gần tương đương để mua xe điện của một thương hiệu mới thành lập được vài năm thay vì một thương hiệu đã có chỗ đứng và đang được ưa chuộng trên thị trường
2.3.1.5 Rủi ro về công nghệ
Có thể chỉ một vài năm nữa, sau khi đưa sản phẩm ô tô điện ra thị trường, VinFast
sẽ phải đối diện với áp lực mới, áp lực đến từ ô tô điện với công nghệ tự động Đây là một rủi ro, một thách thức lớn, bởi nó là công nghệ động cơ điện kết hợp với tự động hóa mà công nghệ thông tin đóng vai trò quyết định Riêng về tự động hóa kết hợp với công nghệ thông tin thì khoảng cách năng lực giữa Việt Nam và các nước trong khu vực
là có và là khá lớn Nếu không vượt qua được thách thức này thì tuổi đời của VinFast e
là không dài
2.3.2 Đo lường rủi ro
Dựa trên những nhận dạng và phân tích rủi ro về dự án sản xuất ô tô điện của VinFast, ta có thể đánh giá tần suất xảy ra rủi ro và mức độ nghiêm trọng của rủi ro theo
ma trận đo lường rủi ro:
Loại rủi
ro
Tần suất xuất hiện
Mức độ nghiêm trọng
Phân tích
Rủi ro
về nhân
lực
Thấp Thấp Tần suất xảy ra rủi ro thấp do nguồn nhân lực về chế tạo
máy, công nghệ thông tin của Việt Nam đang dồi dào, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh Tuy nhiên vì ô tô điện là một công nghệ mới nên VinFast vẫn phải đối mặt với rủi ro thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao Rủi ro về nhân lực có thể dẫn đến việc làm giảm sản lượng, tuy nhiên VinFast có thể xử lý rủi ro bằng cách tốn thêm chi phí thuê chuyên gia nước ngoài về làm việc
Rủi ro
về trang
Cao Thấp Tần suất xảy ra cao do ô tô điện là một công nghệ còn
mới ở Việt Nam Công nghệ pin cho xe điện phải đảm