BÀI tập lớn học PHẦN SINH VIÊN đại học đề tài PHƯƠNG PHÁP học tập

Lịch sử vấn đề nghiên cứu: Trong hơn 100 năm qua, các nhà tâm lý học giáo dục và tâm lý học nhận thức đã nghiên cứu và đánh giá rất nhiều phương pháp học tập khác nhau, từ cách đọc đi đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

- -BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN: SINH VIÊN ĐẠI HỌC

ĐỀ TÀI: PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP

Hà Nội - 2021

Giảng viên hướng dẫn

Sinh viên

MSSV

Lớp

: Bùi Thị Hồng Minh : Nguyễn Yến Nhi : 221001249

: SP Vật Lý D2021

MỤC LỤC

I MỞ ĐẦU

II NỘI DUNG

1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

2 Định nghĩa

2.1 Phương pháp

2.2 Phương pháp học tập

3 Phương pháp học tập của sinh viên đại học

3.1 Phương pháp xây dựng kế hoạch học tập

3.2 Phương pháp học tập cá nhân

3.3 Phương pháp học tập theo nhóm

4 Liên hệ bản thân

III KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 2

3

5 5

5 6 8 9 10 11

I MỞ ĐẦU

Thế giới chúng ta đang sống là một thế giới không ngừng phát triển với những

kỷ luật và kỹ năng mới phát sinh hàng năm Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu học tập luôn là một vấn đề được coi trọng và đặt lên hàng đầu Học tập không chỉ gói gọn trong học ở nhà trường, học trong sách vở, học từ thầy cô mà học tập ở đây được hiểu theo nghĩa rộng nhất, đó là tất cả quá trình con người thu nhận tri thức ở mọi nơi, mọi lúc và ở mọi lứa tuổi Học tập không chỉ có ý nghĩa đối với bản thân mỗi người mà

nó còn đem lại ý nghĩa cho cả đất nước, xã hội Chính vì vậy, việc tìm ra một phương pháp học tập hiệu quả, ý nghĩa là một vấn đề được mọi người quan tâm hơn bao giờ hết Một phương pháp học tập đúng đắn sẽ đem lại vô vàn những lợi ích cho bản thân người học Nó không chỉ giúp mỗi người học tập vừa hiệu quả nhất lại vừa đem lại được kết quả cao, rút ngắn thời gian học tập, vừa tiết kiệm thời gian, công sức để có thể làm nhiều việc khác Từ đó mà lượng tri thức chúng ta thu nhận được cũng ngày một nhiều hơn và kiến thức cũng ngày càng sâu rộng hơn Phương pháp học tập sẽ đưa chúng ta đi đến thành công bằng con đường ngắn nhất

Phương pháp học ở đại học có rất nhiều sự khác nhau trong việc giảng dạy và học tập ở cấp học phổ thông Sinh viên rất cần phương pháp học tập nghiên cứu khoa học hiệu quả để có thể vừa tiếp thu kiến thức tốt nhất vừa có thế phát huy khả năng tự nghiên

cứu và sáng tạo Vì vậy, em đã chọn đề tài: “Phương pháp học tập” để nghiên cứu

nhằm làm rõ hơn nội dung, ý nghĩa cũng như những ảnh hưởng, vai trò của nó đối với mỗi sinh viên

II NỘI DUNG

1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu:

Trong hơn 100 năm qua, các nhà tâm lý học giáo dục và tâm lý học nhận thức đã nghiên cứu và đánh giá rất nhiều phương pháp học tập khác nhau, từ cách đọc đi đọc lại đến cách tóm tắt kiến thức cho đến phương pháp tự kiểm tra Một số chiến lược học tập phổ biến đã giúp cải thiện rõ rệt thành tích của người học, trong khi những chiến lược khác chỉ làm tốn thời gian và không hiệu quả Khái niệm đầu tiên có liên quan đến phương pháp học tập là “kiểu nhận thức” (cognitive styles) do Allport đưa ra từ những năm 30 của thế kỉ XX Từ những năm 1960, các nghiên cứu về phương pháp học tập mới bắt đầu được tiến hành

Tháp học tập (Learning Pyramid hay Cone of Learning) trong những năm 1960 - được phổ biến rộng rãi bởi Viện Nghiên cứu Giáo dục Mỹ - đã chỉ ra cách thức mà nhân loại học tập Kim tự tháp học tập là một trong những nền tảng quan trọng tìm ra được phương pháp học tập hợp lý nhất cho bản thân Theo đó, chúng ta chỉ nhớ được 5% những gì mình đã nghe giảng, nhưng có thể nhớ tới 90% những gì mình dạy cho người khác

Đến năm 2006, có khoảng 650 đầu sách về phương pháp học tập được xuất bản tại Mỹ, Canada, 4500 bài báo đăng tải trên các ấn phẩm khoa học về nội dung này và hơn

26000 website đang hoạt động nhằm đo lường và phân loại phương pháp học tập Các nghiên cứu về phương pháp học tập rất phong phú và đa dạng, tiếp cận theo nhiều khía cạnh khác nhau Rita Dunn, người đi tiên phong trong việc nghiên cứu phương pháp học tập, đã xác định những yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến phương pháp học tập Các yếu tố này bao gồm: cơ thể, tình cảm, xã hội và môi trường Ví dụ, có những người học tốt hơn khi học nhóm với những bạn cùng lớp, nhưng một số khác lại thích học với những người có kinh nghiệm, chẳng hạn như bố mẹ hoặc cô giáo, cũng có người nhận thấy rằng, họ học một mình sẽ hiệu quả hơn

Các lý thuyết về phương pháp học tập không phải là duy nhất mà theo 3 xu hướng nghiên cứu: mang tính lý thuyết (theoretical), mang tính sư phạm (pedagogical) và mang tính thương mại (commercial) (Coffield, 2004) Thứ nhất, theo xu hướng nghiên cứu lý thuyết, các nghiên cứu về phương pháp học tập ở Anh, Mỹ, Tây Âu bắt đầu từ đầu thế kỉ XX và vẫn đang đưa ra những quan điểm và xây dựng một số lượng lớn các công cụ đo khác nhau Thứ hai là các nghiên cứu về việc dạy và học Các tác giả nghiên cứu rất đa dạng, chủ yếu theo mảng tâm lý học, một số về xã hội học, kinh tế, quản lý và giáo dục học Những căn cứ về học tập được dẫn đường bởi sự đối lập, tranh luận của các lý thuyết từ tâm lý học, xã hội học, giáo dục học và nghiên cứu về chính sách và có giá trị theo các cách khác nhau từ những quan điểm khác nhau Thứ ba là các nghiên cứu hướng đến công nghiệp thương mại lớn phát triển các công cụ và thống

kê các dạng phong cách Các mô hình xác thực đã có tác động và phổ biến rộng rãi: ở

Mỹ, ví dụ như công cụ thống kê phong cách học tập của Dunn, Dunn và Price (LSI, Learning Styles Inventory) đang được sử dụng trong một số lớn các trường tiểu học; trong khi đó ở Anh, công cụ thống kê phong cách học tập của Kolb (LSI, Learning Styles Inventory) và Bảng câu hỏi phong cách học tập của Honey và Mumford (LSQ, Learning Styles Questionnaire) lại được biết đến và sử dụng rộng rãi Các nghiên cứu này tập trung vào 5 hướng ứng dụng chính: (1) ảnh hưởng của các yếu tố mới đến việc tiếp cận học tập của HS và sự điều chỉnh các bước chuyển trạng thái của chúng; (2) các vấn đề liên quan đến sự linh hoạt của phong cách; (3) mối quan hệ giữa phong cách học của HS và phong cách dạy của GV; (4) sử dụng các phong cách như một khung để nâng cao hiệu quả giáo dục; (5) môi trường e-learning và ứng dụng các phong cách Trong số các mô hình được vận dụng nhiều nhất phải kể đến là mô hình của Kolb, mô hình của Dunn, mô hình nhận thức của Witkin, mô hình của Biggs, mô hình của Entwistle, phong cách học tập VAK (Visual - thị giác, Auditory - thính giác, Kinaesthetic - vận động) do Judie Haynes nghiên cứu năm 2011

Và còn có một lượng rất lớn các nghiên cứu về vấn đề này, đến nỗi gây khó khăn cho các nhà giáo dục và cho người học trong việc xác định được phương pháp học tập thiết thực và thuận lợi nhất Vì vậy, em đã tập trung vào các chiến lược học tập dường như

dễ sử dụng và có hiệu quả rộng rãi, xem xét kỹ hơn đến một vài phương pháp phổ biến đối với sinh viên, có ích trong nhiều điều kiện học tập khác nhau, thành tích học tập được cải thiện và có tác dụng lâu dài trong việc nâng cao kiến thức và hiểu biết cho người học

2 Định nghĩa:

2.1 Phương pháp:

- Phương pháp là các cách thức, đường lối mang tính lý luận được hệ thống thành các nguyên tắc để giải quyết một vấn đề nào đó

- Phương pháp có hai đặc trưng: Thứ nhất là có tính khách quan về mặt nội dung, vì phương pháp bao giờ cũng phải gắn với một công việc, hoạt động cụ thể, phụ thuộc vào nội dung của hoạt động Thứ hai là về hình thức, phương pháp có tính chủ quan bởi vì phương pháp chỉ tồn tại trong đầu óc con người, nghĩa là trong hoạt động có

ý thức, chứ không tồn tại ở bên ngoài và độc lập với con người

2.2 Phương pháp học tập:

- Phương pháp học tập được hiểu là các cách thức, đường lối mang tính lý luận

được hệ thống thành các nguyên tắc hướng dẫn việc tiếp thu, lĩnh hội các kiến thức,

kĩ năng, kĩ xảo giúp người học phát triển phẩm chất, năng lực và thích ứng, gia nhập các hoạt động xã hội

3 Phương pháp học tập của sinh viên đại học:

3.1 Phương pháp xây dựng kế hoạch học tập:

- Định nghĩa: Kế hoạch học tập là một tập hợp những hành động học của người học được sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, thể hiện các nguồn lực, ấn định các mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp phù hợp nhất để thực hiện hiệu quả mục tiêu hoạt động học tập đã đề ra

- Đặc điểm: Nội dung của kế hoạch học tập là sự chắt lọc thông tin từ thực tế, từ các yêu cầu đặc trưng của chương trình môn học, của giới hạn thời gian đào tạo mà

không chỉ phản ánh thuần túy nguyện vọng của người học Các kế hoạch học tập khi đã được thông qua luôn đòi hỏi các chủ thể có liên quan có nghĩa vụ thực hiện tối đa và tối ưu các mục tiêu và nội dung Kế hoạch học tập trong đào tạo tín chỉ là một loại kế hoạch mở, linh hoạt, sáng tạo bởi nó phụ thuộc vào năng lực học tập của sinh viên, phụ thuộc vào nhu cầu học tập và nguồn lực đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên, nó dựa vào những điều đang xảy ra và những điều dự đoán sẽ xảy ra trong tương lai

- Vai trò: Dẫn đường cho những quyết định và hành động của sinh viên; thúc đẩy sinh viên hành động và quản lý bản thân; giúp sinh viên chủ động quản lý thời gian của bản thân; là căn cứ cho việc theo dõi và đánh giá sự tiến bộ của người học; kế hoạch học tập giúp đem lại kết quả trong học tập

- Kỹ năng lập kế hoạch:

+ kỹ năng nhận diện bản thân và các điều kiện học tập

+ kỹ năng xác định mục tiêu học tập

+ kỹ năng xác định nội dung công việc và lựa chọn biện pháp thực hiện

+ kỹ năng lập thời gian biểu học tập

+ kỹ năng viết ra và thực hiện kế hoạch học tập

+ kỹ năng theo dõi, đánh giá, rút kinh nghiệm

3.2 Phương pháp học tập cá nhân:

- Phương pháp ghi chép:

+ Định nghĩa: Ghi chép là cách thức sinh viên lưu giữ lại các thông tin, kiến thức của bài học trên lớp hoặc tổng hợp lại kiến thức từ việc đọc tài liệu, sách, giáo trình thông qua việc ghi lại vào vở, sổ theo những kỹ thuật ghi chép cụ thể hoặc cách thức riêng của bản thân

+ Để áp dụng phương pháp này cần chuẩn bị: bút viết với các màu mực khác nhau, bút nhớ dòng và bút dạ; thước kẻ; giấy note nhiều màu; vở khổ A4 (không nên sử dụng các loại sổ sách nhỏ)

+ Một số kỹ thuật ghi chép: Phương pháp dàn ý

Phương pháp đóng hộp

Phương pháp tạo bảng

Phương pháp sketch note

Phương pháp tạo sơ đồ tư duy

Phương pháp “The Cornell notes”

Phương pháp ghi chép của Takashi Ishi

Kỹ thuật “hỏi, trả lời, dẫn chứng”

- Phương pháp tìm kiếm, tra cứu thông tin:

+ Tra cứu thông tin trên mạng internet: Thu hẹp chủ đề, chọn những từ quan trọng, những mục quan trọng; nhờ sự giúp đỡ của bạn bè hay những người trợ giúp nghiên cứu trong các thư viện; liệt kê những trang web nổi tiếng, có các đánh giá, chọn lọc; khi vào sổ tay các địa chỉ trang web chuyên về chủ đề đang cần nghiên cứu

+ Tra cứu, tìm kiếm thông từ sách, vở, tạp chí, tài liệu: thư viện của các trường đại học là nơi có thể tìm kiếm giáo trình, tiểu luận, hay nhà sách, nhà xuất bản uy tín với những nội dung kiến thức phong phú đa dạng

+ Tìm kiếm thông tin từ người quen: học hỏi, tìm hiểu từ những anh chị khóa trên; tham khảo ý kiến, tài liệu từ thầy cô

- Phương pháp đọc sách:

+ Kỹ thuật đọc sách: Không nên để mắt phải đọc theo từng từ, từng dòng mà hãy tập trung đến các từ khóa, cụm từ, cấu trúc mang nội dung quan trọng

Hãy để ý đến tiêu đề các chương, các đề mục, các phần in đậm, gạch chân, in nghiêng trong tài liệu, không dừng mắt quá lâu ở những từ, cụm

từ khó hiểu, hãy dùng bút gạch chân lại để tìm hiểu sau

Điều khiển mắt linh hoạt khi đọc: khi đọc phải để mắt “chụp nhanh” cụm từ, câu, phân đoạn Khi chưa đọc được nhanh, hãy dùng tay điều khiển tốc độ của mắt hoặc bút, thước di chuyển tay, bút nhanh theo dòng trên tài liệu di chuyển càng nhanh sẽ buộc mắt của chúng ta phải “chạy nhanh” theo tốc độ đó + Quy trình đọc sách: Bước 1: Lựa chọn sách phù hợp với nội dung học tập (bước này có thể bỏ qua khi sinh viên đọc những tài liệu tham khảo bắt buộc do môn học, giáo viên quy định)

Bước 2: Tổ chức quá trình đọc sách: đọc lướt nhanh, đặc biệt chú trọng phần mở đầu, mục lục, tên chương, danh mục từ viết tắt; đọc kĩ từng phần, đọc trọn vẹn; trả lời các câu hỏi trong sách nếu có

Bước 3: Tổng kết quá trình đọc sách

- Phương pháp viết bài tiểu luận: Bài luận là bài viết trình bày quan điểm, nghiên cứu của cá nhân theo một chủ đề, chủ điểm nhất định có liên quan đến một lĩnh vực, một học phần cụ thể Chủ đề của bài tiểu luận phụ thuộc vào học phần và giảng viên; thầy cô có thể đưa ra các chủ đề tiểu luận cố định, hoặc đưa ra nhiều vấn đề để sinh viên lựa chọn Trong trường hợp, khuyến khích tính cá nhân, tính sáng tạo; thầy cô sẽ cho người học được tự do thiết kế chủ đề tiểu luận (tuy nhiên chủ đề tiểu luận phải được sự kiểm tra trước của giảng viên, để đảm bảo chủ đề được đặt tên phù hợp với chuyên ngành, lĩnh vực chuyên môn)

3.3 Phương pháp học tập theo nhóm:

- Định nghĩa: Học nhóm là một hình thức học hợp tác nâng cao chất lượng của mỗi thành viên nhờ học hỏi từ bạn bè thông qua quá trình trao đổi, đóng góp và chia sẻ các nhiệm vụ học tập cùng nhau, do đó có được những kết quả học tập tiến bộ về nhiều mặt

- Quy tắc:

+ Định hình một mục tiêu chung, rõ ràng

+ Phân công trách nhiệm cụ thể cho các thành viên

+ Kiểm soát tốt các vấn đề bất đồng trên cơ sở cộng tác để thay đổi và phát triển + Luôn kích thích các ý tưởng sáng tạo và khả năng dẫn dắt

+ Lãnh đạo vững mạnh

+ Tự kiểm tra và liên tục cải tiến các quy trình, hoạt động thực tiễn và sự tương tác của các thành viên trong nhóm

+ Giao tiếp hiệu quả

+ Đề cao vai trò cá nhân

+ Gắn kết

- Kỹ năng bổ trợ trong học tập theo nhóm: lắng nghe, chất vấn, thuyết phục, tôn trọng, trợ giúp, chia sẻ

- Phương pháp thiết lập và tổ chức học nhóm: thiết lập nhóm, thực hiện hoạt động nhóm, báo cáo sản phẩm và rút kinh nghiệm hoạt động nhóm

4 Liên hệ bản thân:

Đối với bản thân em, là một sinh viên của khoa Sư phạm trường Đại học Thủ Đô

để có thể phát triển bản thân trong học tập cũng như trong công việc sau này thì có cho mình một phương pháp học tập là rất quan trọng Đặc biệt là phương pháp học tập theo nhóm, bản thân em tự thấy rằng mình vẫn còn nhiều thiếu sót Trong môi trường đại học thì làm việc theo nhóm là một việc diễn ra rất thường xuyên vì vậy không thể không làm quen với việc phải hòa đồng, giao tiếp cùng với các bạn trong lớp cũng như

có trách nhiệm với mỗi công việc của mình

Vậy làm thế nào để bản thân làm tốt phương pháp học tập theo nhóm?

Trước tiên, chúng ta cần phải tự tin, mạnh dạn phát biểu, nêu lên ý kiến của mình Vì là một người nhút nhát và tự ti nên đôi khi biết câu trả lời cũng không dám nói lên ý kiến của mình vì sợ sai, sợ bị chê

Hoạt bát, hòa đồng giao tiếp với mọi người cũng là một yếu tố rất cần thiết Con người với con người thì không thể không có sự giao tiếp nhất là khi chúng ta làm việc chung một nhóm, cùng một mục tiêu

Và cần chủ động hơn trong công việc Bản thân em là một người khá bị động, khi bài tập được giao mọi người sẽ tự xung phong nhận việc và biết cần phải làm gì còn mình thì đợi nhóm trưởng phân công việc cho Đây là việc mà em nghĩ rằng mình cần phải thay đổi ngay thì mới có lợi trong học tập, trong công việc

Tóm lại, em thấy rằng phương pháp học tập theo nhóm là một trong những phương pháp hết sức quan trọng, không chỉ là giúp trong việc học tập mà còn là cuộc sống sau này Phương pháp học tập này chúng ta thêm tự tin, chủ động trong các tình huống và đồng thời tìm ra được những điểm mạnh của riêng mình