BIỆN PHÁP HỖ TRỢ ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIỆT TRỪ H. PYLORI. PGS.TS.BS BÙI HỮU HOÀNG Trưởng Khoa Tiêu hóa

pylori Chỉ định chính:  Loét dạ dày-tá tràng  Viêm teo dạ dày  Sau phẫu thuật cắt ung thư dạ dày giai đoạn sớm  Tiền sử gia đình có người bị ung thư dạ dày Chỉ định tương đối:  Khó

BIỆN PHÁP HỖ TRỢ ĐỂ NÂNG CAO

HIỆU QUẢ TIỆT TRỪ H PYLORI

PGS.TS.BS BÙI HỮU HOÀNG

Trưởng Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Đại Học Y Dược TP.HCM

H pylori có thể biến đổi thành dạng hình cầu, sau khi

dùng kháng sinh hoặc ở môi trường không thuận lợi

Chỉ định “Tìm và Diệt” H pylori

Chỉ định chính:

 Loét dạ dày-tá tràng

 Viêm teo dạ dày

 Sau phẫu thuật cắt ung thư dạ dày (giai đoạn sớm)

 Tiền sử gia đình có người bị ung thư dạ dày

Chỉ định tương đối:

 Khó tiêu không do loét

 Tiền sử viêm loét dạ dày và hiện đang dùng NSAID dài hạn

AP consensus on H pylori – 2009

Các chỉ định mở rộng

 Ban xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn

 Cộng đồng dân cư có tần suất ung thư dạ dày cao

 Bệnh nhân sử dụng NSAID dà hạn  tiệt trừ H.p

có thể ngăn ngừa loét và xuất huyết tiêu hóa

 Bệnh nhân sử dụng aspirin liều thấp dài hạn và

tiền sử có xuất huyết tiêu hóa  tiệt trừ H.p làm giảm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và thủng dạ dày

AP consensus on H pylori – 2009

Hiệu quả tiệt trừ H pylori của

Phác đồ chuẩn 3 thuốc tại Việt Nam

91.7

62.5 90.9

68.5

 Bệnh nhân không tuân thủ

GIẢI PHÁP TIỆT TRỪ THÀNH CÔNG

HELICOBACTER PYLORI

 Chỉ định đúng

 Chọn phác đồ kháng sinh hiệu quả trong lần điều trị đầu tiên dựa theo kinh nghiệm và tình hình đề kháng kháng sinh tại khu vực

 Sử dụng kháng sinh hợp lý và đúng cách

 Ức chế toan tốt

 Cải thiện sự tuân thủ điều trị của bệnh nhân

Cải thiện đáp ứng điều trị

Cải thiện sự tuân thủ điều trị

 Chọn phác đồ đơn giản, tiện dụng và ít tác

dụng phụ  khó thực hiện trong điều kiện

kháng thuốc

 Giải thích và hướng dẫn bệnh nhân về cách

sử dụng thuốc và các tác dụng phụ để bệnh nhân yên tâm và nhận thức về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị

 Động viên và trấn an bệnh nhân khi có xuất hiện tác dụng phụ

 Phòng ngừa và xử lý tốt các tác dụng phụ do kháng sinh

Helicobacter 2013 PB: Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum, Streptococcus thermophilus

và Lactobacillus bulgaricus

Helicobacter 2013

S boulardii increases eradication rate of triple therapy

Szajewska H, Horvath A, Piwowarczyk A Meta-analysis: the effects of

Saccharomyces boulardii supplementation on Helicobacter pylori eradication

rates and side effects during treatment

Aliment Pharmacol Ther 2010;32(9):1069-1079.

Phòng ng a/Đi u tr tác d ng ph do ừ ề ị ụ ụ

Phòng ng a/Đi u tr tác d ng ph do ừ ề ị ụ ụ

kháng sinh

Szajewska H, Horvath A, Piwowarczyk A Meta-analysis: the effects of

Saccharomyces boulardii supplementation on Helicobacter pylori eradication rates

and side effects during treatment

Aliment Pharmacol Ther 2010;32(9):1069-1079.

J Clin Gastroenterol 2013

Probiotics/ Prebiotics làm giảm tác dụng phụ tiêu chảy

do kháng sinh, gia tăng sự tuân thủ điều trị

Tảo biển Mozuku, Fucus, Wakame… chứa chất Fucoidan

có gốc sulfate mà H.pylori thường bám vào nên khi tảo di chuyển xuống ruột, gặp môi trường pH thay đổi sẽ làm H.pylori bị tiêu diệt và thải ra theo phân

IgY-kháng urease của H.pylori, chiết xuất từ lòng

đỏ trứng gà đã gây miễn dịch, có thể ức chế sự

tăng trưởng của H.pylori và hoạt tính của urease

urease

1. Gây bất hoạt urease : ức chế sự tăng trưởng của

H pylori do không tạo môi trường thuận lợi cho

vi khuẩn sinh sống

2. Ức chế bám dính: IgY ngăn cản H.pylori bám

vào niêm mạc dạ dày

3. Ngưng kết vi khuẩn H.pylori, tạo điều kiện cho

macrophage và các tế bào miễn dịch tiêu diệt

4. Gây ra các tổn thương trên cấu trúc tế bào vi

khuẩn khiến cho H.pylori dễ nhạy cảm hơn với

thuốc (tác dụng hiệp đồng khi kết hợp với các

thuốc )

Cơ chế hoạt động của IgY-kháng urease

H.pylori tiết men urease

IgY trung hòa men

urease của H.pylori

Ức chế sự xâm nhiễm

H.pylori ở niêm mạc dạ dày

H pylori H.pylori + IgY

Tế bào H.pylori bị biến đổi khi

→vi khuẩn dễ nhạy cảm hơn với thuốc

Sự thay đổi của H pylori

khi tiếp xúc với IgY-kháng urease

Umeda K et al Proceedings of probiotic symposium, Japan.2010

IgY-kháng urease khác biệt so với kháng sinh

 Không đề kháng

 Tác dụng đặc hiệu: không ảnh hưởng đến hệ vi

sinh đường ruột

 An toàn, có thể sử dụng được cho cả phụ nữ

mang thai, cho con bú và trẻ em

 Có tác dụng hiệp đồng với kháng sinh, probiotics

và các sản phẩm khác

Rahman S et al Human Vaccines&Immunotherapeutics 9;4: 1-10 April 2013

OvalgenHP: tăng cường hiệu quả điều trị Hp

khi phối hợp với kháng sinh

Nhóm NC: EAC + GastimunHP 2 gói/ngày x 15 ngày; nhóm đối chứng: EAC (Nghiên cứu tại khoa Nội Tiêu hóa BV 108: viêm dạ dày mạn, loét dạ dày

tá tràng - 6/2014 - 8/2015)

Nhóm NC

(n = 41)

Cải thiện chỉ số UBT sau điều trị

A difference in eradication rate of 8.4% (95% CI: 3.3–13.5%; P < 0.01)

Hút thuốc lá là tăng tỷ lệ thât bại điều trị tiệt trừ H pylori

Suzuki et al Am J Med 2006

Kết luận

là thất bại trong điều trị tiệt trừ

nhiều yếu tố: sự tuân thủ của bệnh nhân, đề kháng kháng sinh, ức chế toan chưa tốt…

biện pháp hỗ trợ: phòng ngừa và xử lý các tác

dụng phụ, liệu pháp miễn dịch bằng IgY, hạn chế thuốc lá, rượu bia trong thời gian điều trị…