Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới

Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong điều kiện mới

KHOA LÝ LU N CHÍNH TR Ậ Ị

TIỂU LU ẬN MÔN: L CH S Ị Ử ĐẢ NG C NG S N VI T NAM Ộ Ả Ệ

TÊN CHỦ ĐỀ: “Phả i bi t k ế ết hợp sứ c m ạnh dân t c ộ và sứ c m ạnh

thời đại trong điề u ki n m ệ ới”

song

CHẤM ĐIỂM

TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 CƠ SỞ LÍ THUYẾT 01

1.1 Bối cảnh lịch sử 01

1.1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc kết hợp SMDT và s mức ạnh thời đại 01

1.1.2 Mối quan hệ việc kết hợp SMDT và SMTĐ 02

1.2.Yêu cầu mới về sự kết hợp SMDT với SMTĐ trong ự nghiệp s xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay 02

2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 03

2.1 Những thành tựu 06

2.2 Những hạ chến 10

3 GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ 10

4 KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT Kí hiệu chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

MỞ ĐẦU

Đất nước Việt Nam đang tiến dần vào quá trình “thanh lọc”, thậm chí là sự

“thay da đổi thịt” với những thời cơ và thách thức chồng chất Đó là quy luật tất yếu của sự phát tri n th i ể ờ đại Bước vào kỉ nguyên mới với công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đòi hỏi mỗi con người phải thoát ra khỏi địa phương mình, quốc gia mình và phải thường xuyên tiếp cận với những nhân tố mới ở m i qu c gia, châu lỗ ố ục Một dấu chấm hỏi lớn được đặt ra về những vấn

đề bấ ật c p c n được quan tâm và giải quyết trong bầ ối cảnh ngày nay, thế nhưng

điều này không thể gói gọn trong một sớm một chiều ợc mà phải cần có quá đư trình hiể tiếp u, thu và vận dụng những bài học lịch ử do s ông cha ta l i, có để ạ như vậy mới đúng với câu nói: “Dân ta phải biết sử ta; Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”

Nhìn l i chạ ặng đường ịch ử, dướ ự lãnh đạ l s i s o c a Ch t ch H Chí Minh, nhâủ ủ ị ồ n dân ta đã trải qua biế bao thăng trầm trong cách m ng l ch st ạ ị ử để giành lấy độc lập cho đất nước và cũng có biết bao ngườ đã ngã xuống vì hai chữ “hòa bình” i Vậy điề gì góp phần u cho sự độc lập tự do ấy ? Đó chẳng phải là s kự ế hợp hài t hòa giữa sức mạnh dân t c và sộ ức mạnh thời đại hay sao ? T i sao chúng ta ạ không th áp dử ụng ộ ầ m t l n n a m i liên h này vào s nghi p phát tri n cách ữ ố ệ ự ệ ể mạng công nghệ 4.0 hiện t i ? ạ

Ngày nay trong b i c nh Viố ả ệt Nam đang chủ động và tích c c h i nh p kinh t ự ộ ậ ế

quốc tế, đặc biệt sau khi gia nhập WTO, vị thế của nước ta không ừng được ng củng cố và nâng cao Chính vì lẽ đó, việc phát triển đất nước đã khó, nhưng làm thế nào để phát triển bền ững trong v thời kì này còn khó hơn ấ g p v n lần ạ Xuất phát từ nhận th c trên, xu t phát t s nghiứ ấ ừ ự ệp “Giải phóng dân t c, giộ ải phóng xã h i, giộ ải phóng con người”, em xin được trình bày tư tưởng mang tính cách m ng triạ ệt để “phải bi t k t h p sế ế ợ ức mạnh dân t c vộ à s ức mạnh thời đạ i

trong điều kiện mới” để thực ti n hóa công cuễ ộc đổi m i trong quá trình hớ ội nhập qu c t v i bi t bao vố ế ớ ế ấn đề báo động đỏ

NỘI DUNG

1 Cơ lí sở thuyết

1.1 B ối cảnh lịch sử

1.1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc kết hợp SMDT và SMTĐ

Nhận thức của Hồ Chí Minh về SMDT và SMTĐ được hình thành từng bước, từ cảm tính đến lý tính, thông qua hoạt động thực tiễn mà tổng kết thành lí luận Người đã phải chứng kiến cuộc sống khổ cực của nhân dân các nước thuộc địa

và phát hiện ra nét tương đồng giữa các dân tộc bị áp bức Đó là giống người bóc lột và giống người bị bóc lột, chỉ có hạng người nghèo, bị bóc lột là có tình người hữu ái, giai cấp thực sự Đó chính là cơ sở đầu tiên để hình thành nhận thức: Muốn giải phóng dân tộc mình trước hết phải đoàn kết các dân tộc khác cùng chung cảnh ngộ (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, 2019)

sức mạnh có sẵn và sức mạnh đang xây dựng, sức mạnh tiềm tàng và sức mạnh hiện thực, giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau, trong đó nhân tố con người giữ vị trí trung tâm mà biểu hiện rõ nhất là khối đại đoàn ết k dân tộc trong hai cuộc kháng chiến lâu dài đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ xâm lược (Kho tri thức số, 2017) Theo Hồ Chí Minh, SMDT được thể hiện rõ nhất ở tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực tự cường và lòng yêu nướctồn tại song song như mộ đạo lí, lẽ sống cho mỗi cá nhân và trở thàn thước đo chuẩn t h mực nhất để đánh giá dân tộc

SMTĐ được diễn trong các bước phát triển nhảy vọt lịch sử loài người trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học kĩ thuật và đặc biệt tập trung vào cuộc cách mạng KHCN Nhìn lại lịch sử trước đây, khi chủ nghĩa tư bản đang dần chuyển mình sang đế quốc và sau đó hình thành nên những mâu thuẫn

cơ bản giữa đế quốc và thuộc địa, khi phong trào giải phóng dân tộc nổi dậy kèm theo đó sự là phát triển của châu Á, khi thắng lợi Cách mạng tháng 10 Nga gắn

liền với phong trào cách mạng thế giới, khi cuộc chiến tranh thế giới thứ hai diễn ra, Đó là minh chứng rõ ràng về sự xuất hiện của SMTĐ Mặt khác, SMTĐ cũng được hiểu là sự trở mình, sự chuyển bi n ế của một quốc gia trong thời kì hội nhập kinh tế quốc tế

1.1.2 Mối quan hệ việc kết hợp SMDT và SMTĐ

“Kết hợp SMDT với SMTĐ, thực chất là quá trình tác động làm khơi dậy, hình thành mối quan hệ gắn bó, hỗ trợ thúc đẩ giữa chúng, làmy cho SMTĐ trở thành một bộ phận của SMDT để tạo ra sức mạnh tổng hợp thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Hay nói theo một cách khác, sự kết hợp này chính là quá trình biến sức mạnh bên ngoài thành sức mạnh bên trong, là sự nội lực hoá ngoại lực”

Trong hai cuộc khán chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, sg o sánh thế và lực ban đầu giữa ta và địch tưởng chừng như “châu chấu đá voi”,

“trứng chọi đá”, nhưng chỉ sau một thời gian, dưới sự lã h đạo tàn i tình của Đảng

và Bác Hồ, có đường lối, chiến lược, sách lượ đúng, phát huy được sức mạnh c toàn dân đoàn kết, đồng thời tranh thủ sự đồng tình có hiệu quả về vật chất và tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia, của bạn bè trên toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Pháp, Mỹ đã tạo ra sức mạnh vô địch, không một thế lực đế quốc, phản động nào đương đầu nổi Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954) chấn động địa cầu; trận chiến 12 ng y đêm “Điện Biên Phủ trên không” (19à 72) làm cho đế quốc Mỹ kinh hoàn và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc vào ngàyg 30/4/1975 giải phóng hoàn toàn Miền Nam, thống nhất Tổ quốc là những mốc son lịch sử làm nức lòng nhân dân cả nước và bạn bè trên toà thế giớn i (Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống ực dân Pháp xâm lượ và can thiệp Mỹ th c (1946 - 1954), 2010) Như vậy, đó chẳng phải là m sự kết hợp hoàn hảo giữa ột SMDT và SMTĐ sao ?

1.2 Yêu cầu mới về sự kết hợp SMDT và SMTĐ trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc iện h nay

Mục tiêu cơ bản của sự nghiệp cách mạng nước ta hiện nay là tiếp tục đẩy mạnh

và thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, ăn minh; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ v quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đó là một sự nghiệp đòi hỏi phải phát huy toàn

bộ sức mạnh vật chất và tinh thần của dân tộc Việt Nam, tận dụng và phát huy thế và lực mới của cách mạng nước ta; đồng thời phải tranh thủ những điều kiện quốc tế thuận lợi, trước hết là xu thế phát triển về kinh tế, quá trình hội nhập kinh tế thế giới, khoa học, công nghệ, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ ủa các lực c lượng tiến bộ trên thế giới đối với sự nghiệp đổi mới của đất nước ta Việt Nam

là thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) với những thời cơ và thách thức mới, đặt ra việc kết hợp SMDT với SMTĐ hiện trong giai đoạn hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, tạo sức mạnh to lớn để giữ vững hoà bình và ổn định chính trị điều - kiện căn bản để đất nước tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh quốc tế mới

Thứ hai, tạo sức mạnh mới để giữ vững độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa

Thứ ba, tạo động lực to lớn để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bảo vệ Tổ quốc

(Chính phủ, ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN T Ứ XIII, 2021)H

GS.TS Lê X

2 Cơ sở thực tiễn

Qua các văn kiện Đại hội Đảng từ Đại hội VI đến Đại hội XIII đều nêu ra những thành tựu, hạn chế ở Việt Nam hiện nay Và trong số đó, vấn đề cấp bách nhất được đặt lên hàng đầu đó chính Giáo là dục và Cách mạng KHCN - là hai tiêu chí quyết định sự sống còn của quốc gia bởi nó là chiếc cầu giao nối giữa SMDT

và SMTĐ

2.1 Những thành tựu

2.1.1 Giáo dục

Các chính sách đổi mới của BGDĐT trong các kì thi Trung học phổ thông Quốc gia hoặc các kì thi Tuyển sinh lớp 10, nhìn lại những năm trước đây, học sinh đa

phần bị gò bó trong khuôn khổ “ ọc thuộc” hay thậm chí là không có kiến thức h thực tế Nhưng những năm gần đây đã cho thấy sự thay đổi từ hình thức tự luận sang trắc nghiệm đối với thi Tốt nghiệp hổ tP hông và có thêm những câu hỏi vận dụng thực tế đối với kì thi Tuyển sinh 10, điều này dần bác bỏ khái niệm học huộc cổ xưa, khô khan và kém hiệu quả Đồng thời góp phần theo kịp với t

sự phát triển của các quốc gia như Phần Lan, Mĩ, Úc – à những quốc gia c tỉ lệ l ó hiệu quả học tập cao nhất

Trong thời kì dịch bệnh Covid – 19đang diễn ra căn thẳng, tất cả phương thức g giáo dục đều chuyển qua hình thức trực tuyến – đây chính là sự phát triển về mặt giáo dục công nghệ Trước đây, khi giáo viên dạy trực tiếp t ên lớp, đa phần sẽ r không sử dụng giáo trình online hoặc thậm chí đối với giáo viên có uổi đời t lâu năm, việc sử dụng mạng xã hội gặp rất nhiều khó khăn và thách thức Nhưng tính đến thời điểm hiện tại, số lượng truy cập và sử dụng phần mềm học trực tuyến gày một tăng cao Điều này đòi hỏi khả năng tư duy mạng máy tính n không chỉ ở học sinh à tất cả đội ngũ giáo viên đều phải được tập huấn trước m khi sử dụng Hơn thế nữa, việc giao tất cả bài tập và hoạt động trực tuyến, giúp khai thác tối đa nguồn thông ti cho học sinh và biểu hiện rõ “hiện đại hóa” n trong giáo dục

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục đại học cùng với Nghị định

99 của Chính phủ đã đánh dấu sự thay đổi và tạo điều kiện cho các trường đại học có định hướng phát triển mạnh mẽ hơn, được quyền tự quyết định nhiều hơn (Chính phủ, Nghị định 99/2019/NĐ-CP hướng dẫn Luật Giáo dục đại học sửa đổi, 2019) Triển khai theo cơ chế tự chủ đối với giáo dục đại học ( tài chính, nhân sự, giáo trình, ) đã và đang thu hút rất nhiều sinh viên không chỉ vì cơ sở vật chất phát triển mà còn là chất lượn giảng dạy đổi mới và chuyển sang kiếng thức thực tế, bám sát vào chuyên môn, tạo cơ hội giao tiếp với giáo viên bản xứ, Tự chủ trong môi trường đại học đang trở thành bệ phóng cho nền giáo dục Việt Nam phát triển tối ưu hơn

Nước ta cũng đã kí kết những điều ước, thỏa thuận quốc tế trong lĩnh vực giáo dục như: Chương trình trao đổi giáo viên Việt – Hàn Quốc giữa BGDĐT Việt

Nam và BGDĐT Hàn Quốc, dự án học bổng và trung tâm phát triển nguồn nhân lực của Nhật Bản, bản hợp tác và nghiên cứu giáo dục với Phần Lan, Pháp, (DANH MỤC ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ, THỎA THUẬN QUỐC TẾ, 2016) Những ưu điểm nổi bật trong ngành giáo dục tồn tại song song với “nhân tố con người” – cốt lõi của SMDT Một khi trình độ học thức con người đạt tới mức cao nhất thì mọi vấn đề đấu tranh ắt hẳn sẽ được giải quyết Hơn hết, chủ tịch

Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhấn mạnh thanh niên là người chủ nhân tương lai của đất nước, vì vậy sự chuẩn bị cho vai trò này phải hết sức cẩn thận, chu đáo:

“Nói chung thanh niên phải chuẩn bị làm người chủ nước nhà Muốn thế phải ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hóa, trước hết phải rèn luyện và thấm nhuần

tư tưởng xã hội chủ nghĩa, gột rửa chủ nghĩa cá nhân…” Vậy nên, muốn cải tiến đất nước ph cải tiến giáo dục, cải tiến tư duy con người và cao hơn nữa là định ải hình lòng yêu nước cho mỗi cá nhân Có như vậy “SMTĐ” mới thật sự phát huy

2.1.2 Cách m ng khoa hạ ọc – công ngh ệ Việt Nam

Việt Nam ta đang dần chuyển mìn sang thời đại số hóa Điển hình h như lĩnh vực ngân hàng có hệ thống Smart Banking với giao diện thông minh và bảo mật cho người dùng, i v i kinh doanh có các ng d ng mua sđố ớ ứ ụ ắm như Shoppe, Lazada, Tiki, Và tất cả những ng d ng này ứ ụ đều cho phép người dùng sử dùng tiền ảo qua hệ thống thanh án to Điển hình như các ví điệ tử Momo, Shoppe Pay, n VNQR, Hơn nữa, nước ta cũng đang nghiên cứu về “siêu thị ự động” loại t - hình siêu thị không có nhân viên tính n, tiề người mua chỉ ần c quét mã hoặc tự thanh toán qua các thiết ị điện tử Dự án xe b “ đạp tự động” đang được tiến hành triển khai trên các tuyến đường Quận 1 tại Thành phố ồ H Chí Minh cũng với hình thứ tương tực , quét mã trả phí trực tuyến và xe s t ẽ ự động mở khóa Trong viễn thông, nước ta hiện được xếp vào m t trong nhộ ững nước có tốc độ phát tri n nhanh nh t thể ấ ế giới Bên c nh ạ đó Viettel cũng chính thức tuyên b ố đang trên đà nghiên c u, phát tri n và ứ ể thử nghiệm mạng 5 trong G những tháng gần đây Hiện nay trên thế giới chỉ có công ty s5 ản xuất thành công các thiết bị cho mạng 5G và Viettel s là thành viên ẽ thứ trên 6 thế giới

Trong y tế, cuộc chạ đua “Robot” phẫu thu ny ật ội soi đang được phát triển mạnh tại các b nh việ ện lớ Đồng thờ còn trang bị máy MRI 3.0 hn i – ệ thống chuẩn đoán hình ảnh nhạy bén nhất và không phát ra các tia có hại cho trẻ em và phụ

nữ mang thai Bên cạnh đó còn có các thiết ị cb ộng hưởng t 3.0 Tesla ừ giảm khả năng nhiễm xạ cho bệnh nhân và ghi nhận chính xác vấn đề tim m ch Gần đây ạ nhất, với sự căng thẳng của Covid 19, s phát tự riển trong môi trường thực nghiệm nuôi y cấ và phân lậ virus biế chủng SARS-COV2 qua hàng loạt mẫu p n bệnh có s n ẵ Đây ũ c ng là bước đánh dấu cho s ự ra đời của bộ KIT xét nghi m và ệ nhiều đơn đặt hàng từ các nướ láng c giềng

Như vậy có thể thấy được, KHCN là một chìa khóa đối với sự phát triển và cải thiện những khó khăn trong giai đoạn h i nhộ ập ốc tqu ế SMDT không ch nỉ ằm đơn thuần ở “lòng yêu nước” mà còn nằm khối óc con ngườở i, sẵn sàng đem trí tuệ d c h t số ế ức mình đóng góp cho KHCN là “quốc sách hàng đầu” trong th i kì ờ hội nh p Nậ ếu như mục tiêu thoát khỏi đói nghèo và mù chữ tồn tại trong thế kỉ trước đây, thì KHCN sẽ là mục tiêu chính y u nhế ất đối v i s phát tri n cớ ự ể ủa quốc gia Hiện đại hóa và đa dạng hóa các phương pháp cải ti n vế ốn dĩ luôn là điểm n cuối cùng cho các quốc gia đ và đang phát triểđế ã n, Việt Nam cũng không ngoại lệ KHCN là s c m nh n i lứ ạ ộ ực khi nó được v n d ng thành công ậ ụ cho đất nước và là sức mạnh ngoại lực nếu được mang ra ngoài thế giới giúp ích cho nhân loại Ta cũng có thể ế k t lu n rậ ằng, Đảng và Nhà nước ta đã vận d ng ụ được bài học kinh nghiệm “kế ợp t h SMDT và SMTĐ trong điều ki n mệ ới” qua hàng lo t các minh ch ng ch t o và m r ng các s n phạ ứ ế ạ ở ộ ả ẩm đó bằng những cuộc thi qu c t ố ế

2.2 Những h ạn chế

2.2.1 Giáo dục

Xưa nay, các nhà giáo dục nổi tiếng u coi học gì, hđề ọc như thế nào là chính ? Còn cthi ử chỉ là m t ộ bước cuối cùng đánh giá trong quá trình h c ọ Thế nhưng, ở nước ta thì ngược lại hoàn toàn, từ nhiều năm gần đây “ít lo học, chỉ lo thi” Thật kì l không ạ ở đâu trên thế giới vi c thi c l i tệ ử ạ ốn kém và gây nhiều căng