Quyền được sống nhận diện bản chất, thời điểm xác định và biện pháp bảo về quyền sống của thainhi

Quyền được sống nhận diện bản chất, thời điểm xác định và biện pháp bảo về quyền sống của thainhi Quyền được sống nhận diện bản chất, thời điểm xác định và biện pháp bảo về quyền sống của thainhi Quyền được sống nhận diện bản chất, thời điểm xác định và biện pháp bảo về quyền sống của thainhi

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN MÔN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Sinh viên thực hiện: NHÓM 7

LÊ KHÁNH VY MSSV: 050609211742 TRẦN MINH UYÊN MSSV: 050609212317 NGUYỄN HẢO CÁT TƯỜNG MSSV: 050609211643

VÕ THỊ THẨM VY MSSV: 050609211753 TRẦN THỊ HẢI YẾN MSSV: 050609211805 Lớp học phần: HQ9-GE30

Khóa học: khóa 9 Giảng viên hướng dẫn: TS VIÊN THẾ GIANG

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN 1: Khái niệm về quyền được sống 2

1.1 Nguồn gốc: 2

1.2 Khái niệm 2

PHẦN 2 Bản chất của quyền sống thai nhi 2

2.1 Lý do xuất hiện quyền này 2

2.2 Quyền sống của thai nhi và vấn đề phá thai 2

PHẦN 3: Mâu thuẫn giữa quyền sống của thai nhi và các quyền khác 3

3.1 Quyền được sống của thai nhi và nhân quyền của người phụ nữ 3

3.1.1 Đạo luật này bao gồm những gì mà gây ra nhiều tranh cãi và các cuộc biểu tình như vậy ? 4

3.1.2 Việc cấm phá thai dẫn đến một vấn nạn khác chính là phá thai không an toàn hay còn gọi với cái tên là “phá thai chui”: 4

3.2 Quyền được sống của thai nhi và quyền trẻ em 5

3.4 Tổng Kết 6

PHẦN 4 Thời điểm xác định để thai nhi có quyền được sống 6

4.1 Ba giai đoạn chính trong sự phát triển của thai nhi: 6

4.2 Quyền sống của thai nhi tại một số quốc gia 6

4.3 Ý kiến của nhóm 7

PHẦN 5 Biện pháp bảo vệ thai nhi 8

5.1 Các biện pháp trong y học 8

5.2 Biện pháp bằng pháp luật 8

KẾT LUẬN 10

QUYỀN ĐƯỢC SỐNG: NHẬN DIỆN BẢN CHẤT, THỜI ĐIỂM XÁC ĐỊNH VÀ

BIỆN PHÁP BẢO VỆ QUYỀN SỐNG CỦA THAI NHI.

LỜI MỞ ĐẦU

Như chúng ta đã biết thì trẻ em là thế hệ chủ lực kiến tạo tương lai của mỗi quốc gia cho nên các vấn đề liên quan đến trẻ em đều vô cùng được quan tâm và chú ý Theo như Công ước quốc tế của Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em, là cơ sở của tất cả các công việc của UNICEF đã tuyên bố đầy đủ nhất về quyền trẻ em cũng như quyền con người đã được phê chuẩn trong lịch sử Công ước này đã ghi trong phần mở đầu rằng: “ Như đã chỉ ra trong Tuyên ngôn về quyền trẻ em, do còn non nớt về thể chất và trí tuệ, trẻ em cần được bảo về và chăm sóc đặc biệt, kể cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý trước cũng như sau khi ra đời ” Tuy vậy, đã cho thấy sự bỏ trống trong việc xác định vấn đề: thời điểm nào thì được xem là trẻ em? Thai nhi có được xem là con người và được hưởng những quyền lợi giống như một đứa trẻ bình thường không? Cho đến hiện nay, vấn đề này còn đang gấy tranh cãi gay gắt, và có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này

Với những lí do trên, nhóm chung em quyết định chọn đề tài “ Quyền được sống; nhận diện bản chất, thời điểm xác định và biện pháp bảo về quyền sống của thai nhi” để làm bài thuyết trình cũng như làm tiểu luận nhóm Nhóm chúng em muốn thông qua đề tài này để tìm hiểu thêm về những quan điểm trên thế giới về quyền sống của thai nhi và những quy định của pháp luật của các quốc gia trên thế giới về vấn đề này Từ đó, nhóm có thể đưa ra được quan điểm cá nhân nhằm hoàn thiện đề tài tiểu luận, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm bảo về quyền sống của thai nhi Cấu trúc bài gồm: 5 phần chính

1 Khái niệm về quyền được sống

2 Bản chất của quyền sống thai nhi

3 Mâu thuẫn giữa quyền sống của thai nhi và các quyền khác

4 Thời điểm xác định để thai nhi có quyền được sống

5 Biện pháp bảo vệ thai nhi

PHẦN 1: Khái niệm về quyền được sống.

1.1 Nguồn gốc:

Về nguồn gốc của quyền con người, có hai trường phái cơ bản đưa ra hai quan điểm trái ngược nhau Những người theo học thuyết về quyền tự nhiên cho rằng quyền con người là những gì bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra đều được hưởng chỉ đơn giản bởi họ là thành viên của gia đình nhân loại Từ đó để có thể bảo vệ các lợi ích

1.2 Khái niệm

toàn được quyền có điều kiện và các yếu tố cần thiết để sinh sống và không bị giết bởi một chủ thể khác (con người, nhà nước, các tổ chức ) về các vấn đề nạo phá thai án,

tử hình cái chết nhân đạo, , giết người để tự vệ và chiến tranh

Quyền sống là một trong những nội dung quan trọng của Nhân quyền.2

PHẦN 2 Bản chất của quyền sống thai nhi

2.1 Lý do xuất hiện quyền này

Khi nhắc về quyền sống, người ta thường hay nhắc đến một vấn đề hiện vẫn còn nhiều tranh cãi, nhiều ý kiến trái chiều, đó chính là quyền sống của thai nhi

Hàng năm, trên thế giới có hàng trăm nghìn bào thai bị phá bỏ, phần lớn trong số đó

là thai nhi của trẻ vị thành niên-nạn nhân của nạn hiếp dâm hoặc những trường hợp quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên, thiếu hoặc không hiểu biết về giáo dục sinh sản, giáo dục giới tính, đều là kết quả không mong muốn

1 Luật Minh Khuê (2021)

Phương Huy (2021)

2.2 Quyền sống của thai nhi và vấn đề phá thai

- Có nhiều nguyên nhân để khiến người phụ nữ lựa chọn việc phá thai thay vì sinh đứa bé ra như:

+ Phá thai do sức khỏe của thai nhi

+ Phá thai do thai nhi là kết quả của một tội ác

+Phá thai do sức khỏe của người mẹ

+Phá thai đến từ tư luận xã hội

+…

+Phá thai do kế hoạch kiểm soát dân số

- Nhưng bên cạnh đó có những người thiếu kiến thức về trách nhiệm làm mẹ, họ thiếu kiến thức về các biện pháp phòng chống khi quan hệ tình dục,… việc này dẫn đến việc có thai ngoài ý muốn Sẽ có hai trường hợp xảy ra như là:

Trường hợp 1: Họ sẽ chấp nhận đứa trẻ và nuôi chúng khôn lớn Đây là một hành động đầy trách nhiệm, đúng đắn và đáng được tuyên dương

Trường hợp 2: Họ sẽ tìm cách bỏ đứa trẻ Đây là một hành vi vô trách nhiệm, vô nhân đạo và đáng bị lên án

PHẦN 3: Mâu thuẫn giữa quyền sống của thai nhi và các quyền khác.

Nếu như quyền sống của thai nhi được công nhận và các đạo luật cấm phá thai được ban hành với danh nghĩa bảo vệ quyền đó thì liệu mọi vấn đề sẽ được giải quyết?

3.1 Quyền được sống của thai nhi và nhân quyền của người phụ nữ.

Ở một số quốc gia hiện nay việc phá thai được xem là bất hợp pháp cho nên đã có nhiều cuộc biểu tình diễn ra để phản đối về việc cấm phá thai này Họ cho rằng việc đó

vi phạm đến quyền con người

Một số cuộc biểu tình như:

- Ngày 2/10, hàng nghìn người đã tụ tập tại thủ đô Washington D.C, thành phố Austin bang Texas cũng như các thành phố trên toàn nước Mỹ nhằm phản đối lệnh cấm phá thai hà khắc

- Biểu tình phản đối đạo luật cấm phá thai ở Hàn Quốc

- Tòa án tối cao của Hàn Quốc đưa ra quyết định, đạo luật cấm phụ nữ phá thai kéo dài suốt 66 năm trên đất nước sẽ bị gỡ bỏ vào cuối năm 2020.3

- Phán quyết vào tháng 10 năm 2020 của chính phủ Ba Lan đã dẫn đến một làn sóng biểu tình trên toàn quốc, với hàng nghìn phụ nữ và trẻ em gái trên khắp đất nước mặc đồ đen xuống đường trong một cuộc đình công quốc gia Ước tính có khoảng 100.000 người đã biểu tình chống lại đạo luật mới ở Warsaw, thủ đô Ba Lan

3.1.1 Đạo luật này bao gồm những gì mà gây ra nhiều tranh cãi và các cuộc biểu tình như vậy ?

Đạo luật phá thai ở Texas: Đạo luật Texas về việc cấm phá thai đề ra rằng việc phá thai sau 6 tuần thai kỳ là bất hợp pháp, kể cả với các nạn nhân của việc cưỡng hiếp và loạn luân Đây là một bước đi bất ngờ trong cuộc chiến chống lại việc cấm phá thai kéo dài hàng thập kỷ tại Mỹ

Trong khi Mỹ hợp pháp hóa việc phá thai trên toàn quốc vào năm 1973, song luật này đã bị đe dọa kể từ khi ông Donald Trump trở thành tổng thống Các nhà lập pháp bang đã thông qua các luật nghiêm ngặt nhất ở Mỹ, cấm hầu hết các trường hợp phá thai sau khi có tim thai 4

Malta là quốc gia duy nhất trong Liên minh Châu Âu cấm phá thai hoàn toàn, áp dụng hình phạt tù từ 18 tháng đến 3 năm nếu vi phạm

Bên cạnh đó, đạo luật này liên quan mật thiết đến quyền lựa chọn trên thân thể phụ

nữ Việc mang thai không thể được coi là chỉ liên quan đến cuộc sống riêng tư Bất kì khi nào người phụ nữ mang thai , cuộc sống cá nhân của người phụ nữ sẽ liên hệ chặt chẽ với thai nhi đang phát triển trong bụng mẹ Do đó thai nhi được thừa hưởng sự bảo

vệ pháp lý

3.1.2 Việc cấm phá thai dẫn đến một vấn nạn khác chính là phá thai không an toàn hay còn gọi với cái tên là “phá thai chui”:

 Vấn đề phá thai hiện nay:

3 Ngọc Vân (2020)

Thiên Ánh (2021)

Tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về chính sách ứng phó với xu hướng giảm sinh vừa tổ chức tại Hà Nội, ông Nguyễn Văn Tân – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số kế hoạch hóa gia đình cho biết, theo thống kê tại các cơ sở y tế công lập, hàng năm tại Việt Nam vẫn có từ 120.000 đến 130.000 ca nạo phá thai của các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ.5

Mỗi năm, ước tính có 22 triệu ca phá thai không an toàn được thực hiện

Gần như tất cả các ca phá thai không an toàn (98%) xảy ra ở các nước đang phát triển

Tổng số ca phá thai không an toàn đã tăng từ khoảng 20 triệu ca năm 2003 lên 22 triệu ca năm 2008, mặc dù tỷ lệ phá thai không an toàn toàn cầu không thay đổi kể từ năm 2000 Khoảng 47.000 ca tử vong liên quan đến thai nghén là do các biến chứng của phá thai không an toàn

Ngoài ra, ước tính có 5 triệu phụ nữ bị tàn tật do các biến chứng do phá thai không

an toàn

Những thành tựu ấn tượng trong việc sử dụng các biện pháp tránh thai đã làm giảm

số lượng các trường hợp mang thai ngoài ý muốn, nhưng vẫn chưa loại bỏ được nhu cầu tiếp cận phá thai an toàn 6

3.2 Quyền được sống của thai nhi và quyền trẻ em

Ta có thể lấy một ví dụ từ bộ phim CAPERNAUM, ra mắt năm 2018 Bộ phim đã đưa

ra trước mắt chúng ta một hiện thực đen tối của một phần thế giới: những đứa trẻ sinh

ra và không được lựa chọn bất cứ điều gì Chúng phải tự trưởng thành khi không có sự chăm sóc của ba mẹ , phải sống một cuộc đời tệ hại như chính cha mẹ chúng Sinh ra không có giấy khai sinh, không có hộ khẩu,… vì bản thân gia đình cũng là những người nhập cư trái phép Chúng sẽ tự hỏi rằng “tại sao ba mẹ chúng lại sinh chúng ra trong một hoàn cảnh như vậy” Những vấn đề tương tự như vậy sẽ dẫn đến việc vi phạm Quyền trẻ em Đã có những pháp luật ban hành về những biện pháp bảo vệ về Quyền trẻ em nhưng hiện tại vấn đề này vẫn không được giải quyết hoàn toàn vì trên

5 Giáo Dục Việt Nam (2013)

WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) (2013)

thế giới.Vẫn còn rất nhiều trẻ em ở các nước kém phát triển phải chịu những áp lực, những bất công, và thiếu thốn trong cuộc sống,…

thai đã mâu thuẫn với quyền trẻ em

3.4 Tổng Kết

Theo quan điểm cá nhân của nhóm, cần phải khẳng định rằng “bảo vệ” và khẳng định “có quyền” là hai vấn đề khác nhau Điều này lý giải tại sao pháp luật Quốc tế còn chưa thể khẳng định chính xác việc thừa nhận quyền sống của thai nhi Mặc khác, việc thừa nhận quyền sống của thai nhi sẽ mâu thuẫn trực tiếp đến quyền của người mẹ và gián tiếp đến quyền trẻ em Thực sự thì đây là một lựa chọn rất khó khăn và gây nhiều tranh cãi Do đó đến thời điểm hiện tại pháp luật quốc tế mới chỉ dừng ở mức bảo vệ

PHẦN 4 Thời điểm xác định để thai nhi có quyền được sống

4.1 Ba giai đoạn chính trong sự phát triển của thai nhi:

Giai đoạn thứ 1, từ tuần 1 đến 8 tuần tuổi: là giai đoạn hình thành phôi, và phôi thai đang ở dạng sự sống tiềm tàng

Giai đoạn thứ 2, từ tuần 8 đến tuần 24: bào thai ở dạng con người tiềm năng Giai đoạn cuối cùng, giai đoạn 3, từ tuần 24 trở đi: thời điểm này, bào thai phát triển hoàn chỉnh, được xem như một con người hoàn thiện

4.2 Quyền sống của thai nhi tại một số quốc gia

Một số quốc gia trên thế giới thừa nhận quyền sống của thai nhi bằng cách cấm hoàn toàn việc phá thai như Andorra,Cộng hoà Dominica, Gabon,…

Một số quốc gia không thừa nhận quyền sống của thai nhi, cho phép phá thai với điều kiện như:

- Ở một số bang của Mỹ việc phá thai chỉ được thực hiện trong khoảng 20 tuần tuổi đến trước ba tháng cuối của thai kỳ

- Hi Lạp: cho phép nạo, phá thai trong vòng 12 tuần đầu tiên của thai kỳ

- Ở Bỉ, vviệc phá thai hợp pháp khi thai phụ cảm thấy căng thẳng và thai từ 12 tuần trở xuống

- Tại Brazil hay Hàn Quốc cũng có luật hạn chế phá thai, cho phép trong trường hợp bị hãm hiếp, loạn luân hoặc hỏng thai

- Trung Quốc: Nạo phá thai gần như thực hiện tự do và không có giới hạn về độ tuổi thai kỳ Chính phủ Trung Quốc chỉ nghiêm cấm mọi hành vi phá thai liên quan đến việc lựa chọn giới tính

- Việt Nam chỉ cho phép phá thai từ 22 tuần tuổi trở xuống và việc này chỉ được tiến hành khi đáp ứng được những điều kiện: như sức khỏe, kỹ thuật an toàn cho thai phụ và đảm bảo đầy đủ các trang thiết bị y tế kèm theo trong quy định 7

Có thể khẳng định, cơ sở pháp lý ở các nước trên thừa nhận việc nạo, phá thai và không thừa nhận quyền sống của thai nhi cũng như không coi hành vi nạo, phá thai là

hành vi giết người nếu hành vi này không vi phạm các quy định đề ra.

4.3 Ý kiến của nhóm

Mặc dù có nhiều vấn đề gây tranh cãi, song nhóm em muốn đưa ra một số Quan điểm về vấn đề này như sau:

Không ủng hộ đạo luật cấm phá thai và thừa nhận quyền sống của thai nhi, bởi việc phá thai nên được dựa trên nguyện vọng của những người trong cuộc chứ không phải những người ngoài cuộc như chúng ta Có nhiều lý do dẫn đến việc phá thai, và rất nhiều trong đó là chính đáng, việc cấm phá thai sẽ dẫn đến nhiều vấn đề như nhóm

đã nêu ở phần đầu

Tuy nhiên, Quyền sống là quyền cơ bản của con người Do đó, đúng là các quốc gia vẫn nên nên cụ thể hóa quyền sống của thai nhi trong các văn bản quy phạm pháp luật và Chỉ nên cho phép nạo phá thai khi có lý do chính đáng như người mẹ bị cưỡng hiếp, bào thai bị dị tật, hay việc mang thai ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ nghiêm trọng,

Ngoài ra còn phải xem xét đến việc hình sự hóa việc phá thai chỉ khiến phụ nữ tại những nơi khó tiếp cận các phương thức nạo phá thai an toàn và hợp pháp, đồng thời cũng gây trở ngại cho bác sĩ cung cấp dịch vụ y tế cơ bản

“Nhân quyền không chỉ là quyền được sống mà là quyền được sống một cách toàn vẹn, đầy đủ và hạnh phúc.”

Reproductive rights (2021)

PHẦN 5 Biện pháp bảo vệ thai nhi

5.1 Các biện pháp trong y học

- Không được sử dụng chất kích thích

- Thường xuyên thăm khám sức khỏe thai nhi định kỳ

- Chế độ ăn lành mạnh, ăn uống đủ chất giúp thai nhi phát triển toàn diện

- Thai phụ cũng nên tập luyện thường xuyên

- Tránh tiếp xúc với các bệnh nhân đang bị bệnh truyền nhiễm

5.2 Biện pháp bằng pháp luật

- Ban hành các điều luật bảo về sức khoẻ thai phụ

- Ban hành các điều luật cụ thể về việc nạo phá thai

- Xử lý nghiêm khắc các hành vi xâm hại tình dục



 Một số điều luật đã ban hành

Khoản 1 Điều 44 Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989 quy định về quyền của phụ

nữ được khám bệnh, chữa bệnh phụ khoa và nạo thai, phá thai như sau: “Phụ nữ được quyền nạo thai, phá thai theo nguyện vọng, được khám bệnh, chữa bệnh phụ khoa, được theo dõi sức khoẻ trong thời kỳ thai nghén, được phục vụ y tế khi sinh con tại các

cơ sở y tế.”8

Khoản 2 điều 155 BLLĐ 2012 quy định: “Lao động nữ làm công việc nặng nhọc khi

mang thai từ tháng thứ 07, được chuyển làm công việc nhẹ hơn hoặc được giảm bớt 01

Khoản 1 Điều 123 BLHS 2015 quy định tội phạm giết người: “giết phụ nữ mà biết

là có thai bị phạt 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.”

Điều 100 Nghị định một một bảy (117)/ năm 2020/Nghị Định-Chính Phủ quy định

về hành vi loại bỏ thai nhi vì lựa chọn giới tính

8 Lê Mai Anh (2021)

Long Cảnh (2021)

- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi loại bỏ thai nhi

vì lý do lựa chọn giới tính của người mang thai mà không bị ép buộc phải loại

bỏ thai nhi

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi dụ dỗ, lôi kéo người mang thai loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với hành vi dùng vũ lực

để ép buộc người mang thai phải loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính

- Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành

vi sau đây:

a) Trường hợp thứ 1: Cung cấp hóa chất, thuốc để loại bỏ thai nhi mà biết rõ người đang mang thai muốn loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính;

b) Trường hợp thứ 2: Chỉ định hoặc hướng dẫn sử dụng hóa chất, thuốc hoặc các biện pháp khác để loại bỏ thai nhi mà biết rõ người đang mang thai muốn loại

bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.10

Điều 141 Tội hiếp dâm theo Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 “Người

nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm Phạt tù từ 7 năm đến 15 năm nếu làm nạn nhân có thai.”

Điều 143 Tội cưỡng dâm theo Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)

“Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm Phạt từ từ 3 năm đến 10 năm nếu làm nạn nhân có thai”11

10 Thư viện pháp luật (2020)

Nguyễn Thị Huyền (2021)