(Luận văn thạc sĩ) giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 6 tuổi tại trường mầm non tư thục thành phố dĩ an, bình dương

ix LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn “Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương” là công trình nghiên cứu của

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2021

LUẬN VĂN THẠC SĨ CAO THỊ TUYẾT NHUNG

GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC

THÀNH PHỐ DĨ AN, BÌNH DƯƠNG

SKC007208

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2021

LUẬN VĂN THẠC SĨ CAO THỊ TUYẾT NHUNG

GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC

THÀNH PHỐ DĨ AN, BÌNH DƯƠNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CAO THỊ TUYẾT NHUNG

GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC

THÀNH PHỐ DĨ AN, BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 8140101

Hướng dẫn khoa học: PGS TS LÊ THỊ HOA

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2021

i

ii

iii

iv

v

vi

vii

viii

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:

Họ và tên: CAO THỊ TUYẾT NHUNG Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 01/08/1985 Nơi sinh: Phú Thọ

Quê quán: Phú Thọ Dân tộc: Kinh

Chỗ ở hiện nay: Đường Nguyễn Công Hoan, Khu phố Đông B, Phường Đông Hoà, Thành phố Dĩ An, Tỉnh Bình Dương

ix

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan luận văn “Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 –

6 tuổi tại trường mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương” là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng 05 năm 2021

Người cam đoan

Cao Thị Tuyết Nhung

mà tôi thu nhận được trong thời gian qua từ quý thầy cô là tài sản vô giá để tôi trang

bị cho việc học tập suốt đời của mình, để tôi có thể lan tỏa tri thức ấy tới các thế hệ học trò và đồng nghiệp của tôi

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Thị Hoa đã tận

tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, giáo viên và học sinh trường Mầm non tư thục Tuổi Tiên, trường Ánh Cầu Vồng, trường Bé Yêu đã hỗ trợ tôi trong thời gian thực hiện nghiên cứu

Tuy bản thân đã có nhiều cố gắng để có thể hoàn thành một cách tốt nhất nhưng việc thực hiện luận văn vẫn khó tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp ý của quý Thầy Cô để luận văn này được hoàn thiện hơn

Cuối cùng, tôi xin chúc quý Thầy Cô luôn mạnh khoẻ và gặp nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng 05 năm 2021

Người nghiên cứu

Cao Thị Tuyết Nhung

xi

TÓM TẮT

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của GDMN Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi Thông qua hoạt động dạy phát triển ngôn ngữ sẽ giúp trẻ phát triển lời nói mạch lạc, rõ ràng hơn Bên cạnh đó ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư duy, nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hoá Ngôn ngữ chính là phương tiện quan trọng để phát triển trí tuệ, giúp cho việc tiếp thu kiến thức học tập tốt ở các cấp học sau này Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ chính là một

sự chuẩn bị quan trọng nhất, là một nền tảng giúp trẻ vững vàng bước vào lớp 1 Với mục đích đề xuất các biện pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi, đề tài “Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương” gồm các nội dung sau:

Thứ 1: Phần mở đầu trình bày lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu, nhiệm

vụ nghiên cứu, khách thể nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và cấu trúc của luận văn

Thứ 2: Phần nội dung gồm 3 chương sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương, đề tài đã tổng quan nghiên cứu về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ trên thế giới

và tại Việt Nam; xác định các khái niệm cơ bản của đề tài; mục tiêu, nội dung, con đường, phương pháp, hình thức, nguyên tắc giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi; đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo; vai trò; các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ

Chương 2: Nghiên cứu thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương, dựa vào kết quả khảo sát cho thấy:

xii

- Hầu hết GV có nhận thức đúng đắn về vai trò, mục tiêu, nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn có một số vai trò chưa được GV nhận thức đúng

- Mức độ thực hiện các nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi cũng không đồng đều, có những nội dung GV thực hiện tốt, nhưng cũng có những nội dung rất nhiều GV không thực hiện

- GV chưa vận dụng đầy đủ và linh hoạt các con đường, phương pháp, hình thức giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

- Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi Trong đó yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất là giáo viên, kế đến là môi trường lớp học

- Về mức độ biểu hiện phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ, có những chỉ số trẻ

có biểu hiện rất tốt Nhưng cũng có những chỉ số trẻ có biểu hiện chưa tốt

- Công tác quản lý, chỉ đạo của BGH các trường tương đối tốt, song còn một số nội dung thực hiện chưa được tốt

- Có rất nhiều khó khăn mà GV gặp phải trong quá trình giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ Trong đó khó khăn lớn nhất đó là: Lớp quá đông trẻ ; Cơ

sở vật chất (đồ dùng, đồ chơi) chưa đáp ứng được nhu cầu cho trẻ thực hành phát triển ngôn ngữ và giao tiếp v v

Chương 3: Đề xuất các biện pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương, dựa trên các nguyên tắc sau: nguyên tắc đảm bảo tính mục đích; nguyên tắc dạy học vừa sức; nguyên tắc đảm bảo tính phát triển; nguyên tắc đảm bảo tính tích hợp; nguyên tắc phát huy tính tích cực, tự giác của trẻ; nguyên tắc đảm bảo tính trực quan; nguyên tắc đối xử cá biệt

Các biện pháp đề xuất:

- Tạo điều kiện cho GV học tập, trải nghiệm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ

- Tăng cường GV/lớp, mua sắm bổ sung thêm đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu về lĩnh vực phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

Kết quả khảo nghiệm cho thấy cả 5 biện pháp được đề xuất đều có tính cần thiết

và tính khả thi cao

Thứ 3: Phần kết luận, gồm các kết luận rút ra từ đề tài và các kiến nghị đối

với cán bộ quản lý và giáo viên để cải thiện việc giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

xiv

ABSTRACT

Language development for children is one of the most important goals of ECE (Early Childhood Education) Language is a tool to children to communicate, learn and have fun Through language development teaching activities, children will de-velop more coherent and clear speech In addition, language is also a means of comprehensive children's education, including the development of ethics, logical thinking, awareness and cultural norms Language itself is an important means of intellectual development, helping to acquire good learning knowledge at the next levels Language development and communication for children is the most im-portant standard, a foundation to help children step firmly into grade 1 With the goal of providing educational and communication methods for children 5 – 6 years old, the topic "Language and communication development education for children 5 – 6 years old at private kindergarten in Di An city, Binh Duong" includes the fol-lowing contents:

First: The introduction presents the reasons for choosing this topic, research

purpose, research task, research subject, research object, research hypothesis, search scope, research methodology & structure and structure of the thesis

re-Second: The content, includes the following 3 chapters:

Chapter 1: Theoretical basis of language development and communication

education for children aged 5 – 6 years old at private kindergarten in Di An city, Binh Duong The research is an overview of language development and communi-cation for children around the world including Vietnam Including identifing basic concepts of the topic; goals, contents, paths, methods, forms, principles of language and communication development education for children aged 5 – 6 years; language development characteristics of preschool children; role; Factors affecting the child's communication and language development education

xv

Chapter 2: Research on the current language development education and

communication for children aged 5 – 6 years old at private kindergartens in Di An city, Binh Duong, based on the survey results below:

- Most teachers have a correct awareness of their role, goals, content of language development education and communication for children 5 – 6 years old However, there are still some roles that teachers are not yet properly aware of

- The level of implementation of language development and communication content for children 5 – 6 years old is not consistent across the country, some contents the teachers perform well; other contents teachers don’t perform as well

- Teachers have not fully and flexibly applied the right methods, forms of education for language development and communication for children 5 – 6 years old

- There are many factors affecting language development and communication cation for children 5 – 6 years old The most influencing factor are the teachers, fol-lowed by the classroom environment

edu Regarding the child's expression level of language development and communicaedu tion, there are indicators that children are performing very well But there are also indicators that children are underperforming

communica The management and direction of the school board of directors is relatively good, but some contents have not been implemented well

- The teachers face many difficulties in the process of language development tion and communication for children The main difficulties are: The class is over-crowded; Facilities (utensils, toys) are not good enough for the needs of children to practice language development and communication, etc

educa-Chapter 3: Proposing measures for language and communication development

education for 5 – 6 year old children at a private kindergarten in Di An city, Binh Duong, based on the following principles: destination; principles of teaching are just good enough; principles of development quality assurance; principles of integri-

ty assurance; principles of promoting the child's activeness and self-awareness; principles of visualization; special behavior principles

- Enhances the organization of activities for children to experience the process of language development education and communication

- Raise parents' awareness of the content and importance of language development and communication education for children Close coordination between home and school to educate language development and communication for children

- Strengthen teachers / classes, purchase additional supplies, toys, materials in the field of language development and communication for children 5-6 years old

The test results show that all 5 proposed measures are necessary and highly feasible

Third: The conclusion, including conclusions drawn from the topic and

rec-ommendations for administrators and teachers to improve language development and communication education for children 5 – 6 years old

xvii

MỤC LỤC

Trang

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI i

BIÊN BẢN CHẤM LUẬN VĂN ii

PHIẾU NHẬN XÉT LUẬN VĂN iii

LÍ LỊCH KHOA HỌC viii

LỜI CAM ĐOAN ix

LỜI CẢM ƠN x

TÓM TẮT xi

MỤC LỤC xvii

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT xxii

DANH SÁCH CÁC HÌNH xxiii

DANH SÁCH CÁC BẢNG xxiv

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

4.2 Khách thể nghiên cứu 3

5 Giả thuyết nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận 4

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

7.2.1 Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi 4

xviii

7.2.2 Phương pháp quan sát 5

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động 5

7.2.4 Phương pháp trò chuyện 5

7.3 Phương pháp xử lí số liệu 5

8 Đóng góp của luận văn 5

9 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI 7

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 7

1.1.1 Trên thế giới 7

1.1.2 Tại Việt Nam 10

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 13

1.2.1 Khái niệm Trường mầm non tư thục 13

1.2.2 Khái niệm phát triển ngôn ngữ 14

1.2.3 Khái niệm giao tiếp 14

1.2.4 Khái niệm giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp 15

1.3 Một số vấn đề lí luận về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 15

1.3.1 Mục tiêu giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 15

1.3.2 Nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 15

1.3.3 Con đường giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 19

1.3.4 Phương pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 21

1.3.5 Hình thức giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 22

1.3.6 Nguyên tắc giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 23

1.4 Đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 25

1.5 Vai trò của giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp với sự phát triển toàn diện của trẻ mẫu giáo 27 1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ mẫu giáo 29

xix

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33

Chương 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ DĨ AN, BÌNH DƯƠNG 34

2.1 Giới thiệu về 03 trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương 34 2.2 Tổ chức khảo sát 35 2.3 Thực trạng nhận thức của giáo viên về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ tại 03 trường MNTT trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương 36 2.3.1 Nhận thức của giáo viên về vai trò giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 36 2.3.2 Nhận thức của giáo viên về mục tiêu giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 38 2.3.3 Nhận thức của giáo viên về nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 39 2.4 Kết quả nghiên cứu thực tiễn về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại 03 trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương 42 2.4.1 Kết quả thực hiện nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 42 2.4.2 Thực trạng mức độ sử dụng các con đường giáo dục phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 46 2.4.3 Thực trạng mức độ sử dụng các phương pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 47 2.4.4 Thực trạng vận dụng các hình thức giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 51 2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 54 2.4.6 Thực trạng về mức độ biểu hiện phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ 5 – 6 tuổi 58

xx

2.4.7 Thực trạng chỉ đạo của BGH về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 60 2.4.8 Những khó khăn của GV khi thực hiện giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 62

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 68

Chương 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MNTT THÀNH PHỐ DĨ AN, BÌNH DƯƠNG 71

3.1 Cơ sở khoa học đề xuất các biện pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương 71 3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ

5 – 6 tuổi tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương 71 3.3 Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương 72 3.3.1 Biện pháp 1: Tạo điều kiện cho GV học tập, trải nghiệm nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ 72 3.3.2 Biện pháp 2: Tăng cường lồng ghép nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ vào hoạt động lao động, ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân 75 3.3.3 Biện pháp 3: Tăng cường tổ chức các hoạt động cho trẻ trải nghiệm trong quá trình giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp 77 3.3.4 Biện pháp 4: Nâng cao nhận thức của cha mẹ trẻ về nội dung và tầm quan trọng của giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 80 3.3.5 Biện pháp 5: Tăng cường GV/lớp, mua sắm bổ sung thêm đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu về lĩnh vực phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 83 3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 88 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 96 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 97

xxi TÀI LIỆU THAM KHẢO 102 PHỤ LỤC 105

HĐVC Hoạt động vui chơi

KNGT Kỹ năng giao tiếp

Bảng 2.5: Thực trạng mức độ sử dụng các con đường giáo dục phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 155

Bảng 2.6: Thực trạng mức độ sử dụng các phương pháp giáo dục phát triển ngôn

ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 156

Bảng 2.7: Thực trạng mức độ sử dụng các hình thức giáo dục phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 156

Bảng 2.8: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục phát triển ngôn ngữ và

giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 157

Bảng 2.9: Thực trạng mức độ biểu hiện phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ 5 –

6 tuổi 158

Bảng 2.10: Thực trạng chỉ đạo của BGH về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao

tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 164

Bảng 2.11: Những khó khăn của GV khi thực hiện giáo dục phát triển ngôn ngữ và

giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi 164

Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 166 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp đề xuất 167

là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của GDMN Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em Bên cạnh đó ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư duy, nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hoá

Nhà giáo dục học nổi tiếng K.D Usinsky đã từng nói rằng: Từ là một đơn vị ngôn ngữ không thể thiếu trong tạo lập lời nói để giao tiếp của trẻ Rằng, tất cả mọi hiểu biết đều bắt đầu từ ngôn ngữ, thông qua ngôn ngữ và trở lại với ngôn ngữ và tiếng mẹ đẻ là

cơ sở của mọi sự phát triển trí tuệ và là kho tàng mọi tri thức

Bởi vậy, giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ là vô cùng cần thiết và phải bắt đầu ngay từ rất sớm từ tuổi mầm non (0 – 6 tuổi) đặc biệt là từ 2 – 5 tuổi, lứa tuổi này ngôn ngữ trẻ có điều kiện phát triển cực kỳ nhanh về tất cả các mặt: ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp mà không giai đoạn nào có thể sánh bằng Nếu giáo dục bỏ qua giai đoạn phát cảm trong ngôn ngữ này sẽ là thiệt thòi lớn cho sự phát triển của đứa trẻ, trẻ sẽ khó theo kịp sự phát triển của các bạn cùng lứa tuổi Nhà giáo dục nổi tiếng người Nga E.I.Tikheeva cho rằng, phát triển ngôn ngữ cho trẻ là khâu chủ yếu của hoạt động trong trường mẫu giáo, là tiền đề cho mọi sự thành công khác

Ngôn ngữ chính là phương tiện quan trọng để phát triển trí tuệ, giúp cho việc tiếp thu kiến thức học tập tốt ở các cấp học sau này Hình thành và phát triển các kỹ năng nghe, nói, đọc , viết là rất quan trọng Đó là nền tảng để hiểu về thế giới chữ viết và tiếp nhận nhiều tri thức mới Thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, qua các buổi tham quan, dạo chơi v v cần kích thích trẻ sử dụng tiếng Việt một cách thành

2

thạo, mở rộng vốn từ về thế giới xung quanh cho trẻ, tập cho trẻ diễn đạt những gì muốn nói một cách rõ ràng, không nói ngọng, nói lắp

Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ chính là một sự chuẩn bị quan trọng nhất,

là một nền tảng giúp trẻ vững vàng bước vào lớp 1 Với những nội dung gần gũi với trẻ như: nghe kể chuyện, đọc thơ, đồng dao, ca dao, tục ngữ, câu đố, xem tranh ảnh, sách truyện, làm quen với việc đọc và viết v v Trên thực tế, Chương trình GDMN và Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi đã chỉ rõ các nội dung, chỉ số và kết quả mong đợi cần đạt trong lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi Song, đa số các giáo viên chưa biết tận dụng các cơ hội trong ngày để lồng ghép giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ, chưa biết chọn nội dung giáo dục phù hợp với độ tuổi của trẻ Bên cạnh đó, hiện nay, các gia đình thường chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến việc giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ, mặt khác trước đây khi smartphone chưa phổ biến, ngoài giờ làm việc hầu hết thời gian của các bậc phụ huynh đều dành cho việc chăm con Thế nhưng cuộc sống hiện đại dường như đã khiến những ông bố, bà mẹ bị xao nhãng quá nhiều bởi smartphone và những ứng dụng giải trí của nó Họ tập trung vào công việc, chăm chú vào trang cá nhân Facebook, chụp ảnh check in trên Instagram v v Và có lẽ chính họ cũng không hề nghĩ rằng chuyện ấy sẽ ảnh hưởng thế nào đến thời gian chăm con của mình, khiến bản thân xao nhãng, không trò chuyện , giao tiếp với con v v dẫn đến việc vốn từ của trẻ bị hạn chế, cũng như trẻ không biết cách diễn đạt mong muốn của bản thân mình bằng lời nói, không biết cách sắp xếp trật tự các câu sao cho đúng ngữ pháp Tiếng Việt, trẻ nói chuyện không lễ phép, không biết “dạ”, “thưa”, không biết điều chỉnh lời nói phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp v v

Dĩ An là một Thành phố của tỉnh Bình Dương, là một trong những nơi tập trung nhiều khu chế xuất, khu công nghiệp vì vậy thu hút một lượng lớn dân nhập cư Số trường mầm non trên địa bàn gồm có 10 trường mầm non công lập, 74 trường mầm non ngoài công lập, 146 nhóm trẻ Đa số các nhóm lớp đều vượt số cháu theo quy định, nhưng vẫn không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu gửi con của cha mẹ học sinh Sĩ số lớp khá đông ( từ 40 – 45 trẻ/lớp), có trường vượt hơn ngưỡng 45 trẻ/lớp Câu hỏi đặt ra là:

2 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại một số trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương

Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp cho trẻ tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

- Khảo sát thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại một số trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương

- Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại một số trường mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

4.2 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi tại một số trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương

5 Giả thuyết nghiên cứu

- Ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ 5 – 6 tuổi tại một số trường mầm non tư thục chưa đạt so với bộ tiêu chí

4

- Nội dung, con đường, phương pháp, hình thức, giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương chưa được GV thực hiện đầy đủ

- Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ từ 5 – 6 tuổi chưa được nhà trường quan tâm đúng mức

6 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài thuộc loại nghiên cứu mô tả

- Giáo dục là một quá trình dài lâu, vì vậy Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cũng là một quá trình thường xuyên liên tục, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường Trong điều kiện về thời gian nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp trong nhà trường

- Đề tài sẽ tiến hành tìm hiểu thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ từ 5 – 6 tuổi tại 3 trường mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương,

cụ thể: Trường mầm non tư thục Tuổi Tiên, trường mầm non tư thục Ánh Cầu Vồng

và trường mầm non tư thục Bé Yêu

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Thông qua các nguồn tài liệu như: các công trình nghiên cứu liên quan đã được công bố, sách, báo, tạp chí khoa học, các văn bản pháp quy v v để phân tích, tổng hợp nghiên cứu vấn đề và xác định cơ sở lý luận cho đề tài

- Các thông tư, văn kiện, chương trình giáo dục mầm non

- Phương pháp này được sử dụng suốt quá trình thực hiện đề tài

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Đề tài sẽ sử dụng 4 phương pháp để nghiên cứu thực tiễn Trong đó phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi được sử dụng như là một phương pháp nghiên cứu chính

7.2.1 Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi

5

- Xây dựng bảng hỏi dành cho CBQL và giáo viên dạy lớp 5 – 6 tuổi để tìm hiểu mức độ phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ và thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

- Tìm hiểu sự chỉ đạo của nhà trường về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ thông qua kế hoạch năm học, kế hoạch tháng, biên bản triển khai, sơ kết, tổng kết năm học, biên bản họp hội đồng, chuyên môn, dự giờ v v của ban giám hiệu

- Tìm hiểu kế hoạch tuần, ngày, và giáo án của giáo viên

7.2.4 Phương pháp trò chuyện

- Trong phương pháp này người nghiên cứu trò chuyện với cán bộ quản lí và giáo viên để tìm hiểu nhận thức của họ về Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

- Trò chuyện với giáo viên của những trẻ có sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp kém để tìm hiểu những nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng

7.3 Phương pháp xử lí số liệu

- Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý kết quả khảo sát thực trạng về Giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi Phép thống kê sử dụng chủ yếu trong đề tài là phép tính phần trăm

8 Đóng góp của luận văn

Về lí luận: Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lí luận về việc giáo dục phát triển ngôn

ngữ và giao tếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

6

Về thực tiễn:

- Mô tả, đánh giá khách quan thực trạng phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ 5 –

6 tuổi và hoạt động giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại

03 trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương

- Đề xuất 05 biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi tại các trường MNTT thành phố Dĩ An, Bình Dương

9 Cấu trúc luận văn

Luận văn bao gồm:

1 Mở đầu

2 Nội dung:

- Chương 1: Cơ sở lí luận về giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6

tuổi

- Chương 2: Thực trạng giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi

tại một số trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Dĩ An, Bình Dương

- Chương 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp

cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non tư thục thành phố Dĩ An, Bình Dương

3 Kết luận và kiến nghị

4 Tài liệu tham khảo

5 Phụ lục

7

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN NGÔN

NGỮ VÀ GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI

1.1 Tổng quan các các công trình nghiên cứu về giáo dục phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp cho trẻ mẫu giáo

1.1.1 Trên Thế giới

Ngôn ngữ là tài sản quý báu của nhân loại Nó tồn tại và phát triển đi lên cùng với xã hội loài người, nó luôn đồng hành và là phương tiện giao tiếp của con người Ngôn ngữ là công cụ để phát triển tư duy, là điểm mốc then chốt giúp cho nhiều công trình nghiên cứu được tỏa sáng Không những thế ngôn ngữ còn có sức hút mạnh mẽ, lôi cuốn sự tham gia nghiên cứu của rất nhiều nhà khoa học vĩ đại từ những lĩnh vực khác nhau như : Triết học, tâm lí học, ngôn ngữ học, giáo dục học,

xã hội học, v v và đã đạt được những thành tựu to lớn Có thể kể đến các tác giả như:

A.Barodis với cuốn: Phương pháp phát triển tiếng cho trẻ em (NXBGD

Matxcơva – 1974)

Xôkhin với tác phẩm: Phương pháp phát triển lời nói trẻ em (NXBGD

Matxcơva – 1979)

E.I.Tikheeva với tác phẩm: Phát triển ngôn ngữ trẻ em (NXBGD – 1997)

Các tác giả: L.P.Phedorenco, G.A.Phomitreva, V.K.Lomarep cũng có những cuốn sách tương tự

Tác giả E.I.Tikheeva đã đề ra phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách hệ thống, trong đó bà nhấn mạnh cần dựa trên cơ sở tổ chức cho trẻ tìm hiểu thế giới thiên nhiên xung quanh trẻ, dạo chơi, xem tranh, kể chuyện cho trẻ nghe v

v Bà đưa ra các biện pháp cụ thể để phát triển ngôn ngữ nói cho trẻ mẫu giáo như: nói chuyện với các em, giao nhiệm vụ cho các em, đàm thoại, kể chuyện, đọc truyện, thư từ, học thuộc lòng thơ ca Những tư tưởng này đến nay vẫn còn nguyên giá trị đối với việc giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non [10]

Chomsky (1985) là người đại diện cho thuyết chủ nghĩa tự nhiên, cho rằng con người ngay từ khi mới sinh ra có thể lĩnh hội ngôn ngữ nhờ vào cơ chế lĩnh hội ngôn ngữ bẩm sinh (LAD) Mặc dù có tính di truyền phức tạp, LAD đảm bảo ngôn ngữ được lĩnh hội ngay từ giai đoạn đầu ( Pinker, 1994) Dù không nhận được sự hướng dẫn có hệ thống của người lớn nhưng nhờ cơ chế lĩnh hội ngôn ngữ bẩm sinh , trẻ vẫn có thể lĩnh hội ngôn ngữ dễ dàng và sử dụng câu đúng ngữ pháp Học thuyết của Chomsky coi ngôn ngữ là hiện tượng có cơ sở sinh học, là thành tựu chỉ của con người [25]

Nhà nghiên cứu ủng hộ quan điểm của Chomsky là Lenneberg Ông phát triển nghiên cứu về cơ sở sinh vật học của sự lĩnh hội ngôn ngữ và nhận định rằng ngôn ngữ là hiện tượng có bản chất di truyền, ngôn ngữ không được học tập theo kinh nghiệm và môi trường Ông tuyệt đối hóa yếu tố sinh học và phủ nhận vai trò của yếu tố gia đình, môi trường trong việc phát triển ngôn ngữ Nghiên cứu của ông chỉ

ra rằng ngôn ngữ là hành động chỉ có ở con người và quá trình tâm lí liên quan đến

sự lĩnh hội ngôn ngữ được quyết định nhờ các yếu tố sinh học Cấu trúc cơ thể con người ngay từ khi mới ra đời đã được hình thành sao cho phù hợp với sự phát triển ngôn ngữ, chính vì thế , chỉ con người mới có khả năng lĩnh hội ngôn ngữ [25] Theo Jean Piaget, trong các thời kỳ phát triển trí tuệ thì ngôn ngữ của trẻ được phát triển nhanh chóng ở thời kỳ cảm giác vận động (từ 0 – 2 tuổi) và thời kỳ tiền thao tác ( từ 2 – 7 tuổi) Ở thời kỳ cảm giác vận động, trẻ nhận thức môi trường xung quanh thông qua kinh nghiệm cảm giác và hoạt động thể lực Kiến thức đó

9

được thể hiện thông qua ngôn ngữ của trẻ Vì thế, những từ đầu tiên mà trẻ sử dụng

đa số là danh từ chỉ tên gọi của vật thể quen thuộc với trẻ Năng lực biểu tượng và bắt chước được coi là đặc trưng của ngôn ngữ ở thời kỳ vận động cảm giác, tính trọng tâm bản ngã được coi là đặc trưng trí tuệ ở thời kỳ tiền thao tác [25]

L.S.Vygotsky (1962) là người đại diện cho thuyết tương tác xã hội Ông cho rằng ngôn ngữ của trẻ được hình thành và phát triển nhờ trải qua quá trình tương tác liên tục và phức tạp của môi trường xã hội ( nơi cung cấp kinh nghiệm ngôn ngữ cho trẻ) với các yếu tố bẩm sinh của trẻ Ông lập luận rằng hoạt động tinh thần của con người là kết quả của hoạt động học tập có tính chất xã hội chứ không phải là hoạt động học tập một cách cá thể Khi trẻ gặp phải những nhiệm vụ khó khăn trong cuộc sống, trẻ tham gia vào sự hợp tác với người lớn và với bạn bè có năng lực cao hơn, những người này sẽ hỗ trợ, khuyến khích trẻ hoàn thành nhiệm vụ của mình

Do ngôn ngữ là phương thức đầu tiên mà qua đó, con người trao đổi những giá trị

xã hội nên ngôn ngữ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển tư duy [25]

Jerome Seymour Bruner (1978) cũng đồng tình với quan điểm của L.S.Vygotsky Ông tin rằng ngôn ngữ được phát triển thông qua cơ chế tương tác xã hội và đưa ra hệ thống hỗ trợ sự lĩnh hội ngôn ngữ Khi trẻ mới bắt đầu nói, trẻ học nói thông qua tương tác với mẹ Quá trình học tiếng mẹ đẻ của trẻ xảy ra ở nơi trẻ đang sống vì thế trẻ cần có cả cơ chế lĩnh hội ngôn ngữ bẩm sinh và sự hướng dẫn của người lớn [25]

Tác giả Kak Hai Nodich [13] người Đức đã nêu rõ ngôn ngữ của trẻ có một vai trò quan trọng và quá trình phát triển ngôn ngữ ở từng giai đoạn Trong mỗi giai đoạn, nhiệm vụ của người lớn là giúp trẻ thâm nhập vào thế giới ngôn ngữ phong phú và đa dạng, dẫn dắt trẻ từ những âm thanh “gừ, gừ” ở tuổi sơ sinh đến sử dụng, nắm vững ngôn ngữ thành thạo, điều đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển

kỹ năng giao tiếp và trí tuệ của trẻ Trẻ sơ sinh chưa có ngôn ngữ, chưa biết cách giao tiếp, các bậc phụ huynh cần phải bắt đầu công việc can thiệp như: luyện âm, luyện giọng, luyện hơi sau đó đến luyện nói Bằng những ví dụ, cách làm cụ thể,

10

thiết thực tác giả đã giúp các bậc phụ huynh có con ở giai đoạn lứa tuổi này có thêm những kiến thức cơ bản trong việc giáo dục và dạy dỗ giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp Để nâng cao khả năng giao tiếp cho trẻ, tác giả Linda Maget [14] đã giới thiệu những kỹ năng giao tiếp xã hội, giúp trẻ giải quyết những trở ngại trong việc kết giao bạn bè Muốn giúp trẻ giao tiếp phải tạo môi trường giao tiếp cho trẻ, phải cho trẻ học, chơi với bạn thì mới làm xuất hiện, nảy sinh nhu cầu giao tiếp Tác giả

đã giúp cho phụ huynh có con ở lứa tuổi mẫu giáo biết cách lựa chọn môi trường giáo dục phù hợp để trẻ phát triển KNGT Tác giả Steven Gutstin cho rằng để giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp cần phải hình thành và phát triển mối quan hệ xã hội [30], giúp trẻ hiểu được bản thân trẻ (tên gọi, các bộ phận cơ thể), hiểu được mối quan hệ giữa trẻ và các đồ vật trong gia đình (tên gọi, đặc điểm, cách sử dụng), mối quan hệ giữa trẻ và các sự vật, hiện tượng trong thế giới xung quanh Trong mỗi hoàn cảnh, tình huống có vấn đề trẻ biết cách giao tiếp phù hợp Tác giả đã giúp cho

GV, phụ huynh biết được một phương pháp mới trong việc phát triển KNGT cho trẻ

Tóm lại, trên thế giới có nhiều công trình nghiên cứu về các vấn đề liên quan

đến việc giáo dục phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ mầm non

1.1.2 Tại Việt Nam

Nghiên cứu về đặc điểm phát triển ngôn ngữ tuổi mầm non theo hướng cấu trúc ngôn ngữ: Có thể kể ra đây các giáo trình đầu tiên của bộ môn khoa học

phương pháp phát triển ngôn ngữ trẻ em: Tiếng Việt và phương pháp phát triển lời

nói cho trẻ em ( Cao Đức Tiến, Nguyễn Quang Ninh, Hồ Lam Hồng, 1993); Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ MG (Nguyễn Xuân Khoa, 1999) Ngoài

ra, còn có một số công trình khác cũng tập trung xung quanh vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non Do tác giả của những công trình hầu hết có xuất phát điểm căn bản đều là những nhà ngôn ngữ học nghiên cứu sang lĩnh vực ngôn ngữ trẻ em,

do vậy những giáo trình và công trình nghiên cứu này đều nghiêng về hướng nghiên cứu sự phát triển ngôn ngữ theo phương diện cấu trúc Hướng biên soạn giáo trình

và đề tài nghiên cứu đều xoay quanh việc trẻ sẽ lĩnh hội các đơn vị ngôn ngữ như

Nghiên cứu về biện pháp phát triển ngôn ngữ tuổi mầm non – theo hướng giáo dục học: Có thể kể ra đây các công trình nghiên cứu tiêu biểu cho xu hướng nghiên cứu này:

- Giáo trình :

+ Tiếng Việt và phương pháp phát triển lời nói cho trẻ em ( Cao Đức Tiến, Nguyễn

Quang Ninh, Hồ Lam Hồng, Trung tâm nghiên cứu Đào tạo và Bồi dưỡng giáo viên, Hà Nội, 1993)

+ Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ MG ( Nguyễn Xuân Khoa, Nxb Đại học

Quốc gia Hà Nội, 1999)

+ Phương pháp phát triển lời nói trẻ em ( Đinh Hồng Thái, Nxb, ĐHSP,2004)

12

Như vậy, nếu như ở phương Tây, phát triển ngôn ngữ được xem là một ngành khoa học gắn bó chặt chẽ với ngành tâm lí, ngôn ngữ (vì thế được gọi là tâm lí – ngôn ngữ học, hoặc tâm lí học phát triển) thì ở Việt Nam, phương pháp dạy học văn

và Tiếng Việt nói chung và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non nói riêng lại gắn

bó thực tiễn với mã ngành đào tạo Giáo dục học

Các bài viết trong các tạp chí Nghiên cứu Giáo dục cũng quan tâm nhiều đến ngôn ngữ của trẻ 5 – 6 tuổi nhưng chủ yếu về vấn đề chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo 5

tuổi học đọc, học viết ở lớp Một như bài viết của Lê Thị Ánh Tuyết; Chuẩn bị cho

trẻ Mẫu giáo 5 tuổi học chữ của Nguyễn Phương Nga; Thực trạng chuẩn bị Tiếng Việt cho trẻ 5 tuổi dân tộc thiểu số vào học lớp Một của Trương Thị Kim Oanh, Một

số biện pháp chỉ đạo thực hiện tăng cường Tiếng Việt cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi dân tộc thiểu số (K'Ho) ở Lâm Đồng của Đào Kim Nhung v.v

Nhìn chung vấn đề ngôn ngữ trẻ em được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở nhiều mặt, nhiều lứa tuổi khác nhau Có nghiên cứu về cấu trúc đặc biệt của ngôn ngữ, có nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng tác động đến quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ, một số nghiên cứu khác lại nghiên cứu biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ v v Tuy nhiên, ở Việt Nam các công trình nghiên cứu mới tập trung nhiều vào lứa tuổi nhà trẻ, ít đi sâu vào nghiên cứu ngôn ngữ của lứa tuổi 5 –

6 tuổi Trong các công trình nghiên cứu ngôn ngữ của trẻ 5 – 6 tuổi chủ yếu đi sâu nghiên cứu vào một mặt của sự phát triển ngôn ngữ như hiểu từ hoặc ngôn ngữ mạch lạc v.v Trong ngôn ngữ mạch lạc thì lại chủ yếu đi vào nghiên cứu biện pháp hình thành và phát triển ngôn ngữ mạch lạc

Ngôn ngữ của trẻ 5 - 6 tuổi là một điều kiện hết sức quan trọng để trẻ tiếp xúc với môi trường mới lạ ở phổ thông, giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức mang tính chất khoa học của các môn ở phổ thông v.v Vì vậy, việc nghiên cứu về ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi là rất cần thiết Thông qua đó, chúng ta có thể giúp trẻ có sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp một cách đầy đủ, đó cũng là phương tiện cơ bản nhất, quan trọng nhất để trẻ tiếp thu tri thức không chỉ môn Tiếng Việt

mà còn là tất cả các môn học khác của chương trình lớp Một

13

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Khái niệm trường mầm non tư thục

Theo Quyết định 14/2008/QĐ-BGDĐT ban hành điều lệ trường mầm non của

Bộ Giáo dục và đào tạo, theo điều 3 quy chế trường mầm non ban hành theo quyết định 14/2008/QĐ-BGDĐT thì trường mầm non và cơ sở mầm non tư thục được hiểu như sau:

Các loại hình của trường mầm non, trường mẫu giáo, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập Trường mầm non, trường mẫu giáo (sau đây gọi chung là nhà trường), nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập được tổ chức theo các loại hình dân lập và tư thục:

- Nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo dân lập do cộng đồng dân cư ở cơ sở thành lập, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, đảm bảo kinh phí hoạt động và được chính quyền địa phương hỗ trợ

- Nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo tư thục do tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức kinh tế hoặc cá nhân thành lập, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và bảo đảm kinh phí hoạt động bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước

Như vậy, theo quy định trên thì loại hình trường mầm non tư thục đó là: Trường mầm non (mẫu giáo) tư thục được thành lập và đảm bảo kinh phí hoạt động bởi một tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức kinh tế hoặc cá nhân

và nguồn vốn đầu tư đảm bảo hoạt động cho cơ sở này sẽ được xuất phát từ nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước

Tóm lại: Theo quy định trên thì các loại hình cơ sở mầm non, giáo dục khác so

với loại hình mầm non tư thục sẽ khác nhau cơ bản ở 3 điểm: nguồn vốn thành lập, đầu tư và đảm bảo hoạt động; cơ quan thành lập; sự hỗ trợ hoạt động từ phía thứ ba ngoài phía thành lập

Ngoài ra, theo quy định tại điều 4 quy chế trên thì 2 loại hình cơ sở mẫu giáo, mầm non tư thục trên được cơ quan quản lý nhà nước như sau: