(Luận văn thạc sĩ) vận dụng thuyết đa trí thông minh vào dạy học môn tiếng anh lớp 5 tại trường tiểu học anh việt mỹ, quận 4, TP hồ chí minh

iv TÓM TẮT LUẬN VĂN Đề tài “Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào dạy học môn tiếng Anh lớp 5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh” gồm các nội dung sau đây: Phần m

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2021

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÀNH TÚ PHỤNG

VẬN DỤNG THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH VÀO

DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH LỚP 5 TẠI

TRƯỜNG TIỂU HỌC ANH VIỆT MỸ

QUẬN 4, TP HỒ CHÍ MINH

SKC007214

0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2021

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÀNH TÚ PHỤNG

VẬN DỤNG THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH VÀO DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ANH VIỆT MỸ

QUẬN 4, TP HỒ CHÍ MINH

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÀNH TÚ PHỤNG

VẬN DỤNG THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH VÀO DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ANH VIỆT MỸ

i

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 77/9, Cao Văn Lầu, Phường 1, Quận 6, Tp

Tên luận văn: Vận dụng thuyết đa trí thông minh vào dạy học môn tiếng Anh lớp 5 tại Trường tiểu học Anh Việt Mỹ, Quận 4, Tp.HCM

Ngày & nơi bảo vệ luận văn: 08/05/2021 tại trường ĐH Sư phạm Kỹ Thuật TPHCM

Người hướng dẫn: GS TS Nguyễn Lộc

III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:

Từ 10/2018 đến nay Trường tiểu học Anh Việt Mỹ Giáo viên tiếng Anh

ii

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến GS Nguyễn Lộc - người đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này GS Nguyễn Lộc - đã truyền cho tôi nguồn cảm hứng, hướng dẫn chi tiết, hỗ trợ và khuyến khích tôi trong suốt quá trình hoàn thiện luận văn

Tôi cũng thể hiện lòng biết ơn chân thành đối với những giảng viên, cán bộ của Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh đã giảng dạy, giúp đỡ và

hỗ trợ tôi trong suốt thời gian học tập tại Trường

Để có được kết quả của luận văn này, không thể không kể đến công sức của lãnh đạo cũng như cán bộ, giáo viên Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ đã giúp đỡ cung cấp số liệu, dữ liệu và tham gia khảo sát

Cuối cùng, tôi muốn cảm ơn gia đình tôi đã tạo điều kiện thời gian và động viên từ khi tôi tham gia khóa học cho đến khi hoàn thành luận văn này

Mặc dù tôi nhận nhiều sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của giảng viên hướng dẫn và sự cố gắng của bản thân, nhưng thời gian và sự hiểu biết về lĩnh vực nghiên cứu còn hạn chế, do đó luận văn không tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo để luận văn được hoàn thiện hơn

TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2021

Người nghiên cứu

Bành Tú Phụng

iii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2021

Người cam đoan

Bành Tú Phụng

iv

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Đề tài “Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào dạy học môn tiếng Anh lớp

5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh” gồm các nội dung

sau đây:

Phần mở đầu

Trình bày lý do chọn đề tài, xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng và khách thể nghiên cứu, lập giả thuyết và phạm vi nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu

Chương 1 Cơ sở lý luận về dạy học tiếng Anh lớp 5 tại Trường tiểu học theo thuyết Đa trí thông minh

Để làm rõ cơ sở lý luận về DH tiếng Anh lớp 5 tại Trường tiểu học theo thuyết Đa trí thông minh, đề tài đã khái quát hóa các nghiên cứu về DH theo thuyết

Đa trí thông minh trên thế giới và tại Việt Nam; xác định các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài; khái quát một số vấn đề về ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH; Phân tích một số nội dung về DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh

Chương 2 Thực trạng dạy học môn tiếng Anh lớp 5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ

Đề tài nghiên cứu về thực trạng DH môn tiếng Anh lớp 5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh:

Kết quả nghiên cứu thực trạng DH môn tiếng Anh lớp 5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ theo thuyết Đa trí thông minh cho thấy, chương trình, sách giáo khoa tiếng Anh tiểu học hiện hành phục vụ cho DH theo thuyết Đa trí thông minh vẫn còn nhiều nội dung chưa phù hợp, vẫn theo lối DH tái hiện kiến thức, ít chú trọng phát triển tư duy người học

Kết quả nghiên cứu thực trạng DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ cho thấy, đối với GV chưa có những đổi mới trong quá trình DH môn tiếng Anh theo thuyết Đa trí thông minh, vẫn còn

Thực tế tìm hiểu giáo án của GV và thông qua dự giờ cũng cho thấy một tình trạng chung đó là hoạt động DH môn tiếng Anh lớp 5 của GV và HS Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ theo thuyết Đa trí thông minh vẫn còn nhiều hạn chế, vẫn bị ảnh hưởng bởi lối DH truyền thống, chưa phát huy cao khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và phát triển các dạng trí thông minh nổi trội ở từng HS

Chương 3 Vận dụng phương pháp dạy học môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết

Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

Để vận dụng một số phương pháp DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh, đề tài đã:

Đề xuất một số định hướng trong xây dựng phương pháp DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP

Hồ Chí Minh

Đề xuất phương pháp DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

Thiết kế các giáo án vận dụng một số PPDH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết

Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

Tiến hành thực nghiệm sư phạm một số PPDH được đề xuất trong luận văn Kết quả thực nghiệm sư phạm cho thấy các phương pháp đề xuất đều có tính khả thi, nếu áp dụng vào thực tiễn tổ chức DH ở Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ sẽ góp phần quan trọng nâng cao chất lượng DH môn tiếng Anh lớp 5 của Nhà trường

vi

ABSTRACT

Topic “Applying the Theory Multiple Intelligences to teach English for grade 5 at English Vietnamese American Primary School, District 4, Ho Chi Minh City” includes these contents as following:

Opening Part

Presenting the reason why the topic is chosen, identifying the purpose and researching duty, researching the object and involved – researching object, setting

up theory, researching the limited location of the topic, and researching methods

Chapter 1 Theoretical basic of teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at Primary School

For making Theoretical basic of teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at Primary School clearly, the topic has generalized some research of teaching English according to the Theory Multiple Intelligences in the world and Viet Nam defined the basic concepts involving the topic; generalized a number of issues on the application of the Multiple Intelligences Theory to teaching analyzed some content about teaching English for grade 5 according to Multiple Intelligence Theory

Chapter 2 Practical Status of Activity of Teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School

Researching Practical Status of Activity of Teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School:

The result of researching practical status of activity of teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School has showed current elementary English curriculum and textbooks for teaching English according to the Theory of Multiple Intelligences still have many inappropriate contents, still follow the way of teaching recreating knowledge, pay less attention to developing students' thinking

vii

The result of researching practical status of activity of teaching English according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School has showed, for teachers, there have been innovations in teaching English according to the Theory Multiple Intelligences; however, there are still many inappropriate contents, there are some certain limitations when teaching according to the Theory Multiple Intelligences

For students, the effects of pedagogical subjects in the teaching process have created some favorable conditions to promote the students’ ability and forte to learn English effectively However, compared with the development of the intelligences mentioned in the topic, the students have not completely developed their potentials and strengths

In fact, studying the teacher's lesson plan and observation also shows that a common situation is that the teaching English activities for grade 5 by teachers and students at English Vietnamese American Primary School according to the Theory Multiple Intelligences are still limited and influenced by traditional teaching style, has not developed independent thinking, creative thinking, the outstanding intelligences in each student

Chapter 3 Applying several English teaching methods according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School, District 4, Ho Chi Minh City

For applying several English teaching methods according to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School, District 4, Ho Chi Minh City, the topic has been:

Promoting the plan of applying several English teaching methods according

to the Theory Multiple Intelligences for grade 5 at English Vietnamese American Primary School, District 4, Ho Chi Minh City

viii

MỤC LỤC

TRANG TRANG TỰA

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI

LÝ LỊCH KHOA HỌC i

LỜI CẢM ƠN ii

LỜI CAM ĐOAN iii

TÓM TẮT LUẬN VĂN iv

MỤC LỤC viii

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT xiii

DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ xiv

DANH MỤC CÁC BẢNG xv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4.1 Khách thể nghiên cứu 3

4.2 Đối tượng nghiên cứu 3

5 Giả thuyết nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 4

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

7.3 Phương pháp khác 5

8 Đóng góp của Luận văn 5

9 Cấu trúc của Luận văn 5

CHƯƠNG 1 7

ix

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC TIẾNG ANH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC

THEO 7

1.1 Vài nét về đề tài nghiên cứu 7

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài 7

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước 10

1.2 Các khái niệm 14

1.2.1 Thuyết Đa trí thông minh 14

1.2.2 Dạy học tiếng Anh lớp 5 20

1.2.3 Dạy học tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh 22

1.3 Một số vấn đề về dạy học tiếng Anh lớp 5 24

1.3.1 Dạy học môn tiếng Anh lớp 5 24

1.3.2 Đặc điểm môn tiếng Anh lớp 5 26

1.3.3 Mục tiêu dạy học và yêu cầu đạt được ở môn tiếng Anh lớp 5 26

1.3.4 Đặc điểm tâm lý học sinh lớp 5 trong học tập 28

1.4 Một số vấn đề ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào dạy học 29

1.4.1 Ứng dụng thuyết Đa trí thông minh trong phương pháp dạy học 29

1.4.2 Môi trường ứng dụng thuyết Đa trí thông minh 31

1.4.3 Đa trí thông minh của học sinh và việc vận dụng vào dạy học 32

1.4.4 Hướng tiếp cận thuyết Đa trí thông minh đối với học sinh 34

1.5 Dạy học môn tiếng anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh 37

1.5.1 Biểu hiện các dạng trí thông minh của học sinh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh 37

1.5.2 Định hướng chung về phương pháp dạy học tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh 37

1.5.3 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh ngôn ngữ 38

1.5.4 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh lôgic-toán học 38

1.5.5 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh không gian 39

1.5.6 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh giao tiếp 39

1.5.7 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh nội tâm 41

x

1.5.8 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh âm nhạc 41

1.5.9 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh vận động cơ thể 41

1.5.10 Phương pháp dạy học phát huy trí thông minh tự nhiên 41

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 42

CHƯƠNG 2 43

THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH LỚP 5 TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ANH VIỆT MỸ THEO THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH 43

2.1 Giới thiệu khái quát về Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 43

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 43

2.1.2 Thông điệp và giá trị cốt lõi 43

2.1.3 Cơ sở vật chất 45

2.2 Tổ chức khảo sát 46

2.2.1 Mục đích khảo sát 46

2.2.2 Nội dung khảo sát 46

2.2.3 Đối tượng khảo sát 46

2.2.4 Phạm vi khảo sát 46

2.2.5 Phương pháp khảo sát 47

2.3 Thực trạng dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh 47

2.3.1 Thực trạng sách giáo khoa môn tiếng Anh tiểu học hiện hành với việc dạy học theo thuyết Đa trí thông minh 47

2.3.2 Thực trạng dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 53

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 75

2.4.1 Những điểm còn tồn tại 75

2.4.2 Nguyên nhân 75

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 78

CHƯƠNG 3 79

xi

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH LỚP 5 THEO THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ANH VIỆT MỸ, QUẬN 4, TP HỒ CHÍ MINH 79 3.1 Định hướng xây dựng và thực hiện các phương pháp dạy học môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 79 3.1.1 Định hướng 1: Đảm bảo sự thống nhất giữa tính đồng loạt và tính phân hóa trong dạy học 79 3.1.2 Định hướng 2: Đảm bảo phát huy tính tích cực, độc lập và sáng tạo của học sinh trong học tập 80 3.1.3 Định hướng 3: Tạo môi trường dạy học để học sinh có điều kiện thảo luận, trao đổi ý tưởng với giáo viên, bạn bè 81 3.1.4 Định hướng 4: Hướng tới mục đích phát triển toàn diện cho học sinh, phát huy những dạng trí thông minh nổi trội và khắc phục những khiếm khuyết của các dạng trí thông minh còn thiếu ở mỗi học sinh 81 3.1.5 Định hướng 5: Đảm bảo tính khả thi, dễ áp dụng đối với giáo viên và học sinh 83 3.2 Đề xuất phương pháp dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh 83 3.3 Vận dụng các phương pháp dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh 93 3.3.1 Vận dụng phương pháp dạy học trải nghiệm trong dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 94 3.3.2 Vận dụng phương pháp đóng vai trong dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 101 3.3.3 Vận dụng hoạt động trò chơi trong dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 tại

Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 103 3.3.4 Vận dụng phương pháp theo cặp/ nhóm trong dạy học môn Tiếng Anh lớp

5 tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 108

xii

3.3.5 Vận dụng kỹ thuật mảnh ghép trong dạy học môn Tiếng Anh lớp 5 tại

Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ 111

3.4 Thiết kế giáo án dạy học tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại trường tiểu học Anh Việt Mỹ 113

3.5 Thực nghiệm sư phạm 116

3.5.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 116

3.5.2 Tổ chức thực nghiệm và nội dung thực nghiệm sư phạm 117

3.5.3 Đánh giá kết quả thực nghiệm 118

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 124

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 125

TÀI LIỆU THAM KHẢO 127

TIẾNG VIỆT 127

TIẾNG ANH 128

PHỤ LỤC 130

PHỤ LỤC 1 131

PHỤ LỤC 2 134

PHỤ LỤC 3 143

PHỤ LỤC 4 147

PHỤ LỤC 5 151

PHỤ LỤC 6 161

PHỤ LỤC 7 170

xiv

DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Hình 1 1 Vị trí của các dạng trí thông mình trên bộ não 15 Hình 1 2 Mô tả tám loại hình trí thông minh bằng sơ đồ tư duy 18 Hình 1 3 Sử dụng bản đồ tư duy mô tả tám loại hình trí thông minh 36 Biểu đồ 2 1 Mong muốn của GV về việc tìm hiểu và vận dụng thuyết Đa trí thông

minh vào DH tiếng Anh lớp 5 57

Biểu đồ 2 2 Cảm nhận của học sinh về nội dung chương trình tiếng Anh lớp 5 66

Sơ đồ 3 1 Quy trình thực hiện phương pháp đóng vai 102

Sơ đồ 3 2 Quy trình thực hiện phương pháp trò chơi vận động 105

Sơ đồ 3 3 Quy trình thực hiện hoạt động trò chơi mô phỏng 106

Sơ đồ 3 4 Quy trình thực hiện phương pháp thảo luận nhóm 109

Đồ thị 3 1 Đồ thị đường lũy tích kết quả bài kiểm tra thực hiện của nhóm thực

nghiệm và nhóm đối chứng 123

xv

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2 1 Kết quả khảo sát về nội dung nhận thức của GV về quan niệm DH theo

thuyết Đa trí thông minh 55

Bảng 2 2 Kết quả khảo sát đánh giá về mức độ quan trọng về DH tiếng Anh theo

thuyết Đa trí thông minh 56

Bảng 2 3 Kết quả khảo sát đánh giá về mức độ của việc DH môn tiếng Anh lớp 5

theo thuyết Đa trí thông minh 58

Bảng 2 4 Kết quả khảo sát đánh giá về mức độ của việc DH môn tiếng Anh lớp 5

theo thuyết Đa trí thông minh 60

Bảng 2 5 Khảo sát về việc thực hiện một số kỹ năng trong quá trình DH theo

thuyết Đa trí thông minh 62

Bảng 2 6 Khảo sát về những khó khăn, trở ngại khi tổ chức thực hiện DH môn

tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh 64

Bảng 2 7 Thái độ học tiếng Anh của học sinh lớp 5 tại Trường Tiểu học Anh Việt

Mỹ 67

Bảng 2 8 Cảm nhận của học sinh lớp 5 về bầu không khí tiếng Anh tại Trường

Tiểu học Anh Việt Mỹ 67

Bảng 2 9 Kết quả khảo sát HS về mức độ Thầy/Cô có thường xuyên sử dụng các

hoạt động trong giờ học 68

Bảng 2 10 Các hành động học tâp của các học sinh lớp 5 thực hiện khi học tiếng

xvi

ở HS Chính vì vậy, nhiều HS có thể học tập tốt hơn nếu các em có điều kiện phát huy được những dạng trí thông minh nổi trội của mình trong các hoạt động học tập Thuyết Đa trí thông minh từ khi ra đời đã nhận được sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu giáo dục, đồng thời mang tính giáo dục nhân văn sâu sắc, rất cần thiết trong hoạt động DH của các nhà trường, của GV và HS Mỗi dạng trí thông minh đều quan trọng, mỗi HS ít, nhiều đều có những thế mạnh riêng, sở trường học tập riêng Vấn đề đặt ra là nhà trường và GV cần phải có những phương pháp phù hợp, những tác động đúng hướng, kịp thời để khơi gợi tiềm năng, tạo điều kiện cho

HS được học tập theo đúng thế mạnh của mình, tối ưu hóa quá trình DH và tiếp thu kiến thức của HS

Đảng và Nhà nước ta luôn đề ra chủ trương, chính sách đúng đắn trong giáo dục và đào tạo, xác định mục tiêu: Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân Đặc biệt,

2

Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo nhấn mạnh: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học” Mục tiêu xác định chủ yếu đối với giáo dục phổ thông là tập trung phát triển trí thông minh, thể chất, hình thành phẩm chất, NL công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, NL và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời (Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, 2013) Như vậy, quán triệt tinh thần đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước ta, xu hướng vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào quá trình đổi mới DH ở các trường học là cần thiết giúp cho HS có điều kiện phát triển toàn diện cả về phẩm chất và NL; hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi cá nhân người học

Từ thực tiễn hoạt động DH mông tiếng Anh và qua các kết quả khảo sát về thực trạng DH môn tiếng Anh cho HS tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ cho thấy, việc đổi mới PPDH, hình thức tổ chức DH… môn tiếng Anh của GV tuy đã có những chuyển biến đáng kể, song vẫn còn những hạn chế nhất định so với yêu cầu, đòi hỏi của việc đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay Với cách DH hiện nay cho thấy, một bộ phận GV vẫn thiên về sử dụng các phương pháp thuyết trình, giảng giải truyền thống gây ra sự đơn điệu, nhàm chán cho HS; hình thức lên lớp vẫn áp dụng chung một cách dạy, một cách hướng dẫn, cùng một nội dung, bài tập, câu hỏi… cho hầu hết các đối tượng người học Kết quả của cách dạy này đó là khiến cho nhiều HS học tập một cách thụ động, ít có cơ hội phát huy NL, sở trường của mình, đặc biệt, các dạng trí thông minh nổi trội của HS ít có cơ hội được phát huy, phát triển Điều này đặt ra cho GV bài toán đó là phải làm cách nào để tác động tích cực, toàn diện vào HS, giúp các em biết cách tận dụng những thành tố đặc trưng của các dạng trí thông minh để lĩnh hội kiến thức và chủ động giải quyết hiệu

tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục tiêu nghiên cứu

Dựa trên cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng, nghiên cứu đề xuất một số phương pháp DH tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh; qua đó, góp phần phát triển các kỹ năng cụ thể cho việc học tiếng Anh của HS

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận DH tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh Khảo sát thực trạng DH tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ

Đề xuất phương pháp tổ chức DH môn tiếng Anh theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

Tiến hành thực nghiệm sư phạm

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình DH môn tiếng Anh lớp 5 ở trường Tiểu học Anh Việt Mỹ theo Thuyết Đa trí thông minh

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh

5 Giả thuyết nghiên cứu

Hiện nay, dạy học tiếng Anh cho HS lớp 5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ vẫn còn rất thụ động, HS ít có cơ hội phát huy NL, sở trường của mình, đặc biệt, các dạng trí thông minh nổi trội của HS ít có cơ hội được phát huy, phát triển Các

kỹ năng tiếng Anh của HS lớp 5 sẽ được cải thiện khi GV vận dụng các phương

4

pháp DH tiếng Anh theo thuyết Đa trí thông minh vào trong DH môn tiếng Anh lớp

5 tại trường Tiểu học Anh Việt Mỹ

6 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cứu về DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh

- Đề xuất một số phương pháp tổ chức DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết

Đa trí thông minh Trong mỗi phương pháp chỉ trình bày mục đích của phương pháp; nội dung và cách thức thực hiện

- Thực nghiệm tiến hành ở 2 lớp thuộc khối lớp 5 tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

- Thời gian thực nghiệm: Năm học 2020-2021

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các văn kiện của Đảng và Nhà nước về việc chỉ đạo hoạt động

DH có liên quan tới DH tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh

- Sưu tầm, nghiên cứu giáo trình, đề tài khoa học, luận văn, luận án, sách, báo, các tài liệu có liên quan tới vấn đề DH tiếng Anh theo thuyết Đa trí thông minh

- Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu hướng dẫn DH tiếng Anh, các phương pháp DH tiếng anh theo thuyết Đa trí thông minh để xây dựng cơ sở lí luận của luận văn

Các phương pháp nghiên cứu lý luận này chủ yếu tập trung vào giai đoạn nghiên cứu lý thuyết, xây dựng khung lý thuyết trong chương 1 của luận văn

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Thông qua phát phiếu trưng cầu ý kiến, tìm hiểu về nhận thức, đánh giá, nguyện vọng của các đối tượng điều tra, qua đó tổng hợp các thông tin cần thiết

- Phương pháp trải nghiệm: Thực hiện một số hoạt động trải nghiệm thực tiễn để thấy được sự thay đổi về nhận thức, kiến thức, kĩ năng tiếng Anh của HS

5

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số chủ thể có liên quan (chuyên gia giáo dục, cán bộ quản lý, GV, HS) để thu thập một số nội dung thông tin cần thiết mà các phương pháp khác không thực hiện được

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Nhằm tìm hiểu bản chất, nguồn gốc, nguyên nhân và cách giải quyết những khó khăn trong DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ

- Phương pháp thống kê toán học: Tiến hành thống kê, xử lý số liệu khảo sát

8 Đóng góp của Luận văn

Luận văn khái quát, luận giải làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về DH tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh Làm rõ hoạt động DH môn tiếng Anh lớp

5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ Đồng thời, đề xuất được một số phương pháp DH môn tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh có tính thực tiễn

và khả thi

9 Cấu trúc của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn được cấu trúc gồm 03 chương, cụ thể:

Chương 1 Cơ sở lý luận về dạy học tiếng Anh lớp 5 tại trường tiểu học theo thuyết Đa trí thông minh

Chương 2 Thực trạng dạy học tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh hiện nay

6 Chương 3 Phương pháp dạy học tiếng Anh lớp 5 theo thuyết Đa trí thông minh tại Trường Tiểu học Anh Việt Mỹ, quận 4, TP Hồ Chí Minh

7

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC TIẾNG ANH LỚP 5

TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO THUYẾT ĐA TRÍ THÔNG MINH

1.1 Vài nét về đề tài nghiên cứu

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài

Nhà tâm lý học người Mỹ Howard Gardner trên cơ sở tận dụng các tiến độ trong y học, dựa trên các phân tích về khả năng hệ thần kinh của con người, đã công

bố tác phẩm “Frames of Mind – The Theory of Multiple Intelligences” năm 1983

Và ông cũng xác định rằng con người tồn tại bảy dạng trí thông minh riêng biệt: Trí thông minh ngôn ngữ, Trí thông minh logic/toán, Trí thông minh không gian, Trí thông minh hình thể - động năng, Trí thông minh âm nhạc, Trí thông minh giao tiếp, Trí thông minh nội tâm

Kể từ khi công bố, thuyết Đa trí thông minh đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học thuộc ngành Tâm lý học, Giáo dục học, tiêu biểu như: Thomas Armstrong (2000), Linda Campbell, Bruce Campbell & Dee Dickinson (1992), Thomas R Hoerr (2000), Mark Wahl (1997)… Các nhà nghiên cứu đã tập trung tìm ra những cách thức, con đường để đưa các phương pháp ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH trong các nhà trường để nâng cao chất lượng

DH, đồng thời, có những chỉ dẫn cụ thể giúp cho các bậc phụ huynh HS biết cách phát huy hết tiềm năng trí thông minh tiềm ẩn trong bản thân mỗi HS

Thomas Armstrong đã tập trung nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh dựa trên nền tảng thuyết “Đa trí thông minh” (1983) của Howard Gardner, những nỗ lực nghiên cứu của ông đã giúp cho thuyết Đa trí thông minh tỏa sáng trong giáo dục Đặc biệt, với những công sức nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh, ông đã viết một số cuốn sách rất nổi tiếng xung quanh về trí thông minh con người, như: “7 loại hình thông minh” (Thomas Armstrong, 2011), “Bạn thông minh hơn bạn nghĩ”

8

(Thomas Armstrong, 2011) … Trong các cuốn sách tác giả chủ yếu nghiên cứu và chỉ ra về cách nhận biết các dạng trí thông minh nổi trội của HS để giúp các nhà quản lý giáo dục, GV và phụ huynh HS đưa ra các phương pháp giáo dục phù hợp với các dạng trí thông minh nổi trội đó Bước ngoặt trong nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh của Thomas Armstrong là vào năm 2000 ông đã công bố công trình

“Đa trí thông minh trong lớp học” Cuốn sách đi sâu nghiên cứu chương trình, môi trường học, chiến lược học, cách quản lý, đánh giá và thiết kế kế hoạch DH Đa trí thông minh Đây thực sự là một gợi ý quan trọng để thực hiện DH theo thuyết Đa trí thông minh chung cho tất cả các môn học, các cấp học Tác giả đã có hướng dẫn tương đối cụ thể về tám cách DH Đa trí thông minh, như: (1) Trí thông minh ngôn ngữ, gồm có hoạt động dạy, thuyết trình, thảo luận, chơi chữ, đọc đồng thanh, viết nhật kí; tài liệu dạy, sách băng đĩa, dụng cụ để viết, giấy, sổ nhật kí; kỹ thuật dạy, đọc một tài liệu sau đó thực hiện viết, nói, trao đổi, thảo luận; (2) Trí thông minh logic/toán, gồm: Hoạt động dạy, các trò chơi đấu trí, các bài toán giải quyết vấn đề, các trò chơi với con số, tính nhầm, tư duy phê phán; tài liệu dạy, máy tính, các bài tập toán, các thiết bị khoa học, thiết bị toán; kỹ thuật dạy, DH theo logic/toán, phân tích, so sánh, tổng hợp…; (3) Trí thông minh không gian gồm có: Hoạt động dạy, trưng bày mẫu nhìn, hoạt động nghệ thuật, trò chơi cần trí tưởng tượng, vẽ trang trí, tìm ẩn dụ, tạo ảnh trong đầu; tài liệu dạy, biểu đồ, đồ họa, trò chơi xếp hình, máy ảnh, máy quay phim, các trưng bày hội họa; kỹ thuật dạy, quan sát mô hình, bảng biểu… Cùng với đó, tác giả còn gợi ý các soạn giáo án DH theo thuyết Đa trí thông minh gồm có 7 mục Theo Thomas Armstrong, khi điều khiển các hoạt động học tập, GV phải liên tục thay đổi cách dạy, khi sử dụng ngôn ngữ để thuyết trình (trí thông minh ngôn ngữ), khi sử dụng mô hình, vật thật, chiếu video, clip để minh họa cho bài học (trí thông minh không gian), dừng một khoảng thời gian nhất định để

HS suy nghĩ (trí thông minh nội tâm), đặt câu hỏi cho HS suy nghĩ thảo luận (trí thông minh giao tiếp)… khuyến khích HS vận dụng kiến thức vào thực tế, HS được học trong môi trường tự nhiên, xem vật thật, tham quan dã ngoại (trí thông minh tự nhiên học) (Thomas Armstrong, 2011)

9

Linda Campbell, Bruce Campbell & Dee Dickinson cũng đã có những nghiên cứu tương đối kỹ về “Dạy và học tập theo thuyết Đa trí thông minh” Trong công trình nghiên cứu của mình, các tác giả đã tập trung nghiên cứu chỉ ra phương pháp giáo dục truyền thống chỉ tập trung vào trí thông minh ngôn ngữ và trí thông minh logic/toán, còn lại sáu dạng trí thông minh phi truyền thống lại bị xem nhẹ, chưa tập trung khai thác Nếu quá trình DH vận dụng theo thuyết Đa trí thông minh thì sẽ làm tăng khả năng thành công của HS; đồng thời, tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh, cởi mở và sáng tạo hơn, giúp HS có nhiều cơ hội phát triển tài năng

và thỏa sức sáng tạo Theo các tác giả, để DH theo thuyết Đa trí thông minh, GV cần dựa vào các dạng trí thông minh nổi trội thực tế của HS được thể hiện trong lớp học, trên cơ sở đó tiến hành chia ra thành các nhóm tương ứng Trong các nhóm có các chương trình học tập, như: chương trình giảng dạy theo chủ đề và từng nhóm được cung cấp tám cách khác nhau để học các môn học Khi làm việc tại các nhóm,

HS qua lại giữa các nhóm từ 15 đến 20 phút ở mỗi nhóm và từng cá nhân HS chia

sẻ công việc của họ trong các nhóm (Linda Campbell, Bruce Campbell&Dee Dickinson, 1992)

Thomas R Hoerr (2000) cũng tập trung nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh, tác giả cho rằng: Thuyết Đa trí thông minh dạy chúng ta rằng tất cả mọi HS đều thông minh, nhưng chúng thông minh theo những cách khác nhau Từ quan điểm và cách tiếp cận đó, tác giả và các GV bắt đầu tìm kiếm các dạng trí thông minh nổi trội ở mỗi cá nhân và tạo điều kiện để mọi HS đều có cơ hội phát triển các dạng trí thông minh nổi trội đó Tác giả khẳng định rằng, theo thuyết Đa trí thông minh, HS có nhiều con đường để đạt được thành công trong học tập Trong quá trình nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh, tác giả đã đặt ra được các vấn đề trong DH làm thế nào để giúp HS biết phát huy được các dạng trí thông minh nổi trội Nếu HS có trí thông minh ngôn ngữ nổi trội, làm thế nào để HS lợi dụng mặt mạnh này để học được môn toán hoặc các môn xã hội; nếu HS có trí thông minh logic toán thì lợi dụng những mặt mạnh ấy để học tốt môn toán và các môn khoa học tự nhiên; nếu HS có trí thông minh không gian nổi trội, GV giúp HS lợi dụng

10

thế mạnh này để học môn toán và môn địa lý và chia sẻ với HS khác về cách vẽ tác phẩm nghệ thuật; nếu HS có trí thông minh giao tiếp nổi trội, GV tổ chức các hoạt động học tập mà HS có nhiều cơ hội được tương tác với nhau; nếu HS có trí thông minh nội tâm, GV cần giúp HS tự đề xuất, kế hoạch, mục tiêu học tập cho mình… (Thomas R Hoerr,2000)

Như vậy, trên thế giới nghiên cứu về vận dụng thuyết Đa trí thông minh và

DH nói chung và DH tiếng Anh cấp tiểu học nói riêng đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học giáo dục Những kết quả nghiên cứu đó có thể tiếp cận, khai thác và luận giải dưới nhiều góc độ, khía cạnh và phạm vi khác nhau, song đều là nền tảng quan trọng để tác giả kế thừa có chọn lọc trong thực hiện đề tài của mình

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam, nghiên cứu về việc vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào trong DH ở các cấp học đã được quan tâm nghiên cứu, thông qua các bài viết, luận văn, nhất là trong một số luận án cũng đã tập trung nghiên cứu làm rõ những vấn đề

cơ bản về vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH các môn học, trong đó có môn tiếng Anh Có thể phân tích một vài công trình có liên quan tới DH theo hướng vận dụng thuyết Đa trí thông minh dưới đây:

Trần Đình Châu-Đặng Thị Thuy Thủy (2013), Vận dụng thuyết Đa trí thông minh trong DH phổ thông Tác giả đã tập trung làm rõ được một số vấn đề lý luận

về thuyết Đa trí thông minh, khái quát 8 loại trí thông minh nổi trội; làm rõ những đặc điểm trong DH ở bậc phổ thông như yêu cầu kiến thức, kỹ năng, đặc điểm đối tượng, đặc điểm môn học… từ đó chỉ ra hướng vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào trong DH phổ thông Đặc biệt, tác giả còn chỉ ra được cách thức, trình tự vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH phổ thông một cách tương đối cụ thể, tương đối khả thi Mặc dù, không đề cập tới DH tiếng Anh theo thuyết Đa trí thông minh, song những nội dung tác giả đề cập, phân tích, khơi gợi mang lại những giá trị quan trọng giúp tác giả kế thừa, phát triển để thực hiện đề tài của mình (Trần Đình Châu-Đặng Thị Thuy Thủy, 2013)

11

Phan Văn Nhân (2013), DH theo thuyết Đa trí thông minh.Tác giả đã tập trung phân tích tương đối kỹ về thuyết Đa trí thông minh với 8 trí thông minh nổi trội mà GV cần biết để phát huy trong mỗi HS Với xu hướng đổi mới quá trình DH, tập trung vào phát huy tính tích cực, tự giác và khả năng của người học, việc DH theo thuyết Đa trí thông minh sẽ giúp cho GV và HS phát huy cao độ vai trò của mình cùng nâng cao chất lượng đào tạo Trong công trình tác giả cũng khái quát về thực trạng hoạt động DH ở trường phổ thông hiện nay chủ yếu theo lối DH truyền thống, không phát huy được sở trường của HS, lối DH đó khiến HS thụ động, hiệu quả DH thấp Tác giả cũng đề xuất một số biện pháp DH theo thuyết Đa trí thông minh có thể vận dụng vào DH ở cấp phổ thông Đây cũng là nguồn tài liệu thiết thực để tác giả nghiên cứu trong quá trình thực hiện đề tài của mình (Phan Văn Nhân, 2013)

Hồ Long Anh (2013), Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH chương

“Cảm ứng điện từ” Vật lí 11 nâng cao Tác giả tập trung nghiên cứu thuyết Đa trí thông minh để làm rõ phần lý luận của thuyết này, đồng thời, làm rõ vai trò, tầm quan trọng của việc vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào trong quá trình DH ở cấp phổ thông Trước yêu cầu đặt ra của môn Vật lí 11, tác giả cho rằng, việc vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH chương “Cảm ứng điện từ” Vật lí 11 là rất phù hợp và hiệu quả Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH nội dung này sẽ trực tiếp phát huy khả năng tư duy, sáng tạo của HS, giúp các em có cơ hội khám phá, đưa ra những quan điểm, sáng kiến cá nhân một cách thoải mái Tác giả cũng

đã chỉ ra khá rõ về nội dung, cách thức vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH chương “Cảm ứng điện từ” Vật lí 11 Đề xuất một số biện pháp để tổ chức DH chương “Cảm ứng điện từ” Vật lí 11 có hiệu quả theo thuyết Đa trí thông minh (Hồ Long Anh, 2013)

Võ Thanh Hà (2013), Nghiên cứu lý thuyết Đa trí thông minh (Đa trí thông minh) và khả năng ứng dụng vào giáo dục tiểu học Tác giả đi sâu nghiên cứu về lý thuyết Đa trí thông minh với những phân tích, đánh giá chi tiết, cụ thể làm rõ được những ưu điểm của thuyết Đa trí thông minh Đây là cơ sở lý luận quan trọng, vững

12

chắc để đi đến những nhận định, đánh giá về khả năng ứng dụng trong giáo dục tiểu học Điểm nổi bật của công trình là tác giả đã đi sâu làm rõ được một số vấn đề lý luận cơ bản về thuyết Đa trí thông minh; khái quát một cách hệ thống về giáo dục tiểu học, như mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp… Trên cơ sở đó, đi đến những đánh giá, đề xuất cách thức ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào giáo dục bậc tiểu học Tác giả cũng đã đề xuất được một số cách thức ứng dụng thuyết

Đa trí thông minh vào giáo dục tiểu học có tính thực tiễn và tính khả thi cao Tác giả nhấn mạnh: Lứa tuổi HS bậc tiểu học rất cần sự phát hiện và tạo điều kiện để phát huy khả năng, sở trường vốn có ở bản thân từng em Do vậy, vận dụng thuyết

Đa trí thông minh vào giáo dục tiểu học sẽ giúp cho HS có nhiều cơ hội thành công trong học tập (Võ Thanh Hà, 2013)

Hoàng Thị Thu (2014), Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH môn Toán lớp 6 Tác giả tập trung nghiên cứu về thuyết Đa trí thông minh với hướng vận dụng trong DH môn Toán lớp 6 Theo tác giả, cách DH truyền thống tại các trường phổ thông đối với các môn học nói chung và đối với môn Toán nói riêng về cơ bản chưa phát huy được khả năng tiềm tàng ở mỗi HS Mới chỉ tập trung phát huy trí thông minh logic/toán của HS, còn các dạng trí thông minh nổi trội khác chưa được chú trọng để phát triển giúp HS nâng cao khả năng học tập, phát triển toàn diện bản thân Tác giả đã cụ thể hóa thành các nội dung DH theo thuyết Đa trí thông minh trong DH môn Toán lớp 6, đây là một nét đặc trưng tác giả đã làm được Tác giả cũng đã đề xuất được một số phương pháp vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào

DH môn Toán lớp 6 tương đối phù hợp và có tính khả thi Các phương pháp đề xuất trong công trình giúp tác giả có cơ sở để nghiên cứu và đề xuất một số nội dung thiết thực trong đề tài của mình (Hoàng Thị Thu, 2014)

Trần Bình Trọng (2015), Vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH môn Toán lớp 10 Trung học Phổ thông Trong công trình tác giả tập trung phân tích về nội dung của thuyết Đa trí thông minh chỉ ra với 8 dạng trí thông minh nổi trội Đặc biệt, tác giả đã đưa ra một số nội dung vận dụng thuyết Đa trí thông minh trong DH môn Toán lớp 10, đây là nội dung đề xuất mới của tác giả trong quá trình nghiên

13

cứu Tác giả chỉ rõ, việc vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH môn Toán tạo điều kiện cho HS phát huy một cách tốt nhất khả năng học tập, sáng tạo, rèn luyện khả năng tư duy độc lập, linh hoạt Đồng thời, GV cũng tối ưu hóa PPDH nhằm đạt mục tiêu đề ra Mặc dù, chỉ nghiên cứu ở phạm vi hẹp đối với DH môn Toán lớp 10 Trung học Phổ thông song cách thức tổ chức DH theo thuyết Đa trí thông minh mà tác giả trình bày, phân tích hoàn toàn có thể tham khảo, vận dụng trong các cấp học khác Tác giả cũng đề xuất được một số phương pháp vận dụng thuyết Đa trí thông minh vào DH môn Toán lớp 10 Trung học Phổ thông có tính khả thi cao (Trần Bình Trọng, 2015)

Nguyễn Thị Thanh Tuyền (2017), Luận án tiến sĩ DH theo hướng hỗ trợ HS lớp 4 gặp khó khăn trong học Toán Trong công trình Luận án tác giả đã tập trung bàn luận, phân tích tương đối sâu về các vấn đề lý luận, thực tiễn DH theo hướng hỗ trợ HS lớp 4 gặp khó khăn trong học Toán Trong đó, tác giả đề cập về những đặc thù, yêu cầu trong dạy toán và học môn Toán Nếu HS không phát huy cao mọi khả năng, sở trường của mình trong quá trình giải quyết vấn đề học tập nói chung và trong học môn Toán nói riêng sẽ gặp nhiều khó khăn Tác giả đã tiếp cận thuyết Đa trí thông minh như một hướng đi, cách thức để giúp GV và HS học tốt môn Toán lớp 4 Đặc biệt, trong chương lý luận tác giả trình bày rất chặt chẽ, khoa học và hệ thống các khái niệm, các luận điểm chính của Luận án Đây là thành công nổi bật để

từ đó tác giả đánh giá thực trạng DH theo hướng hỗ trợ HS lớp 4 gặp khó khăn trong học Toán Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp DH theo hướng

hỗ trợ HS lớp 4 gặp khó khăn trong học Toán có tính khả thi, hoàn toàn có thể ứng dụng vào thực tiễn DH ở cấp tiểu học (Nguyễn Thị Thanh Tuyền, 2017)

Hoàng Thị Thu Thủy (2017), Ứng dụng thuyết Đa trí thông minh trong việc giảng dạy tiếng Trung tại Khoa Đông phương Tác giả đã phân tích khá sâu sắc về thuyết Đa trí thông minh với những đánh giá, nhận định có nét riêng của tác giả Tác giả đặc biệt nhấn mạnh tới tầm quan trọng cũng như hiệu quả của ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào giảng dạy tiếng Trung Tác giả làm rõ đặc thù của giảng dạy và học tập tiếng Trung cần phát huy tổng thể các dạng trí thông minh của

14

sinh viên mới đạt được hiệu quả cao Việc ứng dụng thuyết Đa trí thông minh vào giảng dạy tiếng Trung sẽ giúp cho GV tối ưu hóa được PPDH, nâng cao khả năng truyền thụ kiến thức Đối với sinh viên, các em sẽ phát huy được sở trường, khả năng của mình để học tập tốt nhất có thể Theo tác giả, để học tốt tiếng Trung cần phát huy các dạng trí thông minh tương ứng với các kỹ năng cơ bản trong học ngoại ngữ, có vậy sinh viên mới tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất, trên cơ sở đó, có sự sáng tạo, phát triển khả năng của bản thân Trên cơ sở phân tích thực trạng ứng dụng thuyết Đa trí thông minh trong việc giảng dạy tiếng Trung tại Khoa Đông phương, tác giả đã chỉ rõ ưu, khuyết điểm và nguyên nhân của những ưu, khuyết điểm Tác giả cũng đã đề xuất được một số giải pháp ứng dụng thuyết Đa trí thông minh trong việc giảng dạy tiếng Trung tại Khoa Đông phương; các giải pháp có tính đồng bộ và khả thi, hoàn toàn có thể triển khai vào thực tiễn giảng dạy tiếng Trung tại Khoa Đông phương (Hoàng Thị Thu Thủy, 2017)

Như vậy, qua phân tích một số công trình của các tác giả nêu trên cho thấy, thuyết Đa trí thông minh đã được quan tâm nghiên cứu và vận dụng vào thực tiễn

DH ở các trường phổ thông DH theo hướng vận dụng thuyết Đa trí thông minh giúp cho GV chọn ra PPDH tối ưu nhất cho từng nội dung và từng đối tượng HS, biết khơi dậy, phát huy khả năng nổi trội ở HS

1.2 Các khái niệm

1.2.1 Thuyết Đa trí thông minh

* Giới thiệu về thuyết Đa trí thông minh

Sau thời gian nghiên cứu trên nhiều mặt về trí thông minh, năm 1983 Howard Gadner đã công bố kết quả nghiên cứu bằng một lý thuyết tâm lý học mới,

đó là lý thuyết về nhiều dạng trí thông minh mà ông gọi tắt là MI (Theory of Multiple Intelligences) Cốt lõi của của lí thuyết tâm lý học MI là sự thừa nhận nhiều thành phần của trí thông minh trong một hoặc những NL người Theo đó, Ông đưa ra tám dạng trí thông minh khác nhau, đó là: Trí thông minh ngôn ngữ, trí thông minh âm nhạc, trí thông minh lôgic-toán, trí thông minh không gian, trí thông minh hình thể - động năng, trí thông minh cá nhân nội tâm, trí thông minh về tự

15

nhiên Và mỗi dạng trí thông mình sẽ ứng với từng vùng trên bộ não (Howard Gardner, 2012)

Hình 1 1 Vị trí của các dạng trí thông mình trên bộ não

Về nội dung cụ thể của tám loại hình trí thông minh mà Howard Gadner đưa

ra bao gồm:

Trí thông minh ngôn ngữ (Linguistic Intelligence): Bao gồm khả năng nói và

viết, khả năng học ngôn ngữ và khả năng sử dụng một cách có hiệu quả các từ ngữ, hoặc bằng lời nói, hoặc bằng chữ viết để đạt được mục tiêu Dạng trí thông minh này bao gồm khả năng xử lý cấu trúc ngôn ngữ, âm thanh của ngôn ngữ, nghĩa của ngôn ngữ và sử dụng trong thực tiễn Một số ứng dụng thực tế như thuật hùng biện, thuật gợi nhớ, thuật giải thích, thuật siêu ngôn ngữ… Theo Howard Gadner, các nhà văn, nhà thơ, luật sư và diễn giả là những người có trí thông minh ngôn ngữ tốt.(Howard Gardner, 2012)

Trí thông minh lôgic-toán học (Logical - Mathematical Intelligence): Bao

gồm khả năng phân tích, lý luận các vấn đề một cách lôgic, thực hiện các hoạt động liên quan đến toán học tốt, xem xét các vấn đề khoa học Theo Howard Gadner, những người có trí thông minh lôgic-toán học sẽ có khả năng phát hiện, suy diễn ra các trình tự, lý do và tư duy lôgic tốt, nhạy cảm với các quan hệ và cá sơ đồ lôgic, các mệnh đề và tỉ lệ thức, các hàm số và các dạng trừu tượng hóa có liên quan Việc