(Luận văn thạc sĩ) giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐÃ CHỈNH SỬA HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: PHẠM LINH THẢO GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM LINH THẢO

GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ÐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI MỘT SỐ TRUỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ÐỨC,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH : GIÁO DỤC HỌC- 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 05/2018

S K C0 0 5 8 7 9

i

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

ĐÃ CHỈNH SỬA

HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: PHẠM LINH THẢO

GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 8140101

Tp Hồ Chí Minh, tháng 5/2018

7rQÿӅWjLOXұQYăQWKҥFVӻ **LiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿPүXJLiRWXәLWK{QJTXDKRҥWÿӝQJQJj\OӉ QJj\KӝLWҥLPӝWVӕWUѭӡQJPҫPQRQTXұQ7KӫĈӭF7S+&0

2.4 Nh̵n xét T͝ng quan cͯƒ¯͉ tài

/XұQYăQFyWKDPNKҧRFiFF{QJWUuQKQJKLrQFӭXFyOLrQTXDQӣWURQJYjQJRjLQѭӟFFyWUtFKGүQYjSKkQ WtFKOjPU}FiFNKiLQLӋPOLrQTXDQÿӃQÿӅWjLYjWәQJTXDQYӅFiFYҩQÿӅQJKLrQFӭXYӅWtQKWӵWLQSKkQ WtFKELӇXKLӋQFӫDVӵWӵWLQYjWҫPTXDQWUӑQJFӫDYLӋFJLiRGөFWtQKWӵWLQFKRWUҿPүXJLiRWXәLWK{QJ TXDKRҥWÿӝQJQJj\KӝLQJj\OӉӣWUѭӡQJPҫPQRQ

2.5 ŠСš±–¯žŠ‰‹ž˜͉ n͡‹†—‰Ƭ…ŠН–Žрн‰…пƒ

Ĉӏ nh Kѭӟng: ӬQJGөQJ

&KѭѫQJ1WUuQKEj\QKӳQJOtOXұQYӅJLiRGөFVӵWӵWLQWҫPTXDQWUӑQJYӅJLiRGөFVӵWӵWLQELӇX KLӋQQӝLGXQJKuQKWKӭFYjFiF\ӃXWӕҧQKKѭӣQJÿӃQYLӋFJLiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿWK{QJTXDFiFKRҥW ÿӝQJQJj\OӉQJj\KӝL

&KѭѫQJ2.KҧRViWWuPKLӇXYӅQKӳQJWKӵFWUҥQJJLiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿ5-6WXәLWK{QJTXDKRҥW ÿӝQJQJj\OӉQJj\KӝLWURQJFiFWUѭӡQJPҫPQRQWҥLTXұQ7KӫĈӭF7S+&0

&KѭѫQJ3ÿӅ[XҩW8ELӋQSKiSJLiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿPүXJLiR5-6WXәLWK{QJTXDWәFKӭFKRҥWÿӝQJ QJj\OӉQJj\KӝLWҥLFiFWUѭӡQJPҫPQRQTXұQ7KӫĈӭF7S+&0Yj8ELӋQSKiSÿӅ[XҩWÿӅXÿѭӧFWLӃQ KjQKNKҧRQJKLӋPPӭFÿӝFҫQWKLӃWYjNKҧWKLQKҵPNKҷQJÿӏQKÿӝWLQFұ\FӫDNӃWTXҧQJKLrQFӭX

- Trang 96WiFJLҧFyQKұQÿӏQKYӅKDLELӋQSKiS³7ăQJFѭӡQJKѭӟQJGүQJL~SWUҿQKұQUDJLiWUӏEҧQWKkQ YjWKӇKLӋQEҧQWKkQ´Yj³7ăQJFѭӡQJSKӕLKӧSYӟLFKDPҽKӑFVLQKYӅJLiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿ5-6WXәL´ ÿѭӧFÿiQKJLiӣPӭFÿӝNKҧWKL[ӃSKҥQJWKҩSVRYӟLYӟLELӋQSKiSNKiFĈӇQkQJFDRKѫQQӳDWtQKNKҧWKL FӫDKDLELӋQSKiSQj\WKHRWiFJLҧFҫQWKӵFKLӋQQKѭWKӃQjR"

761JX\ӉQ7UҫQ1JKƭD

7rQÿӅWjLOXұQYăQWKҥFVӻ **LiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿPүXJLiRWXәLWK{QJTXDKRҥWÿӝQJQJj\OӉ QJj\KӝLWҥLPӝWVӕWUѭӡQJPҫPQRQTXұQ7KӫĈӭF7S+&0

%ҧQJELӇXKuQKҧQKÿѭӧFWUuQKEj\ÿ~QJ\rXFҫX

9ӅQӝLGXQJ

2.1 Nh̵n xét v͉–ÀŠŠ‘ƒŠб…ǡ”Ù”‰ǡЛ…ŠŽЛ…ǡŠï……Š‹Ъ––”‘‰OX̵QYăQ

9ăQSKRQJWUuQKEj\PҥFKOҥFKFKLӃWNK~FU}UjQJ6ӵNӃWQӕLORJLFJLӳDFiFFKѭѫQJÿѭӧFWUuQKEj\U} ràng.

2.4 Nh̵n xét T͝ng quan cͯƒ¯͉ tài

/ӏFKVӱQJKLrQFӭXYҩQÿӅÿmWәQJKӧSÿѭӧFWѭѫQJÿӕLÿҫ\ÿӫFiFF{QJWUuQKWURQJYjQJRjLQѭӟFYӅJLiR GөFWӵWLQFKRWUҿPүXJLiR±WXәL

2.5 ŠСš±–¯žŠ‰‹ž˜͉ n͡‹†—‰Ƭ…ŠН–Žрн‰…пƒ

Ĉӏ nh Kѭӟng: ӬQJGөQJ

3KҫQFѫVӣOêOXұQYӅJLiRGөFWӵWLQFKRWUҿPүXJLiR5 – 6WXәLÿmÿѭӧFWәQJKӧSÿҫXÿӫFiFQӝLGXQJOLrQ quan.

7KӵFWUҥQJYӅJLiRGөFVӵWӵWLQFKRWUҿPүXJLiR5 – 6WXәLWK{QJTXDWәFKӭFKRҥWÿӝQJQJj\KӝLQJj\OӉ WҥL4WUѭӡQJPҫPQRQӣTXұQ7KӫĈӭFÿmÿѭӧFWiFJLҧSKkQWtFKU}UjQJYӅ

2.6 ŠСš±–¯žŠ‰‹ž˜͉ kh̫£‰ͱng dͭ‰ǡ‰‹ž–”а–Šх…–‹Э…ͯƒ¯͉ tài

&iFJLҧLSKiSFyWKӇYұQGөQJÿӇSKiWWULӇQJLiRGөFVӵWӵWLQWҥLWUѭӡQJPҫPQRQӣTXұQ7KӫĈӭFYjFy WKӇQKkQUӝQJWҥLFiFFѫVӣJLiRGөFPҫPQRQNKiF

761JX\ӉQ9ăQ7XҩQ

ii

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: PHẠM LINH THẢO

GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC,

iii

i

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:

Họ & tên: Phạm Linh Thảo Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 19/4/1987 Nơi sinh: Đồng Nai Quê quán: Đồng Nai Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: số 5a đường 10 KP 4 P Tam Bình Q Thủ Đức TpHCM

Điện thoại: 0913186848

E-mail: phamlinhthao1987@gmail.com

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:

1 Cao đẳng:

Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 9/2006 đến 7/ 2009

Nơi học (trường, thành phố): Trường đại học Sài Gòn

Hệ đào tạo: VB2 Chính quy Thời gian đào tạo từ 10/2012 đến 4/ 2016

Nơi học (trường, thành phố): Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

Ngành học: Giáo dục tiểu học

III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:

Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm

2009-2014 Trường mầm non Tam Bình Giáo viên mầm non

2017-2018 Trường mầm non Tam Bình Giáo viên mầm non

ii

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công

bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tp Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 4 năm 2018

(Ký tên và ghi rõ họ tên)

Viện Sư phạm Kĩ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, trường Đại học Sư phạm Kĩ thuật

Thành phố Hồ Chí Minh đã luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các học viên trong quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn của mình đến với các quý thầy cô khoa GDH, những người đã luôn trao cho các học viên chúng tôi sự yêu thương, quan tâm giúp đỡ tận tình, truyền đạt những kiến thức, tri thức khoa học và kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập tại đây

Tôi cũng chân thành cám ơn gia đình, các anh/chị học viên lớp cao học GDH khóa 16B đã quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn Đồng thời, tôi cũng cám ơn ban giám hiệu nhà trường, giáo viên của các trường mầm non thuộc quận Thủ Đức Thành phố Hồ Chí Minh, đã nhiệt tình cộng tác, giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi được khảo sát để hoàn thành luận văn này

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Thị Thúy Dung, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên, trao cho tôi những kiến thức trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trong hội đồng chấm luận văn

đã cho tôi những góp ý quý báu để có thể hoàn thiện luận văn này

Vì trình độ lí luận và kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô nhằm giúp luận văn hoàn thiện hơn

iv

GIỚI THIỆU LUẬN VĂN

Ngày nay, trong cuộc sống, con người muốn thành công đòi hỏi rất nhiều phẩm chất Một trong những phẩm chất quan trọng để thành công là sự tự tin, đặc biệt là đối với trẻ mầm non đây là giai đoạn giúp trẻ dễ dàng hình thành sự tự tin, độc lập, thích nghi với cuộc sống của trẻ

Với nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ, ngày hội trong các trường mầm non đề tài trình bày:

Thứ nhất, những lí luận về giáo dục sự tự tin, đưa ra được: tầm quan trọng về giáo dục sự tự tin; biểu hiện; nội dung, hình thức và các yếu tố ảnh hưởng đến việc giáo dục sự tự tin cho trẻ thông qua các hoạt động ngày lễ, ngày hội

Thứ hai, tìm hiểu về những thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ, ngày hội trong các trường mầm non tại quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh qua các câu hỏi và phỏng vấn sâu với các hỏi với các nội dung: tầm quan trọng; biểu hiện; nội dung; hình thức và các yếu tố ảnh hưởng cho các đối tượng: CBQL, GV, PHHS, trẻ 5-6 tuổi

Cuối cùng, thông qua việc nghiên cứu thực trạng đề ra các biện pháp giáo dục

sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ, ngày hội trong các trường mầm non và khảo sát tính khả thi của các biện pháp

v

Introduction of thesis

Nowadays, if people want to be successful in their career, they must equip many skills and competence as well as characteristics In which, confidence is one of key factor especially for children aged from 5 to 6 at the kindergarten, in this stage it comes into being confidence, independence and adapting with their life

Education confidence for children 5-6 year through festival, anniversary is the subject of this thesis

Firstly, this thesis will be showed the important of self-confidence, expression, contention and the factor with will be effected to self-confidence of the children through festival and anniversary at the kindergarten

Secondly, Finding out about real situation the education confidence for the children in the kindergarten of Thu Duc District Ho Chi Minh City by question and interview as the content: The important of self-confidence, the expression, content, form and the factor effect to self-confidence

Lastly, through research real situation thesis will propose the way how to educate confidence for the children who aged from 5 to 6 and reality of this activities through festival and anniversary at the kindergarten and realizable of this methods

vi

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Kế hoạch nghiên cứu 5

9 Cấu trúc của luận văn 6

CHƯƠNG 1 7

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI TRƯỜNG MẦM NON 7

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 7

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 7

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 11

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 13

1.2.1 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi 13

1.2.2 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 16

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ SỰ TỰ TIN CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI 17

1.3.1 Đặc điểm tâm lí của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 17

1.3.2 Vai trò của sự tự tin đối với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 20

1.3.3 Những biểu hiện của sự tự tin của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 22

1.4 HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON 25

1.4.1 Vai trò của hoạt động ngày lễ, ngày hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non 25

vii

1.4.2 Các ngày lễ, ngày hội tổ chức cho trẻ trong trường mầm non 25

1.5 GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON 27

1.5.1 Tầm quan trọng giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 27

1.5.2 Nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 28

1.5.3 Hình thức giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 29

1.5.4 Đánh giá kết quả giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 30

1.6 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON 30

1.6.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.6.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33

CHƯƠNG 2 34

THỰC TRẠNG GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY HỘI, NGÀY LỄ TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON Ở QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 34

2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÁC TRƯỜNG MẦM NON ĐƯỢC KHẢO SÁT Ở QUẬN THỦ ĐỨC 34

2.1.1 Trường mầm non Sơn Ca 34

2.1.2 Trường mầm non Tam Bình 34

2.1.3 Trường mầm non Trường Thọ 35

2.1.4 Trường mầm non Tam Phú 35

2.2 KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 36

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 36

2.2.2 Nội dung khảo sát 36

2.2.3.Đối tượng khảo sát 36

viii

2.2.4 Phương pháp khảo sát 36

2.3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT 38

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ học sinh các trường mầm non được khảo sát về tầm quan trọng của giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động lễ hội 38

2.3.2 Thực trạng biểu hiện sự tự tin ở trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 41

2.3.3 Thực trạng nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 44

2.3.4 Thực trạng hình thức giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 47

2.3.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 50

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 55

CHƯƠNG 3 58

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 58

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP 58

3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu 58

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính lí luận 58

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn 58

3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 59

3.1.5 Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ 59

3.2 CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 59

3.2.1 Tăng cường bồi dưỡng nhận thức, phương pháp giáo dục cho cán bộ quản lí và giáo viên về giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động lễ hội 59

3.2.2 Tăng cường chuẩn bị cho trẻ về mặt kiến thức, kĩ năng tham gia hoạt động lễ hội 61

3.2.3 Tạo cơ hội cho tất cả trẻ được tham gia các hoạt động trong ngày lễ hội 63

ix

3.2.4 Tăng cường hướng dẫn, giúp trẻ nhận ra giá trị bản thân và thể hiện bản

thân trong các hoạt động lễ hội 65

3.2.5 Tạo điều kiện giúp trẻ thể hiện sự tự do sáng tạo trong các hoạt động lễ hội 67

3.2.6 Tăng cường tổ chức các hình thức hoạt động đa dạng cho trẻ trong ngày lễ, hội 69

3.2.7 Tạo môi trường hoạt động tích cực cho trẻ trong ngày lễ, hội 73

3.2.8 Tăng cường phối hợp với cha mẹ học sinh về giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi trong các hoạt động lễ hội 75

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 77

3.4 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 78

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 78

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 78

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 78

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 79

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 84

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 85

1 KẾT LUẬN 85

1.1 Về lí luận 85

1.2 Về thực trạng 85

1.3 Về các biện pháp 85

2 KHUYẾN NGHỊ 86

2.1 Với các trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh 86

2.2 Với giáo viên mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh 86

2.3 Với cha mẹ học sinh mầm non Quận Thủ Đức 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 91

PHỤ LỤC 92

xi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của GDSTT cho

trẻ 5-6 tuổi……….…38

Bảng 2.2: Thực trạng biểu hiện của sự tự tin ở trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát……….… … 41

Bảng 2.3: Thực trạng nội dung của GDSTT cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát……… ….45

Bảng 2.4: Thực trạng hình thức của GDSTT cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát……… ……47

Bảng 2.5: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến GDSTT cho trẻ 5-6 tuổi tại các

trường mầm non quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát………… 50

Bảng 3.1: Mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp GDSTT cho trẻ 5-6

tuổi thông qua hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non quận Thủ Đức theo đánh giá của CBQL và GV được khảo sát………80

Tự tin là một phẩm giá mà mỗi cá nhân cần phải hướng tới và rèn luyện để có thể tồn tại và phát triển trong cuộc sống và sự nghiệp Tự tin giúp cho con người có thể giao tiếp một cách hiệu quả Khi chúng ta tự tin, chúng ta sẽ tự do lựa chọn cuộc sống, cách sống của bản thân vì chúng ta biết được khả năng của bản thân, từ đó mang đến cho ta khả năng quyết đoán, bản lĩnh khi gặp phải những vấn đề cần sự giải quyết Quá trình phát triển lòng tự tin của con người bắt đầu từ những năm đầu đời và tiếp tục diễn ra trong suốt cuộc sống của trẻ Cha mẹ khởi đầu bằng việc yêu thương trẻ, nhưng khi đứa trẻ bắt đầu lớn, sự khuyến khích lòng tự tin ở trẻ cũng trở nên khác biệt hơn Không phải ai cũng biết làm cho sự tự tin ấy lớn lên cùng cơ thể, vì thế có thể trở thành con người thiếu tự tin Giáo dục sự tự tin phải được thực hiện từ tuổi mầm non, giúp cho trẻ biết được giá trị của sự tự tin, giá trị con người của bản thân Ngày nay ở Việt Nam, việc rèn luyện sự tự tin cho trẻ là một nhu cầu mang tính thời đại, bởi xã hội hiện đại luôn cần những con người có tính quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, biết hợp tác, biết khởi xướng trong mọi hoạt động, biết lập kế hoạch, mục tiêu cho bản thân và có khả năng kiểm soát được cuộc sống

Trong chương trình Giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) yêu cầu nội dung giáo dục “phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em, hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thể cân đối,

Để giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, có nhiều con đường, trong đó, ngày lễ ngày hội là một con đường giáo dục rất hiệu quả, vì thông qua ngày lễ ngày hội được tổ chức trong trường mầm non, trẻ được phát triển nhiều mặt về nhận thức, tình cảm, thể chất và thẩm mĩ

Hiện nay, tại các trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, có nhiều hoạt động được tổ chức nhằm giúp trẻ phát triển sự tự tin như hoạt động học, hoạt động chơi…, nhưng giáo viên chưa chú trọng giáo dục sự tự tin cho trẻ ở các hoạt động ngày lễ, ngày hội trong trường mầm non, chỉ xem đó như những hoạt động giúp trẻ giải trí Một năm học ở trường mầm non có rất nhiều hoạt động lễ hội được tổ chức, việc chuẩn bị và tiến hành lễ hội thường diễn ra trong thời gian dài Vì thế, giáo viên chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của hoạt động lễ hội nên đã bỏ lỡ cơ hội giúp trẻ học tập, hình thành tính tự tin cho trẻ

Đã có một số công trình nghiên cứu về giáo dục sự tự tin cho học sinh lứa tuổi mầm non, tiểu học thông qua hoạt động vui chơi, học tập… Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

Vì những lí do trên, người nghiên cứu chọn đề tài: “Giáo dục sự tự tin cho trẻ

mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu của mình

3

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và khảo sát thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất các biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động này tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại

trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ,

ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đã có biểu hiện sự tự tin nhưng ở mức độ chưa cao Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội

đã được quan tâm thực hiện tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố

Hồ Chí Minh, nhưng còn một số hạn chế do ảnh hưởng của nhiều yếu tố khách quan

và chủ quan

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá các vấn đề lí luận về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

- Khảo sát thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

4

- Đề xuất các biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non: Ngày lễ hội trung thu; Ngày lễ hội nhà giáo Việt Nam 20-11

6.2 Về địa bàn khảo sát

Khảo sát thực hiện tại 4 trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, đó là các trường: Trường mầm non Tam Bình; Trường mầm non Tam Phú; Trường mầm non Trường Thọ, Trường mầm non Sơn Ca

6.3 Về đối tượng khảo sát

Khảo sát 32 cán bộ quản lý và giáo viên lớp 5-6 tuổi, 8 trẻ 5-6 tuổi, 8 cha mẹ học sinh có con 5-6 tuổi tại các trường mầm non nói trên

6.4 Về thời gian khảo sát

Khảo sát thực trạng trong năm học 2017-2018

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong và ngoài nước liên quan đến giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non, để xây dựng khung lí luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

5

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: dành cho cán bộ quản lí trường mầm

non, giáo viên lớp 5-6 tuổi để tìm hiểu thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

- Phương pháp phỏng vấn sâu: sử dụng phương pháp này đối với một số cán

bộ quản lí trường mầm non, giáo viên lớp 5-6 tuổi, cha mẹ trẻ 5 - 6 tuổi, trẻ 5 - 6 tuổi

để làm rõ hơn kết quả thu nhận từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Phương pháp quan sát: Quan sát các biểu hiện sự tự tin của trẻ 5 - 6 tuổi

trong các hoạt động vào ngày lễ hội để làm rõ hơn kết quả nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: nghiên cứu các hồ sơ, văn bản

liên quan đến giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non được khảo sát

7.3 Phương pháp xử lí thông tin

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu

8 Kế hoạch nghiên cứu

Các giai đoạn thực hiện

nghiên cứu

Công việc thực hiện Thời gian thực hiện

Chuẩn bị -Xác định đề tài nghiên cứu

- Tìm kiếm tài liệu

Từ tháng 10 đến tháng 1

Triển khai nghiên cứu -Xây dựng đề cương nghiên

cứu, cơ sở lý luận, dàn ý chương 2,3

-Báo cáo chuyên đề

Từ tháng 1 đến tháng 6

Tháng 8 Kiểm tra kết quả nghiên cứu -Điều tra thực trạng Từ tháng 9 đến tháng 12

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông

qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

Chương 2: Thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua

tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ

chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố

Hồ Chí Minh

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân Cảm nhận bản thân được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự hào, có trách nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho chính bản thân mình Các yếu tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin Trẻ em và cả người lớn, ai cũng đều

có lòng tự tin, nhưng một số có lòng tự tin rất cao, trong khi một số khác lại cảm thấy thiếu tự tin, khi ta có sự tự tin ta sẽ không ngại thể hiện bản thân mình với những gì mình có Do đó, tự tin là một trong những tài sản quan trọng nhất của người sở hữu,

nó quan trọng hơn cả những kỹ năng, kiến thức và những kinh nghiệm, vì không có nó thì một người có đủ các yếu tố trên cũng không dám thể hiện

Vì thế tự tin đã là chủ đề được quan tâm và nghiên cứu một cách nghiêm túc trong thời gian qua để gúp con người tiến tới thành công trong cuộc sống Tác giả Bryan Robinson là giáo sư danh dự tại Đại học Carolina ở Charlotte, đồng thời là một bác sĩ tâm lý, là tác giả của hơn hai mươi lăm cuốn sách về chủ đề khám phá bản thân

và các mối quan hệ, trong đó có cuốn sách: “Nghệ thuật sống tự tin” bao gồm 10 bí

quyết sống mạnh mẽ, tự tin giúp thay đổi bản thân Nội dung của cuốn sách giúp người đọc hiểu về bản thân và vượt qua các cảm xúc của bản thân lấy được sự tự tin,

từ đó dần tiến tới bản thân tự thay đổi, nhưng không phải là điều dễ thực hiện đối với tất cả mọi người nếu chúng ta không cố gắng.[22]

Cuốn sách “Học, Nhớ, Tin tưởng: Tăng cường hiệu suất của con người” của

Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia do Daniel Druckman và Robert A Bjork biên tập có

8

viết về sự tự tin và hiệu xuất, trong phần IV cung cấp một cái nhìn tổng quan về khái niệm hiệu quả của sự tự tin và mối quan hệ của nó với các quá trình động lực nhận thức khác dựa trên ảnh hưởng đến việc học và hiệu quả "Sự tự tin” là niềm tin rằng người ta có thể thực hiện thành công một hoạt động cụ thể, có nghĩa là tin vào khả năng họ có thể làm được chứ không phải là có tất các kĩ năng phải có để thực hiện hoạt động như một người chuyên gia Để giúp người học tự tin, hướng dẫn người học thông qua các phong trào, họ đã thực hành trên một thiết bị huấn luyện mô phỏng, hoặc thiết kế một loạt các hoạt động tiến tới thử thách kỹ năng nâng cao của họ Những thành công này phải dựa trên cung tiến có liên quan và thực tế: tiến độ phải gia tăng nhỏ đủ để đảm bảo thành công trung gian có thể dẫn đến làm chủ công mục tiêu cuối cùng Khi một người hay đội, họ có tự tin thông quá đó hiệu xuất cũng cao hơn trong các hoạt động [28]

Theo Sally Bao: "Một cách để tài trợ cho lòng tự tin là giúp trẻ em để chiếm thời gian rảnh của mình theo những cách có hiệu quả, và để khuyến khích trẻ không chỉ chơi với bạn bè, nhưng để làm một cái gì đó mà tạo ra một niềm đam mê cho trẻ

và một ý nghĩa trong cuộc sống." Nhấn mạnh sự vui vẻ với những công cụ hoặc thiết

bị thể thao chứ không phải là xuất sắc trong lĩnh vực này Quá trình này là quan trọng hơn so với các sản phẩm cuối cùng Mục đích là cho con bạn để trải nghiệm niềm vui

và cảm thấy có thẩm quyền chứ không phải để trở thành một thần đồng Bao nói:"Giúp con để yêu thương và chấp nhận tất cả các bộ phận của chúng, do đó trẻ có thể đạt được sự trọn vẹn, tình yêu và một kết nối lâu dài cho bản thân và thế giới" Kết nối với thế giới và tự chấp nhận đi kèm với nó là rất quan trọng để khỏe mạnh lòng tự tin, và khuyến khích lòng tự tin của một người trước tuổi đi học là một trong những món quà có giá trị nhất mà bạn có thể cung cấp cho trẻ.[29]

Tác giả cuốn sách “Tin vào chính mình – sức mạnh của sự tự khẳng định”

Louise L Hay, cho rằng: vốn dĩ ngay từ khi mới sinh ra đời chúng ta đã có tự tin, khi còn là đứa bé, chúng ta là một người hoàn hảo và cư xử như thể chúng ta nhận thức được điều ấy Chúng ta biết mình là trung tâm của vũ trụ, và không ngại đòi hỏi những điều mình muốn, tự do bày tỏ cảm xúc Vì lúc đó chúng ta sống trong bầu không khí đầy yêu thương và sự tự tin Nhưng dần dần, chúng ta bị mất đi sự tự tin bởi những

9

suy nghĩ, lo lắng, thiếu thốn, sợ hãi của chính chúng ta và mọi người, môi trường xung quanh tác động Vì thế con người cần phải tìm lại tự tin mà mình đánh mất từ đó dẫn đến chìa khóa của sống tươi đẹp [7]

Alice Muir là bác sĩ tâm lý, tác giả cuốn “ Nâng cao năng lực tự tin”, để một

người có thể tăng cường sự tự tin hiệu quả nhất bằng các cách đó là : Đừng bao giờ quên những ưu điểm và đừng khắc khe với chính mình; quan tâm đến sức khỏe, giữ mình bình tĩnh và tránh bị stress; biết được những quyền hạn của bản thân; hành xử một cách quyết đoán; lập kế hoạch, chọn ưu tiên và tổ chức, viết các nội dung ra; ngôn ngữ và điệu bộ tự tin; hãy tưởng tượng tình huống mình sẽ xử lý và đương đầu trong công việc và trong cuộc sống; luôn xem xét diễn tiến của sự việc để thực hiện, thay đổi hay tiếp tục đi tới.[14]

Tác giả Yong Zhao khi nói về mối tương quan giữa “sự tự tin” và “tinh thần kinh doanh” trong cuốn “World Learmers”, cho rằng: “không có một thuộc tính quan trọng nào của doanh nghiệp hơn là sự tự tin, niềm tin vào chính mình và những ý tưởng của riêng mình Các doanh nhân là những tác nhân thay đổi và sự thay đổi thường bị chống lại Các doanh nhân sẽ liên tục phải đối mặt với những rào cản và sự phản đối từ những cá nhân không ủng hộ hoặc tin vào những ý tưởng của họ Để đối đầu và vượt qua được sự phản đối họ sẽ gặp phải, các nhà doanh nghiệp có thái độ tự tin là điều bắt buộc [33]

Dale Carnegie trong cuốn sách “ Nghệ thuật nói trước công chúng” đưa ra các

ý tưởng giúp chúng ta phát triển sự tự tin của chính bản thân mình để thành công trong việc nói, phát biểu trước đám đông bằng cách: Hãy bắt đầu bằng việc khát khao mạnh

mẽ và bền bỉ: bắt đầu bằng cảm xúc thôi thúc ta thực hiện; hiểu biết cặn kẽ về những việc sắp làm: sự chuẩn bị những kĩ năng, kiến thức, tài liệu cần có; hành động một cách tự tin: luôn tự tin rằng mình sẽ thực hiện được; hãy luyện tập và luyện tập: luyện tập thường xuyên trước khi thể hiện trước mọi người [2] Bằng các dẫn chứng cụ thể trong quá trình tiếp xúc và giảng dạy, Dale Carnegie đã chứng minh là nó có hiệu quả giúp chúng ta ngày trở nên tự tin hơn ở bản thân qua những cách thực hiện trên Qua

sự tự tin của mỗi người, ông đưa ra các hướng dẫn giúp chúng ta phát triển khả năng nói, diễn thuyết trước đám đông tốt hơn, bằng các cách gợi ý cụ thể

10

Donna M Genett, tác giả cuốn“Con sẽ làm được”, qua câu chuyện của hai gia

đình chị em song sinh về những chia sẻ cách dạy con, đưa ra những phương giúp con

“học được sự tự tin vào chính bản thân và biết cách phát huy hết tiềm năng; hiểu và chấp nhận những giới hạn cũng như những quy định mà chúng phải tôn theo.” Giúp con đạt được thành công bằng cách chuẩn bị, sắp xếp các công việc theo thời gian đặt

ra và kiểm tra tiến độ làm việc của mình Khi chúng có sự chuẩn bị và biết được khả năng của mình, con trẻ sẽ chấp nhận những gì mình đang có, tự tin và có sự làm chủ bản thân về thời gian cũng như công việc.[6]

Rob Yeung là nhà tâm lý học và tư vấn trị liệu, tác giả cuốn sách “Tự tin –

Nghệ thuật giúp bạn đạt được mọi ước muốn”, đưa ra các minh chứng và các phương

pháp, để giải thích và giúp người khác có được sự tự tin qua các bài tập, các câu hỏi trách nghiệm được thực hiện nhiều lần để kiểm tra sự tiến bộ của bản thân, ông cho rằng sự tự tin không phải là đức tính bẩm sinh Nó cũng không phải là nét tính cách suốt đời không đổi, chính vì thế con người cần khơi dậy, nuôi dưỡng và phát triển khả năng trở thành người tự tin ở mọi thời điểm trong cuộc sống bằng cách: xây dựng niềm tin tích cực trong bản thân mỗi người, thiết lập những mục tiêu tự tin, hành sử như người những người tự tin thực sự, và điều quan trọng là dám chấp nhận đối mặt với sự thất bại nhưng dám đứng lên thay đổi hướng đến sự hoàn thiện để thành công[25]

Tác giả Trình Ưng Huân – Lâm Cách, trong cuốn “ Giúp trẻ hướng tới thành

công”, một trong những tố chất thành công trong tương lai cần phải có mỗi đứa trẻ đó

là sự tự tin “tự tin có thể khắc phục được mọi khó khăn Tự tin là trọng tâm của nhân cách Nếu trong lòng còn ngờ vực, tất sẽ dẫn đến thất bại Tin tưởng thắng lợi, tất sẽ thành công.” Họ cho rằng đứa trẻ muốn tạo giá trị tự tin bên trong trước hết phải tạo

sự tự tin từ bên ngoài bằng những hành động khi ở trường như: ngồi (đứng) những hàng đầu, học cách nhìn thẳng vào người khác, học cách thể hiện mình với người lạ,

rèn tài ăn nói của trẻ đây là những cách giúp trẻ giao tiếp tốt trong tương lai.”[24]

Như vậy, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu sự tự tin và cho rằng sự thành công trong việc hình thành và phát triển phẩm chất này phụ thuộc rất nhiều vào sự giúp đỡ của giáo dục và do chính bản thân mỗi người có kiên trì tập luyện hay không Họ

11

cũng khẳng định rằng muốn giáo dục sự tự tin chúng ta phải cho bản thân cơ hội và

tự tạo các cơ hội rèn giũa, không sợ thất bại, thấy được những bài học từ sự thất bại

ấy và phải thể hiện bản thân cũng như hiểu bản thân Việc giúp trẻ tự tin cũng như vậy , người lớn phải tạo cơ hội cho trẻ, xây dựng cho trẻ biết thể hiện bản thân mình, biết được những ưu điểm và nhược điểm từ đó phát huy những thế mạnh giúp trẻ tự tin hơn khi thể hiện

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

“Tự tin để thành công” của Nhã Nam tuyển chọn bao gồm các câu nói, câu

chuyện dẫn dắt giúp người đọc tự tin hơn trong cuộc sống bằng những gợi ý như: tin vào chính mình, tìm ra những điểm mạnh điểm yếu trong con người, tạo sự khác biệt, chấp nhận thất bại và chiến thắng thất bại đi đến thành công, sống tốt.[15]

Cuốn sách “55 cách để tự tin” của nhà xuất bản Đại học Sư Phạm dành cho học

sinh có viết: “Tự tin không phải là tố chất bẩm sinh, mà nó là kết quả mỗi cá nhân tự đúc rút ra được trong quá trình sống, trải nghiệm của mình Một người tự tin sẽ luôn tin tưởng vào khả năng, sức mạnh và năng lực của bản thân Họ không bị áp lực bởi những hoài nghi và mặc cảm tự ti, cũng như áp đặt ý tưởng và niềm tin cho người khác.” Đây là cuốn sách giúp cho các em học sinh, hình thành sự tự tin qua những chia sẻ ngắn gọn, dễ hiểu với 55 nội dung giúp bản thân hoàn thiện hơn.[10]

Cuốn sách “25 phương pháp để tự tin” là những câu chuyện đầy ý nghĩa giúp

học sinh rèn luyện chính bản thân mình, đồng thời có các bài trắc nghiệm giúp học sinh định hướng tốt trong cuộc sống Bằng cách làm chủ thời gian, nắm bắt phương hướng của thành công, đừng để cơ hội tuột khỏi tay và luôn tin vào bản thân đó là những cách giúp các em tự tin bước vào đời.[27]

Theo Nguyễn Vinh Sơn, sự tự tin ở mỗi người “không phải là tự kiêu, tự phụ,

tự mãn coi mình hơn người và nhìn anh em bạn bè bằng nửa con mắt Bộ ba này nghịch với đức chân thành, khiêm tốn, không những làm cho ta không có chữ tín mà còn gây sự thất tín vô cùng tai hại trong quan hệ nhân văn và cả trong công việc.” Với những nhận định về sự tự tin của con người, ông đưa ra các mẫu người tự tin, thiếu tự

12

tin và cách rèn luyện tự tin bằng những câu chuyện, dẫn chứng từ đó đưa ra các lời khuyên giúp chúng ta tự tin hơn trong cuộc sống.[18, tr 337]

Với nội dung giáo dục thường thức “hình thành lòng tự tin cho trẻ”, dưới sự

biên soạn của Hà Sơn, cuốn sách giúp các bậc cha mẹ, người nuôi dưỡng định hướng

và xây dựng lòng tự tin cho trẻ, hình thành tự tin cho trẻ thông qua lời nói, sự động viên khích lệ của người lớn Việc giáo dục thường thức cần phải bắt đầu từ khi còn nhỏ và đưa ra các yếu tố cần thiết trong giáo dục thường thức là: Chuẩn (sự chính xác khi khen ngợi), chân thực, nhanh nhạy (khi thấy trẻ tiến bộ thì cần khen tại thời điểm

ấy và có tính chân thực), cụ thể, cần (lời khen cần cụ thể, thường xuyên làm không phải là tùy hứng) nhằm giúp trẻ phát huy những tố chất tiềm năng của trẻ, vì không trẻ nào giống trẻ nào mỗi trẻ sẽ có những tiềm năng riêng và có những trẻ nó được bộc lộ

ra ngoài có những trẻ vẫn luôn tiềm ẩn chính vì thế cần có những tác động để giúp trẻ thể hiện, mà muốn trẻ phát huy được thì trước hết trẻ phải có tự tin và nuôi dưỡng sự

tự tin cho trẻ bằng hình thức khích lệ.[17]

Tác giả Lại Thế Luyện trong cuốn “Kĩ năng xây dựng lòng tự tin” cho rằng tự

tin bằng sự thấu hiểu chính bản thân mỗi người, mỗi người chúng ta không nên quá đánh giá thấp bản thân mình, luôn nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực, và dám chấp nhận thất bại nhưng phải biết đứng lên “ chỉ khi nào chúng ta dám đi sâu phân tích nội tâm mình, để hiểu một cách thấu đáo, cặn kẽ những lý do khiến mình thiếu tự tin, thì

chúng ta mới có thể vượt lên bản thân, để rèn luyện và hình thành lòng tự tin” và “

Lòng tự tin là một trong những nguồn sức mạnh nội tâm vô cùng to lớn mà có thể bấy lâu nay bạn chưa bao giờ khám phá và phát huy hết sức mạnh của nó” Cùng với tư tưởng của tác giả Rob Yeung, ông đưa ra các định nghĩa về sự tự tin để người đọc nhận định lại sự tự tin của bản thân, các phương pháp giúp người đọc hình thành sự tự tin thông qua những cái nhìn, nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực về bản thân, tìm ra những ưu khuyết điểm, học hỏi những người tự tin trong cuộc sống, tự tin trong cách lựa chọn công việc, dám chấp nhận thất bại và đứng lên, luôn thực hành lòng tự tin mỗi ngày.[13, tr 6,26]

Như vậy, ở Việt Nam có nhiều nhà tâm lý giáo dục đã nghiên cứu về sự tự tin

Họ khẳng định vai trò quan trọng của sự tự tin đối với con người trong cuộc sống,

13

nhằm giúp con người hình thành và phát triển nhân cách, do đó giáo dục sự tự tin là một việc rất quan trọng cho trẻ mầm non vì lứa tuổi này đang trong giai đoạn hình thành và phát triển con người toàn diện, vì thế cần có những biện pháp phù hợp nhằm giúp trẻ phát huy sự tự tin

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1.2.1 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi

1.2.1.1 Sự tự tin

Sự tự tin: là có niềm tin vào chính bản thân mình

Theo Nguyễn Vinh Sơn, sự tự tin là một thái độ sống diễn tả phán đoán tích

cực về sự thật của chính bản thân mình, về những giá trị con người mình Con người

có những khả năng tìm ẩn, cần phải thực hiện hòa hợp, tự tin là điều căn bản có để phát triển các khả năng tiềm ẩn qua đó xây dựng nhân cách của mình và đi vào cuộc sống với tinh thần an vui [18,tr 337]

Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân bạn Cảm nhận bản thân bạn được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự tin, có trách nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho chính bản thân bạn, các yếu

tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin Trẻ em và cả người lớn, ai cũng đều có lòng tự tin, nhưng một số có lòng tự tin rất cao, trong khi một số khác lại cảm thấy thiếu tự tin.[31]

Cuốn sách “Tự tin để thành công” của Nhã Nam tuyển chọn, cho rằng: tự tin là cảm giác đặc biệt khi chúng ta đạt được mục tiêu, và trong thâm tâm bạn hiểu được mình xứng đáng với điều đó- nghĩa là, đã nhận ra được tiềm năng thật sự của chính mình Để thật sự tự tin, bạn cần có những mong đợi thực tế trong đời, Đặt mục tiêu

cao nhưng chắc chắn rằng bạn giữ thăng bằng, nếu không sẽ dễ thất vọng [15, tr.9]

Tự tin là tin vào khả năng của chính bản thân mình, mạnh dạn để trình bày ý kiến cá nhân, mạnh dạn đứng trước cơ hội và thách thức, mạnh dạn để thay đổi Thiếu

tự tin cũng khiến con người không thể phát huy được những khả năng tiềm ẩn Mất tự tin làm chúng ta nhụt chí, không dám nỗ lực, ngại thử thách, tự ti với bản thân và sống khép mình với xã hội Trái lại, sự tự tin sẽ giúp chúng ta dám nỗ lực, không ngại thử

14

thách; tự tin cũng giúp chúng ta được mọi người yêu mến, ngưỡng mộ, từ đó, vui vẻ

và hạnh phúc trong cuộc sống hơn.[32]

Theo Lại Thế Luyện, “tự tin có nghĩa là hiểu rõ về bản thân mình, hiểu những

sở trường, thế mạnh, cũng như cả sở đoản, khiếm khuyết của chình mình Tự tin là tin vào khả năng của bản thân mình Tự tin là biết rõ bản thân mình là ai, mình muốn làm

gì và tại sao mình làm công việc này mà chọn công việc khác?”[13, tr 41]

Theo tác giả Rob Yeung, tự tin là khả năng hành xử thích hợp và hiệu quả dù gặp bất kì tình huống khó khăn và trở ngại nào Tự tin là làm những việc cần thiết trước mắt (ngay cả bạn cảm thấy không thoải mái) để đạt mục tiêu lâu dài”[25, tr 22]

Sự tự tin là:

– Có những cảm nhận tích cực về chính bản thân và biết rằng mình là ai

– Tin tưởng vào khả năng của bản thân và nghĩ rằng mình có thể làm tốt một điều gì đó và sẵn sàng chuẩn bị để thử một điều gì

– Hiểu được vấn đề của chính mình và biết được nơi thích hợp với mình, mình

có vị trí thế nào trong gia đình hay xã hội

– Kết quả là những cảm nhận thực sự giá trị, có mong muốn và cần sự tôn trọng.[34]

Như vậy, trên cơ sở phân tích quan điểm các tác giả nêu trên, có thể khái quát

sự tự tin là: sự tin tưởng vào khả năng, biết được những giá trị của mình, những thế

mạnh cũng như khiếm khuyết của bản thân, biết mình là ai và có thể làm gì trong cuộc sống bằng sự nỗ lực của bản thân

1.2.1.2 Giáo dục

Theo Diane Tillman, “Từ Giáo dục (education), gốc La tinh (e-ducere) có nghĩa là khơi dậy những gì có sẵn ở mỗi người Theo đó, chúng ta cần hiểu mình đang hướng dẫn về giá trị, giúp khơi dậy những giá trị cốt lõi đã có của trẻ chứ không phải

là chỉ dạy, bảo ban.”[19, tr 100]

Theo Trần Thị Hương, “Giáo dục là hoạt động truyền thụ và lĩnh hội kinh

nghiệm xã hội từ thế hệ trước cho thế hệ sau nhằm chuẩn bị cho thế hệ sau tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội Là một hoạt động có ý thức, có mục đích của

15

con người, là một hiện tượng xã hội đặc biệt chỉ có ở con người và là nhu cầu không

thể thiếu cho sự tồn tại, phát triển của con người”[11, tr 5]

Theo Nguyễn Ánh Tuyết, giáo dục đó là quá trình mà thế hệ cha anh truyền lại kinh nghiệm lịch sử - xã hội cho các thế hệ mới nhằm chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống và lao động để bảo đảm sự phát triển hơn nữa của xã hội và của cá nhân

Theo nghĩa rộng, nói đến giáo dục là nói đến sự tác động tới con người của toàn xã hội và của thực tiễn xung quanh.[20, tr 67]

Như vậy, có thể định nghĩa: Giáo dục nghĩa rộng là quá trình toàn vẹn nhằm hình thành phát triển nhân cách con người, được tổ chức có mục đích, có kế hoạch thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa nhà giáo dục và đối tượng giáo dục nhằm truyền đạt và lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội mà loài người đã tích lũy được trong lịch sử Đó là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch có tổ chức, có phương pháp mà nhà giáo dục trong các cơ quan giáo dục chuyên biệt, về mặt này, khái niệm giáo dục (nghĩa rộng) tương đương với quá trình sư phạm, đó là quá trình giáo dục diễn ra trong phạm vi nhà trường

Giáo dục (nghĩa hẹp) là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những tính cách của cá nhân, những hành vi và thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội thuộc các lĩnh vực tư tưởng – chính trị, đạo đức, lao động, thẩm mỹ

và thể chất cho học sinh [9, tr 19]

Như vậy, giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống, phương

pháp đến sự phát triển về thể chất, tâm lí của người được giáo dục, làm cho người được giáo dục đạt được những yêu cầu về nội dung giáo dục đề ra

1.2.1.3 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi

Từ các khái niệm về giáo dục và sự tự tin, có thể đưa ra khái niệm:

Giáo dục sự sự tin cho trẻ 5-6 tuổi là quá trình khơi gợi, truyền đạt những giá trị, kiến thức, kĩ năng về sự tự tin nhằm hình thành và phát triển sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi bằng con đường giáo dục

nghệ thuật, tính dân tộc… [12, tr 1]

1.2.2.2 Hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Hoạt động ngày lễ, ngày hội trong trường mầm non là hoạt động tổ chức các ngày lễ, hội cho trẻ trong trường mầm non để trẻ được tham gia Đây là hình thức giúp trẻ thâm nhập vào cuộc sống xã hội tại những thời điểm có ý nghĩa xã hội nhất để giáo dục truyền thống, đem lại niềm vui sướng cho trẻ, góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ [23, tr 166]

Theo tác giả Nguyễn Thị Bích Liên, “Lễ hội là những sự kiện đặc biệt, để lại những dấu ấn không thể quên trong đời sống trẻ Tất nhiên trẻ lứa tuổi mầm non chưa hiểu hết được tất cả các ý nghĩa được những sự kiện lịch sử, những ý nghĩa chính trị của những ngày lễ Nhưng giá trị của những ngày lễ hội này là ở chỗ nó đưa trẻ vào sống trong bầu không khí náo nhiệt, phấn khởi, tự hào, giúp trẻ cảm nhận được ý

nghĩa chính của ngày lễ hội” [12, tr 5]

1.2.2.3 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội cho trẻ trong trường mầm non không phải chỉ diễn ra trong một ngày, mà cần quá trình mất nhiều thời gian hoạt động tùy thuộc vào sự kiện lớn hay nhỏ của ngày lễ ngày hội (có thể mất vài ngày cho đến một

17

tháng) Quá trình chuẩn bị diễn ra các sự kiện ngày lễ, ngày hội, sẽ mang đến cho trẻ tâm trạng chờ đón và mong đợi ngày vui sắp đến Điều này khiến cho trẻ quan tâm chú ý đến nhau, cùng chuẩn bị vui mừng trước những thành công của nhau, động viên

cố gắng Khi cùng cô giáo và các bạn chuẩn bị ngày lễ, ngày hội sẽ giúp trẻ có tính độc lập, sáng tạo, tự tìm tòi và sáng kiến Từ đó, trẻ thêm tự tin vào bản thân và mạnh dạn trong giao tiếp và có thái độ quan tâm và niềm nở đối với mọi người Ở độ tuổi này một số trẻ đã có một số kĩ năng và hiểu biết về ngày hội, ngày lễ, vì vậy có thể cho trẻ tham gia vào nhiều việc hơn Giáo viên có thể chuẩn bị cho trẻ những công việc cần làm và trẻ có thể phân công công việc theo nhóm, cá nhân, làm cùng giáo viên tùy theo công việc, trẻ cũng có thể tự dẫn một chương trình ngắn, múa, hát, hoàn thành một tác phẩm, kể chuyện… trong các sự kiện ở các ngày lễ hội, tùy theo khả năng của trẻ

Đây cũng là dịp để trẻ thể hiện bản thân của mình trước mọi người, bạn bè của mình, từ đó tạo cho trẻ tâm lý mạnh dạn tự tin trước đám đông giúp trẻ không bỡ ngỡ khi bước ra một môi trường rộng lớn hơn như trường tiểu học và ngoài xã hội

Vì thế giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non là cơ hội cho trẻ thể hiện bản thân trước đám đông mà các hoạt động khác trẻ ít được thể hiện Ở các hoạt động này trẻ được hình thành, khám phá và thử sức những gì bản thân làm được, giúp trẻ có những kĩ năng cần thiết để phát triển bản thân từ đó có sự tự tin trong tương lai

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua

hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non: là quá trình hình thành và phát

triển sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các hoạt động ngày lễ ngày hội tổ chức cho trẻ tại trường mầm non

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ SỰ TỰ TIN CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI

1.3.1 Đặc điểm tâm lí của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

1.3.1.1 Đặc điểm về sự phát triển trí tuệ

18

Hoạt động nhận thức là một hoạt động phản ánh, cải tạo thế giới một cách tích cực, độc lập của trẻ em Ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, hệ thống tín hiệu thứ hai tức ngôn ngữ tham gia tích cực hơn vào quá trình phân tích các thông tin thu nhận được, tuy nhiên còn mang tính tình huống; vì vậy cảm giác, tri giác của trẻ trở nên chính xác và

tự giác hơn trong quá trình hoạt động dựa trên các giác quan của mình Sự phát triển

tư duy của trẻ mẫu giáo, diễn ra trong các dạng hoạt động khác nhau, thông qua các trò chơi với đồ vật và tưởng tượng Quan sát ở trẻ mẫu giáo cho thấy sự phong phú của tưởng tượng của chúng Nhờ quan sát trẻ thích tìm hiểu thế giới xung quanh, tích

cực học hỏi, tiếp nhận kiến thức từ bên ngoài vào bên trong [16, tr 72-84]

Trong giai đoạn này được J Piaget gọi là giai đoạn tiền thao tác (2 – 6 hoặc 7 tuổi): ở giai đoạn này, các cơ cấu hành động dần được nhập tâm để tiến tới biểu tượng Nhờ đó mà sơ đồ nhận thức của trẻ đạt tới thành tựu mới cao hơn sơ đồ cảm giác – vận động Ở giai đọan này trẻ đạt được những thành tựu: trẻ bắt chước hành động, theo mẫu có trước mắt; sau đó chuyển từ bắt chước hành động sang bắt chước dựa trên các biểu tượng trong đầu được thể hiện khi trẻ xuất hiện hành động tượng trưng hoặc chức năng ký hiệu; trẻ thực hiện được trò chơi tượng trưng và vẽ hình Đó là do trẻ có khả năng tư duy biểu trưng, tư duy biểu tượng và tư duy bằng kí hiệu phát nhiển nhờ ngôn ngữ [21, tr 47-51]

1.3.1.2 Đặc điểm phát triển nhân cách của trẻ

“Sự hình thành nhân cách của trẻ có liên quan chặc chẽ với sự hình thành mặt

cảm xúc – ý chí, với sự hình thành, phạm vi những hưng thú và những động cơ hành

vi Và được quyết định bởi môi trường xã hội xung quanh và trước hết bởi sự thực hiện những quan hệ của trẻ với người lớn, tiêu biểu cho mỗi trình độ phát triển nhất định” [16, tr 77]

Khi bước vào tuổi mẫu giáo, đứa trẻ chưa biết gì mấy về bản thân với những phẩm chất của mình Nhưng càng về sau, trẻ mới biết mình là người như thế nào, có những ưu điểm, khuyết điểm gì, ngoan hư ra sao, những người xung quanh đối xử với mình như thế nào… Ý thức bản thân hay tự ý thức được thể hiện rõ nhất trong sự tự đánh giá về thành công hay thất bại của mình, về những khả năng hay sự bất lực nữa