Tài liệu Các đặc tính hóa lý của các nucleic acid docx

Các đặc tính hóa lý của các nucleic acid 1.. Các dạng biến đổi của DNA Mô hình Watson-Crick hay DNA dạng B là cấu trúc phổ biến.. Biến tính và hồi tính của DNA Bằng thực nghiệm, ngườ

Các đặc tính hóa lý của các nucleic acid

1 Các dạng biến đổi của DNA

Mô hình Watson-Crick hay DNA dạng B

là cấu trúc phổ biến Tuy nhiên, sau này người ta còn phát hiện ra nhiều dạng khác: các dạng DNA xoắn phải A, C, D, v.v và một dạng DNA xoắn trái duy nhất

gọi là DNA-Z Chúng có một số biến đổi

so với DNA-B

Đặc điểm của các dạng DNA - A, B, C và

Z

Dạng

Chiều xoắn

Số bp/vòng xoắn

Đường kính chuỗi xoắn

A Phải 11,0 23Ao

B Phải 10,0 19Ao

C Phải 9,3 19Ao

Z Trái 12,0 18Ao

2 Biến tính và hồi tính của DNA

Bằng thực nghiệm, người ta đã chứng minh được rằng, khi tăng nhiệt độ từ từ hoặc khi có mặt các tác nhân gây mất ổn định như alkali hay formamide, các phân

tử DNA bị biến tính từng phần (các vùng

giàu cặp AT sẽ tách trước, trong khi các vùng giàu cặp GC vẫn giữ nguyên đặc tính xoắn kép) Điều này có thể lý giải là

do mỗi cặp AT chỉ có hai liên kết hydro,

kém bền hơn so với mỗi cặp GC chứa ba liên kết hydro Khi đun nóng từ từ dung dịch chứa DNA lên tới nhiệt độ gần

100oC, các liên kết hydro của chúng bị phá hủy hoàn toàn và hai sợi bổ sung

tách ra Hiện tượng đó gọi là biến tính

hoàn toàn (denaturation) Ngược lại, khi

làm nguội từ từ dung dịch đốt nóng chứa DNA bị biến tính hoàn toàn, các sợi đơn thường cặp lại với sợi bổ sung của chúng

và làm phục hồi chuỗi xoắn kép ban đầu

Hiện tượng đó được gọi là hồi tính

(renaturation)

Nhiệt độ mà tại đó các sợi DNA bị biến tính hay tách nhau một nửa được gọi là

nhiệt độ nóng chảy (melting temperature), hay Tm Tm là điểm giữa của pha chuyển tiếp và nó tùy thuộc vào hàm lượng G-C của DNA, nghĩa là đặc

trưng cho DNA mỗi loài Ví dụ, DNA

của E coli với 50% G-C thì có Tm là

69oC Nói chung, hàm lượng GC của một DNA có thể biến thiên từ 22% ở mốc nhầy Dictyostelium đến 73% ở

Mycobacterium phlei