Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh

Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non quận thủ đức,thành phố hồ chí minh

vi

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Kế hoạch nghiên cứu 5

9 Cấu trúc của luận văn 6

CHƯƠNG 1 7

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI TRƯỜNG MẦM NON 7

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 7

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 7

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 11

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 13

1.2.1 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi 13

1.2.2 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 16

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ SỰ TỰ TIN CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI 17

1.3.1 Đặc điểm tâm lí của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 17

1.3.2 Vai trò của sự tự tin đối với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 20

1.3.3 Những biểu hiện của sự tự tin của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 22

1.4 HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON 25

1.4.1 Vai trò của hoạt động ngày lễ, ngày hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non 25

vii

1.4.2 Các ngày lễ, ngày hội tổ chức cho trẻ trong trường mầm non 25

1.5 GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON 27

1.5.1 Tầm quan trọng giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 27

1.5.2 Nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 28

1.5.3 Hình thức giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 29

1.5.4 Đánh giá kết quả giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non 30

1.6 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON 30

1.6.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.6.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33

CHƯƠNG 2 34

THỰC TRẠNG GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY HỘI, NGÀY LỄ TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON Ở QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 34

2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÁC TRƯỜNG MẦM NON ĐƯỢC KHẢO SÁT Ở QUẬN THỦ ĐỨC 34

2.1.1 Trường mầm non Sơn Ca 34

2.1.2 Trường mầm non Tam Bình 34

2.1.3 Trường mầm non Trường Thọ 35

2.1.4 Trường mầm non Tam Phú 35

2.2 KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 36

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 36

2.2.2 Nội dung khảo sát 36

2.2.3.Đối tượng khảo sát 36

viii

2.2.4 Phương pháp khảo sát 36

2.3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT 38

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ học sinh các trường mầm non được khảo sát về tầm quan trọng của giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động lễ hội 38

2.3.2 Thực trạng biểu hiện sự tự tin ở trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 41

2.3.3 Thực trạng nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 44

2.3.4 Thực trạng hình thức giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 47

2.3.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động lễ hội tại các trường được khảo sát 50

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 55

CHƯƠNG 3 58

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 58

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP 58

3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu 58

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính lí luận 58

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn 58

3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 59

3.1.5 Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ 59

3.2 CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 59

3.2.1 Tăng cường bồi dưỡng nhận thức, phương pháp giáo dục cho cán bộ quản lí và giáo viên về giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động lễ hội 59

3.2.2 Tăng cường chuẩn bị cho trẻ về mặt kiến thức, kĩ năng tham gia hoạt động lễ hội 61

3.2.3 Tạo cơ hội cho tất cả trẻ được tham gia các hoạt động trong ngày lễ hội 63

ix

3.2.4 Tăng cường hướng dẫn, giúp trẻ nhận ra giá trị bản thân và thể hiện bản

thân trong các hoạt động lễ hội 65

3.2.5 Tạo điều kiện giúp trẻ thể hiện sự tự do sáng tạo trong các hoạt động lễ hội 67

3.2.6 Tăng cường tổ chức các hình thức hoạt động đa dạng cho trẻ trong ngày lễ, hội 69

3.2.7 Tạo môi trường hoạt động tích cực cho trẻ trong ngày lễ, hội 73

3.2.8 Tăng cường phối hợp với cha mẹ học sinh về giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi trong các hoạt động lễ hội 75

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 77

3.4 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 78

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 78

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 78

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 78

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 79

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 84

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 85

1 KẾT LUẬN 85

1.1 Về lí luận 85

1.2 Về thực trạng 85

1.3 Về các biện pháp 85

2 KHUYẾN NGHỊ 86

2.1 Với các trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh 86

2.2 Với giáo viên mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh 86

2.3 Với cha mẹ học sinh mầm non Quận Thủ Đức 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 91

PHỤ LỤC 92

quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát……… ….45

Bảng 2.4: Thực trạng hình thức của GDSTT cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non

quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát……… ……47

Bảng 2.5: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến GDSTT cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát………… 50 Bảng 3.1: Mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp GDSTT cho trẻ 5-6

tuổi thông qua hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non quận Thủ Đức theo đánh giá của CBQL và GV được khảo sát………80

Tự tin là một phẩm giá mà mỗi cá nhân cần phải hướng tới và rèn luyện để có thể tồn tại và phát triển trong cuộc sống và sự nghiệp Tự tin giúp cho con người có thể giao tiếp một cách hiệu quả Khi chúng ta tự tin, chúng ta sẽ tự do lựa chọn cuộc sống, cách sống của bản thân vì chúng ta biết được khả năng của bản thân, từ đó mang đến cho ta khả năng quyết đoán, bản lĩnh khi gặp phải những vấn đề cần sự giải quyết Quá trình phát triển lòng tự tin của con người bắt đầu từ những năm đầu đời và tiếp tục diễn ra trong suốt cuộc sống của trẻ Cha mẹ khởi đầu bằng việc yêu thương trẻ, nhưng khi đứa trẻ bắt đầu lớn, sự khuyến khích lòng tự tin ở trẻ cũng trở nên khác biệt hơn Không phải ai cũng biết làm cho sự tự tin ấy lớn lên cùng cơ thể, vì thế có thể trở thành con người thiếu tự tin Giáo dục sự tự tin phải được thực hiện từ tuổi mầm non, giúp cho trẻ biết được giá trị của sự tự tin, giá trị con người của bản thân Ngày nay ở Việt Nam, việc rèn luyện sự tự tin cho trẻ là một nhu cầu mang tính thời đại, bởi xã hội hiện đại luôn cần những con người có tính quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, biết hợp tác, biết khởi xướng trong mọi hoạt động, biết lập kế hoạch, mục tiêu cho bản thân và có khả năng kiểm soát được cuộc sống

Trong chương trình Giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) yêu cầu nội dung giáo dục “phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em, hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thể cân đối,

Để giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, có nhiều con đường, trong đó, ngày lễ ngày hội là một con đường giáo dục rất hiệu quả, vì thông qua ngày lễ ngày hội được tổ chức trong trường mầm non, trẻ được phát triển nhiều mặt về nhận thức, tình cảm, thể chất và thẩm mĩ

Hiện nay, tại các trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, có nhiều hoạt động được tổ chức nhằm giúp trẻ phát triển sự tự tin như hoạt động học, hoạt động chơi…, nhưng giáo viên chưa chú trọng giáo dục sự tự tin cho trẻ ở các hoạt động ngày lễ, ngày hội trong trường mầm non, chỉ xem đó như những hoạt động giúp trẻ giải trí Một năm học ở trường mầm non có rất nhiều hoạt động lễ hội được tổ chức, việc chuẩn bị và tiến hành lễ hội thường diễn ra trong thời gian dài Vì thế, giáo viên chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của hoạt động lễ hội nên đã bỏ lỡ cơ hội giúp trẻ học tập, hình thành tính tự tin cho trẻ

Đã có một số công trình nghiên cứu về giáo dục sự tự tin cho học sinh lứa tuổi mầm non, tiểu học thông qua hoạt động vui chơi, học tập… Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

Vì những lí do trên, người nghiên cứu chọn đề tài: “Giáo dục sự tự tin cho trẻ

mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu của mình

3

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và khảo sát thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất các biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động này tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại

trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ,

ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

4 Giả thuyết khoa học

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đã có biểu hiện sự tự tin nhưng ở mức độ chưa cao Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội

đã được quan tâm thực hiện tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố

Hồ Chí Minh, nhưng còn một số hạn chế do ảnh hưởng của nhiều yếu tố khách quan

và chủ quan

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá các vấn đề lí luận về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

- Khảo sát thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

4

- Đề xuất các biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non: Ngày lễ hội trung thu; Ngày lễ hội nhà giáo Việt Nam 20-11

6.2 Về địa bàn khảo sát

Khảo sát thực hiện tại 4 trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, đó là các trường: Trường mầm non Tam Bình; Trường mầm non Tam Phú; Trường mầm non Trường Thọ, Trường mầm non Sơn Ca

6.3 Về đối tượng khảo sát

Khảo sát 32 cán bộ quản lý và giáo viên lớp 5-6 tuổi, 8 trẻ 5-6 tuổi, 8 cha mẹ học sinh có con 5-6 tuổi tại các trường mầm non nói trên

6.4 Về thời gian khảo sát

Khảo sát thực trạng trong năm học 2017-2018

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong và ngoài nước liên quan đến giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non, để xây dựng khung lí luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

5

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: dành cho cán bộ quản lí trường mầm

non, giáo viên lớp 5-6 tuổi để tìm hiểu thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

- Phương pháp phỏng vấn sâu: sử dụng phương pháp này đối với một số cán

bộ quản lí trường mầm non, giáo viên lớp 5-6 tuổi, cha mẹ trẻ 5 - 6 tuổi, trẻ 5 - 6 tuổi

để làm rõ hơn kết quả thu nhận từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Phương pháp quan sát: Quan sát các biểu hiện sự tự tin của trẻ 5 - 6 tuổi

trong các hoạt động vào ngày lễ hội để làm rõ hơn kết quả nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: nghiên cứu các hồ sơ, văn bản

liên quan đến giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại các trường mầm non được khảo sát

7.3 Phương pháp xử lí thông tin

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu

8 Kế hoạch nghiên cứu

Các giai đoạn thực hiện

nghiên cứu

Công việc thực hiện Thời gian thực hiện

Chuẩn bị -Xác định đề tài nghiên cứu

- Tìm kiếm tài liệu

Từ tháng 10 đến tháng 1

Triển khai nghiên cứu -Xây dựng đề cương nghiên

cứu, cơ sở lý luận, dàn ý chương 2,3

-Báo cáo chuyên đề

Từ tháng 1 đến tháng 6

Tháng 8 Kiểm tra kết quả nghiên cứu -Điều tra thực trạng Từ tháng 9 đến tháng 12

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông

qua tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non

Chương 2: Thực trạng giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua

tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại một số trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Biện pháp giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ

chức hoạt động ngày lễ, ngày hội tại trường mầm non ở Quận Thủ Đức, Thành phố

Hồ Chí Minh

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân Cảm nhận bản thân được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự hào, có trách nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho chính bản thân mình Các yếu tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin Trẻ em và cả người lớn, ai cũng đều

có lòng tự tin, nhưng một số có lòng tự tin rất cao, trong khi một số khác lại cảm thấy thiếu tự tin, khi ta có sự tự tin ta sẽ không ngại thể hiện bản thân mình với những gì mình có Do đó, tự tin là một trong những tài sản quan trọng nhất của người sở hữu,

nó quan trọng hơn cả những kỹ năng, kiến thức và những kinh nghiệm, vì không có nó thì một người có đủ các yếu tố trên cũng không dám thể hiện

Vì thế tự tin đã là chủ đề được quan tâm và nghiên cứu một cách nghiêm túc trong thời gian qua để gúp con người tiến tới thành công trong cuộc sống Tác giả Bryan Robinson là giáo sư danh dự tại Đại học Carolina ở Charlotte, đồng thời là một bác sĩ tâm lý, là tác giả của hơn hai mươi lăm cuốn sách về chủ đề khám phá bản thân

và các mối quan hệ, trong đó có cuốn sách: “Nghệ thuật sống tự tin” bao gồm 10 bí

quyết sống mạnh mẽ, tự tin giúp thay đổi bản thân Nội dung của cuốn sách giúp người đọc hiểu về bản thân và vượt qua các cảm xúc của bản thân lấy được sự tự tin,

từ đó dần tiến tới bản thân tự thay đổi, nhưng không phải là điều dễ thực hiện đối với tất cả mọi người nếu chúng ta không cố gắng.[22]

Cuốn sách “Học, Nhớ, Tin tưởng: Tăng cường hiệu suất của con người” của

Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia do Daniel Druckman và Robert A Bjork biên tập có

8

viết về sự tự tin và hiệu xuất, trong phần IV cung cấp một cái nhìn tổng quan về khái niệm hiệu quả của sự tự tin và mối quan hệ của nó với các quá trình động lực nhận thức khác dựa trên ảnh hưởng đến việc học và hiệu quả "Sự tự tin” là niềm tin rằng người ta có thể thực hiện thành công một hoạt động cụ thể, có nghĩa là tin vào khả năng họ có thể làm được chứ không phải là có tất các kĩ năng phải có để thực hiện hoạt động như một người chuyên gia Để giúp người học tự tin, hướng dẫn người học thông qua các phong trào, họ đã thực hành trên một thiết bị huấn luyện mô phỏng, hoặc thiết kế một loạt các hoạt động tiến tới thử thách kỹ năng nâng cao của họ Những thành công này phải dựa trên cung tiến có liên quan và thực tế: tiến độ phải gia tăng nhỏ đủ để đảm bảo thành công trung gian có thể dẫn đến làm chủ công mục tiêu cuối cùng Khi một người hay đội, họ có tự tin thông quá đó hiệu xuất cũng cao hơn trong các hoạt động [28]

Theo Sally Bao: "Một cách để tài trợ cho lòng tự tin là giúp trẻ em để chiếm thời gian rảnh của mình theo những cách có hiệu quả, và để khuyến khích trẻ không chỉ chơi với bạn bè, nhưng để làm một cái gì đó mà tạo ra một niềm đam mê cho trẻ

và một ý nghĩa trong cuộc sống." Nhấn mạnh sự vui vẻ với những công cụ hoặc thiết

bị thể thao chứ không phải là xuất sắc trong lĩnh vực này Quá trình này là quan trọng hơn so với các sản phẩm cuối cùng Mục đích là cho con bạn để trải nghiệm niềm vui

và cảm thấy có thẩm quyền chứ không phải để trở thành một thần đồng Bao nói:"Giúp con để yêu thương và chấp nhận tất cả các bộ phận của chúng, do đó trẻ có thể đạt được sự trọn vẹn, tình yêu và một kết nối lâu dài cho bản thân và thế giới" Kết nối với thế giới và tự chấp nhận đi kèm với nó là rất quan trọng để khỏe mạnh lòng tự tin, và khuyến khích lòng tự tin của một người trước tuổi đi học là một trong những món quà có giá trị nhất mà bạn có thể cung cấp cho trẻ.[29]

Tác giả cuốn sách “Tin vào chính mình – sức mạnh của sự tự khẳng định”

Louise L Hay, cho rằng: vốn dĩ ngay từ khi mới sinh ra đời chúng ta đã có tự tin, khi còn là đứa bé, chúng ta là một người hoàn hảo và cư xử như thể chúng ta nhận thức được điều ấy Chúng ta biết mình là trung tâm của vũ trụ, và không ngại đòi hỏi những điều mình muốn, tự do bày tỏ cảm xúc Vì lúc đó chúng ta sống trong bầu không khí đầy yêu thương và sự tự tin Nhưng dần dần, chúng ta bị mất đi sự tự tin bởi những

9

suy nghĩ, lo lắng, thiếu thốn, sợ hãi của chính chúng ta và mọi người, môi trường xung quanh tác động Vì thế con người cần phải tìm lại tự tin mà mình đánh mất từ đó dẫn đến chìa khóa của sống tươi đẹp [7]

Alice Muir là bác sĩ tâm lý, tác giả cuốn “ Nâng cao năng lực tự tin”, để một

người có thể tăng cường sự tự tin hiệu quả nhất bằng các cách đó là : Đừng bao giờ quên những ưu điểm và đừng khắc khe với chính mình; quan tâm đến sức khỏe, giữ mình bình tĩnh và tránh bị stress; biết được những quyền hạn của bản thân; hành xử một cách quyết đoán; lập kế hoạch, chọn ưu tiên và tổ chức, viết các nội dung ra; ngôn ngữ và điệu bộ tự tin; hãy tưởng tượng tình huống mình sẽ xử lý và đương đầu trong công việc và trong cuộc sống; luôn xem xét diễn tiến của sự việc để thực hiện, thay đổi hay tiếp tục đi tới.[14]

Tác giả Yong Zhao khi nói về mối tương quan giữa “sự tự tin” và “tinh thần kinh doanh” trong cuốn “World Learmers”, cho rằng: “không có một thuộc tính quan trọng nào của doanh nghiệp hơn là sự tự tin, niềm tin vào chính mình và những ý tưởng của riêng mình Các doanh nhân là những tác nhân thay đổi và sự thay đổi thường bị chống lại Các doanh nhân sẽ liên tục phải đối mặt với những rào cản và sự phản đối từ những cá nhân không ủng hộ hoặc tin vào những ý tưởng của họ Để đối đầu và vượt qua được sự phản đối họ sẽ gặp phải, các nhà doanh nghiệp có thái độ tự tin là điều bắt buộc [33]

Dale Carnegie trong cuốn sách “ Nghệ thuật nói trước công chúng” đưa ra các

ý tưởng giúp chúng ta phát triển sự tự tin của chính bản thân mình để thành công trong việc nói, phát biểu trước đám đông bằng cách: Hãy bắt đầu bằng việc khát khao mạnh

mẽ và bền bỉ: bắt đầu bằng cảm xúc thôi thúc ta thực hiện; hiểu biết cặn kẽ về những việc sắp làm: sự chuẩn bị những kĩ năng, kiến thức, tài liệu cần có; hành động một cách tự tin: luôn tự tin rằng mình sẽ thực hiện được; hãy luyện tập và luyện tập: luyện tập thường xuyên trước khi thể hiện trước mọi người [2] Bằng các dẫn chứng cụ thể trong quá trình tiếp xúc và giảng dạy, Dale Carnegie đã chứng minh là nó có hiệu quả giúp chúng ta ngày trở nên tự tin hơn ở bản thân qua những cách thực hiện trên Qua

sự tự tin của mỗi người, ông đưa ra các hướng dẫn giúp chúng ta phát triển khả năng nói, diễn thuyết trước đám đông tốt hơn, bằng các cách gợi ý cụ thể

10

Donna M Genett, tác giả cuốn“Con sẽ làm được”, qua câu chuyện của hai gia

đình chị em song sinh về những chia sẻ cách dạy con, đưa ra những phương giúp con

“học được sự tự tin vào chính bản thân và biết cách phát huy hết tiềm năng; hiểu và chấp nhận những giới hạn cũng như những quy định mà chúng phải tôn theo.” Giúp con đạt được thành công bằng cách chuẩn bị, sắp xếp các công việc theo thời gian đặt

ra và kiểm tra tiến độ làm việc của mình Khi chúng có sự chuẩn bị và biết được khả năng của mình, con trẻ sẽ chấp nhận những gì mình đang có, tự tin và có sự làm chủ bản thân về thời gian cũng như công việc.[6]

Rob Yeung là nhà tâm lý học và tư vấn trị liệu, tác giả cuốn sách “Tự tin –

Nghệ thuật giúp bạn đạt được mọi ước muốn”, đưa ra các minh chứng và các phương

pháp, để giải thích và giúp người khác có được sự tự tin qua các bài tập, các câu hỏi trách nghiệm được thực hiện nhiều lần để kiểm tra sự tiến bộ của bản thân, ông cho rằng sự tự tin không phải là đức tính bẩm sinh Nó cũng không phải là nét tính cách suốt đời không đổi, chính vì thế con người cần khơi dậy, nuôi dưỡng và phát triển khả năng trở thành người tự tin ở mọi thời điểm trong cuộc sống bằng cách: xây dựng niềm tin tích cực trong bản thân mỗi người, thiết lập những mục tiêu tự tin, hành sử như người những người tự tin thực sự, và điều quan trọng là dám chấp nhận đối mặt với sự thất bại nhưng dám đứng lên thay đổi hướng đến sự hoàn thiện để thành công[25]

Tác giả Trình Ưng Huân – Lâm Cách, trong cuốn “ Giúp trẻ hướng tới thành

công”, một trong những tố chất thành công trong tương lai cần phải có mỗi đứa trẻ đó

là sự tự tin “tự tin có thể khắc phục được mọi khó khăn Tự tin là trọng tâm của nhân cách Nếu trong lòng còn ngờ vực, tất sẽ dẫn đến thất bại Tin tưởng thắng lợi, tất sẽ thành công.” Họ cho rằng đứa trẻ muốn tạo giá trị tự tin bên trong trước hết phải tạo

sự tự tin từ bên ngoài bằng những hành động khi ở trường như: ngồi (đứng) những hàng đầu, học cách nhìn thẳng vào người khác, học cách thể hiện mình với người lạ,

rèn tài ăn nói của trẻ đây là những cách giúp trẻ giao tiếp tốt trong tương lai.”[24]

Như vậy, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu sự tự tin và cho rằng sự thành công trong việc hình thành và phát triển phẩm chất này phụ thuộc rất nhiều vào sự giúp đỡ của giáo dục và do chính bản thân mỗi người có kiên trì tập luyện hay không Họ

11

cũng khẳng định rằng muốn giáo dục sự tự tin chúng ta phải cho bản thân cơ hội và

tự tạo các cơ hội rèn giũa, không sợ thất bại, thấy được những bài học từ sự thất bại

ấy và phải thể hiện bản thân cũng như hiểu bản thân Việc giúp trẻ tự tin cũng như vậy , người lớn phải tạo cơ hội cho trẻ, xây dựng cho trẻ biết thể hiện bản thân mình, biết được những ưu điểm và nhược điểm từ đó phát huy những thế mạnh giúp trẻ tự tin hơn khi thể hiện

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

“Tự tin để thành công” của Nhã Nam tuyển chọn bao gồm các câu nói, câu

chuyện dẫn dắt giúp người đọc tự tin hơn trong cuộc sống bằng những gợi ý như: tin vào chính mình, tìm ra những điểm mạnh điểm yếu trong con người, tạo sự khác biệt, chấp nhận thất bại và chiến thắng thất bại đi đến thành công, sống tốt.[15]

Cuốn sách “55 cách để tự tin” của nhà xuất bản Đại học Sư Phạm dành cho học

sinh có viết: “Tự tin không phải là tố chất bẩm sinh, mà nó là kết quả mỗi cá nhân tự đúc rút ra được trong quá trình sống, trải nghiệm của mình Một người tự tin sẽ luôn tin tưởng vào khả năng, sức mạnh và năng lực của bản thân Họ không bị áp lực bởi những hoài nghi và mặc cảm tự ti, cũng như áp đặt ý tưởng và niềm tin cho người khác.” Đây là cuốn sách giúp cho các em học sinh, hình thành sự tự tin qua những chia sẻ ngắn gọn, dễ hiểu với 55 nội dung giúp bản thân hoàn thiện hơn.[10]

Cuốn sách “25 phương pháp để tự tin” là những câu chuyện đầy ý nghĩa giúp

học sinh rèn luyện chính bản thân mình, đồng thời có các bài trắc nghiệm giúp học sinh định hướng tốt trong cuộc sống Bằng cách làm chủ thời gian, nắm bắt phương hướng của thành công, đừng để cơ hội tuột khỏi tay và luôn tin vào bản thân đó là những cách giúp các em tự tin bước vào đời.[27]

Theo Nguyễn Vinh Sơn, sự tự tin ở mỗi người “không phải là tự kiêu, tự phụ,

tự mãn coi mình hơn người và nhìn anh em bạn bè bằng nửa con mắt Bộ ba này nghịch với đức chân thành, khiêm tốn, không những làm cho ta không có chữ tín mà còn gây sự thất tín vô cùng tai hại trong quan hệ nhân văn và cả trong công việc.” Với những nhận định về sự tự tin của con người, ông đưa ra các mẫu người tự tin, thiếu tự

12

tin và cách rèn luyện tự tin bằng những câu chuyện, dẫn chứng từ đó đưa ra các lời khuyên giúp chúng ta tự tin hơn trong cuộc sống.[18, tr 337]

Với nội dung giáo dục thường thức “hình thành lòng tự tin cho trẻ”, dưới sự

biên soạn của Hà Sơn, cuốn sách giúp các bậc cha mẹ, người nuôi dưỡng định hướng

và xây dựng lòng tự tin cho trẻ, hình thành tự tin cho trẻ thông qua lời nói, sự động viên khích lệ của người lớn Việc giáo dục thường thức cần phải bắt đầu từ khi còn nhỏ và đưa ra các yếu tố cần thiết trong giáo dục thường thức là: Chuẩn (sự chính xác khi khen ngợi), chân thực, nhanh nhạy (khi thấy trẻ tiến bộ thì cần khen tại thời điểm

ấy và có tính chân thực), cụ thể, cần (lời khen cần cụ thể, thường xuyên làm không phải là tùy hứng) nhằm giúp trẻ phát huy những tố chất tiềm năng của trẻ, vì không trẻ nào giống trẻ nào mỗi trẻ sẽ có những tiềm năng riêng và có những trẻ nó được bộc lộ

ra ngoài có những trẻ vẫn luôn tiềm ẩn chính vì thế cần có những tác động để giúp trẻ thể hiện, mà muốn trẻ phát huy được thì trước hết trẻ phải có tự tin và nuôi dưỡng sự

tự tin cho trẻ bằng hình thức khích lệ.[17]

Tác giả Lại Thế Luyện trong cuốn “Kĩ năng xây dựng lòng tự tin” cho rằng tự

tin bằng sự thấu hiểu chính bản thân mỗi người, mỗi người chúng ta không nên quá đánh giá thấp bản thân mình, luôn nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực, và dám chấp nhận thất bại nhưng phải biết đứng lên “ chỉ khi nào chúng ta dám đi sâu phân tích nội tâm mình, để hiểu một cách thấu đáo, cặn kẽ những lý do khiến mình thiếu tự tin, thì

chúng ta mới có thể vượt lên bản thân, để rèn luyện và hình thành lòng tự tin” và “

Lòng tự tin là một trong những nguồn sức mạnh nội tâm vô cùng to lớn mà có thể bấy lâu nay bạn chưa bao giờ khám phá và phát huy hết sức mạnh của nó” Cùng với tư tưởng của tác giả Rob Yeung, ông đưa ra các định nghĩa về sự tự tin để người đọc nhận định lại sự tự tin của bản thân, các phương pháp giúp người đọc hình thành sự tự tin thông qua những cái nhìn, nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực về bản thân, tìm ra những ưu khuyết điểm, học hỏi những người tự tin trong cuộc sống, tự tin trong cách lựa chọn công việc, dám chấp nhận thất bại và đứng lên, luôn thực hành lòng tự tin mỗi ngày.[13, tr 6,26]

Như vậy, ở Việt Nam có nhiều nhà tâm lý giáo dục đã nghiên cứu về sự tự tin

Họ khẳng định vai trò quan trọng của sự tự tin đối với con người trong cuộc sống,

13

nhằm giúp con người hình thành và phát triển nhân cách, do đó giáo dục sự tự tin là một việc rất quan trọng cho trẻ mầm non vì lứa tuổi này đang trong giai đoạn hình thành và phát triển con người toàn diện, vì thế cần có những biện pháp phù hợp nhằm giúp trẻ phát huy sự tự tin

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1.2.1 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi

1.2.1.1 Sự tự tin

Sự tự tin: là có niềm tin vào chính bản thân mình

Theo Nguyễn Vinh Sơn, sự tự tin là một thái độ sống diễn tả phán đoán tích

cực về sự thật của chính bản thân mình, về những giá trị con người mình Con người

có những khả năng tìm ẩn, cần phải thực hiện hòa hợp, tự tin là điều căn bản có để phát triển các khả năng tiềm ẩn qua đó xây dựng nhân cách của mình và đi vào cuộc sống với tinh thần an vui [18,tr 337]

Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân bạn Cảm nhận bản thân bạn được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự tin, có trách nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho chính bản thân bạn, các yếu

tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin Trẻ em và cả người lớn, ai cũng đều có lòng tự tin, nhưng một số có lòng tự tin rất cao, trong khi một số khác lại cảm thấy thiếu tự tin.[31]

Cuốn sách “Tự tin để thành công” của Nhã Nam tuyển chọn, cho rằng: tự tin là cảm giác đặc biệt khi chúng ta đạt được mục tiêu, và trong thâm tâm bạn hiểu được mình xứng đáng với điều đó- nghĩa là, đã nhận ra được tiềm năng thật sự của chính mình Để thật sự tự tin, bạn cần có những mong đợi thực tế trong đời, Đặt mục tiêu

cao nhưng chắc chắn rằng bạn giữ thăng bằng, nếu không sẽ dễ thất vọng [15, tr.9]

Tự tin là tin vào khả năng của chính bản thân mình, mạnh dạn để trình bày ý kiến cá nhân, mạnh dạn đứng trước cơ hội và thách thức, mạnh dạn để thay đổi Thiếu

tự tin cũng khiến con người không thể phát huy được những khả năng tiềm ẩn Mất tự tin làm chúng ta nhụt chí, không dám nỗ lực, ngại thử thách, tự ti với bản thân và sống khép mình với xã hội Trái lại, sự tự tin sẽ giúp chúng ta dám nỗ lực, không ngại thử

14

thách; tự tin cũng giúp chúng ta được mọi người yêu mến, ngưỡng mộ, từ đó, vui vẻ

và hạnh phúc trong cuộc sống hơn.[32]

Theo Lại Thế Luyện, “tự tin có nghĩa là hiểu rõ về bản thân mình, hiểu những

sở trường, thế mạnh, cũng như cả sở đoản, khiếm khuyết của chình mình Tự tin là tin vào khả năng của bản thân mình Tự tin là biết rõ bản thân mình là ai, mình muốn làm

gì và tại sao mình làm công việc này mà chọn công việc khác?”[13, tr 41]

Theo tác giả Rob Yeung, tự tin là khả năng hành xử thích hợp và hiệu quả dù gặp bất kì tình huống khó khăn và trở ngại nào Tự tin là làm những việc cần thiết trước mắt (ngay cả bạn cảm thấy không thoải mái) để đạt mục tiêu lâu dài”[25, tr 22]

Sự tự tin là:

– Có những cảm nhận tích cực về chính bản thân và biết rằng mình là ai

– Tin tưởng vào khả năng của bản thân và nghĩ rằng mình có thể làm tốt một điều gì đó và sẵn sàng chuẩn bị để thử một điều gì

– Hiểu được vấn đề của chính mình và biết được nơi thích hợp với mình, mình

có vị trí thế nào trong gia đình hay xã hội

– Kết quả là những cảm nhận thực sự giá trị, có mong muốn và cần sự tôn trọng.[34]

Như vậy, trên cơ sở phân tích quan điểm các tác giả nêu trên, có thể khái quát

sự tự tin là: sự tin tưởng vào khả năng, biết được những giá trị của mình, những thế

mạnh cũng như khiếm khuyết của bản thân, biết mình là ai và có thể làm gì trong cuộc sống bằng sự nỗ lực của bản thân

1.2.1.2 Giáo dục

Theo Diane Tillman, “Từ Giáo dục (education), gốc La tinh (e-ducere) có nghĩa là khơi dậy những gì có sẵn ở mỗi người Theo đó, chúng ta cần hiểu mình đang hướng dẫn về giá trị, giúp khơi dậy những giá trị cốt lõi đã có của trẻ chứ không phải

là chỉ dạy, bảo ban.”[19, tr 100]

Theo Trần Thị Hương, “Giáo dục là hoạt động truyền thụ và lĩnh hội kinh

nghiệm xã hội từ thế hệ trước cho thế hệ sau nhằm chuẩn bị cho thế hệ sau tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội Là một hoạt động có ý thức, có mục đích của

15

con người, là một hiện tượng xã hội đặc biệt chỉ có ở con người và là nhu cầu không

thể thiếu cho sự tồn tại, phát triển của con người”[11, tr 5]

Theo Nguyễn Ánh Tuyết, giáo dục đó là quá trình mà thế hệ cha anh truyền lại kinh nghiệm lịch sử - xã hội cho các thế hệ mới nhằm chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống và lao động để bảo đảm sự phát triển hơn nữa của xã hội và của cá nhân

Theo nghĩa rộng, nói đến giáo dục là nói đến sự tác động tới con người của toàn xã hội và của thực tiễn xung quanh.[20, tr 67]

Như vậy, có thể định nghĩa: Giáo dục nghĩa rộng là quá trình toàn vẹn nhằm hình thành phát triển nhân cách con người, được tổ chức có mục đích, có kế hoạch thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa nhà giáo dục và đối tượng giáo dục nhằm truyền đạt và lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội mà loài người đã tích lũy được trong lịch sử Đó là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch có tổ chức, có phương pháp mà nhà giáo dục trong các cơ quan giáo dục chuyên biệt, về mặt này, khái niệm giáo dục (nghĩa rộng) tương đương với quá trình sư phạm, đó là quá trình giáo dục diễn ra trong phạm vi nhà trường

Giáo dục (nghĩa hẹp) là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những tính cách của cá nhân, những hành vi và thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội thuộc các lĩnh vực tư tưởng – chính trị, đạo đức, lao động, thẩm mỹ

và thể chất cho học sinh [9, tr 19]

Như vậy, giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống, phương

pháp đến sự phát triển về thể chất, tâm lí của người được giáo dục, làm cho người được giáo dục đạt được những yêu cầu về nội dung giáo dục đề ra

1.2.1.3 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi

Từ các khái niệm về giáo dục và sự tự tin, có thể đưa ra khái niệm:

Giáo dục sự sự tin cho trẻ 5-6 tuổi là quá trình khơi gợi, truyền đạt những giá trị, kiến thức, kĩ năng về sự tự tin nhằm hình thành và phát triển sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi bằng con đường giáo dục

nghệ thuật, tính dân tộc… [12, tr 1]

1.2.2.2 Hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Hoạt động ngày lễ, ngày hội trong trường mầm non là hoạt động tổ chức các ngày lễ, hội cho trẻ trong trường mầm non để trẻ được tham gia Đây là hình thức giúp trẻ thâm nhập vào cuộc sống xã hội tại những thời điểm có ý nghĩa xã hội nhất để giáo dục truyền thống, đem lại niềm vui sướng cho trẻ, góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ [23, tr 166]

Theo tác giả Nguyễn Thị Bích Liên, “Lễ hội là những sự kiện đặc biệt, để lại những dấu ấn không thể quên trong đời sống trẻ Tất nhiên trẻ lứa tuổi mầm non chưa hiểu hết được tất cả các ý nghĩa được những sự kiện lịch sử, những ý nghĩa chính trị của những ngày lễ Nhưng giá trị của những ngày lễ hội này là ở chỗ nó đưa trẻ vào sống trong bầu không khí náo nhiệt, phấn khởi, tự hào, giúp trẻ cảm nhận được ý

nghĩa chính của ngày lễ hội” [12, tr 5]

1.2.2.3 Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Tổ chức hoạt động ngày lễ, ngày hội cho trẻ trong trường mầm non không phải chỉ diễn ra trong một ngày, mà cần quá trình mất nhiều thời gian hoạt động tùy thuộc vào sự kiện lớn hay nhỏ của ngày lễ ngày hội (có thể mất vài ngày cho đến một

17

tháng) Quá trình chuẩn bị diễn ra các sự kiện ngày lễ, ngày hội, sẽ mang đến cho trẻ tâm trạng chờ đón và mong đợi ngày vui sắp đến Điều này khiến cho trẻ quan tâm chú ý đến nhau, cùng chuẩn bị vui mừng trước những thành công của nhau, động viên

cố gắng Khi cùng cô giáo và các bạn chuẩn bị ngày lễ, ngày hội sẽ giúp trẻ có tính độc lập, sáng tạo, tự tìm tòi và sáng kiến Từ đó, trẻ thêm tự tin vào bản thân và mạnh dạn trong giao tiếp và có thái độ quan tâm và niềm nở đối với mọi người Ở độ tuổi này một số trẻ đã có một số kĩ năng và hiểu biết về ngày hội, ngày lễ, vì vậy có thể cho trẻ tham gia vào nhiều việc hơn Giáo viên có thể chuẩn bị cho trẻ những công việc cần làm và trẻ có thể phân công công việc theo nhóm, cá nhân, làm cùng giáo viên tùy theo công việc, trẻ cũng có thể tự dẫn một chương trình ngắn, múa, hát, hoàn thành một tác phẩm, kể chuyện… trong các sự kiện ở các ngày lễ hội, tùy theo khả năng của trẻ

Đây cũng là dịp để trẻ thể hiện bản thân của mình trước mọi người, bạn bè của mình, từ đó tạo cho trẻ tâm lý mạnh dạn tự tin trước đám đông giúp trẻ không bỡ ngỡ khi bước ra một môi trường rộng lớn hơn như trường tiểu học và ngoài xã hội

Vì thế giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non là cơ hội cho trẻ thể hiện bản thân trước đám đông mà các hoạt động khác trẻ ít được thể hiện Ở các hoạt động này trẻ được hình thành, khám phá và thử sức những gì bản thân làm được, giúp trẻ có những kĩ năng cần thiết để phát triển bản thân từ đó có sự tự tin trong tương lai

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua

hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non: là quá trình hình thành và phát

triển sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các hoạt động ngày lễ ngày hội tổ chức cho trẻ tại trường mầm non

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ SỰ TỰ TIN CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI

1.3.1 Đặc điểm tâm lí của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

1.3.1.1 Đặc điểm về sự phát triển trí tuệ

18

Hoạt động nhận thức là một hoạt động phản ánh, cải tạo thế giới một cách tích cực, độc lập của trẻ em Ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, hệ thống tín hiệu thứ hai tức ngôn ngữ tham gia tích cực hơn vào quá trình phân tích các thông tin thu nhận được, tuy nhiên còn mang tính tình huống; vì vậy cảm giác, tri giác của trẻ trở nên chính xác và

tự giác hơn trong quá trình hoạt động dựa trên các giác quan của mình Sự phát triển

tư duy của trẻ mẫu giáo, diễn ra trong các dạng hoạt động khác nhau, thông qua các trò chơi với đồ vật và tưởng tượng Quan sát ở trẻ mẫu giáo cho thấy sự phong phú của tưởng tượng của chúng Nhờ quan sát trẻ thích tìm hiểu thế giới xung quanh, tích

cực học hỏi, tiếp nhận kiến thức từ bên ngoài vào bên trong [16, tr 72-84]

Trong giai đoạn này được J Piaget gọi là giai đoạn tiền thao tác (2 – 6 hoặc 7 tuổi): ở giai đoạn này, các cơ cấu hành động dần được nhập tâm để tiến tới biểu tượng Nhờ đó mà sơ đồ nhận thức của trẻ đạt tới thành tựu mới cao hơn sơ đồ cảm giác – vận động Ở giai đọan này trẻ đạt được những thành tựu: trẻ bắt chước hành động, theo mẫu có trước mắt; sau đó chuyển từ bắt chước hành động sang bắt chước dựa trên các biểu tượng trong đầu được thể hiện khi trẻ xuất hiện hành động tượng trưng hoặc chức năng ký hiệu; trẻ thực hiện được trò chơi tượng trưng và vẽ hình Đó là do trẻ có khả năng tư duy biểu trưng, tư duy biểu tượng và tư duy bằng kí hiệu phát nhiển nhờ ngôn ngữ [21, tr 47-51]

1.3.1.2 Đặc điểm phát triển nhân cách của trẻ

“Sự hình thành nhân cách của trẻ có liên quan chặc chẽ với sự hình thành mặt

cảm xúc – ý chí, với sự hình thành, phạm vi những hưng thú và những động cơ hành

vi Và được quyết định bởi môi trường xã hội xung quanh và trước hết bởi sự thực hiện những quan hệ của trẻ với người lớn, tiêu biểu cho mỗi trình độ phát triển nhất định” [16, tr 77]

Khi bước vào tuổi mẫu giáo, đứa trẻ chưa biết gì mấy về bản thân với những phẩm chất của mình Nhưng càng về sau, trẻ mới biết mình là người như thế nào, có những ưu điểm, khuyết điểm gì, ngoan hư ra sao, những người xung quanh đối xử với mình như thế nào… Ý thức bản thân hay tự ý thức được thể hiện rõ nhất trong sự tự đánh giá về thành công hay thất bại của mình, về những khả năng hay sự bất lực nữa

19

Để đánh giá bản thân một cách đúng đắn, trẻ phải học cách đánh giá của người khác

và nghe người xung quanh đánh giá về mình như thế nào Tự ý thức còn biểu hiện rõ trong việc nhận biết giới tính của mình và những hành động phù hợp với giới tính Ý thức bản ngã giúp trẻ điều khiển và điều chỉnh hành vi phù hợp với những chuẩn mực, quy tắc xã hội làm mang tính nhân cách đậm nét [20, tr195] “Sự hình thành nhân cách của trẻ lệ thuộc vào khuôn mẫu hành vi của người lớn mà trẻ tiếp xúc (cha mẹ,

cô giáo, bạn bè, người xung quanh…) Những dấu ấn ban đầu trên nhân cách của trẻ thường được lưu giữ lại Sự phát triển nhân cách của trẻ trong giai đoạn này chỉ đạt ở mức độ thấp nhưng diễn ra với tốc độ cao.” [11, tr 46]

thức đối với hành vi của bản thân trẻ) [20, tr 200-204]

1.3.1.4 Về ngôn ngữ

Lứa tuổi mẫu giáo là giai đoạn phát cảm đối với hiện tượng ngôn ngữ khiến cho phát triển ngôn ngữ của trẻ đạt tới tốc độ nhanh và đến cuối tuổi mẫu giáo hầu hết trẻ đều có thể sử dụng thông thạo tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hằng ngày [20, tr 212-217]

Những đặc trưng về trí tuệ, nhân cách, tình cảm giúp trẻ làm tiền đề hình thành

sự tự tin cho trẻ trong cuộc sống

Các dạng hoạt động của trẻ mẫu giáo chủ yếu là hoạt động vui chơi và chỉ mới nảy sinh các yếu tố của hoạt động học tập, đối với lứa tuổi 5 – 6 tuổi hoạt dộng chủ đạo là vui chơi (trung tâm là trò chơi đóng vai theo chủ đề) Vui chơi là hoạt động chủ

1.3.2 Vai trò của sự tự tin đối với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Theo Thuyết nhu cầu của Maslow, cho dù con người ở bất cứ độ tuổi nào thì cũng đều có những nhu cầu riêng của bản thân, trẻ mẫu giáo cũng có những thang bậc nhu cầu như vậy, khi trẻ có đầy đủ những nhu cầu cơ bản của những bậc thấp thì đòi hỏi trẻ càng muốn những nhu cầu bậc cao như: “nhu cầu được quý trọng, kính mến

(esteem) - cần có cảm giác được tôn trọng, kính mến, được tin tưởng

Nhu cầu về tự thể hiện bản thân (self-actualization) - muốn sáng tạo, được thể

hiện khả năng, thể hiện bản thân, trình diễn mình, có được và được công nhận là thành đạt.”[35] những nhu cầu nếu không được bồi đắp, thỏa mãn sẽ có thể dần mất đi hoặc chuyển qua theo một chiều hướng không tốt ở trẻ ( như hiện tượng đánh bạn, bạo lực với người khác để khẳng định mình hơn bạn bè) Nhưng nếu được vun đắp, bồi dưỡng trẻ trao cho trẻ môi trường được thể hiện bản thân dưới sự giáo dục, thì những nhu cầu mang lại cho trẻ nhiều lợi ích, giúp trẻ tự tin và thể hiện bản thân trong cuộc sống theo những chiều hướng tích cực Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng trẻ từ 0 đến 6 tuổi, đây là giai đoạn vàng để giáo dục và hình thành nhân cách cho trẻ sau này, việc giáo dục sự tự tin cho trẻ cũng không ngoại lệ, đây là giai đoạn rất tốt để giáo dục trẻ hình thành sự tự tin trong tương lai của mình Muốn thể hiện được nhu cầu ở những bậc cao của tháp nhu cầu Maslow, con người cần có sự tự tin Sự tự tin có vai rất lớn trong sự thành công trong tương lai bởi cuộc sống luôn đòi hỏi ta phải có lòng tự tin “ lòng tự tin giúp chúng ta có cái nhìn thực tế và tích cực về bản thân, cũng như tình huống, hoàn cảnh thực tế mà mình đang sống” [13, tr42], khi có lòng tự tin trẻ sẽ có

21

những cái nhìn tích cực về bản thân, biết yêu quý bản thân không phải quá cố gắng làm mình giống người khác bởi mỗi trẻ đều có những giá trị riêng, tự tin “là nền tảng của sự thành công Nó giúp con người tôi rèn bản lĩnh, nhân cách và nắm bắt kịp thời các cơ hội mà cuộc sống mang đến” [1, tr 22] Khi một đứa trẻ có tự tin nó luôn muốn

tự khẳng định mình, và luôn hoàn thành công việc tốt nhất trong khả năng của trẻ, giúp trẻ luôn muốn thể hiện, tham gia tích cực các hoạt động, trở nên năng động hơn những đứa trẻ thiếu tự tin “Goethe từng nói: “thảm họa lớn nhất của nhân loại chính

là coi thường chính mình” Tự tin là trụ cột của thành công trong học tập, cuộc sống,

đó chính là khởi điểm động lực đầu tiên Người luôn tự tin trong cuộc sống và học tập thì khả năng đạt được thành công sẽ tăng lên gấp bội, nỗ lực hết mình cũng dễ dẫn đến thành công.” “Cần phải kịp thời khẳng định và củng cố niềm tin cho trẻ, khiến cho đứa trẻ thấy được khả năng của bản thân Con trẻ có được lòng tự tin, sẽ có được mong muốn đương đầu với khó khăn thử thách Nghiên cứu cho thấy, sự tự tin của con cái không phải là thứ thiên bẩm, mà nó phải được nuôi dưỡng và bồi đắp trong thực tiễn cuộc sống, trong học tập.”[17, tr 18] Những đứa trẻ có lòng tự tin, nó sẽ giúp cho trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi hoàn cảnh không có tâm lý rụt rè e sợ trước

sự việc, không ngại giao tiếp trước mọi người đây là một kĩ năng quan trọng giúp trẻ hòa nhập, thân thiện với cộng đồng, nhờ có lòng tự tin mà trẻ có thể dễ dàng đạt được những gì trẻ muốn trong cuộc sống, trẻ cảm thấy vui vẻ yêu đời, chính những điều ấy mang lại giá trị riêng cho từng cá nhân trẻ Vì thế tạo cho trẻ tạo sự tự tin là việc làm

vô cùng quan trọng, nếu trẻ có lòng tự tin trẻ sẽ có can đảm và yêu thích sự khám phá những điều mới mẻ trong cuộc sống Ở bất kì lứa tuổi nào, trong đó có lứa tuổi 5 – 6 tuổi khi kiến thức của trẻ là không nhiều, thì nhu cầu được khám phá của trẻ được tăng cao, mỗi ngày trẻ luôn muốn có những trải nghiệm mới trong lớp, ngoài xã hội, trẻ luôn cần có sự tự tin để giải quyết những vấn đề của mình, tham gia các hoạt động

và thể hiện bản thân Sự tự tin giúp trẻ hình thành nhân cách, sự sáng tạo và thành công trong tương lai, như tác giả Hà Sơn có viết: “sự tự tin là sức mạnh thần kì, chúng biến cái không thể thành cái có thể, biến cái có thể thành hiện thực” cũng giống như một đứa trẻ nếu có tự tin, thì từ việc không dám làm bất kì việc gì vì sợ hãi trước mọi

22

người, trẻ sẽ trở thành một con người hoạt bát và luôn dám thể hiện bản thân trước mọi người xung quanh [17]

1.3.3 Những biểu hiện của sự tự tin của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

1.3.3.1 Biểu hiện về sự tự tin của con người nói chung

Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân Cảm nhận bản thân được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự hào, có trách nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho chính bản thân mình Các yếu tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin Trong mỗi con người chúng ta đều

có hai loại tự tin và được biểu hiện rất rõ ràng đó là sự tự tin thể hiện ra bên ngoài và

sự tự tin bên trong

Sự tự tin bên ngoài cũng rất quan trọng đối với sự hình thành lòng tự tin ở con

người, tác giả Dale Carnegie khi hướng dẫn mọi người dám nói trước công chúng, để

giúp mọi người tự tin hơn, ngoài sự chuẩn bị bài thuyết trình chúng ta cần phải ăn mặc phù hợp gọn gàng bởi vì “ trang phục sẽ giúp bạn nâng cao lòng tự trọng, sự tự tin.”[2,

tr 175] Sự thể hiện bản thân trong cách ăn mặc, dáng đi, ứng xử với mọi người giúp

ta cảm giác yên tâm, khẳng định bản thân hơn Cùng với tư tưởng trên Lại Thế Luyện cũng cho rằng “bạn hãy cố gắng bước đi với dáng vẻ tự tin nhanh nhẹn Dẫu rằng lòng

tự tin thực sự phải bắt nguồn từ nội tâm, nhưng nó vẫn biểu hiện ra dáng vẻ bên ngoài của cơ thề bạn.” [13, tr 70] Đặc biệt ở lứa tuổi trẻ mầm non việc tạo sự mới mẻ cho hình ảnh bên ngoài luôn làm cho trẻ thích thú và đây là điều mà trẻ dễ bộc lộ ra ngoài nhất, và giúp trẻ tự tin, yêu chính bản thân mình hơn

Sự tự tin bên trong là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự tự tin và thành

công của con người Biểu hiện của nó bào gồm các yếu tố:

Hiểu rõ bản thân mình về những ưu điểm và những khuyết điểm: hầu hết các

này “Mỗi sự thông minh, tài trí và tư chất bẩm sinh của con trẻ đều không giống nhau, có người tài năng ở lĩnh vực này, có người lại thiên bẩm về lĩnh vực khác” [17,

tr 17] vì thế cần hiểu rõ bản thân của mình để có thể khai thác những tiềm năng tốt của mình để phát huy và khắc phục những điểm yếu của bản thân ngày càng hoàn thiện hơn và có lập trường trước những những đánh giá của những người xung quanh

23

Tôn trọng bản thân, tự hào về bản thân nhưng không khoe khoang, ích kỉ:

người tự tin luôn tự hào, chấp nhận với những gì mình có, nhưng không có nghĩa là họ

đề cao bản thân và kiêu ngạo với mọi người Tất cả là sự lắng nghe từ tiếng nói bên trong con người và loại đi những tư tưởng tiêu cực của họ, lạc quan hơn trong suy

nghĩ “Quá trình mà lòng tự tin phát huy tác dụng chính là như sau: tin tưởng “tôi có

thể làm được”, nảy sinh những điều kiện chuẩn bị về năng lực, kỹ thuật và tinh thần Mỗi khi bạn tin tưởng “mình có thể làm được” thì sẽ tự khắc nghĩ ra cách “phải làm

như thế nào” [24, 12] Chính những điều trên tạo nên đứa trẻ khác biệt không phải là

một mẫu hình chung, trẻ luôn được yêu mến và tôn trọng bởi chính sự tự tin mà đứa trẻ đang có

Đặt ra các mục tiêu cụ thể, chấp nhận sự thất bại và đứng lên học hỏi được sau

những thất bại đó: khi một người có sự tự tin họ sẽ đặt ra những mục tiêu cụ thể để phát triển bản thân và cố gắng kiên trì đến cùng để đạt được Nhưng nếu thất bại thì đấy cũng không phải là rào cản của họ mà đó sẽ là bài học để họ tránh đi trên những bước đường sai lầm tiếp theo “bạn sẽ thành công hay tiếp tục thất bại, tất cả đều tùy thuộc vào thái độ của bạn sau những thất bại đã qua Nếu bạn không còn đủ tự tin, không còn muốn tiếp tục cố gằng nữa, thì điều này có nghĩa là bạn đang tiếp tục duy

trì và kéo dài tình trạng thất bại hiện nay của bạn”[13, tr 122]

Tự tin bên trong rất quan trọng, người thiếu tự tin thường sẽ hủy hoại chính bản thân mình trong cuộc sống, không dám thể hiện bản thân và thường có suy nghĩ tiêu cực, còn đối với người có lòng tự tin họ sẽ tự khẳng định được họ sẽ làm được, tự tin vào khả năng của bản thân cho dù bản thân chưa thực sự là hoàn hảo và được thể hiện

rõ qua lời nói, cử chỉ, hành động… nói chung những người tự tin thường là những người tích cực trong cuộc sống của họ

1.3.3.2 Những biểu hiện của sự tự tin của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Từ những quan điểm của các tác giả nói trên nghiên cứu về biểu hiện sự tự tin của con người nói chung, có thể đưa ra những biểu hiện sự tự tin của trẻ 5 – 6 tuổi như sau:

* Thái độ khi tham gia các hoạt động:

24

- Tin tưởng vào bản thân, biết được những ưu khuyết điểm của bản thân và khắc

phục: biết tự đánh giá giá trị của bản thân những việc mình có thể làm

- Lạc quan, vui vẻ, mạnh dạn và dám thử sức mình tham gia vào các hoạt động,

cố gắng hoàn thành được công việc được giao:trẻ tham gia một cách tự do,

không bị áp đặt và có sự nỗ lực trong quá trình tham gia các hoạt động, chấp

nhận sự thất bại vượt qua thử thách

- Bày tỏ và bảo vệ ý kiến riêng của mình một cách mạnh dạn, quyết đoán trong

các tình huống không chạy theo số đông nhưng sẵn sàng sửa sai khi biết ý kiến của mình chưa đúng: dám đưa ra các ý kiến để xử lý các tình huống khi tham

gia các hoạt động

- Biết chọn lựa những trang phục, điều phù hợp cho bản thân: xác định được mục tiêu và nuôi dưỡng những mong muốn, ước mơ khi đưa ra các lựa chọn

- Bộc lộ sự hào hứng, phấn khởi khi được tuyên dương, khen ngợi: khi hoàn

thành nhiệm vụ trẻ vui vẻ, thích thú trước những lời khen của bạn bè, giáo viên,

cha mẹ…

* Thái độ trong giao tiếp:

- Chủ động trong giao tiếp, dễ kết bạn, có thể trò chuyện với mọi người xung

quanh một cách tự nhiên, giọng nói rõ ràng: mạnh dạn hỏi và trả lời khi nói

chuyện, kể các sự việc, các hoạt động

- Biết lắng nghe và hiểu được người khác, không rụt rè e sợ, giữ bình tĩnh khi thể

hiện bản thân trước trước đám đông: lắng nghe, hiểu được và mạnh dạn trả lời

các câu hỏi trước mọi người

- Có những hành động biểu hiện phù hợp, ứng xử tự nhiên, kiềm chế cảm xúc

bản thân trước đám đông: không khóc, giận hờn, đu bám vào người lớn, có

những hành động không đúng khi tham gia hoạt động

Tóm lại: Sự tự tin của trẻ được bộc lộ khá rõ ở trẻ trong các hoạt động Do đặc

điểm tâm lý trẻ có những cách biểu hiện khác nhau và ở những mức độ khác nhau Vì thế cần phải có biện pháp phù hợp nhằm giáo dục phát triển cho trẻ hài hòa các yếu tố

tự tin bên trong và bên ngoài, để trẻ có thể phát triển, tham gia các hoạt động một cách

tự tin hơn trong các hoạt động, đặc biệt là các hoạt động ngày lễ ngày hội

Các ngày hội, ngày lễ góp phần không nhỏ trong việc giáo dục và làm giàu cho những tâm hồn trẻ thơ những tình cảm đẹp đẽ, yêu thương con người, yêu quê hương

xứ sở của mình Không khí vui vẻ tưng bừng của ngày hội, ngày lễ làm thay đổi không khí của những ngày học, tạo cho trẻ cảm xúc mới mẻ, thêm yêu và gắn bó với trường, với lớp cô giáo và bạn bè của mình

Việc chuẩn bị tấp nập cho ngày lễ, ngày hội và bầu không khí vui tươi, cùng với việc trang trí đẹp đẽ, âm nhạc sôi động… tất cả cái đó làm cho trẻ vui mừng phấn khởi Từ đó, những ngày hội, ngày lễ đi vào đời sống của trẻ như một sự kiện trọng đại mà kí ức về những ngày lễ, ngày hội ấy đôi khi còn giữ lại trong cuộc đời trẻ.” Đây cũng là dịp đặc biệt để tăng cường mối quan hệ, hợp tác giữa nhà trường, gia đình, xã hội tạo không khí gần gũi và quảng bá hình ảnh của nhà trường mầm non, giúp phụ huynh yên tâm trong các hoạt động giáo dục của nhà trường.[8, 215-216]

1.4.2 Các ngày lễ, ngày hội tổ chức cho trẻ trong trường mầm non

Việc tổ chức ngày hội, ngày lễ ở mẫu giáo là một hoạt động được quy định trong chương trình giáo dục mầm non, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục chung là đào tạo con người phát triển hài hòa cả về trí lực lẫn tinh thần Cho nên có thể coi việc tổ chức ngày hội, ngày lễ như là một phương tiện giáo dục cho trẻ mẫu giáo Trong “Điều lệ trường mầm non” có quy định các hoạt động trong trường mầm non: “Điều 24 - Hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em bao gồm: hoạt

26

động chơi; hoạt động học; hoạt động lao động; hoạt động ngày hội, ngày lễ.”, vì thế việc tổ chức các hoạt động ngày hội, ngày lễ là điều rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ mầm non tại các trường mầm non [5]

Mỗi ngày hội, ngày lễ đều mang những chủ đề tư tưởng nhất định Tuy không thường xuyên (mỗi năm chỉ có một lần), nhưng chúng có ý nghĩa to lớn trong đời sống của trẻ Việc tổ chức ngày lễ, ngày hội được coi như là các phương diện giáo dục nhiều mặt cho trẻ mầm non

Các ngày lễ hội quy định trong Chương trình giáo dục mầm non, thường được

- Lễ hội 20/11 ngày nhà giáo Việt Nam: ngày tôn vinh các thầy cô giáo những

người có công trong sự nghiệp giáo dục, giáo dục truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam

- Lễ hội 8/3: ngày quốc tế phụ nữ

- Lễ giỗ Tổ Hùng Vương: ngày kính nhớ các vị vua Hùng có công dựng nước,

vào ngày mùng 10 tháng 3 Âm lịch

- Lễ ra trường của trẻ lớp Lá: được tổ chức vào những ngày gần cuối năm học, lễ

tốt nghiệp

- Lễ sơ kết – tổng kết: ngày kết thúc học kì, năm học

Ngoài ra, trường mầm non cũng có thể tổ chức thêm một số ngày lễ hội khác, tùy điều kiện của trường, như:

- Lễ hội Halloween: lễ hội hóa trang, được tổ chức vào ngày 31 tháng 10

- Lễ hội giáng sinh: ngày 25 tháng 12 ngày lễ Noel, các trường thường được tổ

chức vào ngày 24 tháng 12

- Chào mừng ngày quân đội nhân dân việt Nam: ngày 22 tháng 12

- Ngày hội tết cổ truyền: là ngày tết Nguyên đán của dân tộc Việt Nam

27

- Ngày hội văn hóa dân tộc Việt Nam: giới thiệu cho trẻ các trang phục, trò

chơi, ẩm thực…của một số dân tộc trên đất nước Việt Nam

- Ngày hội sách: giới thiệu sách đến với trẻ, khuyến khích tinh thần đọc sách

- Ngày hội thi bé kể chuyện: các bé đóng kịch và kể chuyện

- Ngày hội thi bé nhanh trí: các bé thi bằng cách trả lời các câu hỏi về kiến thức

- Ngày hội thi nha học đường: giáo dục trẻ vấn đề giữ gìn răng miệng, các kiến

thức liên quan đến nha học đường

- Ngày hội thi an toàn giao thông: giáo dục trẻ cách an toàn trong giao thông

- Ngày hội thao (thể dục thể thao): giáo dục trẻ cách giữ gìn sức khỏe thông qua

việc tập dục thể thao

- Ngày hội ẩm thực: giáo dục dinh dưỡng cho trẻ giữ gìn sức khỏe

- Ngày trái đất (bảo vệ môi trường), nói không với túi li lông: giáo dục trẻ biết

yêu quý giữ gìn vệ sinh môi trường

- Ngày của mẹ

- Ngày sinh nhật của trẻ trong lớp

1.5 GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON

1.5.1 Tầm quan trọng giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

- Giáo dục sự tự tin giúp cho trẻ đánh giá bản thân (năng lực, hứng thú…): khi

tham gia các hoạt động ngày lễ ngày hội trẻ tiếp xúc, thử sức các hoạt động khác nhau từ đó nhận ra được những thế mạnh cũng như điểm yếu của bản thân

- Giáo dục sự tự tin giúp trẻ tìm hiểu các trải nghiệm tốt hơn: khi trẻ có tự tin

trẻ sẽ tự tham gia đa dạng các hoạt động từ đó có nhiềù trải nghiệm cho bản thân

- Giáo dục sự tự tin giúp trẻ phát triển bản thân tốt hơn: chính nhờ những trải

nghiệm mà trẻ có thể biết năng lực bản thân mình từ đó có sự phấn đấu nỗ lực

- Giáo dục sự tự tin giúp trẻ hình thành nhân cách, sự sáng tạo: trẻ hiểu rõ bản

thân, biết lựa chọn những điều phù hợp cho mình, phát huy được tính sáng tạo

28

- Giáo dục tính tự tin giúp trẻ ra quyết định, giải quyết vấn đề tốt hơn: trẻ được

học hỏi thêm điều mới khi tham gia các hoạt động, trẻ được nói và thể hiện những ý kiến riêng của bản thân trẻ, và biết cách xử lý các tình huống

- Giáo dục sự tự tin giúp trẻ thành công trong cuộc sống: khi trẻ có tính tự tin

trẻ không ngại thử thách, nỗ lực hoàn thành công việc, không sợ thất bại từ đó trẻ sẽ chiến thắng được bản thân, vui vẻ hạnh phúc và được mọi người yêu mến

Như vậy, việc giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi là rất quan trọng thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non chúng ta giúp trẻ được trải nghiệm đa dạng các hoạt động, thể hiện và hình thành được tính tự tin của trẻ

1.5.2 Nội dung giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số17/2009/TT

BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo, đã đề cập đến mục tiêu giáo dục trẻ mẫu giáo về “Phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội”: Trẻ

- Mạnh dạn, tự tin bày tỏ ý kiến

Ở kết quả mong đợi của chương trình này, cũng có nội dung: thể hiện sự tự tin,

tự lực của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là: [4]

- Tự làm một số việc đơn giản hàng ngày (vệ sinh cá nhân, trực nhật, chơi…);

- Cố gắng tự hoàn thành công việc được giao

Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi cũng đã đưa ra nội dung cụ thể ở một số chỉ số

của chuẩn 7, 8 và chuẩn 15 về tính tự tin của trẻ: [3]

* Chuẩn 7: Trẻ thể hiện sự nhận thức về bản thân:

- Nói được một số thông tin quan trọng về bản thân và gia đình;

- Nói được khả năng và sở thích riêng của bản thân;

- Đề xuất trò chơi và hoạt động thể hiện sở thích của bản thân

29

* Chuẩn 8: Trẻ tin tưởng vào khả năng của bản thân (4 chỉ số):

- Chấp nhận và cố gắng thực hiện công việc được giao

- Hài lòng khi hoàn thành công việc

- Chủ động và độc lập trong một số hoạt động đơn giản hàng ngày (vệ sinh cá nhân, chuẩn bị giờ học, trực nhật lớp…)

- Mạnh dạn bày tỏ ý kiến của bản thân

* Chuẩn 15: Trẻ biết sử dụng lời nói để giao tiếp:

- Nói rõ ràng;

- Sử dụng lời nói để bày tỏ cảm xúc, nhu cầu, ý nghĩ và kinh nghiệm của bản thân;

- Sử dụng lời nói để trao đổi và chỉ dẫn bạn bè trong hoạt động;

- Kể về một sự việc, hiện tượng nào đó để người khác hiểu được;

- Biết cách khởi xướng cuộc trò chuyện

Như vậy, dựa trên cơ sở nội dung Chương trình chăm sóc giáo dục mầm non

2009 của Bộ GD&ĐT, kết hợp với Bộ chuẩn trẻ 5 tuổi, các cơ sở lý luận về tính tự

tin, có thể khái quát các nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động ngày hội ngày lễ bao gồm 5 nội dung cơ bản như sau:

 Giáo dục trẻ mạnh dạn, tự tin bày tỏ ý kiến của bản thân trước mọi

người;

 Giáo dục trẻ thể hiện bản thân trước đám đông;

 Giáo dục trẻ thể hiện sự nhận thức về bản thân trước mọi người;

 Giáo dục trẻ tin tưởng vào khả năng của bản thân;

 Giáo dục trẻ sáng tạo, thể hiện ý tưởng của bản thân thông qua các hoạt

động ngày lễ, ngày hội

1.5.3 Hình thức giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Có thể thông qua các hoạt động tổ chức cho trẻ thực hiện trong các ngày hội, ngày lễ (thực hiện với cá nhân, nhóm, tập thể trẻ), để giáo dục tính tự tin cho trẻ như sau:

 Hoạt động trang trí chuẩn bị cho ngày lễ, ngày hội

 Trả lời, thực hiện các câu hỏi trong các cuộc thi và giao lưu

 Hoạt động trò chơi trong các ngày hội ngày lễ

Tùy thuộc vào các hoạt động ngày hội, ngày lễ mà giáo viên cần lựa chọn, phối hợp các hình thức phù hợp, linh hoạt nhằm hướng dẫn, giúp trẻ phát triển sự tự tin hiệu quả nhất

1.5.4 Đánh giá kết quả giáo dục sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngày lễ ngày hội trong trường mầm non

Dựa vào nội dung giáo dục sự tự tin của trẻ, thông qua quan sát các biểu hiện

sự tự tin của trẻ, giáo viên có thể đánh giá sự tự tin của trẻ thông qua các ngày lễ hội

để có hướng xây dựng và điều chỉnh kế hoạch tổ chức các ngày lễ hội cho trẻ trong những dịp tiếp theo

1.6 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY LỄ, NGÀY HỘI CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON

Giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động lễ hội trong trường mầm non chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau

* Nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

Nếu cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự tin cho trẻ thì giáo viên sẽ đầu tư thời gian và trí tuệ để suy nghĩ nội dung

và các phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp để giáo dục tính tự tin cho trẻ thông qua các hoạt dộng ngày lễ ngàu hội

* Kiến thức, kĩ năng của giáo viên về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

31

Đối với những giáo viên có kiến thức, kĩ năng tốt sẽ giúp rất nhiều trong việc nâng cao tính tự tin ở trẻ Giáo viên sẽ sử dụng nhiều phương pháp, biện pháp, hình thức với các ý tưởng khác nhau nhằm giáo dục trẻ hình thành tính tự tin cho trẻ

* Đặc điểm tâm lí của từng trẻ:

Đặc điểm tâm lý của một số trẻ: tính cách của trẻ, trẻ nhút nhát rụt rè không dám thể hiện bản thân, tự tin trong các hoạt động mặc dù trẻ có khả năng, để trẻ có thể phát huy được giáo viên, phụ huynh cần phải hỗ trợ rất nhiều Có những trẻ khi thấy cha mẹ là không tham gia các hoạt động, khóc hoặc không rời khỏi cha mẹ Chính vì vậy cần có những biện pháp phù hợp với từng trẻ để trẻ tự tin tham gia vào các hoạt động Những trẻ môi trường sống tốt đẹp, thân thiện trẻ cảm thấy được yêu thương, được chú ý, được âu yếm, được tôn trọng và như thế sẽ giúp trẻ có nhiều cơ hội thể hiện bản thân Tuy nhiên, tuy nhiên hiện nay có một số cha mẹ luôn sử dụng những từ

so sánh giữa trẻ với các bạn khác, hoặc sử dụng các từ làm trẻ mất đi sự tự tin “ con không làm được”, “ biết gì đâu mà làm”, “ sao mà ngu thế”… chính những ngôn ngữ của cha mẹ, người lớn đã làm cho trẻ không còn nhận ra bản thân có thể làm được và những ưu điểm của bản thân từ đó luôn suy nghĩ tiêu cực không dám thể hiện bản thân trước mọi người, thiếu sự tự tin trong cuộc sống Đặc biệt là tâm lý sợ con không làm được, nên cha mẹ ít trao cơ hội cho trẻ thể hiện và luôn làm thay con Dẫn đến tình trạng làm cho trẻ mất dần đi sự tự tin

Ngoài ra tâm lý trẻ còn bị ảnh hưởng do trẻ ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài, chưa được đi học trước đó, không có điều kiện để phám phá bản thân một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng đó là ảnh hưởng bởi công nghệ thông tin đại chúng dẫn đến tình trạng lười hoạt động, ít khám phá

* Những hiểu biết, kĩ năng và thái độ của trẻ:

Thái độ của trẻ thể hiện khi tham gia các hoạt động, và những kĩ năng, nhận thức của trẻ đã có để tham gia các hoạt động

* Đặc điểm sinh lý của trẻ:

Một số trẻ bị khiếm khuyết, không đủ sức khỏe, khả năng tham gia các hoạt động

* Sĩ số trẻ và số lượng giáo viên trong lớp học:

32

Sĩ số trẻ trong lớp rất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đối với việc giáo dục tính

tự tin cho trẻ, nếu số lượng trẻ quá đông trong lớp, giáo viên khó có khả năng bao quát tất cả các trẻ vì thế sẽ dẫn đến tình trạng phát triển không đồng đều trong một lớp học

* Điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí trong nhà trường:

Đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp trong việc tổ chức các hoạt động ngày lễ ngày hội, với các trường có nguồn kinh phí lớn, cơ sở vật chất tốt, họ sẽ tổ chức các hoạt động đa dạng và được tổ chức thường xuyên nhằm tạo môi trường hoạt động cho trẻ, giáo viên, giao lưu với phụ huynh Với một số trường có diện tích không gian sinh hoạt chung hạn hẹp thì việc tham gia đầy đủ số lượng học sinh là một điều rất khó cho nhà trường trong quá trình tổ chức

* Sự quan tâm phối hợp của phụ huynh học sinh:

Sự quan tâm, phối hợp giữa phụ huynh với nhà trường và trẻ là việc làm rất cần thiết, phụ huynh có thể giúp trẻ hình thành tính tự tin bằng cách động viên trẻ, quan tâm giúp đỡ trẻ, dành thời gian cho trẻ và chính nếp sống sinh hoạt của gia đình giúp trẻ hình thành và phát triển tính tự tin

* Sự quan tâm, phối hợp của địa phương:

Việc phối hợp giữa địa phương và nhà trường và các chính sách chăm lo cho trẻ

em, giúp cho trẻ có môi trường sống tốt, tạo sân chơi và đáp ứng nhu cầu vui chơi, thể hiện bản thân của trẻ thông qua các câu lạc bộ, các chương trình văn nghệ, cuộc thi… trong các hoạt động ngày lễ ngày hội ở địa phương được tổ chức có sự tham gia của trẻ

Chương 1 cũng đã đưa ra những nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua các hoạt động ngày hội ngày lễ ở trường mầm non; những hình thức hoạt động trong ngày lễ hội thường được tổ chức trong các trường mầm non nhằm giúp trẻ hình thành tính tự tin

Phân tích các yếu tố chủ quan và khách quan đối với chủ thể giáo dục ảnh hưởng đến giáo dục tính tự tin ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tổ chức hoạt động ngày hội, ngày lễ trong trường mầm non

Các vấn đề lí luận trình bày ở chương 1 là cơ sở cho việc khảo sát thực trạng ở chương 2 của luận văn này

34

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGÀY HỘI, NGÀY LỄ TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON Ở

QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÁC TRƯỜNG MẦM NON ĐƯỢC KHẢO SÁT Ở QUẬN THỦ ĐỨC, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1.1 Trường mầm non Sơn Ca

Trường Mầm non Sơn Ca được thành lập theo Quyết định số 4312/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân quận Thủ Đức ngày 09 tháng 7 năm 2014 Trường Mầm non Sơn Ca được đưa vào sử dụng từ tháng 09 năm 2014, địa chỉ :157 Đường B, Khu Phố 6,Phường Hiệp Bình Chánh,Quận Thủ Đức,HCM

Trường Mầm non Sơn Ca được xây mới trên diện tích đất 3.079 m2 Trường có

17 phòng học đã đưa vào sử dụng và phòng giáo dục thể chất có diện tích 74 m2, phòng giáo dục nghệ thuật có diện tích 58 m2, phòng vi tính có diện tích 45 m2, phòng thư viện của bé có diện tích 100 m2, phòng hội họa có diện tích 60 m2; các phòng chức năng được trang bị đầy đủ các đồ dùng, đồ chơi, thiết bị đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ Cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng được trang bị theo quy định của Điều lệ trường mầm non

Nhà trường có đội ngũ nhân sự tương đối đầy đủ để phục vụ cho hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có đủ trình độ chuyên môn theo quy định Nhà trường tổ chức, xây dựng đội ngũ công chức, viên chức, người hợp đồng lao động hoạt động theo Quy chế làm việc và nội quy của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đạt hiệu quả, tạo được niềm tin, uy tín với phụ huynh Kết quả trong năm học 2016 – 2017 nhà trường đạt danh hiệu “Tập thể Lao động xuất sắc”

2.1.2 Trường mầm non Tam Bình

Trường mầm non Tam Bình được thành lập năm 2005, địa chỉ số 56 Gò Dưa,