BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ---------- BÀI TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THU HÚT FDI VÀO VIỆT NAM HIỆN NAY. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA FDI ĐẾN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY Môn thi: Tài chính quốc tế Thời gian làm bài: 1/3 – 6/3 Tên thành viên nhóm: ▪ Phan Tường Anh _ 29 ▪ Nguyễn Thanh Chúc _ 30 ▪ Hoàng Thanh Huyền _ 33 ▪ Trần Thị Ngọc Lan _ 34 Lớp tín chỉ: CQ57/15.2_LT2 0 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU ...............................................................................2 PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ TRỰC TIẾP ...............3 1. Khái niệm:..........................................................................................................3 2. Đặc điểm: ...........................................................................................................3 3. Hình thức:...........................................................................................................4 4. Xu hướng của đầu tư quốc tế trực tiếp: .............................................................5 5. Vai trò của đầu tư quốc tế trực tiếp: ..................................................................5 6. Nội dung cơ bản của dự án đầu tư quốc tế trực tiếp:.........................................6 PHẦN II: THỰC TRẠNG FDI CỦA VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY .................................................................................................................8 1. Quy mô thu hút FDI:..........................................................................................8 2. Cơ cấu FDI theo hình thức đầu tư: ..................................................................10 3. Cơ cấu FDI theo ngành: ...................................................................................10 4. Cơ cấu FDI theo đối tác đầu tư:.......................................................................12 5. Cơ cấu đầu tư FDI theo địa phương: ...............................................................13 PHẦN III: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH FDI CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY.......14 1. Những tác động tích cực của FDI:...................................................................14 2. Những tác động tiêu cực của FDI:...................................................................16 3. Một số giải pháp nhằm thu hút vốn đầu tư FDI:..............................................20 KẾT LUẬN.............................................................................................................21 1 LỜI MỞ ĐẦU Quá trình toàn cầu hóa kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ với quy mô ngày càng lớn trong tất cả mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, hội nhập kinh tế quốc tế đang trở thanh xu thế chung và tất yếu đối với tất cả các quốc gia. Trong xu thế ấy, không một quốc gia nào muốn phát triển lại có thể đứng ngoài cuộc, không tham gia vào quá trình vận chuyển các luồng vốn quốc tế, bởi hội nhập sẽ tạo cơ hội thuận lợi cho các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển có thể tiếp cận với những công nghệ mới, tận dụng các nguồn vốn để phát triển kinh tế quốc gia. Đầu tư quốc tế hợp lý sẽ đem lại những hiệu quả hết sức to lớn, tạo ra lợi thế của người đi sau, là sự lựa chọn thông minh để rút ngắn thời gian tích lũy vốn để phát triển kinh tế. Tuy nhiên đầu tư quốc tế trực tiếp cũng đem lại một số bất lợi cho nền kinh tế. Để hiểu rõ hơn về việc sử dụng nợ nước ngoài, nhóm em đã nghiên cứu tiểu luận “Phân tích thực trạng thu hút FDI vào Việt Nam hiện nay. Đánh giá tác động của FDI đến nền kinh tế Việt Nam hiện nay”. Tiểu luận nhằm phân tích những ưu, nhược điểm của phương thức trên, góp phần định hướng cho Việt Nam trong việc lựa chọn nguồn vốn vay hợp lý phát triển kinh tế - xã hội. Về nội dung, tiểu luận được chia làm 3 phần: Phần I: Lý luận chung về đầu tư quốc tế trực tiếp Phần II: Thực trạng về thu hút FDI tại Việt Nam trong những năm gần đây Phần III: Đánh giá tình hình FDI tại Việt Nam hiện nay
Trang 1BỘ TÀI CHÍNHHỌCVIỆNTÀIC HÍNH
Trang 2MỤCLỤC
LỜI MỞĐẦU 2
PHẦN1: LÝLUẬNCHUNG VỀĐẦUTƯQUỐC TẾTRỰCTIẾP 3
1 Kháiniệm: 3
2 Đặcđiểm: 3
3 Hìnhthức: 4
4 Xu hướng củađầutưquốctếtrựctiếp: 5
5 Vai tròcủa đầutưquốctếtrựctiếp: 5
6 Nộidungcơbảncủa dựánđầutưquốctếtrựctiếp: 6
PHẦN II: THỰC TRẠNG FDI CỦA VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂMGẦNĐÂY 8
1 Quymôthu hútFDI: 8
2 Cơcấu FDI theo hìnhthứcđầu tư 10
3 Cơcấu FDItheo ngành 10
4 CơcấuFDI theo đốitácđầutư 12
5 CơcấuđầutưFDItheođịaphương 13
PHẦNIII:ĐÁNH GIÁTÌNHHÌNH FDICỦAVIỆTNAMHIỆNNAY 14
1 Những tác độngtíchcựccủa FDI 14
2 Những tác độngtiêucựccủa FDI 16
3 Mộtsốgiải phápnhằmthu hútvốnđầu tưFDI: 20
KẾTLUẬN 21
Trang 3Quá trình toàn cầu hóa kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ với quy mô ngày càng lớntrongtất cả mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, hội nhập kinh tế quốc tế đang trở thanhxuthếchungvàtấtyếuđốivớitấtcảcácquốcgia.Trongxuthếấy,khôngmộtquốcgianào muốn phát triển lại
có thể đứng ngoài cuộc, không tham gia vào quá trình vậnchuyểncácluồngvốnquốctế,bởihộinhậpsẽtạocơhộithuận lợi cho cácnước,đặcbiệt là các nước đang phát triển có thể tiếp cận với những công nghệ mới, tậndụngcácnguồnvốnđểpháttriểnkinhtếquốcgia.Đầutưquốctếhợplýsẽđemlạinhữnghiệu quả hết sức tolớn, tạo ra lợi thế của người đi sau, là sự lựa chọn thông minhđểrútngắnthờigiantíchlũyvốnđểpháttriểnkinhtế.Tuynhiênđầutưquốctếtrựctiếpcũngđemlạimộtsốbấtlợichonềnkinhtế
Để hiểu rõ hơn về việc sử dụng nợ nước ngoài, nhóm em đã nghiên cứu tiểu
luận“Phân tích thực trạng thu hút FDI vào Việt Nam hiện nay Đánh giá tác độngcủaFDIđếnnềnkinhtếViệtNamhiệnnay”.Tiểuluậnnhằmphântíchnhữngưu,nhượcđ
iểmcủaphươngthứctrên,gópphầnđịnhhướngchoViệtNamtrongviệclựachọnnguồnvốnvayhợplýpháttriểnkinhtế -xãhội
Vềnộidung,tiểu luậnđược chia làm3phần:
Phần I:Lýluậnchung vềđầu tưquốctế trực tiếp
Phần II: Thực trạng về thu hút FDI tại Việt Nam trong những năm gần
đâyPhần III:Đánh giá tìnhhình FDI tạiViệtNam hiệnnay
Trang 4PHẦN1: LÝLUẬNCHUNG VỀĐẦUTƯQUỐCTẾTRỰC TIẾP
1 Kháiniệm:
Đầu tư quốc tế trực tiếp là việc nhà đầu tư chuyển tiền, các nguồn lực cần thiết đếncác không gian kinh tế khác không thuộc nền kinh tế của quốc gia nhà đầu tư, trựctiếp tham gia tổ chức, quản lý, điều hành…việc chuyển hóa chúng thành vốn sảnxuất,kinhdoanh…nhằm mụcđíchtìm kiếmlợinhuậntốiđa
Trang 5 Doanh nghiệp mới được thành lập với 100% vốn là của nhà đầu tư nước
ngoài,nhà đầu tư nước ngoài quyết định toàn bộ các vấn đề có liên quan đến sự hoạtđộng vàpháttriểncủa doanh nghiệp
- Hợpđồngxâydựng-chuyểngiao,xâydựng -khaithác -chuyểngiao:
Thựchiệntronglĩnhvực xâydựngcơ sởhạtầng
Xây dựng - chuyển giao (hợp đồng BT, BTO): nhà đầu tư lập dự án theođơnđặt hàng của nước sở tại, đầu tư xong, nhà đầu tư chuyển giao lại cho bên đặthàngsởtạikhaithác,sửdụng
Xây dựng - khai thác - chuyển giao (hợp đồng BOT): sau khi xây dựng
xongnhà đầu tư được quyền khai thác, sử dụng công trình trong một thời
giannhấtđịnhnhằmthuhồiđửvốnđầutưvàmộtlượnglợinhuậnthỏađáng,
sau đó chuyển cho cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại quản lý và
tiếptụckhaithác,sửdụng
4 Xuhướng của đầutưquốctếtrựctiếp:
+Đầutưquốc tếtrựctiếpgiữa cácnướcpháttriểnvớinhau
+FDI từnước pháttriểnđến cácnướcđangpháttriển
+Thựchiệnđầu tưquốc tếtrựctiếplẫn nhau giữa cácnướcđang phát triển
+ FDI từnước đangpháttriểnvàocácnước pháttriển
Trang 6+Nâng caonănglực cạnh tranh,giúpnềnkinh tếpháttriểntheo chiềusâu
+Lànguồnthu quantrọng chongânsáchnhànước củacácnướcđangpháttriển
+Giúp chodoanh nghiệptrongnướcmởcủathịtrườnghàng hóa thếgiới
* MặttráicủaFDI:
- Nguy cơkhiếncácquốcgiatrởthànhbãirácthải côngnghiệpcủathếgiới
- Làmsuy kiệtnguồntàinguyêndo khai thácbừabãi
- Nềnkinh tếbịphụthuộcvàonền kinhtếbênngoài
ởnềnkinhtếngoàikhônggiankinhtếcủaquốc gia nhàđầu tư
* Đặcđiểmriêngcủa dựánFDI:
+ Nhà đầu tư trực tiếp tham gia vào việc tổ chức, quản lý, điều hành, sử dụng vốnđầutư
+Có thểcónhiềubênthamgiavào dựánFDI
+Dựán FDIchịu sựchiphối đồngthời củanhiều hệthốngpháp luật
+Dựán FDIcũngphải đối mặtvới rủi ro
Trang 7-Căn cứvàoquy môcủadựán có:
- Vốn đầu tư, hình thức thực hiện và dự kiến sơ bộ về hiệu quả đầu
tưNộidungnàybaogồm cácvấnđềcơbảnsau:
+Tổng vốn đầu tưtốithiểu,tốiđavànguồn hình thànhchúng
+Thờigianhoạtđộngtốiđa của dựánFDI
+Cáchình thứcđầutưđượclựa chọn đểthựchiện,dựkiếnđối tác…
+ Dự kiến sơ bộ hiệu quả vốn đầu tư thông qua việc xác định các chỉ tiêu giá
trịhiệntạithuầnNPV,tỷ suất doanhlợi củatoàndựánvàbìnhquânnăm
(2) Xâydựng,biên soạn hồsơdựán cơhộivàdựántiền khảthi
+ Đây là việc cụ thể hóa ý đồ ý tưởng đầu tư để báo cáo với người có thẩm
Trang 8(3) Tìmchọnđốitác:tìmhiểulựa chọnđốitác, tiếp cậnđốitác,đàmphán,kíkết
(4) Hoàn thiệnhồ sơdựánkhảthi
- Thôngbáo chấmdứt hoạtđộng củadựántrêncácbáoTrung ươngvàđịaphương
- Tiến hành thanh lý tài sản của dự án, của doanh nghiệp theo quy định pháp lý củanước sởtại
- Ban thanh lý báo cáo kết quả thanh lý cho Hội đồng quản trị thông qua và gửi cơquan cấpgiấyphépđầutưxinchuẩnyêucầu
Trang 9PHẦN II: THỰC TRẠNG FDI CỦA VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂMGẦN ĐÂY
1 QuymôthuhútFDI:
- Giai đoạn từ năm 2010 - 2014 vốn FDI đăng ký có sự dao động liên tục và tăngnhẹtừ19,89 tỷUSD năm2010 lên 21,92tỷ USDvàonăm2014.Từsaunăm2015tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam có sự gia tăng mạnh mẽ và liên tục, với tổngvốn đầu tư vào Việt Nam năm
2015 là 22,7 tỷ USD, thì đến năm 2019 con số nàytănglên38,95tỷUSD
- Năm2020 doảnhhưởngcủađạidịch Covid-19,nềnkinh tếtoàn cầubị ảnh
hưởngnghiêmtrọngnên vốnđầu tưnướcngoài đăng ký vàcácdựánđăngký mớivào
ViệtNamcósựsụtgiảm,chỉ đạt28,53tỷUSD,giảm25%so vớinăm2019
- Bất chấp diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nướcngoài (FDI) vào Việt Nam trong năm 2021 tính đến ngày 20/12 ước đạt 31,15 tỷUSD,tăng9,2%sovới cùngkỳnăm2020.Tínhlũykếđếnngày20/12/2021,cả
nước có 34.527 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 408,1 tỷ USD Vốnthực hiện lũy kế của các dự án đầu tư nước ngoài ước đạt 251,6 tỷ USD, bằng61,7%tổngvốn đầutưđăngký cònhiệulực
Trang 10- Sang năm 2022, số liệu được Tổng cục Thống kê công bố ngày 28/2/2022
chothấy, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày
20/2/2022bao gồm vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổphầncủanhàđầu tưnướcngoài đạt gần5tỷUSD.Trongđó,vốn đăng ký cấpmớicó 183 dự án được cấp phép với số vốn đăng ký đạt 631,8 triệu USD Vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam hai tháng đầu năm 2022 ước tính đạt2,68
tỷUSD,tăng7,2%sovới cùngkỳnăm trước
- Nhìn chungtừnăm2010 đếnhếtnăm2019,nguồnvốn FDIvào Việt Namđều
tăng qua các năm Đến năm 2020 do ảnh hưởng của dịch bệnh covid-19 nên nguồnvốn FDI bị sụt giảm Khi tình hình dịch bệnh trở nên tốt hơn từ năm 2021, dòngtiền FDI vào Việt Nam cũng có những tín hiệu tích cực khi nguồn vốn đầu tư trựctiếpnướcngoàiđềutăngsovới
tư nước ngoài muốn chủđộng triển khai và quản lý dự án thay vì hợp tác liên doanh với đối tác nội địa Bêncạnh đó,một sốnhàđầu tưnướcngoàilựachọnhìnhthứcliêndoanhvới cácđối
Trang 11tácVNvìhìnhthứcnàycũngđemlạinhiềulợi íchnhư:khôngphảimất nhiều
công sức để tìm hiểu pháp luật, văn hóa, môi trường kinh doanh tại Việt Nam, tậndụng nguồn lực (khách hàng, kho xưởng, thị phần…) sẵn có của các đối tác ViệtNam
3 CơcấuFDItheongành:
- Cho tới nay đầu tư trực tiếp nước ngoài đã có mặt 19 trên 21 ngành trong
hệthống phân ngành kinh tế quốc dân của Việt Nam (trừ ngành chính trị - xã hội,quốcphòngvàhoạtđộng của cáctổchứcnướcngoài)
- Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo luôn là ngành thu hút nhiều đầu tưnước ngoài nhất Tính lũy kế đến hết ngày 20/11/2021, ngành này chiếm hơn nữavề số vốn đầu tư (240,2 tỷ USD, tương đương 59,2%), và gần một nửa số dự ánđăng ký (15.558 dự án, tươngđương 45,2%) trong tổng đầu tư FDI tại Việt Nam -Lý do là vì nhằm thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chínhphủ khuyến khích đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp và chế biến
Hơnnữa,đâylàngànhmàcácđốitáctruyềnthốngnhưHànQuốc,NhậtBản,Singaporecó thế mạnh và tận dụng được nhiều lợi thế Việt Nam có Trong năm 2021, Ngànhsản xuất, phân phối điện đứng thứ
2 với tổng vốn đầu tư trên 5,7 tỷ USD, chiếm18,3% tổng vốn đầu tư đăng ký Tiếptheo lần lượt là các ngành kinh doanh bấtđộng sản, bán buôn-bán lẻ với tổng vốn đăng ký đạt lần lượt là trên 2,6 tỷ USD vàtrên 1,4tỷUSD.Cònlạilà cácngànhkhác
Trang 12 Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản là những ngành sản xuất thế mạnh củaViệtNamnhưngđầutưnướcngoàitrongnhữngngànhnày cònrất hạn
chếdùtrongnhững nămgầnđây,ViệtNamđãbắtđầu chútrọng thu hút cácdựáncông nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm giúp hiện đại hóa ngành này.Tuynhiên,tínhđếnngày20/11/2021,lượngvốnFDIvàongànhnàymớichỉlà3,7 tỷ USD với 516 dự án đầu tư, chiếm chưa tới 1% tổng vốn đầu tư FDI vàoViệtNam
Trong 2thángđầunăm 2022,cácnhàđầutưnướcngoàiđãđầutư
vào17ngànhtrongtổngsố21ngành kinhtếquốcdân.Trongđó,ngành công
Trang 13nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt trên 3,13 tỷ USD,
chiếm62,7% tổng vốn đầu tư đăng ký Ngành kinh doanh bất động sản đứng thứ 2 vớitổng vốn đầu tư gần 1,52 tỷ USD, chiếm 30,4% tổng vốn đầu tư đăng ký Tiếp theolần lượt là các ngành hoạt động chuyên môn khoa học công nghệ, sản xuất phânphốiđiệnvới tổngvốn đăng ký đạtlầnlượtlà 109,6 triệuUSDvàgần 60
triệuUSD.Cònlạilà cácngànhkhác
Như vậy, từ năm 2010 đến nay, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo luôn dẫn đầutỷ trọng đầu tư FDI vào Việt Nam, tiếp theo là cách ngành dịch vụ Điều này phùhợp
vớiđịnhhướngpháttriểncủaViệtNam
4 CơcấuFDItheođốitác đầu tư:
TheosốliệutừTổngcụcThốngkê,tínhđếnhết năm2020có10quốcgiacam kếtvớisố vốntrên 10tỷUSD.Trongđóđứngđầu làHàn Quốcvớitổng vốnđăng
ký 69,3 tỷ USD (chiếm 18,3% tổng vốn đầu tư); Nhật Bản đứng thứ hai với 60,1 tỷUSD(chiếm gần 15,9% tổng vốn đầu tư), tiếp theo lần lượt là Singapore và ĐàiLoan,HồngKông,TrungQuốcchiếm
14,8%,8,9%,6,6%và4,7%
Năm 2021, 106 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam Singapore dẫn
đầuvớitổngvốnđầutưtrên10,7 tỷUSD,chiếm34,4% tổngvốnđầu tưvàoViệtNam.Hàn Quốc đứng thứ hai với gần 5 tỷ USD, chiếm 15,9% và Nhật Bản đứng thứ 3với tổngvốnđầutưđăngký gần3,9
tỷUSD,chiếm12,5%
Trang 14 Tính đến 2 tháng đầu năm 2022, hiện có 140 quốc gia, vùng lãnh thổ có dự ánđầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam Trong đó, đứng đầu là Hàn Quốc với tổngvốn đăng ký trên 78,4 tỷ USD (chiếm 18,7% tổng vốn đầu tư) Singapore đứngthứ hai với gần 66,3 tỷ USD (chiếm 15,8% tổng vốn đầu tư), tiếp theo lần lượtlàNhật Bản
vàĐàiLoan,Hồng Kông
5 Cơcấuđầu tưFDItheo địaphương:
Nhìn chung, 63/63 tỉnh, thành phố của VN hiên này đều có dự án đầu tư FDI, tuyvẫn nguồn vốn đầu tư FDI tập trung chủ yếu ở những thành phố lớn như HN, tpHCM và các địa phương lân cận 2 thành phố này nhờ một số lợi thế về vị trí địa lý,cơ sở hạ tầng, dân số,chính sách Dưới đây là top 10 địa phương thu hút FDI nhiềunhấttạiViệtNamtheo tổngvốnđăng
ký(lũykếđến20/11/2021)
Trang 15PHẦNIII:ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH FDICỦAVIỆT NAMHIỆNNAY
1 Những tácđộngtíchcựccủa đầu tưtrựctiếpFDI:
Là nguồn hỗtrợchophát triển:
FDIlàmộttrongnhữngnguồnquantrọngđểbùđắpsựthiếuhụtvềvốnngoạitệcủacác nước nhận đầu tư, đặc biệt
là đối với các nước kém phát triển Vốn đầu tư là cơsở tạo ra công ăn việc làm trong nước, đổi mới công nghệ, kỹ thuật, tăng năngsuấtlaođộng…Từđótăngthunhập,tăngtíchlũychosựpháttriểncủaxãhội.Tuynhiênđể tạo ra vốn cho nền kinh
tế chỉ trông chờ vào vốn nội bộ thì hậu quả khótránhkhỏilàsẽtụthậutrongsựpháttriểnchungcủathếgiới.DođóFDInguồnquantrọngđểkhắcphụctìnhtrạngthiếuvốnmàkhônggâynợchocácnướcnhậnđầutư.Khôngnhưvốnvaynướcđầutưchỉnhậnmộtphầnlợinhuậnthíchđángkhicôngtrìnhđầutưhoạtđộngcóhiệuquả.Hơnnữalượngvốnnàycòncólợithếhơnnguồnvốnvayởchỗ.Thời
hạntrảnợvốnvaythườngcốđịnhvàđôikhiquángắnsovớimộtsố dựán đầu tư, còn thời hạn vốn FDI thì linh hoạthơn Vì vậy FDI góp phần làm tăngkhả năng cạnh tranh và mở rộng khả năng xuất khẩu của nước
mộtphầnlợinhuậntừcáccôngtynướcngoài,thungoạitệtừcáchoạtđộngdịchvụchoFDI
Chuyểngiao côngnghệ:
Lợi ích quan trọng mà FDI mang lại đó là công nghệ khoa học hiện đại, kỹsảochuyênmôn,trìnhđộquảnlýtiêntiến.Khiđầu tưvàomộtnướcnào đó,chủđầutưkhông chỉ vàonước đó vốn bằng tiền mà còn chuyển cả vốn hiện vật như máy mócthiết bị, nguyên vật liệu (hay còn gọi là phần cứng) trí thức khoa học, bíquyếtquản lý, năng lực tiếp cận thị thường (hay còn gọi là phần mềm) Do vậy đứngvềlâu dài đây chính là lợi ích căn bản nhất đối với nước nhận đầu tư FDI có thể thúcđẩy phát triển các nghề mới, đặcbiệt là những nghề đòi hỏi hàm lượng công nghệcao Vì thế nó có tác dụng to lớn đốivới quá trình công nghiệp hóa, dịch chuyển cơcấu kinh tế nhanh của các nước nhận đầu tư FDI đem lại kinhnghiệm quản lý, kỹnăng kinh doanh và trình độ kỹ thuật cho các đối tác trong nước nhận đầu
tư, thôngquanhữngchươngtrìnhđàotạovàquátrìnhvừahọcvừalàm.FDIcònmanglạichohọ những kiếnthức sản xuất phức tạp trong khi tiếp nhận công nghệ của cácnướcnhậnđầutư.FDIcònthúcđẩycácnướcnhậnđầutưphảicốgắngđàotạonhữngkỹsư, những nhà quản
lý có trình độ chuyên môn để tham gia vào các công ty liêndoanh vớinướcngoài
Trang 16độtăngcao.Mứctăngtrưởngởcácnướcđangpháttriểnthườngdonhântốtăngđầutư,nhờđócácnhântốkhácnhưtổngsốlaođộngđượcsửdụng,năngsuấtlaođộngcũngtăng lên theo Vì vậy hoạt động đầu tư trực tiếp nước
cựcthúcđẩytăngtrưởngkinhtếởcácnướcđangpháttriển.Nólàtiềnđề,làchỗdựađểkhaithácnhữngtiềmnăngtolớn trongnướcnhằmpháttriển nềnkinhtế
Thúcđẩyquá trình dịch chuyển cơcấukinh tế:
Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một trong bộ phận quan trọng của hoạt động kinh tếđốingoại Thông qua các quốc gia sẽ tham gia ngày càng nhiều vào quá trình phâncônglao động quốc tế Để hội nhập vào nền kinh tế giữa các nước trên thế giới, đòi hỏi mỗi quốcgia phải thay đổi cơ cấu kinh tế trong nước cho phù hợp với sựphâncônglaodộngquốctế.Sựdịchchuyểncơcấukinhtếcủanướcphùhợpvớitrìnhđộchung trên thế giới sẽtạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư nướcngoài.Ngượclại,chínhhoạtđộngđầutưlạigópphầnthúcđẩynhanhquátrìnhdịchchuyểncơ cấu kinh tế Bởivì: Một là, thông qua hoạt động đầu tư trực tiếp nướcngoài đãlàm xuất hiện nhiều lĩnh vực và ngành kinh tếmới ở các nước nhận đầu tư Hai là,đầu tư trực tiếp nước ngoài giúp vào sự phát triển
thuậtcôngnghệởnhiềunghànhkinhtế,gópphầnthúcđẩytăngnăngsuất laođộngởmộtsố ngành này vàtăng tỷ phần của nó trong nền kinh tế Ba là, một số ngành đượckích thích phát triển bởi đầu tư trực tiếp nướcngoài, nhưng cũng có nhiều ngành bịmai mộtđi,rồiđiđếnchỗbịxóa bỏ
Một sốtácđộng khác:
Ngoài những tác động trên đây, đầu tư trực tiếp nước ngoài còn có một số tácđộngsau:ĐónggópphầnđángkểvàonguồnthungânsáchNhànướcthôngquaviệcnộpthuếcủacácđơnvịđầutưvàtiềnthutưviệcchothuêđấtĐầutưtrựctiếpnước
Trang 17ngoàicũngđónggópcảithiệncáncânquốctếchonướctiếpnhậnđầutư.Bởivìhầuhếtcácdựánđầutưtrựctiếpnướcngoàilàsảnxuấtracácsảnphẩmhướngvàoxuấtkhẩu phần đóng góp của tư bản nước ngoài và việc phát triểnxuất khẩu là khá lớntrong nhiều nước đang phát triển Cùng với việc tăng khả năng xuất khẩuhàng hóa,đầutưtrựctiếpnướcngoàicònmởrộngthịtrườngcảtrongnướcvàngoàinước.Đasố các dự ánđầu tư trực tiếp nước ngoài đều có phương án bao tiêu sản phẩm.Đâygọilàhiệntượng“haichiều”đangtrởnênkháphổbiếnởnhiềunướcđangpháttriểnhiện nay Về mặt xã hội,đầu tư trực tiếp nước ngoài đã tạo ra nhiều chỗ làm việcmới, thu hút một khối lượng đáng kể người lao độngtrong nước nhận đầu tư vàolàm việc tại các đơn vị của đầu tư nước ngoài Điều đó gópphần đáng kể vào việclàm giảm bớt nạn thất nghiệp Đặc biệt là đối với các nước đangphát triển, nơi cólựclượnglaođộng rấtphong phúnhưng không cóđiềukiệnkhaithácvàsửdụng.
2 Những tácđộngtiêucựccủa đầu tưtrựctiếpFDI:
Không thể phủ nhận những tác động tích cực mà FDI mang lại, nhưng cũng khôngthể
lơ đi những tác động tiêu cực của nó Đặc biệt trong kinh doanh, việc nhậnbiếtsớmnhữngmặttiêucựccủamộtvấnđềsẽlàlợithế,nhằmxâydựngnhữngkếhoạchvàđịnhhướngđúngđắn
ĐốivớiFDI,cũngkhông tránhđượcnhữngtácđộngtiêucựcđiểnhìnhnhưsau:
* Chuyểngiaocôngnghệ:
Chuyểngiaokỹthuậtthôngquakênhđầutưtrựctiếpnướcngoài,tứclàchúngtađãđề cập đến một nguy cơ là
sẽ nhận nhiều kỹ thuật không thích hợp và chỉ ở mứctrung bình Các công ty nước ngoài thường chuyểngiao những công nghệ kỹ thuậtlạc hậu và máy móc thiết bị cũ Dưới sự tác động của
kỹthuậtchonênmáymóccôngnghệnhanhchóngtrởthànhlạchậu.Vìvậy,họthườngchuyển giao nhữngmáy móc đã lạc hậu cho các nước nhận đầu tư để đổi mớicôngnghệ,đổimớisảnphẩm,nângcaochấtlượngcủasảnphẩmcủachínhnướchọ.Hầuhếtcácnướcđềusửdụngcôngnghệ,sửdụnglaođộng.Tuynhiênsaumộtthờigianpháttriển,giácủalaođộngsẽtăng,kếtquảlàgiáthànhsảnphẩmcao.Chínhvìviệcchuyểngiao côngnghệlạchậuđãgâythiệt hạichocácnướcnhận đầutưnhưlà:
- Tính giá trị thực của những máy móc chuyển giao rất khó làm cho nước đầutưthường bị thiệt hại trong việc tính tỷ lệ góp trong các doanh nghiệp liên doanhvàhậu quả là bịthiệthạitrongviệc chia lợi nhuận