Giáo trình Hàn hồ quang tay (Nghề: Hàn - Trung cấp) - Trường CĐ nghề Việt Nam - Hàn Quốc thành phố Hà Nội (Tập 2)

(NB) Giáo trình Hàn hồ quang tay với mục tiêu giúp các bạn có thể giải thích đầy đủ các khái niệm cơ bản về hàn hồ quang tay; Nhận biết và sử dụng được các loại vật liệu, dụng cụ dùng trong hàn hồ quang tay; Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy hàn hồ quang tay;...

Trang 1

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN NINH (Chủ biên)

LÊ TRỌNG HÙNG - VŨ TRUNG THƯỞNG

GIÁO TRÌNH HÀN HỒ QUANG TAY TẬP 2

(SMAW/111) Nghề: Hàn Trình độ: Trung cấp

(Lưu hành nội bộ)

HàNội - Năm 2019

Trang 2

1

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ

khí chế tạo nói chung và ngành hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát

triển đáng kể về số lượng và chất lượng đóng góp cho sự nghiệp công nghiệp

hóa-hiện đại hóa đất nước Việc biên soạn tài liệu chuyên môn nhằm đáp ứng

yêu cầu về tài liệu học tập cho HSSV, tài liệu tham khảo cho giáo viên, tạo tiếng

nói chung trong quá trình đào tạo, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng

yêu cầu sản xuất thực tế là một điều cần thiết

Nhằm đáp ứng nhu cầu về tài liệu học tập và giảng dạy nghề hàn Căn cứ

vào chương trình khung của Tổng cục dạy nghề và điều kiện thực tế giảng dạy

của nhà trường Giáo trình ‘’Môđun: Hàn hồ quang tay SMAW/111-tập 2’’

được biên soạn theo hướng tích hợp giữa lý thuyết và thực hành Giúp cho Học

sinh - Sinh viên vận dụng ngay lý thuyết vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất

lượng đào tạo

Giáo trình được biên soạn trên cơ sở lựa chọn các kiến thức trong các tài

liệu chuyên ngành song vẫn đảm bảo tính kế thừa những nội dung đang được

giảng dạy ở trường Nội dung giáo trình gồm những kiến thức cơ bản về hàn hồ

quang trong môi trường khí bảo vê

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song chắc chắn

không thể tránh được những thiếu sót Chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý

kiến của đồng nghiệp, để giáo trình được hoàn chỉnh hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng 09 năm 2019

Chủ biên

Trang 3

2

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

MỤC LỤC 2

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 5

Bài 1 Hàn leo trên mặt phẳng 7

1.1 Điều kiện thực hiện 7

1.2 Trình tự thực hiện 7

1.3 Đánh giá kết quả 13

1.4 Câu hỏi và bài tập 15

Bài 2: Hàn góc chữ t - v ị trí 3f 17

(hàn từ dưới lên S=310mm) 17

2.1 Vị trí mối hàn trong không gian 17

2.2 Tính chế độ hàn 18

2.3 Kỹ thuật hàn 3F 18

Bài 3: Hàn góc chữ t-vị trí 3f (hàn từ trên xuống) 30

Bài 4 Hàn leo góc ngoài có khe hở 38

S=(510)mm 38

Bài 5 Hàn giáp mối vát cạnh chữ v- vị trí 3g 45

S= 6mm 45

5.1 Vị trí mối hàn 3G 46

Trang 4

3

5.3 Kỹ thuật hàn 3G 47

Bài 6 Hàn giáp mối vát cạnh chữ v-vị trí 3g 59

S=9mm 59

Bài 7: Hàn giáp mối kvc có khe hở-vị trí 2g 69

S=6mm 69

7.1 Vị trí mối hàn trong không gian 70

7.4 Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn 73

S=10mm 84

8.1 Vị trí mối hàn 2G trong không gian 84

8.4 Làm sạch và kiểm tra 90

8.5 Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn 90

S=(810)mm 102

9.4 câu hỏi và bài tập 109

Bài 10 Cắt kim loại bằng hồ quang 111

Trang 5

4

S=(810)mm 111

Bài 11 Bài tập tổng hợp 117

11.1 Chọn chế độ hàn giáp mối 117

11.2 Tính chế độ hàn góc 118

11.3 Kỹ thuật hàn 119

11.4 Các khuyết tật mối hàn thường gặp 119

Tài kiệu tham khảo 130

Trang 6

5

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Hàn hồ quang tay (SMAW/111)-Tập 2

Mã số mô đun: MĐ16

Thời gian thực hiện mô đun: 128 giờ (Lý thuyết: 33 giờ,Thực hành, thí

nghiệm, thảo luận, bài tập: 90 giờ; Kiểm tra:5 giờ)

I Vị trí, tính chất của mô đun:

- Vị trí: Mô đun này được bố trí học sau các môn học MH07- MH13 hoặc học song song với các mô đun MĐ14, MĐ15

- Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc

II Mục tiêu mô đun:

- Kiến thức:

+ Giải thích đầy đủ các khái niệm cơ bản về hàn hồ quang tay;

+ Nhận biết và sử dụng được các loại vật liệu, dụng cụ dùng trong hàn hồ quang tay;

+ Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy hàn hồ quang tay;

+ Tính toán chế độ hàn hồ quang tay phù hợp chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn;

- Kỹ năng:

+ Vận hành sử dụng thành thạo các loại máy hàn hồ quang tay;

+ Hàn được các mối hàn 1F÷4F; 1G-4G và các mối hàn, cắt khác theo đúng trình tự Đảm bảo yêu cầu kỹ thuật trong thời gian qui định;

+ Kiểm tra và đánh giá được chất lượng mối hàn;

+ Xác định được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh, khác phục;

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp;

+ Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, nghiêm túc, chủ động sáng tạo trong quá trình học tập;

+ Thực hiện tốt các công việc của người thợ hàn điện tại các cơ sở sản xuất trong nước và nước ngoài

Trang 7

6

III Nội dung mô đun:

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

Thực hành/thực tập/thí nghiệm/bài tập/thảo luận

Kiểm tra

Trang 8

- Chuẩn bị được thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn;

- Hàn được mối hàn leo trên mặt phẳng đạt yêu cầu kỹ thuật trong thời gian qui định;

- Thể hiện được tính cẩn thận, chính xác, tỷ mỉ trong quá trình luyện tập;

- Đảm bảo an toàn lao động cho người và thiết bị trong quá luyện tập

1.1 Điều kiện thực hiện

- Vật liệu

+ Kích thước phôi hàn: (9x125x150)mm hoặc (5x150x200)mm

+ Que hàn Ф3,2; Ф4 mm E7016 (LB-52 KOBELCO) hoặc tương đương

Trang 9

8

1.2.2 Tư thế hàn

- Lắp que hàn vào rãnh nghiêng của kìm hàn

- Đặt dây hàn lên vai

- Chân đứng rộng bằng vai, giữ tư thế ổn định

1.2.3 Gây hồ quang

- Điều chỉnh dòng điện hàn ở mức Ih=(100120)A; Khi hàn que 4mm

- Gây hồ quang cách điểm bắt đầu hàn từ (1020)mm, sau đó di chuyển nhanh về phía đầu của đường hàn để tiến hành hàn

Trang 12

11

1.2.7 Kiểm tra mối hàn

- Kiểm tra bề mặt và sự đồng đều của vẩy hàn

- Kiểm tra sự đồng đều và chiều rộng mối hàn

- Kiểm tra sự đồng đều chiều cao phần kim loại đắp

- Kiểm tra điểm bắt đầu, điểm nối, điểm kết thúc của mối hàn

- Kiểm tra các khuyết tật cháy cạnh, chảy tràn, không ngấu, chảy xệ

Trang 14

13

1.3 Đánh giá kết quả

TT Tiêu chí đánh giá Cách thức và

phương pháp đánh giá

Điểm tối đa

Kết quả thực hiện của người học

I Kiến thức

1 Chọn chế độ được chế độ hàn

trên leo trên mặt phẳng với

các chiều dầy vật liệu hàn

khác nhau

Làm bài tự luận

và trắc nghiệm, đối chiếu với nội dung bài học

2 Trình bày kỹ thuật hàn trên leo

trên mặt phẳng với các chiều

dầy vật liệu hàn khác nhau

Làm bài tự luận, đối chiếu với nội dung bài học

1,5

4 Trình bày đúng phương pháp

kiểm tra chất lượng mối hàn

(kiểm tra ngoại dạng mối hàn)

1,5

II Kỹ năng

1 Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết

bị đúng theo yêu cầu của bài

thực tập

Kiểm tra công tác chuẩn bị, đối chiếu với kế hoạch đã lập

1

2 Vận hành thành thạo thiết bị

hàn điện hồ quang tay AC/DC

Quan sát các thao tác, đối chiếu với quy trình vận hành

1,5

Trang 15

14

3 Chuẩn bị đầy đủ vật liệu đúng

theo yêu cầu của bài thực tập

2

6 Kiểm tra chất lượng mối hàn Theo dõi việc

thực hiện, đối chiếu với quy trình kiểm tra

1.1 Đi học đầy đủ, đúng giờ Theo dõi việc

thực hiện, đối chiếu với nội quy của trường

1 1.2 Không vi phạm nội quy lớp

1

1.4 Tính cẩn thận, chính xác Quan sát việc

thực hiện bài tập

1

Trang 16

15

1.5 Ý thức hợp tác làm việc theo

tổ, nhóm

Quan sát quá trình thực hiện bài tập theo tổ, nhóm

2

3 Đảm bảo an toàn lao động và

vệ sinh công nghiệp

Theo dõi việc thực hiện, đối chiếu với quy định về an toàn

và vệ sinh công nghiệp

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động( quần

áo bảo hộ, giày, mũ, yếm da,

găng tay da,…)

Trang 17

- Thời gian: 20 phút/mối hàn (bao gồm cả chuẩn bị và làm sạch)

CHỈ DẪN ĐỐI VỚI HỌC SINH THỰC HIỆN BÀI TẬP ỨNG DỤNG

1 Bài tập ứng dụng phải thực hiện đúng phương pháp, đúng vị trí hàn theo qui định Nếu học sinh lựa chọn sai phương pháp, sai vị trí hàn bài đó sẽ bị loại

và không được tính điểm

2 Có thể sử dụng bàn chải sắt để làm sạch bề mặt mối hàn

3 Phôi thi phải được cố định trên giá hàn trong suốt quá trình hàn

4 Phương pháp hàn

- Hàn hồ quang tay: SMAW - MMA - 111

5 Thời gian cho phép chỉnh máy và thử trước khi hàn là 10 phút

6 Tổng điểm và kết cấu điểm của các bài như sau:

Tổng số điểm tối đa cho bài: 100 điểm, kết cấu như sau:

a, Điểm ngoại dạng khách quan: Tổng cộng 70 điểm

b, Điểm tuân thủ các qui định: 30 điểm

- Thời gian thực hiện bài tập vượt quá 5% thời gian cho phép sẽ không được đánh giá

- Thí sinh phải tuyệt đối tuân thủ các qui định an toàn lao động, các qui định của xưởng thực tập, nếu vi phạm sẽ bị đình chỉ thi

Trang 18

17

Bài 2: Hàn góc chữ t - v ị trí 3f (hàn từ dưới lên S=310mm) Mục tiêu

Sau khi học xong bài này, người học sẽ có khả năng:

Kiến thức

- Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày vật liệu phù hợp, với từng lớp hàn

- Trình bày được mối hàn giáp mối ở vị trí 3F

Kỹ năng

- Chuẩn bị phôi hàn sạch, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Hàn được mối hàn giáp mối ở vị trí 3F đúng kích thước và yêu cầu kỹ thuật

- Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng mối hàn

Thái độ

- Thực hiện công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng

- Rèn luyện tính cẩn thân, tỉ mỉ, chính xác trong công việc

An toàn

- Chỉ được hàn khi có đầy đủ trang bị bảo hộ lao động dành cho thợ hàn

- Nối đầy đủ dây tiếp đất cho các thiết bị

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn khi hàn hồ quang tay

- Dừng thực tập khi nền xưởng bị ẩm ướt

- Khi phát hiện sự cố phải ngắt điện kịp thời và báo cho người có trách nhiệm sử lý

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng cháy chữa cháy

Nội dung

A LÝ THUYẾT

2.1 Vị trí mối hàn trong không gian

Trang 19

β, α :là hệ số thực nghiệm, khi hàn bằng que hàn thép (β =20, α = 6)

a :là tổng điện áp rơi trên anôt và catôt, a = (15 ÷ 20) V

b :là tổng điện áp rơi trên một đơn vị chiều dài cột hồ quang, b = 15,7 V/cm

Lhq :là chiều dài cột hồ quang, Lhq = 0,32 (cm)

Thay số ta được : Uh = (20 ÷ 25) V Khi hàn góc chọn hồ quang ngắn nên

Trang 20

19

khuyết cạnh kim loại vật hàn, hồ quang hàn nên rút ngắn lại Dao động ngang que hàn không lớn quá, chiều rộng mối hàn, chọn dao động mối hàn thích hợp, để đạt được chất lượng mối hàn

Phương pháp thao tác hàn đứng mối hàn đầu nối chữ T, cũng giống như hàn đứng giáp mối

2.3.2 Kỹ thuật hàn góc chữ T có vát cạnh vị trí đứng

Lớp thứ nhất que hàn đi theo kiểm răng cưa hoặc tam giác nhỏ.Các lớp tiếp theo que hàn dao động kiểu rang cưa hoặc bán nguyệt Cần chú ý vệ sinh sạch xỉ hàn trước khi hàn lớp tiếp theo

Que hàn dao động phải có điểm dừng chân ở hai bên cạnh để mối hàn đạt

độ phẳng, tránh khuyết tật Góc độ que hàn thay đổi theo từng lớp hàn

B THẢO LUẬN

Chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm khoảng 3 - 5 học sinh (tùy theo số lượng học sinh mỗi lớp)

Thảo luận làm rõ các nội dung sau;

1 Ảnh hưởng của góc độ,dao động que hàn đến hình dáng và kích thước của mối hàn khi hàn ở vị trí 1F

2 Ảnh hưởng của chế độ hàn đến hình dáng và chất lượng mối hàn khi hàn ở vị trí 1F

Trang 21

200 x 100x8

Trang 22

21

2.2 Bản vẽ liên kết:

Yêu cầu kỹ thuật:

- Kim loại mối hàn bám đều hai cạnh

- Mối hàn đúng kích thước, không bị khuyết tật

- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật

Trang 23

22

Yêu cầu kỹ thuật:

- Kim loại mối hàn bám đều hai cạnh

- Mối hàn đúng kích thước, không bị khuyết tật

- Phôi phẳng, thẳng không bị pavia, đúng kính thước

- Góc lắp ghép bằng 90o

- Mối đính nhỏ gọn, đủ bền, đúng

vị trí

- Chọn chế độ hàn từng lớp hợp lý

- Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

- Dao động và góc độ que từng lớp phải hợp lý

Trang 24

23

3 Kiểm

tra

Thước kiểm tra mối hàn

- Phát hiện được các

khuyết tật của mối hàn

- Kim loại mối hàn bám đều hai cạnh

- Mối hàn đúng kích thước, không bị khuyết tật

- Nắm được các kích thước cơ bản

- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật

- Phôi phẳng, thẳng không bị pavia, đúng kính thước

- Góc lắp ghép bằng 90o

Trang 25

- Mối đính nhỏ gọn, đủ bền, đúng

vị trí

- Chọn chế độ hàn từng lớp hợp

- Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

- Lớp thứ nhất: dao động que hàn theo kiểu đường thẳng

- Lớp phủ: dao động que hàn theo kiểu vòng tròn lệch hoặc răng cưa

3 Kiểm

tra

Thước kiểm tra mối hàn

- Phát hiện được các

khuyết tật của mối hàn

Trang 26

25

2.4 Các dạng khuyết tật hàn Nguyên nhân- Biện pháp khắc phục

nhân

Cách khắc phục

1 Cháy

cạnh

- Dòng điện hàn lớn

- Hồ quang dài

- Dao động que không hợp lý

- Giảm cường

độ dòng điện

- Sử dụng hồ quang ngắn

2 Lẫn

xỉ

- Dòng điện hàn nhỏ

- Vệ sinh mép hàn không đạt yêu cầu

- Góc độ que hàn chưa hợp

lý

- Tăng cường

độ dòng điện hàn (120 ÷ 135) A;

- Điều chỉnh góc độ que hàn

tù 70 ÷ 800

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

Trang 27

3

3 Trình bày cách khắc phục các

khuyết tật của mối hàn đúng

1,5

kiểm tra chất lượng mối hàn (

kiểm tra ngoại dạng mối hàn )

1

2 Vận hành thành thạo thiết bị

hàn điện hồ quang tay

Quan sát các thao tác, đối chiếu với quy trình vận hành

1,5

2

thực hiện, đối chiếu với quy trình kiểm tra

Trang 28

27

6.3 Mối hàn không bị khuyết tật

(cháy cạnh, lẫn xỉ, hàn không ngấu )

2

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động(

quần áo bảo hộ, giày, mũ,

yếm da, găng tay da,…)

Trang 29

- Mối hàn đúng kích thước, không bị

khuyết tật

Trang 30

29

Trang 31

- Hàn được mối hàn dơi từ trên xuống đạt yêu cầu kỹ thuật trong thời gian qui định;

Trang 33

32

- Gây hồ quang tại mặt đầu của vật hàn (không gây hồ quang tại vị trí đường hàn), bắt đầu hàn khi hồ quang đã cháy ổn định

3.2.4 Hàn lớp thứ nhất

- Giữ que hàn đúng góc độ yêu cầu

- Hàn từ trên xuống, trong quá trình hàn luôn giữ đầu que hàn chạm nhẹ vào bề mặt kim loại hàn (kim loại cơ bản)

- Di chuyển que hàn sao cho hồ quang luôn ở phía dưới của xỉ hàn

Trang 34

33

3.2.5 Ngắt hồ quang

- Rút ngắn dần chiều dài hồ quang rồi ngắt nhanh

- Dùng phương pháp hồ quang ngắt để điền đầy rãnh hồ quang

3.2.6 Kiểm tra mối hàn

- Kiểm tra bề mặt và sự đồng đều của vẩy hàn

- Kiểm tra sự đồng đều và chiều rộng mối hàn

- Kiểm tra sự đồng đều chiều cao phần kim loại đắp

- Kiểm tra điểm bắt đầu, điểm nối, điểm kết thúc của mối hàn

- Kiểm tra các khuyết tật cháy cạnh, chảy tràn, không ngấu, chảy xệ

- Kiểm tra sự đồng đều 2 cạnh của mối hàn

3.3 Đánh giá kết quả

4

1.1 Trình bày cách chọn đường

kính que hàn chính xác

1,5

Trang 35

1,5

kiểm tra chất lượng mối hàn (

kiểm tra ngoại dạng mối hàn )

1,5

2

thực hiện, đối chiếu với quy

3

Trang 36

35

(cạnh K của mối hàn ) trình kiểm tra

6.3 Mối hàn không bị khuyết tật

2

3

3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động(

quần áo bảo hộ, giày, mũ,

yếm da, găng tay da,…)

Trang 37

36

KẾT QUẢ HỌC TẬP Tiêu chí đánh giá Kết quả thực hiện Hệ số Kết qủa

Trang 38

37

Yêu cầu kỹ thuật:

- Mối hàn đúng kích thước, không bị khuyết tật

Trang 39

38

Bài 4 Hàn leo góc ngoài có khe hở

S=(510)mm Mục tiêu

- Hình thành kỹ năng hàn leo góc ngoài với các phương pháp dao động của đầu que hàn;

- Hàn được mối hàn leo góc ngoài đạt yêu cầu kỹ thuật trong thời gian qui định;

Trang 40

39

4.2.2 Hàn đính

- Đặt phôi hàn lên đồ gá, khe hở giữa hai tấm khoảng 2mm

- Điều chỉnh dòng điện hàn (100110)A; hàn que phi 3,2mm

- Gây hồ quang cách điểm bắt

đầu hàn khoảng 10-20mm; trong quá

trình hàn giữ que hàn đi thẳng;

- α= (70-80)0; β=450

- Khi hàn thường xuyên quan sát

sự nóng chảy của hai cạnh hàn và bể

hàn đồng thời giữ hồ quang luôn ở

phía trên của xỉ hàn

Định dạng
Số trang	132
Dung lượng	3,13 MB