Kế toán mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh

Sau khi học xong chương này, sinh viên có thể:  Hiểu rõ qui trình hoạt động mua bán của doanh nghiệp thương mại.  Lựa chọn hệ thống quản lý hàng tồn kho.  Phương thức bán hàng, giao hàng và thanh toán.  Nêu và giải thích các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng.  Laäp ca ùc buùt toaùn ghi soå trong caùc tröôøng hô ïp mua bán hàng hóa.  Laäp ca ùc buùt toaùn ghi so å caùc chi phí ảnh hưởng kết quả kinh doanh và xác định kết quả kinh doanh.

Trang 1

ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

Khoa Kế toán - Kiểm toán

CHƯƠNG 1(P2KIT)

KẾ TOÁN MUA BÁN

HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QỦA

KINH DOANH

Chuong1P2-Ke toan mua ban hang hoa va xac dinh ket qua 2 ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

Mục tiêu

 Sau khi học xong chương này, sinh viên cĩ thể:

 Hiểu rõ qui trình hoạt động mua bán của doanh nghiệp thương mại.

 Lựa chọn hệ thống quản lý hàng tồn kho.

 Phương thức bán hàng, giao hàng và thanh tốn.

 Nêu và giải thích các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng.

 Lập các bút toán ghi sổ trong các trường hợp mua bán hàng hĩa.

 Lập các bút toán ghi sổ các chi phí ảnh hưởng kết quả kinh doanh và xác định kết quả kinh doanh.

Chuong1P2-Ke toan mua ban hang hoa va xac dinh ket qua

3 ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

Nội dung

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

KẾ TOÁN MUA HÀNG

KẾ TOÁN BÁN HÀNG

KẾ TOÁN CHI PHÍ HOẠT ĐỘNG VÀ

XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

Qui trình hoạt động mua bán của doanh nghiệp thương mại.

Lựa chọn hệ thống quản lý hàng tồn kho.

Phương thức bán hàng, giao hàng và thanh tốn.

Chuong1P2-Ke toan mua ban hang 5 ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KẾ TOÁN MUA HÀNG

Kế toán mua hàng nhập kho

Kế toán các khoản giảm trị giá

hàng mua

Các khỏan giảm trị giá hàng mua

 Chiết khấu thương mại

 Giảm giá hàng mua

 Giá trị hàng mua trả lại người bán

Trang 2

Chiết khấu thương mại?

Chiết khấu thương mại là

khoản ngư øi mua được

ngư øi bán giảm giá niêm

yết do mua hàng với khối

lư ïng lớn

Chuong1P2-Ke toan mua ban hang hoa va xac dinh ket qua 8

8

ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH Khoa Kế toán - Kiểm toán

Giảm giá hàng mua?

Giảm giá hàng mua là khoản ngư øi mua được ngư øi bán giảm trừ do hàng mua kém phẩm chất, sai qui cách hoặc lạc hậu thị hiếu

9

Đặng Ngọc

ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

Giá trị hàng mua trả lại ?

Giá trị hàng mua trả

lại là giá trị khối

lượng hàng đã mua

người mua trả lại và

từ chối thanh toán

KẾ TOÁN MUA HÀNG

1 Đã có hđơn và pnhập

2 Đã có hđơn, chưa có pnhập

3 Đã có pnhập, chưa có hđơn

133

156

151

331,111,112,…

133

156 331,111,112,…

133 (1)

(2a)

(2b)

(3a)

156

331,111,112,…

4 Phát sinh thừa

5 Phát sinh thiếu

6 Phát sinh chiết khấu thanh toán

133

111,112

515

(4a)

331

133

3381

(4b1)

(5a)

133 1381

1388 331 156

(5b2) (5b1)

(5b3)

(4b2 )

7 Phát sinh chiết khấu thương mại

8 Phát sinh giảm giá hàng mua

9 Phát sinh hàng mua trả lại người bán (tương tự 8)

133

152

133

152

133

Trang 3

KẾ TOÁN BÁN HÀNG

Những vấn đề chung về doanh thu bán

hàng

Kế toán bán hàng

Những vấn đề chung về doanh thu bán hàng

 Khái niệm

 Điều kiện ghi nhận doanh thu

 Nguyên tắc hạch toán doanh thu

Khái niệm

 Doanh thu.

 Các khoản giảm doanh thu.

 Doanh thu thuần

Doanh thu?

Doanh thu là tổng giá trị

các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu

Doanh thu?

Trong DN, doanh thu bán hàng

được xác định theo giá trị hợp lý

của hàng.

Giá trị hợp lý là giá trị tài sản có

thể trao đ åi hoặc giá trị một khoản

nợ được thanh toán một cách tự

nguyện giữa các bên có đ ày đ û

hiểu biết trong sự trao đ åi ngang

giá

Doanh thu?

Trư øng hợp doanh nghiệp có hàng tiêu thụ chịu thuế GTGT theo ph

theo ph ương pháp khấu trừ thuế thì doanh thu bán hàng phản ánh theo giá trị hợp lý chưa thuế.

Trang 4

Các khỏan giảm doanh thu

 Chiết khấu thương mại

 Giảm giá hàng bán

 Giá trị hàng bán bị trả lại

Doanh thu thuần?

Doanh thu thuần là doanh thu trừ đi các khoản giảm doanh thu.

Điều kiện ghi nhận doanh thu

Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời

thỏa mãn 5 điều kiện sau (theo chuẩn mực số

14 – Doanh thu và thu nhập khác):

1 Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi

ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản

phẩm hoặc hàng hóa cho người mua;

2 Doanh nghiệp không còn nắm giữ hàng hóa

như người sở hữu hàng hóa;

3 Doanh thu được xác định tương đối chắc

chắn;

4 Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được

lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng;

5 Xác định được chi phí liên quan đến giao

dịch bán hàng.

Trong hầu hết các trường hợp, thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro trùng với thời điểm chuyển giao lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyền kiểm soát hàng hóa cho người mua

Trường hợp DN vẫn còn chịu phần lớn rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa thì giao dịch không được coi là hoạt động bán hàng và doanh thu không được ghi nhận

Trong hầu hết các trường hợp, thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro trùng với thời điểm chuyển giao lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyền kiểm soát hàng hóa cho người mua

Trường hợp DN vẫn còn chịu phần lớn rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa thì giao dịch không được coi là hoạt động bán hàng và doanh thu không được ghi nhận

- Trừong hợp DN chỉ còn chịu một phần

nhỏ rủi ro gắn liền với quyền sở hữu

hàng hóa thì việc bán hàng được xác định

và doanh thu được ghi nhận.

- Trường hợp lợi ích kinh tế từ giao dịch

bán hàng còn phụ thuộc vào yếu tố

không chắc chắn thì chỉ ghi nhận doanh

thu khi yếu tố không chắc chắn này đã

xử lý xong.

- Trừong hợp DN chỉ còn chịu một phần

nhỏ rủi ro gắn liền với quyền sở hữu

hàng hóa thì việc bán hàng được xác định

và doanh thu được ghi nhận.

- Trường hợp lợi ích kinh tế từ giao dịch

bán hàng còn phụ thuộc vào yếu tố

không chắc chắn thì chỉ ghi nhận doanh

thu khi yếu tố không chắc chắn này đã

xử lý xong.

24

ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH Khoa Kế toán - Kiểm toán

Doanh thu và chi phí liên quan tới cùng một giao dịch phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tá¨c phù hợp Các chi phí, bao gồm cả chi phí phát sinh sau ngày giao hàng ( như chi phí bảo hành) thường được xác định chắc chắn khi các điều kiện ghi nhận doanh thu được thỏa mãn Các khỏan tiền nhận trước của khách hàng không được ghi nhận là doanh thu mà được ghi nhận là một khoản nợ phải trả tại thời điểm nhận tiền trước của khách hàng Khoản nợ phải trả về số tiền nhận trước của khách hàng chỉ được ghi nhận là doanh thu khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện trên.

Trang 5

Nguyên tắc hạch toán Doanh thu

( 1) Doanh thu thuần phát sinh từ các giao dịch được xác

định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ

thu được sau khi trừ (-) các khoản ghi giảm doanh thu

(như các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng

bán và giá trị hàng bán bị trả lại) Các khoản ghi giảm

doanh thu được phản ánh ở các TK riêng; cuối kỳ được

kết chuyển sang TK doanh thu để xác định doanh thu

thuần.

(2) Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả

góp: doanh thu bán hàng được ghi nhận theo giá bán

trả ngay; còn phần chênh lệch giữa giá bán trả góp với

giá bán trả ngay gọi là lãi trả chậm, trả góp được hạch

toán vào doanh thu chưa thực hiện và được kết chuyển

dần vào doanh thu tài chính theo từng kỳ hạch toán.

(3) Những DN nhận gia công vật tư, hàng hóa thì chỉ phản ánh doanh thu theo số tiền gia công thực tế được hưởng, không bao gồm giá trị vật tư hàng hóa nhận gia công.

(4) Đối với hàng nhận bán đại lý, ký gửitheo phương thức bán đúng giá hưởng hoa hồng thì hạch toán vào doanh thu phần hoa hồng bán hàng mà doanh nghiệp được hưởng

(5) Trườøng hợp hàng hóa hoặc dịch vụ đựoc trao

đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự về

bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không

được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu.

Trườøng hợp hàng hóa hoặc dịch vụ đựoc trao

đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ không tương

tự thì việc trao đổi đó được coi là một giao dịch

tạo ra doanh thu.

(6) TK511 phản ánh cả phần doanh thu bán hàng

và cung cấp dịch vụ cho công ty mẹ, công ty

con trong cùng tập đoàn.

28 ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH Khoa Kế toán - Kiểm toán

(7) Doanh thu của hợp đồng xây dựng bao gồm:

- Doanh thu ban đầu được ghi trong hợp đồng;

- Các khoản tăng, giảm khi thực hiện hợp đồng, các khoản tiền thưởng và các khoản thanh toán khác nếu các khoản này có khả năng làm thay đổi doanh thu và có thể xác định được một cách đáng tin cậy.

Doanh thu của hợp đồng xây dựng được ghi nhận theo một trong hai trường hợp (đã học)

(8) Đối với trường hợp cho thuê tài sản, có nhận trước tiền cho thuê của nhiều năm thì doanh thu cung cấp dịch vụ ghi nhận của năm tài chính đưo5c xác định trên cơ sở lấy tổng số tiền nhận được chia cho số kỳ nhận trước tiền.

(9) Trường hợp trong kỳ DN đã viết hóa đơn bán

hàng và đã thu tiền bán hàng nhưng đến cuối

kỳ vẫn chưa giao hàng cho người mua hàng thì

trị giá số hàng này chưa được coi là tiêu thụ và

không được ghi nhận doanh thu mà chỉ hạch

toán bên Có TK 131 về khoản tiền đã thu.

(10) Đối với DN thực hiện nhiệm vụ cung cấp

sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo yêu cầu của

Nhà nước, được Nhà nước trợ cấp, trợ giá theo

qui dịnh thì doanh thu trợ cấp, trợ giá là số tiền

được Nhà nước chính thức thông báo, hoặc

thực tế trợ cấp, trợ giá.

Kế toán doanh thu bán hàng

 Chứng từ

 Tài khoản sử dụng

 Định khoản

Trang 6

Chứng từ

 Hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn

GTGT

 Bản thanh toán hàng đại lý (ký gửi)

 Các chứng từ khác

Tài khoản sử dụng:

 Thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, Thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu phải nộp

 Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại

 Cuối kỳ, kết chuyển doanh thu thuần sang TK 911 để xác định kết quả kinh doanh.

 Doanh thu bán hàng phát sinh trong kỳ

511,512

TK này không có số dư cuối kỳ

 Chiết khấu

thương mại,

giảm giá

hàng bán,

hàng bán bị

trả lại phát

sinh trong kỳ

 Cuối kỳ, kết chuyển các khoản giảm doanh thu sang TK doanh thu để xác định doanh thu thuần.

521,532,531

Các TK này không có số dư cuối kỳ

 -Cuối kỳ, kết chuyển doanh thu chưa thực hiện sang TK doanh thu tương ứng với doanh thu trong kỳ hạch toán.

 -Phân bổ lãi về giao dịch bán và thuê lại tài sản ghi giảm chi phí trong kỳ.

 -Trả lại tiền cho khách hàng (trường hợp nhận tiền trước nhưng không thực hiện tiếp hợp đồng.

 Doanh thu chưa thực hiện phát sinh trong kỳ (tiền cho thuê tài sản nhận trước nhiều kỳ; lãi bán hàng trả góp trả chậm; lãi nhận trước khi cho vay hoặc đầu tư chứng khoán; chênh lệch tỷ giá lãi trong giai đoạn trước khi đi vào hoạt động

Dư Có: Doanh thu chưa thực hiện còn ở thời điểm cuối kỳ

3387

Kế toán giá vốn hàng bán

 Những vấn đề chung

 Kế toán giá vốn hàng bán.

Những vấn đề chung

 Khái niệm

 Nguyên tắc hạch toán giá vốn hàng bán

Trang 7

Giá vốn hàng bán?

Giá vốn hàng bán

(phần cơ bản) là giá gốc của hàng đã bán

Nguyên tắc hạch toán Giá vốn hàng bán

 Hạch toán giá vốn hàng bán phải phù hợp với doanh thu,

 Ngoài nội dung cơ bản của giá vốn hàng bán là Zsx của TP đã bán hoặc giá thực tế của hàng hóa đã bán hoặc khấu hao bất động sản đầu tư, theo qui định hiện nay còn có một số khoản sau đây được tính vào chỉ tiêu giá vốn hàng bán:

1 Các khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bắt bối thướng,

2 Chi phí NVLTT, NCTT trên mức bình thường (trường hợp DN hạch toán CPSX và tính Z theo định mức,

3 Chi phí sản xuất chung cố định vượt mức bình thường,

4 Chi phí đầu tư XDCB vượt mức bình thường,

5 Dự phòng giảm giá hàng tồn kho (trường hợp số cần lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho năm nay nhỏ hơn số dự phòng giảm giá hàng tồn kho đã lập năm trước thì được hoàn nhập (ghi giảm giá vốn hàng bán) theo số chênh lệch.

Kế toán giá vốn hàng bán

 Định khoản

Tài khoản sử dụng: 632

 Giá vốn hàng bán phát sinh trong kỳ

-Các khoản giảm giá vốn:

+ Giá vốn hàng bán bị trả lại

+ Hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho -Cuối kỳ, kết chuyển giá vốn hàng bán vào TK 911 để xác định kết quả.

632 (theo phương pháp kê khai thường xuyên)

HẠCH TOÁN GIÁ VỐN HÀNG BÁN

154

157

621,622,627

1381

241

159

632

911

156

157 (8)

(7a)

(6) (5) (4)

(2a)

(2b) (1a)

(1b)

(3)

(9)

(10)

(7b)

KẾ TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HÓA TRƯỜNG HỢP DN NỘP THUẾ GTGT THEO PP TRỰC TIẾP TRÊN GTGT, THUẾ TTĐB, THUẾ XUẤT KHẨU

521,531,532

(5)

(1b)

(4)

Trang 8

KẾ TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HÓA

TRƯỜNG HỢP DN NỘP THUẾ GTGT THEO

PHƯƠNG PHÁP KHẤU TRỪ THUẾ (trường hợp tổng quát)

333(11)

521,531,532

(1a)

(1b)

(3)

(2*)

KẾ TOÁN TRAO ĐỔI HÀNG KHÔNG TƯƠNG TỰ

33311 511

1331 156

111,112

131 (1)

(4a)

KẾ TOÁN BÁN HÀNG KÝ GỬI ĐẠI LÝ

33311

511

111,112

641,133 131.Đlý

KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRẢ GÓP

156

515 632

3387 33311

(1)

(2i)

(2ii)

(2iii)

(3)

(4)

KẾ TOÁN BÁN HÀNG PHÁT SINH THIẾU

1381

632 641

3331

111,112,131 511

1388

811

(1)

(4b)

(4c) (3)

(2*)

(4d)

(2) (4a)

KẾ TOÁN BÁN HÀNG PHÁT SINH THỪA

156

3381

33311

511 111,112,131

(5)

(2)

Trang 9

KẾ TOÁN BÁN HÀNG VẬN CHUYỂN THẲNG

(Bán hàng không qua kho)

111,112,331

333(11) 133

(1b)

(1a)

KẾ TOÁN CHI PHÍ HOẠT ĐỘNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH

1.4.1 Kế toán chi phí bán hàng 1.4.2 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp 1.4.3 Kế toán xác định kết quả kinh doanh

Kế toán chi phí bán hàng

 Kế toán chi phí bán hàng

 Khái niệm

 Nguyên tắc hạch toán chi phí bán hàng

Chi phí bán hàng ?

Chi phí bán hàng là chi phí

phát sinh trong quá trình bán

hàng như chí phí bảo quản,

đóng gói, vận chuyển, quảng

cáo, giới thiệu, bảo hành sp,…

Nguyên tắc hạch toán Chi phí bán hàng

 Chi phí bán hàng phải được theo dõi chi tiết theo các yếu tố chi phí sau:

1 Chi phí nhân viên bán hàng

2 Chi phí vật liệu, bao bì phục vụ bán hàng

3 Chi phí dụng cụ, đồ dùng phục vụ bán hàng

4 Chi phí khấu hao TSCĐ phục vụ bán hàng

5 Chi phí bảo hành

6 Chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ bán hàng

7 Chi phí bằng tiền khác phục vụ bán hàng

 Cuối kỳ chi phí bán hàng được kết chuyển hết để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ

Trang 10

Kế toán Chi phí bán hàng

 Định khoản

Tài khoản sử dụng: 641

 Chi phí bán hàng phát sinh trong kỳ

 Các khoản giảm chi phí bán hàng

 Cuối kỳ, kết chuyển chi phí bán hàng vào TK 911 để xác định kết quả.

641

HẠCH TOÁN CHI PHÍ BÁN HÀNG

334,338

153,142

214

111,112,

641

911

152,352,

152

331,335

352

(1)

(3) (4) (5)

(6)

(7)

(9)

(8) (2)

Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

 Khái niệm

 Nguyên tắc hạch toán chi phí

quản lý doanh nghiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp?

Chi phí quản lý doanh nghiệp là chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động phục vụ và quản lý chung toàn doanh nghiệp

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	463,51 KB